Lời mở đầu
Hôn nhân là sự liên kết giũa nam và nữ nhằm chung sống lâu dài, cùng nhau xây
dựng gia đình và chung sống với nhau một thời gian dài hoặc có thể là cả đời. Sự
liên kết đó được hình thành bằng việc kết hôn. Vì vậy, việc kết hôn đóng vài trò
quan trọng và trở thành một chế định được pháp luật điều chỉnh bằng bộ luật hôn
nhân và gia đình. Ngày nay, khi công nghệ khoa học ngày càng phát triển đồng
thời những tâm sinh lý của con người càng ngày càng phức tạp ,theo đó đã có
những ảnh hưởng xấu đến quan hệ hôn nhân trong đó có việc kết hôn. Vì thế, thời
gian gần đây đang xuất hiện và có xu hướng gia tăng những trường hợp kết hôn
trái pháp luật gây ảnh hưởng xấu đến những đạo đức xã hội cũng như thuần
phong mĩ tục của Việt Nam. Vậy hiện nay luật hôn nhân gia đình năm 2014 đã và
đang có hiệu lực điều chỉnh trực tiếp quan hệ này quy định như thế nào về việc
kết hôn trái pháp luật và có những biện pháp xử lý vấn đề này ra sao?,… những
câu hỏi đó sẽ được tìm hiểu thông qua bài tiểu luận “Kết hôn trái pháp luật theo
luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Căn cứ pháp lý và biện pháp xử lý “
Bài viết còn nhiều thiếu sót, mong thầy cô chỉ dẫn, góp ý thêm để bài viết
của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn!
Nội Dung chính
I.
1.
Lý luận chung về kết hôn trái pháp luật
Thế nào là kết hôn trái pháp luật
Đầu tiên, muốn tìm hiểu kết hôn trái pháp luật là gì? Ta cần tìm hiểu được kết hôn
hợp pháp là gì? Quan hệ hôn nhân gia đình là một quan hệ mà trong đó hai chủ
thể nam và nữ xác lập quan hệ với nhau. Quan hệ này phát triển một cách tự
nhiên giúp đảm bảo sinh tồn và phát triển xã hội, qua nhiều thời kỳ, giai đoạn lịch
Độ tuổi kết hôn được xây dựng dựa trên các cơ sở khoa học và cơ sở xã hội, căn
cứ vào sự phát triển tâm sinh lí của con người,… nên pháp luật của các quốc gia
trên thế giới quy định về độ tuổi tối thiểu để kết hôn khác nhau. Ở Việt Nam,
trong những năm gần đây, điều kiện kinh tế phát triển đáng kể, chất lượng cuộc
sống của người dân được nâng cao, vì thế độ tuổi dậy thì đối với trẻ em trai và trẻ
em gái đã có những thay đổi nhất định. Vì vậy việc quy định về độ tuổi kết hôn là
rất quan trọng nếu không quy định phù hợp sẽ dẫn đến xu hướng, chưa đến tuổi
kết hôn luật định, đã có quan hệ tình yêu vượt quá giới hạn. Nhiều trường hợp, ở
vào tình trạng phải làm bố, làm mẹ ngoài ý muốn, do đó, phải “cưới chạy, cưới
chui”, kéo theo rất nhiều hệ lụy, tác động tiêu cực tới đời sống hôn nhân và gia
đình.
Theo điểm a, khoản 1, điều 8 luật hôn nhân gia đình năm 2014 thì nam phải từ đủ
20 tuổi trở lên và nữ phải từ đủ 18 tuổi trở lên thì mới thỏa mãn điều kiện cần để
kết hôn. Việc quy định về độ tuổi kết hôn có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc
đảm bảo sức khỏe cũng như việc nhận thức về trách nhiệm của người vợ, người
chồng hay tiến xa hơn là trách nhiệm của người làm bố làm mẹ. Đồng thời, qua đó
cũng đảm bảo sức khỏe cho con cái, đảm bảo cho chúng được giáo dục toàn diện.
b)
Vi phạm về sự tự nguyện của hai bên
Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định, đây là chìa khóa dẫn đến hôn nhân là
sự liên kết gắn bó lâu dài giữa hai bên nhằm xây dựng tổ ấm gia đình, nuôi dạy con cái,
không bên nào được ép buộc lừa dối, không ai được cưỡng ép hoặc cản trở việc kết hôn.
VÌ vạy đển đảm bảo lợi ích cảu vợ chồng, con cái, đẩm bảo hôn nhân bền vững thì pháp
luật quy định các trường hợp sau đây sẽ bị coi là vi phạm điều kiện kết hôn tại điểm b
khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
Một bên ép buộc nên buộc bên bị ép buộc đồng ý kết hôn
về sự tự nguyện ở trên. Đồng thời, sau khi kết hôn nam, nữ phải thực hiện nghĩa vụ với
vợ, chồng và con cái, nên nếu họ kết hôn sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của những người
liên quan.
Tóm lại, các trường hợp kết hôn trái pháp luật là các trường hợp vi phạm về điều
kiện kết hôn được quy định tại điểm a, b, c khoản 1 điều 8 luật hôn nhân gia đình
năm 2014 như: điều kiện về độ tuổi kết hôn, sự tự nguyện của nam và nữ, điều
kiện về năng lực hành vi.
Ngoài những điều kiện trên ra thì tại điểm d khoản 1 luật hôn nhân gia đình năm 2014
còn quy định về các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại các điểm a, b, c
và d khoản 2 Điều 5 của Luật này. Mà khi kết hôn thuộc vào các trường hợp
cấm này cũng được coi là kết hôn trái pháp luật. Đó là
Kết hôn do giả tạo
“Kết hôn do giả tạo là việc lợi dụng kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú,
nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà
Nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia
đình”
Kết hôn là biểu tượng sự liên kết giữa nam và nữ, là tiền đề của cuộc sống gia đình,
sinh con, nuôi dưỡng và thực hiện các chức năng xã hội khác. Nhưng hiện nay,
nhiều cặp đôi đến với nhau không vì tình cảm hay nói cách khác là lập gia đình mà
nhằm mục đích khác như: xuất cảnh, nhập cảnh, nhập quốc tịch,... Như vậy, mặc dù
đã kết hôn với nhau trên thực tế những họ lại không sống chung với nhau để tạo
thành một gia đình. Việc kết hôn giả tạo gây ra nhiều hệ lụy, khi nó làm mất đi tính
chất tốt đẹp của hôn nhân, biến hôn nhân thành phương tiện để hưởng lợi. Trong
nhiều trường hợp, việc kết hôn giả bất thành tạo trở ngại pháp lí lớn sau này
cho đối tượng kết hôn giả và con cái họ.
Xét về mặt khoa học việc cấm kết hôn giữa những người có quan hệ huyết
thống để nhằm đảm bảo cho sự phát triển khỏe mạnh của con cái, sự phát
triển bền vững và hạnh phúc của gia đình. Theo kết quả nghiên cứu của ngành
khoa học về huyết học và khỏa sát thực tế, những người có quan hệ huyết
thống gần với nhau khi kết hôn và đẻ con thì con sinh ra thường bị bệnh tật và
những dị dạng( ví dụ: bệnh câm, điếc, mù màu, bạch tạng,…)
Xét về yếu tố thuần phong mĩ tục và những quy định về chuẩn mực đạo đức,
văn hóa theo xã hội Việt Nam, việc kết hôn với người có cùng huyết thống làm
cho các mối quan hệ trong gia đình bị vẩn đục, không lành mạnh vì vậy thì việc
cấm những người có quan hệ huyết thống kết hôn với nhau còn có tác dụng
làm lành mạnh các mối quan hệ trong gia đình, phù hợp với đạo đức và truyền
thống từ xưa đến nay của dân tộc Việt Nam.
Tuy nhiên, ở Việt Nam một số dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng núi cao rừng
sâu vẫn còn hiện tượng quan hệ cận huyết dẫn tới hệ quả là thoái hóa giống
nòi làm ảnh hưởng xấu đến sự tồn vòng của các dân tộc này. Do đó nhà nước
cần tích cực vận động tuyên truyền để những dân tộc thiểu số trên lấy người
của dân tộc khác hoặc địa phuong khác.
Cấm người là cha nuôi hoặc mẹ nuôi với con nuôi hoặc người đã từng là
cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha
dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng kết hôn với nhau
Kết hôn giữa những người cùng giới tính
Tuy việc kết hôn đồng giới đã được nhiều quốc gia chấp nhận nhưng với Việt
Nam việc chấp nhận kết hôn đồng giới vẫn còn nhiều vướng mắc về cả những
thủ tục pháp lý lẫn thuần phong mĩ tục, chuẩn mực đạo đức xã hội. Ngoài ra,