BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
---------------------

Nguyễn Thị Thiên Hƣơng – K23
MSSV: 7701230568

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HÀNH VI
VAY VỐN MUA NHÀ ĐỂ Ở CỦA KHÁCH
HÀNG CÁ NHÂN TRẺ TUỔI TẠI CÁC NGÂN
HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
---------------------

Nguyễn Thị Thiên Hƣơng – K23
MSSV: 7701230568

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HÀNH VI
VAY VỐN MUA NHÀ ĐỂ Ở CỦA KHÁCH
HÀNG CÁ NHÂN TRẺ TUỔI TẠI CÁC NGÂN
HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

1.2.1. Mục tiêu chung .................................................................................. 2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể .................................................................................. 2
1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................ 2
1.3. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .............................................. 2
1.3.1. Đối tƣợng nghiên cứu ....................................................................... 2
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu ........................................................................... 3
1.4. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................................. 7
1.4.1.Tổng kết lý thuyết ............................................................................... 7
1.4.2. Nghiên cứu sơ bộ bằng phƣơng pháp định tính ................................. 7
1.4.3. Nghiên cứu chính thức bằng phƣơng pháp định lƣợng ..................... 7
1.5. Ý NGHĨA NGHIÊN CỨU ............................................................................ 8
1.6. KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN ....................................................................... 8
CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI VAY VỐN MUA NHÀ Ở
CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TRẺ TUỔI .................................................... 10
2.1. CÁC MÔ HÌNH LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI ........................................... 10
2.3.1. Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA)...... 10
2.3.2. Thuyết hành vi hoạch định (Theory of Planned Behavior – TPB) .. 11
2.2. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN TRƢỚC ĐÂY .......... 14
2.4.1. Các nghiên cứu nƣớc ngoài ............................................................. 14


2.4.2. Các nghiên cứu trong nƣớc .............................................................. 17
2.3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HÀNH VI VAY VỐN MUA NHÀ Ở
TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ................................................................. 21
TÓM TẮT CHƢƠNG 2 ..................................................................................... 25
CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CHO VAY MUA NHÀ Ở CỦA NGƢỜI TRẺ
TUỔI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA BÀN
TPHCM .................................................................................................................... 26
3.1. THỰC TRẠNG NHÀ Ở CỦA NGƢỜI DÂN TẠI TPHCM ...................... 26
3.2. THỰC TRẠNG CHO VAY MUA NHÀ Ở ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ

MẠNH CHO VAY MUA NHÀ Ở ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TRẺ
TUỔI TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ........................................................... 72
5.1. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH CHO VAY MUA NHÀ Ở CHO
CÁC KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TRẺ TUỔI .................................................. 72
5.2. CÁC KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI CHÍNH PHỦ VÀ NGÂN HÀNG NHÀ
NƢỚC ................................................................................................................. 79
5.3. HẠN CHẾ VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO .............................. 82
TÓM TẮT CHƢƠNG 5 ..................................................................................... 83
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

1. Từ viết tắt có nguồn gốc tiếng Việt
BSC

: Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt
Nam

DNNVV

: Doanh nghiệp nhỏ và vừa

HoREA

: Hiệp hội bất động sản thành phố

KHCN

: Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách

2. Từ viết tắt có nguồn gốc tiếng nƣớc ngoài
AB

: Attitude Toward Behavior - Thái độ

PBC

: Perceived Bahavioral Control - Nhận thức kiểm soát hành vi

SN

: Subjective Norm - Chuẩn chủ quan

SPSS

: Chƣơng trình thống kê cho các ngành khoa học

TPB

: Theory of Planned Behavior - Thuyết hành vi hoạch định

TRA

: Theory of Reasoned Action - Thuyết hành động hợp lý


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU


Bảng 5.1: Bảng giá trị trung bình của biến hiểu biết vay vốn .................................. 72
Bảng 5.2: Bảng giá trị trung bình của lãi suất vay vốn ............................................. 78


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 1.1: Vốn điều lệ các NHTMCP thời điểm 31/12/2015 ...................................... 4
Hình 1.2: Số liệu cho vay của các NHTMCP thời điểm 31/12/2015.......................... 5
Hình 1.3: Số liệu cho vay xây dựng của các NHTMCP thời điểm 31/12/2015 .......... 6
Hình 2.1: Thuyết hành động hợp lý (TRA)............................................................... 10
Hình 2.2: Thuyết hành vi hoạch định (TPB) ............................................................. 12
Hình 2.3: Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến quyết định vay ngân hàng
của khách hàng Hy Lạp ............................................................................................. 15
Hình 2.4: Mô hình nghiên cứu phân tích các tiêu chí lựa chọn vay mua nhà trên thị
trƣờng tại Vƣơng Quốc Anh ..................................................................................... 16
Hình 2.5: Các yếu tố ảnh hƣởng đến việc sử dụng tín dụng nhà ở tại
TP. Cần Thơ .............................................................................................................. 19
Hình 2.6: Mô hình nghiên cứu đề xuất ..................................................................... 24
Hình 3.1: Tốc độ tăng dƣ nợ tín dụng và lãi suất cho vay bình quân giai đoạn
2010-2014.................................................................................................................. 30
Hình 3.2: Số lƣợng các giao dịch vay vốn mua nhà ở thành công............................ 31
Hình 4.1: Quy trình nghiên cứu ................................................................................ 37
Hình 4.2: Vốn điều lệ các NHTM thời điểm 31/12/2015 ......................................... 41
Hình 4.3: Mô hình nghiên cứu đề xuất ..................................................................... 45
Hình 4.4: Mức độ quan tâm của khách hàng với các tiêu chí khi mua nhà .............. 57
Hình 4.5: Mức độ quan tâm đến các vấn đề liên quan khi vay vốn tại
ngân hàng……………………………………………………………………..……58
Hình 4.6: Các yếu tố ảnh hƣởng đến quyết định vay vốn mua nhà ở của KHCN tại
Các NH TMCP trên địa bàn TP HCM ……………………………………..……...66


đến hành vi vay vốn mua nhà ở của khách hàng cá nhân trẻ tuổi tại các Ngân


2

hàng TMCP trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” nhằm giúp các NHTMCP
trên địa bàn TPHCM đẩy mạnh cho vay mua nhà ở đối với KHCN trẻ tuổi.
1.2 . MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung
Xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến hành vi vay vốn mua nhà ở của khách
hàng cá nhân trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
Đề tài hƣớng vào các mục tiêu nghiên cứu cụ thể sau đây:
Thứ nhất: Xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến hành vi vay vốn mua nhà ở
của khách hàng cá nhân trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn thành phố Hồ Chí
Minh;
Thứ hai: Xác định mức độ ảnh hƣởng của từng yếu tố đến hành vi vay vốn mua
nhà ở của khách hàng cá nhân trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn TPHCM;
Thứ ba: Gợi ý các NHTMCP trên địa bàn TPHCM đẩy mạnh cho vay mua
nhà ở đối với KHCN trẻ tuổi.
1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu
Việc thực hiện đề tài này nhằm trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu sau:
Thứ nhất: Các yếu tố nào ảnh hƣởng đến hành vi vay vốn mua nhà ở của
khách hàng cá nhân trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh?
Thứ hai: Mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đó đến hành vi vay vốn mua nhà
ở của khách hàng cá nhân trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn TPHCM?
Thứ ba: Giải pháp nào gợi ý cho các NHTMCP trên địa bàn TPHCM đẩy
mạnh cho vay mua nhà ở đối với KHCN trẻ tuổi?
1.3 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1. Đối tƣợng nghiên cứu là các yếu tố ảnh hƣởng đến hành vi vay vốn mua


31,481
28,722
26,650

Vietcombank
12,425
12,355
12,295
11,750
11,593
9,377
9,000
8,878
8,866
8,100
8,056
6,460
5,550
5,466
5,000
4,798
4,400
4,250
4,000
3,547
3,098
3,080
3,021
3,010


30,000

35,000

40,000

Hình 1.1: Vốn điều lệ các NHTMCP thời điểm 31/12/2015
Nguồn: tác giả tự tổng hợp từ báo cáo tài chính 2015 các ngân hàng.


5

Cho vay (tỷ đồng)
Agribank
BIDV
Vietinbank
Vietcombank
Sacombank
SCB
ACB
SHB
MB
VPBank
Techcombank
Eximbank
HDBank
Lienvietpostbank
VIB
Seabank

28,240
28,091
27,694
20,866
20,268
15,883
11,612
-

100,000

200,000

300,000

400,000

500,000

600,000

700,000

Hình 1.2: Số liệu cho vay của các NHTMCP thời điểm 31/12/2015
Nguồn: tác giả tự tổng hợp từ báo cáo tài chính 2015 các ngân hàng.


6

Cho vay xây dựng (tỷ đồng)

5,310
5,174
5,001
4,543
3,855
3,750
2,246
1,189
1,164
1,064
891
-

10,000

20,000

30,000

40,000

50,000

60,000

70,000

Hình 1.3: Số liệu cho vay xây dựng của các NHTMCP thời điểm 31/12/2015
Nguồn: tác giả tự tổng hợp từ báo cáo tài chính 2015 các ngân hàng.
Theo đó, tác giả chọn 7 ngân hàng sao cho có mặt trong nhóm cao, trung bình và

1.4.2. Nghiên cứu sơ bộ bằng phƣơng pháp định tính
-

Bƣớc 1: Phỏng vấn nhóm các Anh/Chị là Trƣởng phòng, chuyên viên tín dụng
đang làm việc tại các NHTMCP trên địa bàn TP HCM và các khách hàng đã và
đang vay mua nhà tại các NHTMCP trên địa bàn TP HCM trực tiếp hoặc qua
điện thoại về những yếu tố ảnh hƣởng đến hành vi vay vốn mua nhà ở của các
khách hàng cá nhân trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn TPHCM.

-

Bƣớc 2: Hiệu chỉnh mô hình và thang đo: thêm/bớt các yếu tố trong mô hình theo
ý kiến các Anh/Chị đã tiến hành phỏng vấn nhóm ở bƣớc 1.

-

Bƣớc 3: Phỏng vấn thử nghiệm khoảng 10 khách hàng với bảng câu hỏi xem
bảng câu hỏi đã rõ ràng chƣa, có chỗ nào khó hiểu hoặc gây nhầm lẫn không.

-

Bƣớc 4: Chỉnh sửa lại bảng câu hỏi cho phù hợp.

1.4.3. Nghiên cứu chính thức bằng phƣơng pháp định lƣợng
 Lấy mẫu:
Lấy mẫu theo phƣơng pháp chọn mẫu thuận tiện, phi xác suất. Cỡ mẫu đƣợc
xác định theo công thức sau:
Z
n  p *(1  p)*  


1.5 Ý NGHĨA NGHIÊN CỨU
Đề tài nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến hành vi vay vốn mua nhà ở của
khách hàng cá nhân trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
nắm bắt kịp thời, đầy đủ và chính xác thứ tự ƣu tiên các yếu tố ảnh hƣởng trực tiếp
đến quyết định vay vốn mua nhà ở của khách hàng cá nhân. Trên thực tế đó, các
ngân hàng thƣơng mại Việt Nam sẽ tập trung tốt hơn trong công tác hoạch định để
cải thiện các yếu tố này nhằm duy trì khách hàng hiện hữu và thu hút thêm khách
hàng mới.
Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu có thể đƣợc triển khai và áp dụng rộng rãi
với nhiều ngân hàng thƣơng mại khác tại Việt Nam.
1.6 KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN
Phần nội dung của luận văn đƣợc kết cấu thành năm chƣơng:
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU


9

Chƣơng này giới thiệu tổng quan về vấn đề nghiên cứu nhƣ lý do chọn đề tài,
mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và đối tƣợng khảo sát, phƣơng
pháp nghiên cứu, ý nghĩa đề tài và kết cấu của luận văn.
CHƢƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI VAY VỐN MUA
NHÀ Ở CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TRẺ TUỔI
Chƣơng này trình bày cơ sở lý thuyết về các yếu tố ảnh hƣởng quyết định đến
hành vi vay vốn mua nhà ở của KHCN trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn
TPHCM và các mô hình nghiên cứu trƣớc đây để làm cơ sở cho các lập luận trong
luận văn này, từ đó đƣa ra các yếu tố chính ảnh hƣởng đến hành vi vay vốn mua nhà
ở của KHCN trẻ tuổi tại các NHTMCP trên địa bàn TP HCM; đồng thời đề xuất mô
hình nghiên cứu và các giả thiết nghiên cứu.
CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CHO VAY MUA NHÀ Ở CỦA NGƢỜI
TRẺ TUỔI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA

Thuyết hành động hợp lý đƣợc Ajzen và Fishbein xây dựng năm 1975, cho rằng
ý định hành vi (Behavior Intention) là yếu tố quan trọng nhất dự đoán hành vi tiêu dùng.
Ý định hành vi bị ảnh hƣởng bởi hai yếu tố: thái độ (Attitude) và chuẩn chủ quan
(Subjective Norm). Trong đó, thái độ là biểu hiện yếu tố cá nhân thể hiện niềm tin tích
cực hay tiêu cực của ngƣời tiêu dùng đối với sản phẩm. Còn chuẩn chủ quan thể hiện ảnh
hƣởng của quan hệ XH (nhƣ gia đình, bạn bè, đồng nghiệp) lên cá nhân ngƣời tiêu dùng.
Thái độ đối với
hành vi

Niềm tin về hậu
quả của hành vi

Ý định thực
hiện hành vi

Niềm tin quy chuẩn
về hành vi

Hành vi

Chuẩn chủ quan
đến hành vi

Ảnh hƣởng
Phản hồi
Hình 2.1 Thuyết hành động hợp lý (TRA)
(Nguồn: Ajzen và Fishbein, 1975)


11


12

đề gần nhất của hành vi và đƣợc dự đoán lần lƣợt bởi thái độ; chuẩn chủ quan và
nhận thức kiểm soát hành vi.

Niềm tin về
hành vi

Thái độ đối
với hành vi

Niềm tin về
chuẩn chủ
quan

Chuẩn chủ
quan

Niềm tin về
kiểm soát

KỲ
VỌNG
Ý
ĐỊNH

HÀNH
VI


việc thực hiện hành vi; kỳ vọng về chuẩn chủ quan đó là nhận thức của những
ngƣời quan trọng khác là tán thành hay không tán thành thực hiện hành vi; kỳ vọng
về nhận thức kiểm soát hành vi liên quan tới những điều kiện thuận tiện hay cản trở
việc thực hiện hành vi. Ajzen (1991) khẳng định những kỳ vọng này là những thông
tin nền tảng của hành vi và nguyên nhân dẫn đến hành vi một cách cơ bản là bởi
những kỳ vọng này. Vì thế, sự thay đổi một trong những kỳ vọng trên có thể dẫn
đến sự thay đổi về hành vi. Dựa vào nguyên nhân căn bản này, một số nhà nghiên
cứu đã tạo ra sự can thiệp để thay đổi kỳ vọng để xác định xem ngƣời ta có thay đổi
hành vi hay không. Một số khác đã khám phá sự ảnh hƣởng của chính sách can
thiệp bằng cách kiểm tra sự thay đổi kỳ vọng sau khi áp dụng chính sách.
TPB đã đƣợc áp dụng thành công để dự đoán và giải thích các hành vi khác
nhau nhƣ: quyết định bỏ phiếu, giảm cân, ngừng hút thuốc, vi phạm giao thông, ...
Trong lĩnh vực kinh doanh, các nhà nghiên cứu thƣờng chọn TPB làm khung lý
thuyết cho các nghiên cứu về quản trị và marketing.
Tóm tắt các yếu tố của Thuyết hành vi hoạch định TPB hể hiện ở Bảng
Bảng 2.1: Các yếu tố của Thuyết hành vi hoạch định TPB
Định nghĩa

Yếu tố

Nguồn

Thái

độ Một cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực của cá nhân Ajzen

đối

với (ảnh hƣởng đến sự đánh giá) về việc thực hiện các Fishbein


14

hiện hành vi

Ý định là sự biểu thị sự sẵn sàng của mỗi ngƣời khi
thực hiện một hành vi đã quy định và nó đƣợc xem
nhƣ là tiền đề trực tiếp dẫn đến hành vi.
Ý định

Ajzen

&

Ý định dựa trên các ƣớc lƣợng bao gồm: Thái độ Fishbein
dẫn đến hành vi và chuẩn chủ quan; nhận thức kiểm (1975)
soát hành vi và các trọng số gán cho các ƣớc lƣợng
này tùy thuộc vào tầm quan trọng của chúng.
Là sự phản ứng hiển nhiên có thể nhận thấy đƣợc thực
hiện trong tình huống cùng với mục tiêu đã quy định Ajzen

Hành vi

&

trƣớc đó. Những quan sát hành vi đơn lẻ có thể đƣợc Fishbein
tổng hợp nhiều lần trong các phạm vi đƣợc tạo ra về (1975)
một phép đo tiêu biểu hành vi mang tính tổng quát.
(Nguồn: tổng hợp của tác giả)

2.2. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN TRƢỚC ĐÂY

Thông qua 1 mẫu ngẫu nhiên của ngƣời dân Hy Lạp (n = 277) đã đƣợc lựa
chọn để kiểm tra giả thiết. Các thang đo đƣợc đánh giá thông qua CFA để đảm bảo
tính hợp lệ và giá trị. Sau đó thông qua phân tích hồi quy Logistic, kết quả cho thấy:
Yếu tố xã hội nhƣ là tình trạng hôn nhân, dịch vụ khách hàng, thiết kế và lãi suất là
các yếu tố quan trọng nhất ảnh hƣởng đến quyết định của khách hàng.
Kết quả phân tích cho thấy các yếu tố sau ảnh hƣởng đến quyết định vay của
ngƣời dân ở Hy Lạp: Lãi suất vay, chất lƣợng dịch vụ, yếu tố cá nhân. Đây là các
yếu tố ảnh hƣởng chủ yếu đến quyết định vay vốn.
2.2.1.2. Nghiên cứu của Devlin (2002) “Nghiên cứu phân tích các tiêu chí lựa
chọn vay mua nhà trên thị trường tại Vương Quốc Anh”
Nghiên cứu này phân tích các tiêu chí lựa chọn của khách hàng trên thị
trƣờng trong việc vay mua nhà của vƣơng quốc Anh. Đặc biệt nghiên cứu điều tra
về tầm quan trọng của các tiêu chí lựa chọn theo ngƣời tiêu dùng và cũng phân tích
sự khác biệt quan trọng của sự lựa chọn đối với một số yếu tố liên quan tới nhân