ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

--------------***--------------

ĐINH THỊ CẨM NHUNG

PHÁP LUẬT VỚI VIỆC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI
CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở HÀ NỘI HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Chuyên ngành: Triết học
Mã số:

60 22 80

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. NGUYỄN THẾ KIỆT

HÀ NỘI – 2008


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

--------------***--------------

ĐINH THỊ CẨM NHUNG

PHÁP LUẬT VỚI VIỆC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI
CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở HÀ NỘI HIỆN NAY

1.1.2. Vai trò của đạo đức đối với đời sống xã hội............................................ .8
1.1.3. Sự tương đồng và khác biệt về bản chất giữa đạo đức và pháp luật ........ .20
1.2.

Tầm quan trọng của pháp luật đối với việc xây dựng đạo đức mới cho
sinh viên hiện nay................................................................................. 30

1.2.1. Sự nghiệp đổi mới và yêu cầu giáo dục đạo đức mới cho sinh viên hiện
nay .................................................................................................................30
1.2.2. Nội dung giáo dục đạo đức mới............................................................ .33
1.2.3. Tác động của pháp luật với việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên
hiện nay .............................................................................................. .37
Chương 2. Pháp luật với việc xây dựng đạo đức cho sinh viên trong các
trường Đại học ở Hà Nội hiện nay - Thực trạng và một số vấn đề
đặt ra ................................................................................................. .40
2.1. Pháp luật XHCN và vai trò của nó trong các trường Đại học ở Hà Nội
hiện nay .............................................................................................. .40
2.2.1. Pháp luật XHCN và đặc điểm cuả pháp luật xã hội chủ nghĩa ................ .40
2.1.2. Vai trò của pháp luật với việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên hiện
nay ..................................................................................................... .43


2.2. Những biểu hiện tích cực và nguyên nhân trong việc thực thi pháp luật
ảnh hưởng đến đạo đức sinh viên trong các trường đại học ở Hà Nội
hiện nay .............................................................................................. .47
2.2.1. Trình độ văn hóa pháp lý của sinh viên................................................. .47
2.2.2. Những biểu hiện tích cực và nguyên nhân trong việc thực thi pháp luật
ảnh hưởng đến đạo đức của sinh viên trong các trường Đại học ở Hà
Nội hiện nay......................................................................................... 50
2.3. Những hạn chế và một số vấn đề đặt ra trong việc thực thi pháp luật ảnh

- xã hội nhất định.
Đất nước ta đang thực hiện những bước đi trong công cuộc đổi mới, xây
dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường có
những nguyên tắc vận hành và phát triển riêng, ảnh hưởng sâu sắc tới mọi mặt
của đời sống xã hội, tới hệ thống những giá trị, các quy chuẩn đạo đức, tới nếp
nghĩ, tâm lý từng người; Những tác động này có cả mặt tích cực lẫn mặt tiêu
cực… Trong tình hình đó, một số vấn đề đặt ra là cần phải xác định nên kế thừa,
duy trì những yếu tố nào trong đạo đức truyền thống, trong hệ thống giá trị và
quy tắc xử sự nhằm xây dựng một nền đạo đức Việt Nam nói chung hiện đại
giàu tính dân tộc. Đó là vấn đề các nhà khoa học, những người làm công tác giáo
dục đang hết sức quan tâm.


Trên bình diện quốc gia mục tiêu chung nhất của nền giáo dục là: dạy chữ
dạy người. Tầng lớp sinh viên là chủ nhân tương lai của đất nước, là những
người đại diện cho nền giáo dục, bộ mặt văn hóa xã hội nước ta. Do đó, việc rèn
luyện tu dưỡng đạo đức, lối sống cho sinh viên trở thành vấn đề đặc biệt quan
trọng. Trong việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên - chủ nhân tương lai của
đất nước là rất cần thiết - pháp luật giữ một vai trò không nhỏ.
Với những lý do nêu trên, tôi đã chọn đề tài: “Pháp luật với việc xây dựng
đạo đức mới cho sinh viên các trường Đại học ở Hà Nội hiện nay” làm luận
văn tốt nghiệp thạc sĩ triết học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề đạo đức nói chung và vấn đề giáo dục đạo đức mới cho sinh viên
nói riêng đã được nhiều cá nhân và tập thể tác giả quan tâm nghiên cứu ở khía
cạnh khác nhau, với những tiếp cận khác nhau như: GS Vũ Khiêu: “Mấy vấn đề
đạo đức cách mạng”, NXB. TP Hồ Chí Minh, năm 1978; Trần Thành: “Tư tưởng
Hồ Chí Minh về đạo đức” NXB. Chính trị quốc gia, 1996; Nguyễn Tĩnh Gia:
“Sự tác động hai mặt của cơ chế thị trường đối với đạo đức của người cán bộ
quản lý”, Tạp chí Nghiên cứu lý luận, số 2 năm 1997; Nguyễn Văn Lý: “Kế thừa

Phân tích thực trạng ảnh hưởng của pháp luật trong việc xây dựng đạo đức
mới cho sinh viên các trường đại học ở Hà Nội hiện nay.
Đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò của pháp luật trong
việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên ở Hà Nội hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu


Đối tượng nghiên cứu: Đạo đức và ý thức pháp luật của sinh viên ở Hà
Nội hiện nay.
Phạm vi nghiên cứu: Vai trò của pháp luật trong việc xây dựng đạo đức
mới cho sinh viên các trường Đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh và những quan điểm của Đảng ta về pháp luật, đạo đức, về thanh niên,
sinh viên, đồng thời kế thừa các thành tựu của các công trình nghiên cứu khoa
học khác có liên quan.
Để thực hiện được nhiệm vụ đặt ra, luận văn sử dụng phương pháp: Duy
vật biện chứng và duy vật lịch sử,phương pháp lôgic - lịch sử, phân tích và tổng
hợp, điều tra xã hội học, thống kê.
6. Đóng góp mới của luận văn
Thông qua việc giải quyết nhiệm vụ đặt ra, luận văn góp phần làm rõ thực
trạng ảnh hưởng của pháp luật trong việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên
các trường đại học ở Hà Nội hiện nay.
Luận văn bước đầu đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò
của pháp luật trong việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên ở Hà Nội hiện nay.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung
luận văn còn bao gồm 3 chương, 9 tiết:
Chương 1: Vai trò của pháp luật đối với việc xây dựng đạo đức mới cho
sinh viên Việt Nam hiện nay.


Phạm Khắc Chương - Nguyễn Thị Yến Phương (2007), Đạo đức học,
NXB. Đại học Sư phạm.

6.

Nguyễn Trọng Chuẩn - Nguyễn Văn Phức (đồng chủ biên, 2003), Mấy vấn
đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, NXB.
Chính trị quốc gia, Hà Nội.

7.

Doãn Thị Chín (2004), Vấn đề giáo dục đạo đức truyền thống cho sinh
viên Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ triết học, Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.

8.

Thành Duy (1995), “Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và mối quan hệ giữa
đạo đức và pháp luật, đạo đức và lợi ích của dân”, Tạp chí Nhà nước và
pháp luật, (3).

9.

Đại cương Nhà nước và pháp luật (1998), NXB. Thống kê, Hà Nội.


10.

Đảng Cộng sản Việt Nam (1986), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc của

thời đại, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.

17.

Phạm Ngọc Định (1999), “Giáo dục đạo đức, rèn luyện nếp sống văn hoá
cho sinh viên”, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục.

18.

Nguyễn Tĩnh Gia (1997), “Sự tác động hai mặt của cơ chế thị trường đối
với đạo đức của Người cán bộ quản lý”, Tạp chí Nghiên cứu lý luận, (2).

19.

Vũ Đình Giáp (2003), Vấn đề giáo dục đạo đức cho sinh viên các
trường đại học ở Việt Nam hiện nay, luận văn tốt nghiệp cao cấp lý
luận chính trị.


20.

Trần Văn Giàu (1993), Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam, NXB.
Thành phố Hồ Chí Minh.

21.

Giáo trình Triết học Mác - Lênin (2005), NXB. Chính trị quốc gia, Hà
Nội.

22.

28.

Trần Hậu Kiêm- Đoàn Đức Hiếu (2004), Hệ thống phạm trù đạo đức học
và giáo dục đạo đức cho sinh viên, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

29.

Nguyễn Duy Lãm (1997), Một số vấn đề phổ biến giáo dục pháp luật
trong giai đoạn hiện nay, NXB. Thanh niên, Hà Nội.


30.

V.I.Lênin (1980), Toàn tập, tập 1, NXB. Tiến bộ Maxcơva.

31.

V.I.Lênin (1981), Toàn tập, tập 29, NXB. Tiến bộ Maxcơva.

32.

V.I. Lênin (1980), Toàn tập, tập 35, NXB. Tiến bộ Maxcơva.

33.

V.I. Lênin (1997), Toàn tập, tập 36, NXB. Tiến bộ Maxcơva.

34.

V.I. Lênin (1977), Toàn tập, tập 41, NXB. Tiến bộ Maxcơva.

Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 1, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

41.

Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 4, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

42.

Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 5, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.


43.

Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 6, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

44.

Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 9, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

45.

Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 12, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.

46.

Hồ Chí Minh (1985), Nhà nước và pháp luật, NXB. Pháp lý, Hà Nội.

47. NGUYỄN CHÍ MỲ (1999), SỰ BIẾN ĐỔI CỦA THANG GIÁ
TRỊ ĐẠO ĐỨC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VỚI
VIỆC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI CHO CÁN BỘ QUẢN LÝ


53.

Lương Hồng Quang (2006), Tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp đạo đức và
pháp luật trong quản lý xã hội.

54.

Tạp chí Nhà nước và pháp luật (2004), (8).

55.

Lê Thị Hoài Thanh (2005), Quan hệ biện chứng giữa truyền thống và hiện
đại trong giáo dục đạo đức cho thanh niên Việt Nam hiện nay, luận án tiến
sỹ triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

56.

Trần Thành (1996), Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, NXB. Chính trị
quốc gia, Hà Nội.

57.

Hà Nhật Thăng (1997), “Mục tiêu giáo dục đạo đức cho sinh viên sư phạm
hiện nay”, Tạp chí Đại học và giáo dục chuyên nghiệp.

58.

Ngô Quý Thiệu (2003), Tăng cường vai trò của phá p luật trong
quá trình xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo quản