Hồ Thị Thái – MN 19/8 - Pleiku

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ PLEIKU

Đề tài:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC DINH DƯỠNG CHO TRẺ
24 - 36 THÁNG

MÃ SKKN: 3KA
Họ và tên người viết: Hồ Thị Thái
Chuyên môn: Trung cấp mầm non
Đơn vị : Trường Mầm Non 19/8 - TP.Pleiku

NĂM HỌC 2010- 2011

1


Hồ Thị Thái – MN 19/8 - Pleiku

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ PLEIKU

Đề tài:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC DINH DƯỠNG CHO TRẺ
24 - 36 THÁNG

NĂM HỌC 2010- 2011

do Phòng Giáo dục & đào tạo TP.Pleiku triển khai nên nắm bắt được nội
dung cơ bản cộng với kinh nghiệm qua nhiều năm giảng dạy nhóm trẻ, vì
vậy cũng là điểm thuận lợi cho quá trình thực hiện chuyên đề.
-Trường tôi được xây dựng mới, các phương tiện phục vụ hoạt động nuôidạy đảm bảo điều kiện tối thiểu nhất. Nhà trường thực hiện ứng dụng phần
mềm dinh dưỡng Nutrikids tính toán khẩu phần ăn cho trẻ nên chất lượng
bữa ăn được nâng lên rõ rệt.
-Đa số phụ huynh làm trong cơ quan Nhà nước chỉ có 1-2 con nên rất
quan tâm đến các cháu, đặc biệt là chế độ ăn uống. Điều đó cũng tạo điều
kiện thuận lợi để tôi làm tốt công tác phối kết hợp nhằm thực hiện chuyên
đề Giáo dục dinh dưỡng có hiệu quả.
3


Hồ Thị Thái – MN 19/8 - Pleiku

Tuy nhiên ở độ tuổi này, sức khoẻ của trẻ hoàn toàn phụ thuộc vào sự
quan tâm chăm sóc của người lớn. Nhưng chính nhiều khi sự quan tâm chưa
đúng mức, cộng với sự thiếu hiểu biết về kiến thức dinh dưỡng của một số
phụ huynh, dẫn đến trẻ trong lớp phát triển thể lực chưa đồng đều. Qua
kiểm tra sức khoẻ 40 trẻ trong lớp, nhiều trẻ phát triển thể lực chậm so vớùi
độ tuổi, có trẻ thì béo qúa (béo phì), ngượïc lại có trẻ lại gầy gò quá (suy
dinh dưỡng); 100% trẻ lần đầu tiên được đi học, thay đổi môi trường, thay
đổi chế độ sinh hoạt, ăn ngủ ,… tuần đầu tiên, tôi rất vất vả để ổn đònh nề
nếp lớp nhưng kết quả vẫn là con số “O” tròn trónh. Giờ ăn thật lộn xộn, cứ
nhốn nháo cả lên, có cháu không ăn thòt, cháu thì nhả rau,… đến giờ ngủ mới
thật là nan giải: cháu chưa quen ngủ đúng giờ, cứ lồm cồm bò, chạy, mếu
máo,…Tôi rất băn khoăn lo lắng, vì trẻ quá nhỏ, chưa biết tự phục vụ bản
thân, giáo dục bằng lời nói như giáo huấn thì trẻ khó tiếp thu. Cứ tình trạng
này kéo dài, chắc chắn sức khoẻ của trẻ sẽ giảm sút. Vậy biết làm sao đâây ?
Trẻ mầm non rất nhạy cảm và mau chóng tiếp thu những điều học được

Cho thêm sạch sẽ!”
Sau đó, tôi dạy trẻ bài hát: “Tay thơm tay ngoan”, “Khám
tay”,...Và dạy trẻ đọc bài thơ: “Rửa tay sạch”:
“Cô dặn bé:
Trước giờ ăn
Khi tay bẩn
Phải rửa tay,
Với xà phòng
Bé ghi lòng
Lời cô dạy!”
Thế là các bé hứng khởi đứng dậy cùng cô đọc thơ khi ra rửa tay.
Khi chia thức ăn cho trẻ, tôi kết hợp giới thiệu tên các món ăn để trẻ
biết. Đối vớùi cháu độ tuổi này, cô không thể nào cung cấp cho trẻ một cách
rập khuôn như cháu mẫu giáo, đại loại như: “Cà rốt chứa vitamin A rất
bổ mắt”, “Cá thòt cung cấp cho ta nhiều chất đạm”,... Tôi tìm cách nói
thật đơn giản để nói với trẻ vì cháu độ tuổi này tư duy cũng hết sức giản đơn.
Trẻ không thể nhớ ngay được, nhưng tôi tiến hành thường xuyên, đều đặn
hàng ngày nên dần dần trẻ đã biết tên tất cả các món ăn trong thực đơn của
trường.
Ví dụ: “Các bé yêu của cô, hôm nay các con ăn cơm vớùi trứng vòt
chiên và canh rau mồng tơi nấu cua đồng đấy !”, hay: “Món phở bò
chiều nay ngon ơi là ngon, bạn nào ăn cũng giỏi !”, hoặc: “Các con ăn
trứng là da hồng hào, ai thấy cũng đều yêu!”, “Ăn cà rốt là mắt sáng
long lanh đó các con!”,…
Đối với trẻ độ tuổi này thì “Ăn” không phải là chuyện nhỏ. Ăn đem
lại niềm vui cho trẻ này nhưng lại là áp lực đối với trẻ khác. Để tất cả trẻ
đều hứng thú khi ăn, tôi thống nhất với giáo viên dạy cùng lớp, không nên
tách trẻ ăn chậm, suy dinh dưỡng riêng mà sắp xếp những trẻ đó ngồi chung
với trẻ ăn khoẻ để trẻ nhìn nhau, kích thích sự thi đua cùng nhau, đồng thờøi


-Ồ, cô ngửi thấy mùi ...Súp ! Đúng rồi ! Mùi rất thơm ngon. Thế
món súp được nấu từ những loại thực phẩm gì ?
-À: Có thòt bò này, khoai tây này, cà rốt này, cả trứng gà nữa ! Ăn
rất ngon và bổ”.
(Cô múc một thìa súp và chỉ cho trẻ xem từng thứ, khuyến khích trẻ
gọi tên thực phẩm).
Qua hình thức này, tôi thấy trẻ có thể nhận biết mùi thức ăn quen
thuộc, mùi thức ăn mới và kích thích hứng thú ăn.
Ngoài thức ăn và các loại thực phẩm nuôi dưỡng cơ thể thì nước là thứ
không thể thiếu đối với sự sống. Tầm quan trọng của nước đối với cơ thể
6


Hồ Thị Thái – MN 19/8 - Pleiku

không thua kém prôtêin và các chất dinh dưỡng khác. Nướùc là một trong
những chất dinh dưỡõng trọng yếu giúùp duy trì hoạt động sinh lý bình thường
của cơ thể, là phương tiện để hoàn thành sự hấp thu, vận chuyển và bài tiết
các chất cặn bã có trong cơ thể. Các chất dinh dưỡng bao giờø cũng phải hoà
tan vào nướùc, sau đó mớùi có thể thông qua các loại thể dòch để chuyển đến
các tổ chức và tế bào khắp cơ thể, phát huy tác dụng của chúng. Tất cả các
hoạt động sinh lý đó đều không thể thiếu nước. Trẻ nhỏ hàng ngày đều phải
uống nước (kể cả ăn nước canh) để có đủ nước. Do đó, tôi luôn chú ý nhắc
nhở trẻ và cho trẻ uống nước vì trẻ lứa tuổi này có nhu cầu uống nước rất
nhiều nhưng đa số trẻ chưa có ý thức tự giác uống. Khi nhắc trẻ uống nước,
tôi hát: “Nào bạn ăn, ăn cho mau lớn! Nào bạn uống, uống nước cho mòn
da !”
Thế là trẻ nhớ, rồi hát theo và hào hứng tự đi lấy ly, xếp hàng uống
nước.
Trẻ ăn xong, tôi nhắc trẻ dùng khăn mặt riêng của mình lau miệng,

Nấu có vò ngọt
Là anh rau ngót
Có thêm tí bọt
Là bác rau đay
Đi chợï cho hay
Là anh rau má
Nấu với tôm cá
Là bác cải xanh
Nấu canh rất lành
Là lá mồng tơi,...”
Hoặc bài “Họ đậu”:
“Nấu canh rất mát
Là bác đậu xanh
Ăn chè lớn nhanh
Nhà anh đậu đỏ
Cho ly sữa nhỏ
Nhà cô đậu nành
Tất cả đều lành
Cho ta lớn nhanh
Là nhà họ đậu”.
+ Đề tài: “Các con vật sống dướùi nước”: Ngoài kiến thức cần thiết
cung cấp cho trẻ như biết tên, đặc điểm, môi trường sống, … tôi giải thích cho
các cháu: “Các loại cá, tôm, cua, ốc,…cho ta nhiều chất bổ và canxi các
con ăn vào sẽ cứng xương, cao lớn, chạy giỏi để đá banh”.
Tôi đọc cho trẻ nghe bài thơ: “Nu na nu nống”
“Nu na nu nống
Cá bống kho khô
8



“Quả gì lòng đỏ
Không kết từ hoa
Mẹ nó là gà
Cho nhiều chất đạm?”
(Trứng gà ăn rất ngon và bổ, các con nhớ ăn đều để mắt sáng, tóc mượt
nhé!).
9


Hồ Thị Thái – MN 19/8 - Pleiku

+ Hoạt động vui chơi:
Khi trẻ đã nhận biết được cơ bản một số loại rau, củ, quả, con vật,…
tôi cho trẻ chơi trò chơi đơn giản như “Đố bạn biết”, “Ai có tranh giống
tranh của cô”, “Chọn thực phẩm”,...
Ví dụ: Trò chơi “Ai có tranh giống tranh của cô”:
Tôi phát cho mỗi trẻ một số quân lôtô (có nội dung phù hợp vớùi nội dung bài
dạy của cô). Trẻ cầm tranh vừa đi vừa hát, khi tôi đưa từng quân lôtô lên
đố: “Các con ơi? Đây là tranh vẽ con (rau, củ, quả,…) gì?”. Trẻ nói tên
con vật (hoặc rau, củ, quả) vẽ trên quân lôtô ấy. Những lần chơi sau tôi nói
về ích lợïi, đặc điểm để trẻ suy nghó và tìm tranh phù hợp theo đúng ý nghóa
câu hỏi cô vừa nêu ra. Qua trò chơi này đã giúp trẻ nhận biết và nói nhanh
tên các con vật, rau, củ, quả,...gần gũi với trẻ.
Khi chơi trò chơi “bán hàng”, lần chơi đầu tôi cho trẻ đóng vai người
bán hàng, tôi là người mua hàng; ngoài việc giúp trẻ biết công việc của
người bán hàng và người mua hàng, qua vui chơi tôi khéo léo lồng ghép nội
dung về dinh dưỡng vào hình thức giải câu đố tương ứng với “rau, củ , qủa,
thực phẩm cần mua”.
Ví dụ: Tôi nói: “Củ gì đo đỏ
Con thỏ thích ăn”- Trẻ đưa cho tôi củ cà rốt. Tôi

3/ Phối kết hợp với cha mẹ trẻ:
Ngay cuộc họp phụ huynh đầu năm học, tôi đã tuyên truyền cho phụ
huynh nhận thức được tầm quan trọng của việc chăm sóc trẻ: Chế độ ăn
uống của trẻ phải đảm bảo các nhóm thực phẩm là: Đạm, bột đường, chất
béo (chủ yếu chất béo thực vật), sinh tố - muối khoáng và nước. Nếu được
chăm sóc tốt thì trẻ sẽ khoẻ mạnh. Ngoài chế độ dinh dưỡng hợp lý, cha mẹ
cần lưu tâm đến vệ sinh cá nhân và giờ giấc sinh hoạt của trẻ điều độ. Tôi
xây dựng góc tuyên truyền dinh dưỡng ở lớp với nội dung phong phú, hình
thức đẹp, hấp dẫn. Và kết quả thật bất ngờ: Nhiều phụ huynh đã viết bài, vẽ
tranh, sưu tầm thơ ca, câu đôù, mẩu chuyện có nội dung giáo dục dinh dưỡng
và chăm sóc trẻ như: cách nuôi con, cách chọn mua thực phẩm, cách chế
biến món ăn cho trẻ,…
Tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh những vấn đề hàng ngày của
trẻ. Ví dụ:
“Chò ơi ! Hôm nay bé rất biếng ăn, cháu kêu đau răng, chò đưa
cháu đi khám răng nhé !”, hoặc “Tháng này cháu ăn uống bình thường
nhưng không tăng cân, ở nhà chò cho cháu uống thêm sữa nhé !”.
Ở lớp tôi có trường hợp cháu Thanh Thảo, nhìn hình thức bên ngoài:
thể trạng cháu không gầy lắm, cân nặng vẫn ở kênh A, nhưng da dẻ xanh
xao và đặc biệt, cháu lúc nào cũng buồn rầu, ánh mắt nhìn không linh hoạt,
vận động chậm chạp, uể oải,…mặc dù ởû lớùp cháu vẫn ăn không bỏ bữa, ngủ
ngon . Tôi tranh thủ đến nhà gặp phụ huynh vì hàng ngày cha mẹ cháu nhờ
người đưa đón là chủ yếu. Sau khi tiếp xúc, trao đổi, được biết hoàn cảnh
kinh tế gia đình không khó khăn nhưng thời gian chăm sóc con cái rất ít vì
cha mẹ cháu bận buôn bán cả ngày. Ở nhà, cháu ăn theo chế độ như người
lớn, cháu không chòu ăn canh, tối đi ngủ muộn. Sau khi tìm hiểu rõ nguyên
nhân, tôi động viên phụ huynh sắp xếp thời gian hợp lý để chăm sóc cháu:
buổi sáng cho cháu ăn cháo dinh dưỡng hoặc ăn súp nhẹ nhàng; cả ngày ăn
11


rơi vãi thức ăn. Đa số trẻ đã biết tự xúc ăn, sau khi ăn biết tự lau miệng
bằng khăn sạch cô chuẩn bò sẵn, có nhu cầu uống nước khi khát,…
Trẻ biết chơi một số trò chơi có nội dung giáo dục dinh dưỡng đơn
giản, qua đó trẻ nhận biết tên một số loại rau, củ, quả, con vật,…cung cấp
dinh dưỡng cho cơ thể.
Trẻ thuộc một số bài hát, bài thơ, giải được câu đố,…có nội dung giáo
dục dinh dưỡng mà tôi hay hát, đọc cho trẻ nghe hoặc đố trẻ.
12


Hồ Thị Thái – MN 19/8 - Pleiku

IV. BÀØI HỌC KINH NGHIỆM:
Sau khi tìm tòi, vận dụng một số biện pháp, lồng ghép nội dung giáo dục
dinh dưỡng vào các hoạt động nuôi và dạy trẻ đạt được những kết quả đáng
kể, tôi rút ra cho bản thân mình một số bài học kinh nghiệm như sau:
Sức khoẻ là vốn quý nhất của con người, việc chăm sóc sức khoẻ ban
đầu cho trẻ là trách nhiệm của cả gia đình và nhà trường. Giáo dục dinh
dưỡng và sức khoẻ là một trong những biện pháp tích cực đem lại hiệu quả
lâu dài trong “chiến lượïc” phòng chống suy dinh dưỡng của toàn xã hội.
Chăm sóc sức khoẻ và dinh dưỡng cho trẻ có vai trò rất quan trọng, nó là
nền tảng giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. Có sức khoẻ, trẻ mới tích
cực tham gia vào các hoạt động. Nếu trẻ suy dinh dưỡng thì sức khoẻ trẻ sẽ
yếu ớt, trí tuệ sẽ chậm phát triển. Muốn đảm bảo các yêu cầu trên thì giáo
viên mầm non chúng ta phải thực tâm yêu nghề, mến trẻ, tận t với các
cháu như “Ngườøi mẹ hiền thứ 2”, phải nắm vững được đặc điểm tâm sinh
lý của trẻ để có biện pháp phù hợp, thiết thực trong việc chăm sóc và giáo
dục dinh dưỡng cho các cháu.
Giáo dục dinh dưỡng phải lồng ghép vào các môn học và hoạt động vui
chơi, mọi lúc mọi nơi một cách có chọn lọc, dưới hình thức các trò chơi, câu