LỜI MỞ ĐẦU
Trong khu vực công, tiền lương là số tiền mà các cơ quan, tổ chức của Nhà
nước trả cho người lao động theo cơ chế, chính sách của Nhà nước và được thể
hiện trong hệ thống thang, bảng lương do Nhà nước quy định. Trong hoạt động
công vụ, tiền lương đóng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là một trong những yếu
tố tiên quyết thu hút và giữ được người tài tham gia hoạt động trong khu vực
công, tránh hiện tượng chảy máu chất xám từ khu vực công sang khu vực tư.
Tiền lương khu vực công hiện nay ở nước ta chưa phản ánh đúng giá trị sức lao
động. Điều đó góp phần làm cho các giá trị xã hội của người công chức bị giảm
sút, dễ bị tổn thương và là mảnh đất nảy sinh tình trạng quan liêu, tham nhũng
ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ. Trong khi ở một số quốc gia
khác thì việc cải cải tiền lương đã đạt được nhiều thành tựu. Do đó, em xin chọn
đề tài “Tiền lương khu vực công ở Hàn Quốc và bài học cho Việt Nam” nhằm
tìm hiểu về cải cách tiền lương có hiệu quả ở Hàn Quốc và đưa ra một số bài
học cho Việt Nam.
Bài tiểu luận gồm 3 phần:
1: Cơ sở lý luận về tiền lương khu vực công
2: Thực trạng tiền lương khu vực công ở Hàn Quốc
3: Một số kiến nghị, bài học về tiền lương khu vực công ở Việt Nam từ kinh
nghiệm của Hàn Quốc.
Do kiến thức còn hạn chế nên khó tránh khỏi thiếu sót, em rất mong nhận được
sự đóng góp của cô để bài viết được hoàn chỉnh và có ý nghĩa thực tiễn hơn.
Em xin chân thành cám ơn cô TS. Đỗ Thị Tươi đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em
hoàn thiện bài tiểu luận này!
1


1. Cơ sở lý luận về tiền
1.1.
Một số khái niệm



vật phẩm tiêu dùng cho nhu cầu ăn, mặc, ở…và người sử dụng lao động phải
đáp ứng nhu cầu đó đúng với mức hao phí mà người lao động đã bỏ ra thông
qua tiền lương. Việc trả lương cho người lao động không chỉ căn cứ vào hợp
đồng mà căn cứ vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của người lao động
mà họ nhận được sau một thời gian lao động mà họ bỏ ra.
1.3.

Vai trò của tiền lương khu vực công

Đảm bảo định hướng, chiến lược phát triển kinh tế, xã hội.
Đảm bảo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động, kích thích người lao
động làm việc, góp phần tăng năng xuất lao động và hiệu quả làm việc.
Góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ của khu vực công.
Thu hút, giữ chân người lao động trong khu vực công.
1.4.

Đặc điểm khu vực công ảnh hưởng đến tiền lương

Khu vực công thường là khu vực phi nông nghiệp, thông thường lao động làm
việc trong lĩnh vực này thường đòi hỏi trình độ chuyên môn cao.
Hoạt động trong khu vực công mục tiêu chính là hoạt động quản lý nhà nước
không tạo ra lợi nhuận.
Quyền lực trong khu vực công thường mang tính áp đặt, cưỡng chế nhiều hơn
so với các khu vực khác.
Lãnh đạo trong mọi hoạt động trong khu vực này đều do Nhà nước quyết
định. Tiền lương khu vực này có tính cứng nhắc, thiếu linh hoạt.
2. Thực trạng tiền lương khu
2.1.
Khái quát về Hàn Quốc

chức thuộc ngành hành pháp, công chức Trung ương chiếm 64,2% (612.672
người), công chức địa phương chiếm 35,8% (342.360 người). Nền công vụ Hàn
Quốc đặc biệt nghiêm ngặt với các điều luật. Luật Công vụ Quốc gia (Điều 71,
Điều 72, Điều 74, Điều 58, Điều 60) quy định nhân viên tuân thủ giờ làm việc,
giữ bí mật tất cả các tài liệu liên quan đến công việc. [2]
4


Tiền lương công chức được xây dựng theo hệ thống bậc và dựa trên thâm niên
công tác. Ngoài lương, còn có 30 loại tiền thưởng. Tỷ lệ thưởng cho công chức
ngày càng tăng trong hệ thống chi trả chung. Lương công chức Hàn Quốc bằng
khoảng 84,4% lương của khu vực tư. Chính vì thế, sự cống hiến của công chức
được thừa nhận và trả công xứng đáng, bất kể công chức đó là nam hay nữ, trẻ
hay già hoặc ở cấp độ quản lý nào. Lương của mỗi nhân viên gồm thưởng ngân
sách, thưởng theo dịch vụ đặc biệt và tiền làm ngoài giờ. Tuy nhiên, đối với
công chức trên bậc 4 được áp dụng theo hệ thống lương thường niên. Nhân viên
làm việc trong lĩnh vực chính trị nhận lương cố định, trong khi công chức cấp
cao và công chức trên bậc 4 được trả lương theo hiệu suất công việc. Hiện nay,
Hàn Quốc đang áp dụng mô hình công vụ chức nghiệp đạt được nhiều chuyển
biến tích cực theo hướng "mở", linh hoạt và hiệu quả. Những thông tin và kinh
nghiệm trong việc tổ chức hệ thống công vụ chức nghiệp và những đổi mới
trong mô hình công vụ ở Hàn Quốc là những bài học cho các quốc gia đang áp
dụng mô hình này, trong đó có Việt Nam.
Lương công chức Hàn Quốc bao gồm lương cơ bản, phụ cấp và phúc lợi.
Lương cơ bản là tiền lương thường xuyên được chi trả dựa trên cấp bậc và bậc
lương mà được phân loại theo mức độ trách nhiệm và mức độ khó khăn của
từng vị trí công tác cũng như thâm niên công tác. Lương cơ bản chiếm khoảng
một nửa số tiền lương hàng tháng của công chức, tùy thuộc vào cấp bậc của
công chức. Có mười hai bậc lương cơ bản phân loại theo danh mục công tác bao
gồm hành chính, an ninh, nghiên cứu, kỹ thuật, cảnh sát, cứu hoả, hiến pháp,

trợ cấp cho cha mẹ), phụ cấp cho nơi làm việc đặc biệt (ở hải đảo, vùng sâu,
vùng xa, ở nước ngoài), phụ cấp cho loại hình công việc đặc biệt (công việc khó
khăn, nguy hiểm, nhiệm vụ đặc biệt hoặc thay thế tạm thời cho một công chức
6


khác) và phụ cấp làm thêm (làm thêm giờ, làm việc đêm, làm việc trong kỳ
nghỉ, và quản lý tăng cường).
Phúc lợi được chi trả cho công chức bao gồm ba loại chính. Thứ nhất là phúc
lợi chung, bao gồm phúc lợi cho người phụ thuộc, bảo hiểm hưu trí, bảo hiểm
thất nghiệp, bảo hiểm y tế và trợ cấp tàn tật. Thứ hai là phúc lợi chi trả ngoài
công vụ, bao gồm trợ cấp ốm đau, nghỉ phép, phục vụ quân đội. Thứ ba là phúc
lợi khác như bồi hoàn chi phí học và các chương trình chăm sóc sức khỏe, chi
trả cho các bữa ăn.
Lương hàng năm của công chức cấp cao sẽ được tính dựa trên kết quả tổng
hợp ba loại lương: lương cơ bản, lương căn cứ vào hiệu suất công việc (lương
tăng thêm) và các loại phụ cấp, phúc lợi khác. Để có được sự linh hoạt trong
đánh giá hiệu suất công việc, hệ thống đánh giá được phân thành 4 loại: Xuất
sắc, Tốt, Bình thường, và Không đạt. Dựa trên cách phân loại này, lương tăng
thêm đối với Vụ trưởng/Cục trưởng và các cấp hơn trong Bộ (ở Hàn Quốc, Bộ
trưởng và Thứ trưởng được chỉ định theo hệ thống chính trị, do vậy bậc cao nhất
là bậc 1, tương ứng với trợ lý Bộ trưởng) được xác định bởi lương cơ bản nhân
với hệ số lương tăng thêm hoàn thành công việc.
2.3.
2.3.1.

Đánh giá chung về tiền lương khu vực công ở Hàn Quốc
Ưu điểm

Chính sách tiền lương đã qua nhiều lần sửa đổi và dự kiến sẽ vẫn còn tiếp tục

như bản thân bị đánh giá. Hệ thống xác định lương theo thâm niên công tác vẫn
còn ảnh hưởng rất lớn trong các cơ quan của Hàn Quốc, khiến cho rất khó để có
thể thay đổi quan niệm và hành vi trong ngắn hạn.
3.

Một số kiến nghị, bài học về tiền lương khu vực công ở Việt Nam từ bài
học kinh nghiệm của Hàn Quốc.
Trong các thời kỳ phát triển đất nước, Việt Nam đã nhiều lần cải cách chính

sách tiền lương để phù hợp với xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa và hội nhập. Tuy nhiên, theo kết quả điều tra của Công đoàn viên
8


chức Việt Nam, mức lương cứng của cán bộ công chức viên chức hiện nay vẫn
khá thấp, phần lớn là hưởng lương ở mức cán sự và chuyên viên. Mức lương cơ
sở của công chức tuy đã chính thức được nâng lên 1.210.000 đồng (Theo Nghị
định số 47/2016/NĐ-CP ngày 26/5/2016 của Chính phủ quy định mức lương cơ
sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang) song vẫn là mức
thấp. Chính điều này đã tạo “đất sống” cho tham nhũng, tiêu cực ngày càng
nhức nhối… Từ kinh nghiệm của Hàn Quốc trong cải cách tiền lương cho công
chức, bài viết khái quát một số gợi ý cho Việt Nam như sau:
Thứ nhất, cần thực hiện việc trả lương theo hiệu quả công việc chứ không phải
theo ngạch, bậc đơn thuần. Tiền lương phải bảo đảm tái sản xuất sức lao động.
Muốn vậy, tiền lương tối thiểu phải tương ứng chỉ số giá sinh hoạt từng thời kỳ
và phải tính đến sự phù hợp với từng ngành, nghề cũng như đặc thù riêng của
từng khu vực. Đồng thời, phải có sự so sánh với mức lương tối thiểu trong khu
vực doanh nghiệp.
Thứ hai, cần thay đổi cơ bản kết cấu tiền lương công chức, trong đó bao gồm
phần lương “cứng” theo thang, bậc lương quy định chung và bằng với mức

chính, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Đồng thời trả lương cho
công chức hợp lý sẽ góp phần thu hút được người tài vào bộ máy nhà nước, xây
dựng đội ngũ công chức liêm khiết, tận tụy, xứng đáng với sự tin cậy của nhân
dân.

10


KẾT LUẬN
Tiền lương là giá cả sức lao động, được hình thành trên cơ sở lý luận giữa
người lao động và người sử dụng lao động thông qua hợp đồng lao động phù
hợp với quan hệ cung – cầu sức lao động và phù hợp với quan hệ tiền lương của
pháp luật lao động. Việc trả lương cho người lao động, nhất là cán bộ công chức
phải đảm bảo cho họ đủ sống bằng lương, toàn tâm toàn ý nâng cao trách nhiệm,
hoàn thành nhiệm vụ được giao với chất lượng cao. Mức lương tối thiểu không
phù hợp sẽ tạo ra các tác động vĩ mô bất lợi cho nền kinh tế. Vì lẽ đó, chính
sách đối với tiền lương tối thiểu trong khu vực công là một trong số các nội
dung được quan tâm hàng đầu tại hầu hết các quốc gia trong hệ thống chính
sách tiền lương. Từ kinh nghiệm của chính sách tiền lương trong việc tổ chức hệ
thống công vụ chức nghiệp và những đổi mới trong mô hình công vụ ở Hàn
Quốc là những bài học cho các quốc gia đang áp dụng mô hình này, trong đó có
Việt Nam
11


Trong phạm vi bài tiểu luận này em đã trình bày được các chính sách về tiền
lương khu vực công ở Hàn Quốc. Qua thực trạng đó đã nêu ra được ưu điểm,
nhược điểm của tiền lương khu vực công ở Hàn Quốc và đưa ra một số giải
pháp cho tiền lương khu vực công ở Việt Nam từ kinh nghiệm của Hàn Quốc.
Bài tiểu luận của em chỉ dừng lại ở lý thuyết, em hi vọng trong thời gian tới bài


12