I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

V TH L HNG

CáC TộI PHạM Về MạI DÂM
TRONG LUậT HìNH Sự VIệT NAM
(trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Thái Nguyên)

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2017


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

V TH L HNG

CáC TộI PHạM Về MạI DÂM
TRONG LUậT HìNH Sự VIệT NAM
(trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Thái Nguyên)
Chuyờn ngnh: Lut hỡnh s v t tng hỡnh s
Mó s: 60 38 01 04

LUN VN THC S LUT HC

Ngi hng dn khoa hc: TS. TRNH TIN VIT

H NI - 2017



1.1.1. Khái niệm các tội phạm về mại dâm .................................................... 8
1.1.2. Ý nghĩa của việc quy định các tội phạm về mại dâm trong luật
hình sự Việt Nam ............................................................................... 13
1.2.

KHÁI QUÁT LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN LUẬT
HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8 NĂM
1945 CHO ĐẾN NAY VỀ CÁC TỘI PHẠM VỀ MẠI DÂM ............ 15

1.2.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 đến trước pháp
điển hóa lần thứ nhất Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1985 ............... 15
1.2.2. Giai đoạn từ khi pháp điển hóa lần thứ nhất Bộ luật hình sự năm
1985 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999 ................... 19
1.2.3. Giai đoạn từ khi pháp điển hóa lần thứ hai - Bộ luật hình sự năm
1999 đến khi ban hành Bộ luật hình sự năm 2015 ............................. 23
1.3.

MỘT SỐ QUY ĐỊNH LIÊN QUAN ĐẾN CÁC TỘI PHẠM VỀ
MẠI DÂM TRONG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ MỘT SỐ NƯỚC
TRÊN THẾ GIỚI ................................................................................ 25


1.3.1. Pháp luật hình sự Thái Lan ................................................................ 25
1.3.2. Pháp luật hình sự Nhật Bản ................................................................ 27
1.3.3. Pháp luật hình sự Trung Quốc ........................................................... 28
Chương 2: CÁC TỘI PHẠM VỀ MẠI DÂM TRONG BỘ LUẬT
HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN .. Error! Bookmark not defined.
2.1.


TIẾP TỤC HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH

SỰ VIỆT NAM VỀ CÁC TỘI PHẠM VỀ MẠI DÂMError! Bookmark not de


3.2.1. Nhận xét chung................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Nội dung sửa đổi, bổ sung .................. Error! Bookmark not defined.
3.3.

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ CÁC
TỘI PHẠM VỀ MẠI DÂM ............... Error! Bookmark not defined.

3.3.1. Tăng cường công tác xây dựng pháp luật, tiếp tục rà soát và ban

hành các văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luậtError! Bookmark no
3.3.2. Đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân
dân tỉnh Thái Nguyên nói riêng và cả nước nói chung các văn

bản pháp luật liên quan đến các tội phạm về mại dâmError! Bookmark not defi
3.3.3. Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ cơ
quan tư pháp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, tăng cường phối hợp
giữa các cơ quan, ban, ngành trong công tác đấu tranh phòng,
chống các tội phạm về mại dâm ......... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 31


DANH MỤC CÁC BẢNG

not
defined.
Bảng 2.5: Kết quả xét xử đối với các tội phạm về mại dâm
Error!
trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian 05 Bookmark
năm (2011- 2015)
not
defined.
Bảng 2.6: Tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của các tội
Error!
phạm về mại dâm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên Bookmark
trong thời gian 05 năm (2011 - 2015)
not
defined.
Bảng 2.7: Tỷ lệ tái phạm các tội phạm nói chung và các tội
Error!
phạm về mại dâm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên Bookmark


trong thời gian 05 năm (2011- 2015)

not
defined.

Bảng 2.8: Độ tuổi của bị cáo phạm các tội về mại dâm trên địa
Error!
bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian 05 năm (2011- Bookmark
2015)
not
defined.

Error!
mại dâm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời Bookmark
gian 05 năm (2011- 2015)
not
defined.
Biểu đồ 2.5: So sánh tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội
của các tội phạm về mại dâm trên địa bàn tỉnh
Thái Nguyên trong thời gian 05 năm (2011 2015)
Biểu đồ 2.6:

Error!
Bookmark
not
defined.

So sánh tỷ lệ tái phạm các tội nói chung trên địa bàn
Error!
tỉnh Thái Nguyên trong thời gian 05 năm (2011- Bookmark
2015)
not
defined.

Biểu đồ 2.7: So sánh tỷ lệ tái phạm các tội về mại dâm trên địa
Error!
bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian 05 năm Bookmark


(2011- 2015)
Biểu đồ 2.8:


mạnh mẽ, quyết liệt trong công tác phòng, chống mại dâm, làm rõ trách
nhiệm quản lý địa bàn của chính quyền địa phương, chỉ đạo xử lý nghiêm các
địa bàn để xảy ra tình trạng mại dâm gây bức xúc trong quần chúng nhân dân.
Nhưng tệ nạn này ngày càng diễn biến phức tạp, xuất hiện những đối tượng
và hình thức hoạt động mại dâm mới: gái gọi, du lịch tình dục, người nước
ngoài bán dâm, mại dâm nam, mại dâm đồng tính, người chuyển giới bán
dâm, môi giới mại dâm thông qua mạng internet, facebook.....

1


Theo báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện chương trình hành động phòng,
chống mại dâm giai đoạn 2011-2015 của Bộ Lao động- Thương binh và Xã
hội, trong toàn quốc số người bán dâm có hồ sơ quản lý là 11.240 người,
trong đó tập trung nhiều ở một số khu vực như: Đồng bằng Sông Hồng: 3.679
người, Đông Bắc: 913 người, Bắc Trung Bộ: 887 người, Đông Nam Bộ:
3.200 người, Đồng bằng Sông Cửu Long: 1.374 người, các khu vực khác là:
1.189 người [2, tr.1]. Tuy nhiên con số thực tế có thể còn cao hơn do đây là
hoạt động rất khó kiểm soát bởi tính phức tạp, tinh vi và trá hình của nó. Các
phương thức hoạt động mại dâm cũng rất đa dạng với nhiều hình thức biến
tướng và sử dụng các thủ đoạn mới như mại dâm "trá hình" lợi dụng các dịch
vụ: nhà nghỉ, vũ trường, karaoke, cà phê, tẩm quất, massage,... để lợi dụng sự
ham chơi, đua đòi của một số học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và
việc buông lỏng quản lý của gia đình, nhà trường, các đối tượng tội phạm đã
dụ dỗ, lôi kéo thậm chí còn dùng cả thủ đoạn ép buộc các học sinh chưa đến
tuổi thành niên bán dâm.
Tệ nạn mại dâm đã và đang gây nhiều hệ lụy cho xã hội, nguy cơ lây
lan các bệnh xã hội, HIV/AIDS do quan hệ tình dục không an toàn cao: Tỷ lệ
người nhiễm HIV qua đường tình dục là 45,3%; tỷ lệ nhiễm trong nhóm nam
quan hệ tình dục đồng giới là 3,9% [2, tr.1]. Tệ nạn mại dâm cũng làm gia

chất hoạt động tội phạm hình sự vừa tinh vi, vừa manh động. Trong đó diễn
biến của tội phạm về mại dâm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ngày càng phức
tạp. Các tội phạm về mại dâm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên chiếm tỷ lệ cao
trong số các tội phạm xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng và ngày
càng có chiều hướng gia tăng. Số người phạm tội rất đa dạng về thành phần
xã hội, độ tuổi và cả trình độ. Chính vì vậy, việc đấu tranh phòng, chống các
tội phạm về mại dâm là một trong những nhiệm vụ quan trọng đặt ra không
chỉ với những cơ quan, tổ chức mà còn là nhiệm vụ chung của toàn xã hội và
của mỗi người dân.

3


Xuất phát từ thực trạng nói trên, học viên quyết định lựa chọn đề tài
"Các tội phạm về mại dâm trong luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở thực
tiễn địa bàn tỉnh Thái Nguyên)" làm luận văn thạc sỹ luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Tệ nạn mại dâm đã để lại những hậu quả vô cùng to lớn, ảnh hưởng xấu
đến môi trường văn hóa, thuần phong mỹ tục, trật tự an toàn xã hội, phá vỡ
hạnh phúc của nhiều gia đình, đe dọa tương lai giống nòi của dân tộc. Do vậy
việc nghiên cứu về các tội phạm về mại dâm đã và đang trở thành mối quan
tâm của Đảng và Nhà nước cũng như nhiều nhà khoa học... Cho đến nay, đã
có nhiều công trình nghiên cứu khoa học ở những mức độ khác nhau, nhưng
đáng chú ý là một số công trình khoa học sau:
Công trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ của Tòa án nhân dân tối cao,
2001 "Vai trò của Tòa án nhân dân trong việc đấu tranh phòng và chống các
tội phạm về tình dục" của tập thể tác giả là ThS. Nguyễn Quang Lộc, PGS.TS.
Trần Văn Độ, TS. Từ Văn Nhũ và Nguyễn Văn Liên; Luận án tiến sĩ, có công
trình nghiên cứu của tác giả Trần Hải Âu “Tệ nạn mại dâm- Thực trạng và
các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa”, Học viện Cảnh sát nhân dân,

so sánh, phân tích, tổng hợp; phương pháp đối chiếu... nhằm phân tích tổng
hợp làm sáng tỏ các tri thức khoa học luật hình sự và luận chứng các vấn đề
cần nghiên cứu.
6. Những đóng góp mới về mặt khoa học
Luận văn là công trình nghiên cứu một cách cụ thể, khoa học, đồng bộ
và có hệ thống ở cấp độ thạc sĩ luật học về những vấn đề liên quan đến các tội
phạm về mại dâm dưới góc độ pháp lý hình sự. Kết quả của luận văn góp
phần bổ sung, hoàn thiện hệ thống lý luận về các tội phạm về mại dâm trong
khoa học luật hình sự Việt Nam.
Trên cơ sở số liệu thực tiễn, luận văn phân tích và đánh giá tình hình
xét xử các tội phạm về mại dâm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian
5 năm (2011 - 2015), từ đó luận văn đề xuất tiếp tục hoàn thiện pháp luật và
kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của Bộ
luật hình sự Việt Nam về các tội phạm về mại dâm.

6


7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung
luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề chung về các tội phạm về mại dâm trong luật
hình sự Việt Nam.
Chương 2: Các tội phạm về mại dâm trong Bộ luật hình sự Việt Nam
và thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Chương 3: Tiếp tục hoàn thiện pháp luật và một số giải pháp nâng
cao hiệu quả áp dụng quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam về các tội
phạm về mại dâm.

7



trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh xã hội, quyền
và lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe,
danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp
khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp
luật xã hội chủ nghĩa [38, tr. 5].
Như vậy, khái niệm về tội phạm nói chung bao gồm các dấu hiệu sau:
1) Hành vi nguy hiểm cho xã hội; 2) Được quy định trong Bộ luật hình
sự; 3) Do người có đủ điều kiện về chủ thể thực hiện; 4) Có lỗi cố ý hoặc vô ý;
5) Xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm
phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh xã hội,
quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự,
nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm
phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa.
Để hiểu như thế nào là các tội phạm về mại dâm, trước hết cần đi sâu
tìm hiểu khái niệm của 3 tội về mại dâm bao gồm: Tội chứa mại dâm, tội môi
giới mại dâm và tội mua dâm người chưa thành niên.
* Khái niệm về tội chứa mại dâm
Dưới góc độ khoa học luật hình sự, hiện nay ở Việt Nam có nhiều quan
điểm khác nhau về tội chứa mại dâm.
Quan điểm thứ nhất cho rằng:
Tội chứa mại dâm là hành vi tạo điều kiện vật chất hoặc tinh
thần cho hoạt động mại dâm được thực hiện [64, tr. 515].
Quan điểm thứ hai cho rằng:
Tội chứa mại dâm là hành vi cho thuê, cho mướn địa điểm
hoặc tạo các điều kiện vật chất khác cho hoạt động mại dâm; bố trí
người canh gác, bảo vệ cho hoạt động mại dâm; nhận gái mại dâm
là người làm thuê, là nhân viên để che mắt các nhà chức trách và
cho hoạt động bán dâm [3, tr. 603].

Pháp lệnh phòng, chống mại dâm năm 2003 quy định "Mua dâm là
hành vi của người dùng tiền hoặc lợi ích vật chất khác trả cho người bán dâm
để được giao cấu" [55, tr. 1].

11


Điều 256 Bộ luật hình sự năm 1999 cũng không mô tả cụ thể khái niệm
tội mua dâm người chưa thành niên mà chỉ nêu tội danh theo hành vi khách
quan của tội phạm.
Như vậy, cũng như khái niệm tội chứa mại dâm, tội môi giới mại dâm
thì tội mua dâm người chưa thành niên cũng có rất nhiều quan điểm khác
nhau nhưng tựu chung lại các quan điểm đó đều có những điểm chung là:
Mua dâm người chưa thành niên đều là hành vi dùng tiền hoặc lợi ích vật chất
khác để thực hiện hành vi giao cấu.
Trên cơ sở khái niệm tội phạm nói chung và tổng hợp các quan điểm
khoa học khác nhau, theo chúng tôi, có thể đưa ra khái niệm về tội mua dâm
người chưa thành niên như sau: Tội mua dâm người chưa thành niên là hành
vi thỏa thuận trả tiền hoặc lợi ích vật chất khác cho người từ đủ 13 tuổi đến
dưới 18 tuổi nhằm giao cấu với người đó, do người có năng lực trách nhiệm
hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự cố ý thực hiện, xâm phạm đến trật
tự công cộng.
Như vậy, từ những khái niệm đơn lẻ nghiên cứu về các tội phạm, dưới
góc độ nghiên cứu tổng thể thì có 02 quan điểm như sau:
Theo GS.TS. Nguyễn Xuân Yêm: Tội phạm mại dâm bao gồm các
hành vi về hoạt động mua bán tình dục được quy định và điều chỉnh bằng
pháp luật hình sự, tội phạm về mại dâm bao gồm các hành vi sau:
Chứa mại dâm: là hành vi sử dụng, thuê, mượn, cho mượn
địa điểm, phương tiện để mua bán dâm.
Môi giới mại dâm: là hoạt động dụ dỗ, dẫn dắt, làm trung

phạm đến trật tự công cộng, đạo đức xã hội, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm
con người bao gồm các hành vi như: chứa mại dâm, môi giới mại dâm, mua
dâm người chưa thành niên.
1.1.2. Ý nghĩa của việc quy định các tội phạm về mại dâm trong
luật hình sự Việt Nam
Tệ nạn xã hội là hiện tượng bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn

13


mực xã hội có tính phổ biến gây ảnh hưởng xấu về đạo đức, truyền thống
văn hóa và những hậu quả nghiêm trọng trong đời sống kinh tế - văn hóa xã hội của nhân dân. Đồng thời, đó còn là một hiện tượng xã hội tồn tại một
cách khách quan trong đời sống xã hội gắn với những điều kiện kinh tế, xã
hội nhất định. Môi trường kinh tế đã làm nảy sinh ra các tệ nạn xã hội và
cũng chính sự thay đổi của môi trường kinh tế đã tác động trực tiếp làm tăng
hoặc giảm đi các tệ nạn xã hội.
Đất nước ta đang trong quá trình đổi mới , đời số ng chiń h tri ,̣ kinh tế xã
hô ̣i có nhiề u khởi sắ c với những biế n đổ i quan tro ̣ng

. Tuy nhiên, trong quá

trình chuyển đổi cơ chế bên cạnh những mă ̣t ma ̣nh , mă ̣t tić h cực của kinh tế
thị trường đã tạo cho nền kinh tế phát triển đa dạng , năng đô ̣ng thì đồ ng thời
cũng bộc lộ những tồn tại và nảy sinh nhiều vấn đề xã hội như

: Xu hướng

thực du ̣ng, quá coi trọng đồng tiề n... Đó là những điề u kiê ̣n làm cho tê ̣ na ̣n xã
hô ̣i ngày càng phát triể n.
Cùng với các tệ nạn xã hội khác như cờ bạc, ma túy thì mại dâm là một

không chỉ của riêng Đảng và Nhà nước ta mà còn là của toàn xã hô ̣i.
Đứng trước thực trạng đó, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương
chính sách nhằm tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống tệ nạn mại dâm nói
chung và các tội phạm về mại dâm nói riêng. Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1985
(Điều 202- Tội chứa mại dâm, tội môi giới mại dâm), Bộ luật hình sự Việt Nam
năm 1999 (Điều 254 tội chứa mại dâm, Điều 255 tội môi giới mại dâm, Điều 256
tội mua dâm người chưa thành niên), Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 (Điều
327 tội chứa mại dâm, Điều 328 tội môi giới mại dâm, Điều 329 tội mua dâm
người dưới 18 tuổi) đã quy định các tội phạm về mại dâm, tạo cơ sở pháp lý quan
trọng góp phần đấu tranh phòng, ngừa có hiệu quả loại tội phạm này.
1.2. KHÁI QUÁT LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN LUẬT
HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8 NĂM 1945 CHO
ĐẾN NAY VỀ CÁC TỘI PHẠM VỀ MẠI DÂM
1.2.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 đến trước
pháp điển hóa lần thứ nhất Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1985
Thành công của cách mạng tháng Tám năm 1945, Nhà nước Việt Nam
dân chủ Cộng hòa ra đời. Đây là thời kỳ cách mạng còn non trẻ, nhà nước ta
phải đương đầu với rất nhiều thử thách và khó khăn: Vừa phải đối phó với thù

15