ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN Lí LUẬN CHÍNH TRỊ
...................................***....................................

LÊ THÀNH HƯNG

ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TINH THẦN Ở NÔNG
THÔN HÀ NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2008

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN Lí LUẬN CHÍNH TRỊ
......................................***.......................................

LÊ THÀNH HƯNG

ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TINH THẦN Ở NÔNG
THÔN HÀ NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Chuyên ngành:
Mó số:

Triết học


1.2.

Vai trò của văn hoá tinh thần trong đời sống xã hội hiện
nay....

1.3.

Biểu hiện của đời sống văn hóa tinh thần trong xã hội Việt
Nam hiện nay.

19

Chương 2. Thực trạng đời sống văn hóa tinh thần ở nông thôn Hà
Nam hiện nay

28

12

2.1.

Khái quát chung về truyền thống lịch sử văn hóa Hà Nam

28

2.2.

Thực trạng đời sống văn hoá tinh thần ở nông thôn Hà Nam.


3.2.

3.1.2 Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng và chính
3.1.3 quyền

60

Phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, đoàn thể, tổ
3.1.4. chức xã hội và nhân dân

63

Tăng cường xây dựng nguồn lực và phương tiện cho các
hoạt động văn hóa.

65

Nhóm giải pháp về thực hiện chương trình, kế hoạch xây
dựng môi trường văn hóa
3.2.1. Phát huy vai trò của văn hóa trên mọi lĩnh vực của đời sống
xã hội nhằm xây dựng đời sống văn hoá trong sạch, lành
3.2.2. mạnh

68
68
70

Xây dựng, ban hành luật pháp và các chính sách văn hóa
Kết luận


tảng vững chắc với cốt lõi là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Kinh tế thị
trường không ngừng đẻ ra của cải vật chất, nhưng mặt trái của nó là không
ngừng tác động xấu vào đời sống văn hóa tinh thần, lối sống của con người và có
thể làm băng hoại đảo lộn xã hội.
Chính vì vậy, phát triển văn hóa tinh thần là nhiệm vụ chiến lược nhằm
thúc đẩy kinh tế thị trường, phát triển nhanh hơn và bền vững hơn, đồng thời
điều tiết ngăn chặn những biến thái bất lợi do mặt trái kinh tế thị trường gây
ra bảo vệ con người đem lại trật tự và hài hòa cho xã hội. Phát triển văn hóa
tạo ra sức mạnh nội sinh của dân tộc chính là bước chuẩn bị hết sức cần thiết
cho hội nhập và giao lưu quốc tế, nếu không muốn bị đè bẹp dưới sức mạnh
vật chất và văn hóa của dân tộc khác.

5


Trong điều kiện mới khẳng định vị trí của đời sống văn hóa tinh thần bên
cạnh nhiệm vụ chính trị và kinh tế là một quyết tâm chính trị của Đảng nhằm
tăng cường củng cố nền tảng tinh thần của xã hội ta trước những thách thức khó
lường của thế giới hiện đại mở ra một tương quan hợp lý giữa các nhân tố chính
trị văn hóa, bảo đảm tính đồng bộ trong phát triển. Nhận thức rõ điều này Đảng
ta đã bắt đầu nhấn mạnh tầm vóc của văn hóa trong sự nghiệp đổi mới đất nước,
trước những thách thức và thời cơ mà dân tộc ta đương đầu. Đặc biệt mười năm
trở lại đây, với nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) quyết tâm xây dựng nền
tảng văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc làm nền tảng tinh thần
của xã hội, trở thành mục tiêu và động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội đã
thúc đẩy đất nước và con người Việt Nam không ngừng vươn lên mạnh mẽ. Tuy
nhiên, bên cạnh sự biến đổi tích cực đã xuất hiện không ít những biểu hiện trong
đời sống văn hóa tinh thần mang tính tiêu cực trì trệ phản ánh sai lệch hiện thực
và chệch khỏi bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội. Điều này được thể hiện rõ nhất
trong các yếu tố đạo đức lối sống và trong một số hoạt động tinh thần mang tính

văn hóa ở cơ sở” của Viện văn hóa (Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) “Xây dựng
môi trường Văn hóa cơ sở” của TS Văn Đức Thanh”, "Cộng đồng làng xã Việt
Nam hiện nay" của tập thể tác giả Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh;
“Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam” của Trần Văn Giàu; "Bản
sắc văn hóa làng trong xây dựng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ" của TS. Lê Quý
Đức Nhận diện mấy vấn đề văn hóa, của Viện Văn hóa và Nxb Văn hóa - Thông
tin... Cỏc cụng trỡnh này cũng đó đề cập đến đặc điểm, vai trũ của văn hóa và
văn hóa tinh thần cũng như đề cập đến các giải pháp bảo tồn và phát huy các giá
trị văn hóa của dân tộc Việt Nam. Tuy nhiờn cỏc cụng trỡnh khoa học đó nghiên
cứu trên một phạm vi rộng, đề xuất những giải pháp ở tầm vĩ mô.

7


- Ngoài cỏc cụng trỡnh kể trờn, cũn cú một số luận văn, luận án, khóa
luận,... viết về văn hóa, văn hóa tinh thần ở một số tỉnh và địa phương. Tuy nhiên
việc nghiên cứu một cách tổng hợp về đời sống văn hóa tinh thần ở Hà Nam thì
chưa có công trình nào. Chính vì vậy tác giả chọn vấn đề trên làm đề tài nghiên
cứu của mỡnh.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích
Trên cơ sở làm sáng tỏ vai trò và thực trạng đời sống văn hóa tinh thần ở
nông thôn Hà Nam hiện nay tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm bảo tồn và
pháp triển văn hóa tinh thần ở nông thôn Hà Nam trong thời gian tới.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên luận văn phải thực hiện những nhiệm vụ sau:
Một là, làm rõ khái niệm văn hóa và đời sống văn hóa tinh thần.
Hai là, phân tích thực trạng đời sống văn hóa tinh thần ở nông thôn Hà Nam.
Ba là, đề xuất một số giải pháp nhằm bảo tồn và phát triển văn hóa tinh
thần ở nông thôn Hà Nam trong thời kỳ tới.

Ngoài phần mở đầu và kết luận cùng danh mục tài liệu tham khảo luận văn
gồm 3 chương, 7 tiết.
Chương 1. Văn hoá tinh thần và vai trò của nó trong đời sống xã hội
Việt Nam hiện nay.
Chương 2. Thực trạng đời sống văn hóa tinh thần ở nông thôn Hà Nam
hiện nay.
Chương 3. Những giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xây dựng đời sống văn hóa
tinh thần ở nông thôn Hà Nam trong thời kỳ đổi mới hiện nay

9