Header Page 1 of 126.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN KHƢƠNG

TÁI CẤU TRÚC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM
THEO CÁC CHUẨN MỰC BASEL II - NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH TẠI
NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Hà Nội - 2017

Footer Page 1 of 126.


Header Page 2 of 126.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN KHƢƠNG

TÁI CẤU TRÚC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM
THEO CÁC CHUẨN MỰC BASEL II - NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH TẠI
NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số

- Ủy viên, thƣ ký: TS Trƣơng Minh Đức
- Ủy viên: PGS.TS Hoàng Văn Hải
- Ủy viên: TS Phan Hữu Nghị
4. Luận án bảo vệ thành công trƣớc Hội đồng chấm luận án
tiến sĩ cấp Đại học Quốc gia Hà Nội vào 15h00 ngày 03/3/2017
tại Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
5. Có thể tìm hiểu luận án tại:
- Thƣ viện Quốc gia Việt Nam
- Trung tâm Thông tin – Thƣ viện – Đại học Quốc gia Hà Nội

Footer Page 3 of 126.


Header Page 4 of 126.

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ “Tái cấu trúc Ngân hàng Thương mại
Việt Nam theo các chuẩn mực Basel II – Nghiên cứu điển hình tại Ngân
hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam” là công trình nghiên
cứu độc lập của riêng tôi; các số liệu, kết quả trình bày trong luận án là trung
thực, không sao chép và nguồn trích dẫn đƣợc ghi chú đầy đủ, rõ ràng.
Hà Nội, ngày 22 tháng 3 năm 2017
TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Nguyễn Khƣơng

Footer Page 4 of 126.


Header Page 5 of 126.

MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ CÁI VIẾT TẮT ....................................... i
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. iv
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ ............................................................................. vi
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ .............................................................. vii
PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................. 1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CƢ́U V Ề TÁI CẤU TRÚC NGÂN HÀNG
THƢƠNG MẠI THEO CÁC CHUẨN MỰC BASEL II ....................................... 8

1.1. Tổ ng quan nghiên cƣ́u về tái cấu trúc ngân hàng ................................... 8
1.1.1. Tái cấu trúc sở hữu............................................................................ 8
1.1.2. Tái cấu trúc chiến lƣợc ................................................................... 10
1.1.3. Tái cấu trúc hệ thống quản trị ......................................................... 11
1.1.4. Tái cấu trúc hoạt động .................................................................... 13
1.1.5. Tái cấu trúc tài chính ...................................................................... 14
1.1.6. Tổ ng hơ ̣p các quan điểm tái cấu trúc ngân hàng ............................ 16
1.2. Tổ ng quan nghiên cƣ́u về tái cấu trúc ngân hàng theo các chuẩn mực
Basel II ......................................................................................................... 16
1.3. Tổ ng quan nghiên cƣ́u các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng thực hiện
Basel II tại NHTM ....................................................................................... 21
1.4. Khoảng trống nghiên cứu...................................................................... 26
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TÁI CẤU TRÚC NGÂN
HÀNG THƢƠNG MẠI THEO CÁC CHUẨN MỰC BASEL II.......................... 29

2.1. Cơ sở lý luận về tái cấu trúc NHTM theo các chuẩn mực Basel II ...... 29
2.1.1. Một số lý thuyết về tái cấu trúc doanh nghiệp................................ 29
2.1.2. Mô ̣t số đặc trƣng của ngân hàng thƣơng mại ................................. 37
2.1.3. Mô ̣t số nô ̣i dung chiń h của Hiệp ƣớc Basel II ................................ 41
2.1.4. Khái niệm về tái cấu trúc NHTM theo các chuẩn mực Basel II..... 46
2.2. Kinh nghiệm quốc tế về tái cấu trúc ngân hàng theo chuẩn mực Basel II

4.1.1. Cơ cấu, số lƣợng ngân hàng giai đoạn 2011~2015 ........................ 95
4.1.2. Cơ cấu tài sản, nguồn vốn và một số chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt
động kinh doanh của các ngân hàng giai đoạn 2011~2015 ...................... 97
4.1.3. Tái cấu trúc NHTM Việt Nam giai đoạn 2011~2015 ................... 100
4.1.4. Phân tích các tiền đề và điều kiện triển khai thực hiện Basel II tại
NHTM Việt Nam .................................................................................... 104
4.2. Phân tích kết quả nghiên cứu Tái cấu trúc NHTM Việt Nam theo các
chuẩn mực Basel II .................................................................................... 115
4.2.1. Kết quả nghiên cứu định lƣợng chính thức về Tái cấu trúc NHTM
Việt Nam theo các chuẩn mực Basel II .................................................. 115
4.2.2. Kết quả nghiên cứu định lƣợng chính thức về các nhân tố chính ảnh
hƣởng đến khả năng thực hiện Basel II tại NHTM ................................ 136
4.3. Tái cấu trúc Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Công thƣơng Việt Nam
theo các chuẩn mực Basel II ...................................................................... 149

Footer Page 7 of 126.


Header Page 8 of 126.

4.3.1. Phân tích các tiền đề để tái cấu trúc Ngân hàng Vietinbank theo các
chuẩn mực Basel II ................................................................................. 149
4.3.2. Hoạch định chiến lƣợc tái cấu trúc Ngân hàng Vietinbank theo
chuẩn mực Basel II giai đoạn 2016~2020 .............................................. 159
CHƢƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN C ỨU CỦA LUẬN ÁN VÀ MỘT SỐ KHUYẾN
NGHỊ VỀ TÁI CẤU TRÚC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM THEO
CÁC CHUẨN MỰC BASEL II ....................................................................... 171

5.1. Kết quả nghiên cứu của Luâ ̣n án ........................................................ 171
5.2. Mô ̣t số khuyế n nghi ̣nhằ m tái cấ u trúc NHTM Viê ̣t Nam theo các chuẩ n

7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22

Nguyên nghĩa
Quản lý tài sản nợ - tài sản có
Phƣơng pháp nâng cao xác định rủi ro hoạt động
Phƣơng pháp nội bộ nâng cao xác định rủi ro tín
dụng
Công ty quản lý tài sản
Bảo hiểm tiền gửi

AMC
BHTG
BCP – Basel Core
Nguyên tắc cốt lõi Basel
Principle

Tổn thất có thể ƣớc tính
Loss
FDIC
Công ty bảo hiểm tiền gửi Mỹ
FED
Cục dự trữ liên bang Mỹ
F-IRB
Phƣơng pháp nội bộ cơ bản xác định rủi ro tín dụng
FIDF
Quỹ phát triển các tổ chức tài chính

Footer Page 9 of 126.

i


Header Page 10 of 126.

23
24
25
26
27
28
29
30

37

FRA

NHNN
NHTM
NHTMVN
OECD
PD - Probability
of Default
PROER

45

PROES

46
47
48
49

QLRR
Quyết định 254
ROA
ROE

31
32
33
34
35
36

43

Quản lý rủi ro
Quyết định 254/QĐ-TTg ngày 01/3/2012
Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản
Tỷ số lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu
ii


Header Page 11 of 126.

50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63

RWA
SBIF
SSER
TARP
TSA
TT02-NHNN


DANH MỤC CÁC BẢNG
TT
1
2
3

4

5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15

16

Nội dung
Thang đo khảo sát tái cấu trúc NHTM theo chuẩn
Bảng 3.1
mƣ̣c Basel II
Thang đo khảo sát các nhân tố chiń h ảnh hƣởng
Bảng 3.2
đến khả năng thực hiện Basel II tại NHTM

NHTM
Đánh giá đô ̣ tin câ ̣y thang đo các nhân tố chiń h
Bảng 4.12 ảnh hƣởng đến khả năng thực hiện Basel II tại
NHTM

Footer Page 12 of 126.

Bảng

iv

Trang
79
83
90

91

116
118
120
121
121
122
123
123
123
126
137



Bảng 4.19

24

Bảng 4.20

Footer Page 13 of 126.

Ma trâ ̣n hê ̣ số tƣơng quan giƣ̃a các biế n trong mô
hình các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng thực
hiê ̣n Basel II ta ̣i NHTM
Model Summaryb mô hiǹ h nghiên c ứu các nhân
tố ảnh hƣởng đến khả năng thực hiện Basel II
ANOVAb mô hiǹ h nghiên c ứu các nhân tố ảnh
hƣởng đến khả năng thực hiện Basel II
Coefficientsa mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh
hƣởng đến khả năng thực hiện Basel II
Tổ ng hơ ̣p kế t quả kiể m đinh
̣ giả thuyế t nghiên
cƣ́u các nhân tố chiń h ảnh hƣởng đế n khả năng
thƣ̣c hiê ̣n Basel II ta ̣i NHTM
Chỉ số tài chính cơ bản của Ngân hàng
Vietinbank giai đoạn 2011~2015
Định dạng cấu trúc Ngân hàng Vietinbank theo
Basel II ở hiện tại và tƣơng lai (2020) sau khi
hoàn thành tái cấu trúc
Ma trâ ̣n SWOT áp du ̣ng
cho Ngân hàng
Vietinbank

Hình 2.3

5

Hình 2.4

6

Hình 2.5

7

Hình 2.6

8

Hình 3.1

9

Hình 3.2

10

Hình 3.3

11

Hình 3.4


Ảnh hƣởng của quy trình hợp lý tới thái độ , hành
vi của con ngƣời
Hạng mục kinh doanh trong ngành công nghiệp
ngân hàng
Mô hình cấu trúc khung Hiệp ƣớc Basel II
Phƣơng pháp xác đinh
̣ vố n theo các loa ̣i rủi ro
của Basel II
Mô hình khái niệm tái cấu trúc NHTM theo Basel
II
Thiế t kế nghiên cƣ́u tái cấ u trúc NHTM theo
chuẩ n Basel II
Quy trin
̀ h nghiên cƣ́u và dƣ̣ kiế n kế t quả
Mô hình tái cấ u trúc NHTM theo chuẩn Basel II
trƣớc kiể m đinh
̣
Mô hình nghiên cƣ́u các nhân tố chính ảnh hƣởng
đến khả năng thực hiện Basel II tại NHTM trƣớc
kiể m đinh
̣
Mô hin
̀ h tái cấ u trúc NHTM theo chuẩ n Basel II
sau kiể m đinh
̣
Mô hin
̀ h các nhân tố chiń h ảnh hƣởng đế n khả
năng thƣ̣c hiê ̣n Basel II ta ̣i NHTM sau kiể m đinh
̣
Mô hình tro ̣ng tâm , tam giác quan hê ̣ chiế n lƣơ ̣c



Header Page 15 of 126.

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ
TT
1

Biểu đồ
Biể u đồ 3.1

2

Biể u đồ 4.1

3

Biể u đồ 4.2

4

Biể u đồ 4.3

5

Biể u đồ 4.4

6

Biể u đồ 4.5


Biể u đồ 4.14

16

Biể u đồ 4.15

17

Biể u đồ 4.16

18

Biể u đồ 4.17

Footer Page 15 of 126.

Nội dung
Cơ cấ u đố i tƣơ ̣ng tham gia khảo sát sơ bô ̣
Cơ cấ u ngân hàng Việt Nam giai đoạn
2011 ~ 2015
Cơ cấ u tài sản , vố n của NHTM 2011 ~
2015
Cơ cấ u tài sản , vố n của các nhóm tổ chƣ́c
NHTM 2015
Chỉ tiêu ROA, ROE của ngân hàng giai
đoạn 2011~2015
Tỷ lệ nợ xấu của các tổ chƣ́c ngân hàng
giai đoa ̣n 2011 ~ 2015
Mô ̣t số chỉ tiêu an toàn vố n của các ngân

100
115
116
117
122
124
128
128
130
130
131
137


Header Page 16 of 126.

19

Biể u đồ 4.18

20

Biể u đồ 4.19

21

Biể u đồ 5.1

Footer Page 16 of 126.


hƣởng to lớn đến kinh tế, chính trị của đất nƣớc. Điển hình nhƣ cuộc khủng
hoảng kinh tế thế giới năm 2007~2008 đã tác động xấu tới kinh tế Việt Nam
(giai đoạn 2002~2007 tăng trƣởng kinh tế bình quân đạt 7,8%; gia nhập WTO
tăng 8,5%; sau khủng hoảng tăng trƣởng kinh tế thụt lùi xuống bình quân còn
5,2~5,3% trong giai đoạn 2011~2015); vốn đầu tƣ xã hội giảm; sản xuất công
nghiệp lao đao, tồn kho lớn; sức mua yếu, tiêu thụ hàng hóa khó khăn …
[141]. Trong giai đoạn này, việc sử dụng chính sách tiền tệ để kiềm chế lạm
phát chƣa hiệu quả là một phần nguyên nhân dẫn tới tỷ lệ lạm phát của Việt
Nam tăng cao ở mức kỷ lục (lạm phát 19,89 % năm 2008; luôn ở hai con số
trong giai đoạn 2010~2011). Bên cạnh đó, dƣới áp lực phải tăng trƣởng trong
điều kiện cơ sở hạ tầng, năng lực quản lý của NHTM yếu kém dẫn đến hệ lụy
là hoạt động kinh doanh của ngân hàng giảm sút, có nhiều khoản vay chứa
đựng rủi ro lớn làm nợ xấu gia tăng đến mức kỷ lục trên toàn hệ thống (tỷ lệ
nợ xấu 7,8% trong năm 2012; 5,66% năm 2013; 4,83% năm 2014 và giảm
còn 3,72% năm 2015) [143]. Do vậy, giai đoạn này tái cấu trúc ngân hàng
đƣợc diễn ra mạnh mẽ dƣới sự chỉ đạo, giám sát chặt chẽ của NHNN và kết
quả là một số ngân hàng yếu kém phải sáp nhập vào các ngân hàng mạnh, một
số ngân hàng mất vốn không đủ khả năng hoạt động bị NHNN mua lại với giá
trị 0 VNĐ nhƣ Ngân hàng Xây dựng Việt Nam…; đồng thời để giải quyết nợ
xấu, Chính phủ phải thành lập Công ty Quản lý tài sản VAMC (2013) để xử
lý, khôi phục lại sự ổn định của hệ thống ngân hàng.
Về phía các NHTM, nhằm mục tiêu hoạt động an toàn, bền vững,
có nhiều ngân hàng đã và đang từng bƣớc tiếp cận áp dụng chuẩn mực
Footer Page 17 of 126.

1


Header Page 18 of 126.


2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
Nghiên cứu tái cấu trúc NHTM Việt Nam theo các chuẩn mực quốc tế
Basel II nhằm tìm ra các mối tƣơng quan, mối quan hệ giữa các hình thức tái
1

Hiệp ƣớc Basel II (2004) nhằm giúp các NHTM trích lập dự phòng cho các loại rủi ro (rủi ro tín dụng, rủi
ro hoạt động, rủi ro thị trƣờng); ban hành các quy định về thanh tra, giám sát ngân hàng; minh bạch hóa
thông tin theo quy tắc thị trƣờng.

Footer Page 18 of 126.

2


Header Page 19 of 126.

cấu trúc NHTM theo Basel II, phân tích các nhân tố ảnh hƣởng và đề xuất
khuyến nghị để NHTM Việt Nam có cấu trúc phù hợp với quy định của chuẩn
mực Basel II.
2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
Thứ nhất, nghiên cứu tổng hợp ra một cấu trúc khung chính từ nội dung
Hiệp ƣớc Basel II để khi áp dụng các cấu trúc này, NHTM có thể đạt đƣợc
các yêu cầu theo quy định của Hiệp ƣớc Basel II.
Thứ hai, nghiên cứu xác định mức độ ảnh hƣởng của các hình thức tái
cấu trúc NHTM theo chuẩn Basel II để các NHTM có cấu trúc đa ̣t chuẩ n
Basel II.
Thứ ba, nghiên cứu xác định mức độ ảnh hƣởng, tác động của một số
nhân tố chính đến khả năng thực hiện Hiệp ƣớc Basel II tại NHTM Việt Nam.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

từ năm 2011 đến 2015, đề xuất các hàm ý, khuyến nghị về tái cấu trúc NHTM
Việt Nam theo các chuẩn mực Basel II đến năm 2020.
4. Các câu hỏi nghiên cứu của luận án
Thứ nhất, mức độ ảnh hƣởng của các hình thức tái cấu trúc NHTM theo
chuẩn Basel II (tái cấu trúc sở hữu, tái cấu trúc chiến lƣợc, tái cấu trúc quản
trị, tái cấu trúc hoạt động, tái cấu trúc tài chính NHTM theo Basel II) đến cấu
trúc NHTM theo Basel II?
Thứ hai, những nhân tố chính nào ảnh hƣởng đến khả năng thực hiện
Basel II tại các NHTM?
Thứ ba, phân tích tình huống tái cấu trúc thế nào để Ngân hàng
Vietinbank đáp ứng đƣợc các yêu cầu của Basel II.
5. Các kết quả nghiên cứu có tính mới của luận án
Thứ nhất, nghiên cứu tổng kết, phân tích làm rõ các vấn đề lý thuyết, lý
luận về: (i) Tái cấu trúc NHTM theo chuẩn mực Basel II; (ii) các nhân tố
chính ảnh hƣởng đến khả năng thực hiện Basel II tại NHTM; (iii) tổng hợp,
rút ra bài học kinh nghiệm tái cấu trúc NHTM theo các chuẩn mực Basel II
của một số nƣớc trên thế giới.
Thứ hai, nghiên cứu tổng hợp, kiểm định đƣợc một cấu trúc NHTM
phù hợp với chuẩn mực Basel II với độ tin cậy cao, có thể vận dụng đƣợc vào
thực tiễn nhƣ sau:
Cấu trúc chức năng NHTM theo Basel II: CT1~CT5 lần lƣợt tƣơng
ứng là “Định nghĩa vốn và các quy định giới hạn về tỷ lệ vốn theo Basel II”,
“Công thức tính Car theo Basel II”, “Phƣơng pháp xác định rủi ro tín dụng
theo Basel II”, “Phƣơng pháp xác định rủi ro hoạt động theo Basel II”,
“Phƣơng pháp xác định rủi ro thị trƣờng theo Basel II”.

Footer Page 20 of 126.

4


hƣởng đến khả năng thực hiện Basel II tại NHTM Việt Nam”. Trên cơ sở đó
đƣa ra đƣợc “Mô hình trọng tâm, tam giác quan hệ chiến lƣợc ảnh hƣởng đến
khả năng thực hiện Basel II tại NHTM”. Theo mô hình này, có 3 chủ thể
(nhân tố) tƣơng tác quan hệ lẫn nhau trong quá trình thực hiện Basel II tại
Footer Page 21 of 126.

5


Header Page 22 of 126.

NHTM là “Bản thân NHTM”, “Thanh tra giám sát ngân hàng” và “Ủy ban
Basel II”; trong đó NHTM đóng vai trò thực hiện hiệp ƣớc, Thanh tra giám
sát ngân hàng giữ vai trò kiểm tra, giám sát NHTM thực hiện hiệp ƣớc, Ủy
ban Basel II giữ vai trò đánh giá, xếp hạng đạt chuẩn và hỗ trợ kỹ thuật thực
hiện hiệp ƣớc. Riêng nhân tố “Nội dung Basel II” đƣợc đặt tại trọng tâm tam
giác của mô hình cho thấy vai trò quan trọng của việc nắm rõ nội dung Hiệp
ƣớc Basel II trong quá trình thực hiện (cả 3 chủ thể tham gia đều phải nắm rõ
nội dung hiệp ƣớc). Kết quả kiểm định mô hình đạt đƣợc độ tin cậy, có thể
vận dụng vào thực tiễn hoạch định chiến lƣợc thực hiện tái cấu trúc NHTM
theo Basel II và đƣa ra các giải pháp thực hiện.
Thứ sáu, xác định đƣợc cấu trúc Ngân hàng Vietinbank phù hợp với
quy định của Basel II, hoạch định đƣợc chiến lƣợc tái cấu trúc Ngân hàng
Vietinbank trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2018 và xa hơn đến 2020.
Thứ bảy, đề xuất đƣợc hàm ý khuyến nghị về tái cấu trúc NHTM theo
Basel II tại NHTM Việt Nam.
6. Hạn chế của Luận án
Tái cấu trúc NHTM theo chuẩn mực Basel II là đề tài nghiên cứu rất
rộng, rất phức tạp nên việc thực hiện nghiên cứu gặp nhiều khó khăn, hạn chế:
Thứ nhất, tái cấu trúc NHTM và việc triển khai thực hiện Basel II tại

Do vậy, để có thể kiểm chứng sự đúng đắn về lý thuyết , thƣ̣c tiễn các
vấ n đề về tái cấu trúc NHTM theo chuẩn Basel II , các nhân tố ảnh hƣởng đến
khả năng thực hiện Basel II tại NHTM ở mức độ cao hơn thì các nghiên cứu
này vẫn cầ n đƣơ ̣c thƣ̣c hiê ̣n trên quy mô rộng và lớn hơn . Do vậy đây vẫn là
chủ đề mở đem lại cơ hội cho nhiều nghiên cứu tiếp sau.
7. Cấu trúc Luận án
Mục lục
Danh mục các ký hiệu và chữ viết tắt, bảng biểu, sơ đồ, đồ thị
Phần mở đầu
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu về tái cấ u trúc NHTM theo các
chuẩ n mƣ̣c Basel II
Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về tái cấu trúc NHTM theo các
chuẩn mực Basel II
Chương 3: Phƣơng pháp nghiên cứu
Chương 4: Phân tích tái cấu trúc Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam theo
các chuẩn mực Basel II – Nghiên cứu điển hình tại Ngân hàng Thƣơng
mại Cổ phần Công thƣơng Việt Nam
Chương 5: Kết quả nghiên cứu của luâ ̣n án và m ột số khuyến nghị về
tái cấu trúc NHTM Viê ̣t Nam theo các chuẩn mực Basel II
Kết luận
Danh mục các bài báo khoa học đã đƣợc công bố
Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục

Footer Page 23 of 126.

7


Header Page 24 of 126.


Footer Page 24 of 126.

8


Header Page 25 of 126.

Việt Nam trong bối cảnh tái cơ cấu”, Nguyễn Hồng Sơn và nhóm nghiên cứu
(2014) đã chỉ ra rằng mức độ tập trung vốn chủ sở hữu và tỷ lệ sở hữu tƣ nhân
có tác động cùng chiều đến khả năng sinh lời của NHTM; tỷ lệ nợ xấu có tác
động tiêu cực đến khả năng sinh lời của NHTM. Một số gợi ý chính sách
đƣợc đƣa ra cho các NHTM bao gồm: (i) Khuyến khích các cổ đông lớn tham
gia hội đồng quản trị (HĐQT) nhằm giảm mâu thuẫn lợi ích trong các
NHTM; (ii) Khuyến khích tăng cƣờng sở hữu tƣ nhân trong các NHTM nhằm
tăng khả năng sinh lời; (iii) Thúc đẩy cải thiện quản trị công ty trong các
NHTM theo thông lệ quốc tế; (iv) Đẩy mạnh xử lý nợ xấu trong quá trình tái
cơ cấu hệ thống NHTM Việt Nam. Romulo Magalhaes và cộng sự (2010)
trong tác phẩm “Bank’s ownership structure, risk and performance” đã nghiên
cứu mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu với rủi ro và hiệu suất của NHTM. Sau
khảo sát 795 ngân hàng của 47 quốc gia trong giai đoạn từ 1997 ~ 2007, phân
tích kết quả chỉ ra rằng: (i) Tồn tại một mối quan hệ giữa quyền sở hữu với
các hoạt động ngân hàng; (ii) rủi ro ngân hàng tăng theo giá trị quyền sở hữu;
(iii) tính nghiêm ngặt của các quy định về vốn có ảnh hƣởng tích cực đến hiệu
suất ngân hàng; (iv) có một sự ảnh hƣởng tiêu cực từ việc giám sát thông tin
từ bên ngoài mà cụ thể là việc vƣợt quá mức công bố thông tin minh bạch làm
giảm mức độ cạnh tranh của các công ty. Ở Việt Nam, luận án tiến sĩ với đề
tài “Tái cấu trúc hệ thống NHTM Việt Nam” của Nguyễn Quỳnh Hoa (2014)
đã chỉ ra cấu trúc sở hữu của NHTM Việt Nam đa dạng, phù hợp với trình độ
phát triển và xu thế hội nhập. Tuy nhiên, cơ cấu sở hữu chéo giữa các NHTM,
sự tham gia của các tập đoàn kinh tế vào NHTM là nguyên nhân dẫn đến sự