Bùi Văn Huấn

Trường TH Lý Tự Trọng

KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÍ, CHỈ ĐẠO HOẠT
ĐỘNG THƯ VIỆN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
I. PHẦN MỞ ĐÂU
1. Lí do chọn đề tài
Bên cạnh nền tảng giáo dục gia đình và những gì gần gũi với trẻ em thời thơ
ấu, thì mái trường phổ thông và hệ thống giáo dục toàn diện của nhà trường ( từ Tiểu
học đến Trung học phổ thông) sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, duy trì và
bồi đắp văn hoá đọc cho con người. Thậm chí đối với không ít người, thì điều đó còn
có ý nghĩa quyết định đến việc đọc và nuôi dưỡng văn hoá đọc trong suốt cuộc đời.
Chúng ta đều biết rằng: Để nâng cao chất lượng giáo dục thì không thể thiếu được
các yếu tố: nội dung giáo dục, đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ giáo viên, nhân viên
phụ trách thiết bị, thư viện và cơ sở trường học mà thư viện trường phổ thông có vai
trò quan trọng. Thư viện là trung tâm sinh hoạt văn hoá và hoạt động khoa học cho
toàn thể các thành viên trong nhà trường. Đối với giáo viên, thư viện góp phần nâng
cao chất lượng giảng dạy, còn đối với học sinh, thư viện góp phần tích cực vào việc
thay đổi thói quen tự học tự nghiên cứu.
Sách là kho tàng tri thức “Không có sách thì không có tri thức, không có tri
thức thì không có chủ nghĩa Cộng sản” (V.I.Lê nin).
Trong xã hội chúng ta ngày nay, đòi hỏi con người cần phải tìm tòi học hỏi,
học để nâng cao sự hiểu biết về văn hoá dân tộc, hiểu biết về loài người trong quá
trình phát triển, hiểu biết về khoa học, hiểu biết về sự phát triển của xã hội, con
người... Tất cả đều được xã hội, con người, các bậc tiền bối, các nhà khoa học, các
nhà nghiên cứu văn học, lịch sử... đúc kết và in ấn thành sách.
Một học sinh muốn hiểu biết nhiều, học giỏi cần phải tiếp nhận những giá trị
văn hoá qua từng trang sách được truyền đến. Đây là quá trình cá nhân được xã hội
hoá một cách tự giác, có chủ định tức là học tập, tiếp thu giáo dục của nhà trường, gia
đình, các tổ chức khác... Người gửi là những thế hệ trước, họ chọn lọc và lưu truyền

Biện pháp tham mưu để đáp ứng đầy đủ đồ dùng, thiết bị dạy học, tài liệu tham
khảo... nhằm nâng cao chất lượng giờ dạy, góp phần phát triển văn hoá đọc cho học
sinh, giúp học sinh không ngừng hoàn thiện nhân cách, tri thức, rèn luyện đạo đức và
bồi dưỡng thẩm mỹ cho học sinh. Đồng thời góp phần giúp đội ngũ giáo viên có
hướng nghiên cứu, tìm biện pháp giảng dạy giúp học sinh tham gia tích cực hoạt
động học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thông qua văn hoá đọc. Để từ đó có
các biện pháp phối kết hợp với phụ huynh, các tổ chức đoàn thể - xã hội góp phần
cùng chung sức với ngành giáo dục trong sự nghiệp trồng người.
Nhiệm vụ
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và các giải pháp để nâng cao chất lượng,
hiệu quả hoạt động dạy và học của đội ngũ giáo viên - học sinh thông qua đọc và
nghiên cứu, thu thập kiến thức qua sách báo, tài liệu, sử dụng đồ dùng dạy học có
hiệu quả...
3. Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng và các giải pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thư
viện góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học của đội ngũ giáo viên - học
sinh.
4. Giới hạn của đề tài
Đồ dùng thiết bị dạy học; sách giáo khoa, tài liệu tham khảo của giáo viên và
học sinh.
Đề tài được nghiên cứu về thư viện, về đồ dùng phục vụ giảng dạy, các tài liệu
tham khảo, truyện đọc, số lượng các đầu sách, cách sắp xếp các loại sách, đồ dùng, số
lượng học sinh tham gia đọc sách, số lượt giáo viên mượn đồ dùng dạy học, kế hoạch
phát triển các đầu sách hàng năm của thư viện nhà trường...
5. Phương pháp nghiên cứu
Kinh nghiệm trong công tác quản lí, chỉ đạo hoạt động thư viện ở trường Tiểu học

2



được một chiến lược phát triển giáo dục phổ thông mà không có sự tham gia tích cực của
thư viện trường học cũng như các cơ quan thông tin. Thư viện còn giúp cho cán bộ - giáo
viên – nhân viên – học sinh xây dựng phương pháp học tập, phong các làm việc khoa học,
biết kỹ năng sử dụng sách, báo, tài liệu...
2. Thực trạng
- Trước đây các điều kiện hoạt động, cách đánh giá kiểm tra và việc phân công
người phụ trách thư viện trường tiểu học cũng chưa được quan tâm đúng mức. Có
nhiều quan niệm cho rằng: Thư viện chỉ là kho chứa sách, thiếu đồ dùng vật chất cơ
bản như : bàn, ghế và đặc biệt là đầu sách nghèo nàn chưa phong phú. Cán bộ phụ
trách thư viện chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng tổ chức hoạt động còn hạn chế.
Giáo viên và học sinh ở các trường Tiểu học hầu như không thực sự quan tâm đến
với thư viện.
Kinh nghiệm trong công tác quản lí, chỉ đạo hoạt động thư viện ở trường Tiểu học

3


Bùi Văn Huấn

Trường TH Lý Tự Trọng

- Do nhận thức vai trò của thư viện trong nhà trường chưa đầy đủ, còn phiến
diện dẫn đến sự thiếu quan tâm và đầu tư thích đáng.
- Do cán bộ Thư viện chưa qua các lớp đào tạo nghiệp vụ, hoặc bồi dưỡng
thường xuyên.
- Do Thư viện trường học ít mở cửa, họat động không thường nhật, học sinh
đọc sách một cách thụ động. Hoạt động thư viện trường học sơ sài, chưa thu hút, hấp
dẫn và học sinh cho rằng thư viện nhà trường chỉ dành cho thầy ,cô giáo.
- Do quy mô phát triển chưa có sự đồng bộ về cơ cấu, ít phát huy tính hữu
dụng của nó, chủ yếu là các hoạt động đơn lẻ, rời rạc thiếu liên kết.


Bùi Văn Huấn

Trường TH Lý Tự Trọng

góp phần bồi dưỡng cho họ về kiến thức chuyên môn, kĩ năng sư phạm phục vụ tốt
cho công tác giảng dạy.
Để nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong công tác chỉ
đạo, tôi nhận ra cần phải thực hiện được những công việc sau:
- Thường xuyên triển khai các văn bản pháp luật, các quyết định, chỉ thị, hướng
dẫn... của các cấp liên quan đến vấn đề cơ sở vật chất, thư viện, TBDH để cán bộ,
giáo viên, nhân viên học tập, nhận thức đầy đủ, đúng đắn, kịp thời.
- Kịp thời giới thiệu được các loại sách báo có trong thư viện, các danh mục,
các TBDH mà trường hiện có hoặc mới được cung cấp.
- Tập huấn các phương pháp dạy học cải tiến có hiệu quả, trong đó phải sử
dụng TBDH.
- Biểu diễn các tính năng đưa lại hiệu quả dạy học đối với các TBDH đang có.
- Trong kế hoạch năm học, nhà trường phải đưa ra những qui định về sử dụng,
bảo quản sách báo thư viện; kế hoạch sử dụng, bảo quản TBDH. Đây là một việc làm
rất cần thiết cho công tác quản lí, vừa bắt buộc, vừa khích lệ giáo viên phải sử dụng
TBDH trong các giờ lên lớp.
- Đầu năm học tôi luôn yêu cầu các tổ chuyên môn họp lại, kiểm tra và tổng
hợp những tiết trong chương trình môn học cần sử dụng TBDH để từ đó cán bộ phụ
trách thiết bị dựa vào đó để chuẩn bị thì hiệu quả sử dụng sẽ cao hơn. Đây cũng là cơ
sở để Ban giám hiệu nhà trường giám sát tốt hơn việc giáo viên có sử dụng TBDH
trong tiết dạy hay không.
- Tổ chức hội thảo thường xuyên công tác đổi mới phương pháp dạy học, trao
đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau về cách khai thác sách báo trong thư viện, việc sử
dụng TBDH có hiệu quả trong công tác dạy và học.
- Tổ chức các đợt tham quan học hỏi về lĩnh vực này tại các đơn vị có kinh

kế hoạch
* Quản lí thư viện
- Xây dựng, củng cố thư viện: Phải làm được những việc sau:
+ Từ đầu năm học, nhà trường phải có kế hoach mua sắm các loại tủ, bàn ghế
thư viện, kệ đựng sách báo…
+ Huy động những nguồn vốn khác nhau: ngân sách nhà nước, ngân sách từ
công tác xã hội hoá giáo dục, từ những nguồn thu hợp pháp trong trường để xây dựng
thư viện.
+ Phát động cho giáo viên, phụ huynh học sinh trong nhà trường... ủng hộ sách,
báo, truyện cho thư viện nhà trường.
- Bảo quản và sử dụng:
+ Thư viện phải đảm bảo an toàn, mưa, bão không ướt.
+ Hệ thông điện phải đủ ánh sáng, đảm bảo cho việc đọc sách báo…
+ Khoảng cách các tủ, giá sách, bàn ghế phải hợp lí, khoa học đảm bảo cho
việc đi lại, tìm sách thuận lợi…
+ Xây dựng nội qui thư viện.
+ Rà soát, kiểm kê tất cả các loại sách báo có trong thư viện. Xử lý kỹ thuật
như đăng ký, đóng dấu, phân loại sách, mô tả, sắp xếp sách... Loại bỏ những sách báo
cũ không còn giá trị. Phân loại sách báo. Có thể phân loại thành sách giáo khoa, sách
giáo viên, sách tham khảo… Từ đó có thể phân loại theo bộ môn, theo khối lớp. Báo
có thể phân loại thành: Báo Nhân dân, Tuổi trẻ, Thanh niên, nhi đồng ...và được sắp
xếp theo từng loại để người đọc dễ tìm.
+ Xây dựng thư mục sách của thư viện.
Kinh nghiệm trong công tác quản lí, chỉ đạo hoạt động thư viện ở trường Tiểu học

6


Bùi Văn Huấn


viên để kịp thời uốn nắn, sửa chữa.
d) Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Sau 2 năm thực hiện quản lí thư viện theo cách nêu trên mô, thư viện trường
Tiểu học Lý Tự Trọng chia làm hai bộ phận : phòng đọc giáo viên và phòng đọc học
sinh, trong đó phòng đọc học sinh chính là một điểm nhấn. Phòng đọc học sinh chia
làm hai dãy, một dãy dành cho học sinh khối lớp 1-2, một dãy dành cho học sinh khối
lớp 3-4-5. Với sự phân chia này, từng độ tuổi có thể có cách tiếp nhận sách theo cách
Kinh nghiệm trong công tác quản lí, chỉ đạo hoạt động thư viện ở trường Tiểu học

7


Bùi Văn Huấn

Trường TH Lý Tự Trọng

riêng của mình. Khối 3-4-5, các em học sinh đã có thể chủ động đọc và lựa chọn
sách, vì vậy sách được xếp dày hơn, có trật tự và theo chủ đề. Riêng với các em học
sinh lớp 1, 2 việc lựa chọn sách còn gặp nhiều khó khăn, sự tập trung cũng chưa cao,
nên các thầy cô đã kết hợp hình thức vừa chơi vừa đọc. Phòng đọc có tới 5 tủ sách
với nhiều chủ đề phong phú như : Tủ sách em yêu khoa học, em yêu lịch sử, tìm hiểu
các danh nhân, truyện cười, truyện cổ tích, tác phẩm văn học nước ngoài và trong
nước, tủ sách đạo đức, thơ, tủ sách Bác Hồ kính yêu, truyện dân gian Việt Nam, em
yêu động vật...
Hàng năm, thư viện bổ sung rất nhiều đầu sách của nhà xuất bản giáo dục, nhà
xuất bản Kim Đồng và một số nhà xuất bản khác. Cộng với tinh thần góp một cuốn
sách để được đọc nhiều cuốn sách, phong trào quyên góp trong nhà trựờng rất được
các phụ huynh học sinh, các em học sinh và các thầy cô giáo ủng hộ. Từ những năm
2015-2016, lượng sách đã tăng lên theo cấp số nhân: sách tham khảo: 212 cuốn, sách
nghiệp vụ: 198 cuốn, sách giáo khoa: 1100 cuốn; truyện đọc: 650 cuốn. Số sách

Bùi Văn Huấn

Trường TH Lý Tự Trọng

thi. Do đó thư viện trường chúng tôi tiếp tục phấn đấu giữ vững danh hiệu “Thư viện
chuẩn”, đồng thời mong muốn các cấp lãnh đạo quan tâm tiếp tục chỉ đạo thêm cho
thư viện luôn phát triển và giữ vững được danh hiệu trên.
2. Kiến nghị
Để nâng cao hiệu quả hoạt động dạy cho đội ngũ giáo viên và học tập cho học
sinh, qua quá trình chỉ đạo và theo dõi hoạt động trong những năm học qua, bản thân
tôi có những kiến nghị sau:
* Đối các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương:
Cần quan tâm hơn nữa đầu tư xây dựng cở sở vật chất để tu sửa nâng cấp thư
viện và làm đẹp thêm cảnh quan nhà trường để tiếp tục xây dựng trường đạt chuẩn
quốc gia.
* Đối với ngành giáo dục:
Cần quan tâm duy trì và chỉ đạo tốt hơn nữa về công tác nâng cao chất lượng ở
các trường học. Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học, sách
báo chuyện đọc...
* Đối với nhà trường:
Để phong trào đọc sách được phát huy và đạt kết quả cao hơn nữa. Tôi nghĩ
các đoàn thể trong nhà trường, các đồng chí giáo viên, học sinh cần phải đáp ứng yêu
cầu sau :
- Ban giám hiệu nên xếp các hoạt động của thư viện vào phong trào thi đua của
giáo viên.
- Giáo viên và học sinh luôn luôn ủng hộ các phong trào của thư viện phát
động như phân phối sách giáo khoa, đặc biệt là công tác tuyên truyền giới thiệu sách,
đọc sách và tự học tập bồi dưỡng của giáo viên, học sinh.
- Tổng phụ trách đội cần đưa phong trào đọc sách của học sinh vào thi đua theo
từng đợt mà hoạt động đoàn đội phát động .

…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
Chủ tịch Hội đồng Sáng kiến

Kinh nghiệm trong công tác quản lí, chỉ đạo hoạt động thư viện ở trường Tiểu học

10


Bùi Văn Huấn

Trường TH Lý Tự Trọng

MỤC LỤC
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15

3
3
4
4
4
7
7
8
8
9

Kinh nghiệm trong công tác quản lí, chỉ đạo hoạt động thư viện ở trường Tiểu học

11