`

I. PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là công tác mũi nhọn đóng vai trò quan
trọng trong hoạt động dạy học của nhà trường. Công cuộc đổi mới giáo dục, trong
đó có sự đổi mới về phương pháp dạy học. Việc đổi mới cách quản lý, chỉ đạo, đội
ngũ giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi Toán trên mạng Internet có hiệu quả cũng
luôn đồng hành với nhu cầu các phong trào mũi nhọn hiện nay. Trong những năm
gần đây cuộc thi học sinh giỏi giải Toán trên mạng Internet không phải là mới
nữa nhưng vẫn được tổ chức liên tục.
Tuy vậy trong thực tiễn quản lý ở trường Tiểu học Lê Hồng Phong, việc chỉ
đạo đội ngũ giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi giải Toán trên mạng Internet là
một vấn đề mà bản thân tôi rất chú trọng. Trong quá trình thực hiện vẫn còn nhiều
chỗ chưa tốt, vì vậy hiệu quả phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi Toán ở các khối
lớp chưa cao, chưa có sự đồng đều.
Mặc dù thực tế của nhà trường cho thấy đội ngũ học sinh giỏi môn Toán ở
các khối lớp có sự chênh lệch, việc bồi dưỡng của giáo viên, sự quan tâm của gia
đình học sinh, các đoàn thể còn có những mặt hạn chế, tiềm năng của học sinh các
khối lớp 1,2,3 còn ít. Song tôi nghĩ rằng nếu biết phát huy những thuận lợi, tháo
gỡ khó khăn để đẩy mạnh phong trào, biết tìm ra những giải pháp chỉ đạo đội ngũ
giáo viên bồi dưỡng phù hợp và có sự đồng nhất ở tất cả các khối lớp trong công
tác bồi dưỡng thì kết quả đạt được sẽ khả quan hơn.
Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài “ Một vài kinh nghiệm chỉ đạo đội ngũ giáo
viên bồi dưỡng học sinh giải toán trên mạng Internet”.
2 .Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
a. Mục tiêu

1




5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp điều tra
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động
Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Ngày nay, ngành giáo dục được ưu tiên, ưu đãi, đặt giáo dục ở vị trí quốc
sách hàng đầu. Nhà nước và xã hội có cơ chế, chính sách khuyến khích cho giáo
dục phổ thông và hệ thống giáo dục quốc dân. Chính vì vậy, việc tổ chức bồi
dưỡng học sinh giỏi trên cơ sở phát triển toàn diện nhân cách học sinh là một
nhiệm vụ quan trọng, nhưng cách tổ chức như thế nào không thể không nói đến
công tác quản lí, chỉ đạo của ban giám hiệu trường tiểu học.
Việc chỉ đạo bồi dưỡng học sinh giỏi nhằm phát hiện ra học sinh có năng
khiếu để bồi dưỡng. Động viên khích lệ học sinh học tập, khích lệ giáo viên dạy
giỏi góp phần nâng cao chất lượng của quá trình dạy – học. Bồi dưỡng học sinh
giỏi nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước.
Trường tiểu học là nơi đầu tiên trẻ em tham gia vào việc học với tư cách là
hoạt động chủ đạo. Nhờ có các nội dung giáo dục toàn diện mà các em có điều
kiện bộc lộ năng khiếu, tài năng. Nếu cha mẹ, bạn bè và đặc biệt là thầy, cô giáo
cảm nhận, phát hiện, nâng đỡ, bồi dưỡng mầm mống năng khiếu, kích thích niềm
say mê học tập thì biểu hiện của năng khiếu ngày càng rõ hơn. Năng khiếu được
bồi dưỡng sẽ phát triển và ngược lại năng khiếu không được phát hiện, bồi dưỡng
thì sẽ mất dần. Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường tiểu học là để phát huy
hết “ Khả năng phát triển tiềm tàng” ở trẻ, là tạo nguồn học sinh giỏi cho các cấp
học tiếp theo, thực hiện chiến lược “ Bồi dưỡng nhân tài” cho đất nước. Mặt khác,
kết quả học sinh giỏi là một tiêu chí để đánh giá sự phát triển của một trường tiểu

Một số học sinh được sự quan tâm và tạo điều kiện của các bậc phụ huynh.
4


+ Hạn chế
Mặc dù trong quá trình thực hiện của những năm trước đây nhà trường có
phân công cụ thể về đội ngũ giáo viên bồi dưỡng, có thực hiện việc chọn học sinh
có kiến thức môn Toán, có sắp xếp thời gian, có kế hoạch …Nhưng chất lượng đội
ngũ giáo viên bồi dưỡng chưa cao, dẫn đến chất lượng đội ngũ học sinh đạt giải
các cấp còn thấp. Việc sắp xếp thời gian bồi dưỡng chưa khoa học, giáo viên
thường tận dụng một thời gian ngắn sau mỗi buổi học để bồi dưỡng.
Trong một thời gian gần đây bản thân tôi theo dõi chất lượng học sinh giải
Toán trên Internet của trường chưa cao vì những nguyên nhân khách quan và
nguyên nhân chủ quan như sau:
+ Nguyên nhân chủ quan
Việc xây dựng kế hoạch chưa đúng quy trình, chưa cụ thể về thời gian, nội
dung…
Việc chọn đội ngũ giáo viên bồi dưỡng chưa phù hợp vì thường là hay chọn
những người làm khối trưởng bồi dưỡng. Vì vậy mà những giáo viên có năng lực
chuyên môn, có kỹ năng bồi dưỡng thì không được chọn làm công tác bồi dưỡng.
Chưa xây dựng được nội dung, chương trình bồi dưỡng, chưa hướng dẫn,
chỉ đạo giáo viên chọn phương pháp bồi dưỡng phù hợp.
Chưa có biện pháp huy động phụ huynh học sinh và cộng đồng tham gia
vào công tác bồi dưỡng.
Việc sắp xếp thời gian bồi dưỡng còn chồng chéo, chưa khoa học, tranh
thủ, tiết kiệm thời gian quá tối đa.
+ Nguyên nhân khách quan
Trong một năm học nhà trường phải tham gia rất nhiều hoạt động, phải
tham gia nhiều sân chơi nên thời gian dành cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
Toán trên mạng Internet có nhiều hạn chế.

những trăn trở của đội ngũ giáo viên.
Hạn chế thấp nhất những khó khăn mà giáo viên và học sinh đang gặp
phải, tạo động lực thúc đẩy trong công tác bồi dưỡng.
6


Giúp giáo viên luôn hướng tới trọng tâm công việc, nắm được các biện
pháp bồi dưỡng, thực hiện kế hoạch, xác định được mức độ của công việc và nắm
được nhiệm vụ của từng đối tượng.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.
1. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng
Người lập kế hoạch phải xác định đúng vị trí tầm quan trọng của việc xây
dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, và phải khẳng định việc xây dựng kế
hoạch là tất cả giáo viên đều phải biết, không những chỉ riêng Ban giám hiệu. Có
kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi là giúp cho hoạt động của nhà trường tiến hành
đầy đủ, kịp thời. Để hoàn thành bản kế hoạch tôi thực hiện các bước như sau.
Xác định các giai đoạn xây dựng kế hoạch
+ Tiền kế hoạch
Đây là giai đoạn chuẩn bị cho xây dựng kế hoạch cần phải tiến hành các
bước sau:
Thiết lập ban xây dựng kế hoạch (Ban này gồm có các tổ khối trưởng và
các đoàn thể trong nhà trường)
Thu thập và xử lý các thông tin cần thiết để phục vụ cho việc xây dựng kế
hoạch.
+ Dự báo, chấn đoán
Đây cũng là giai đoạn chuẩn bị cho xây dựng kế hoạch, ở giai đoạn này
gồm các công việc sau:
Phân tích, đánh giá tình hình thực trạng trong công tác bồi dưỡng học sinh
giải Toán qua mạng Internet của nhà trường để từ đó tìm ra điểm mạnh, điểm yếu
và nguồn lực của nhà trường.

dựng kế hoạch. Trong tháng 7 và tháng 8 tiến hành thu thập và xử lý thông tin cần
thiết phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch của năm học mới. Ví dụ:
Báo cáo chất lượng học sinh giỏi Toán qua mạng của năm học trước
Tình hình địa phương, phụ huynh có ảnh hưởng đến công tác bồi dưỡng
Những biến động về đội ngũ giáo viên, kế hoạch các kỳ thi giải Toán qua
mạng của Ban tổ chức theo các cấp.
+ Tình hình học sinh
8


Cơ sở vật chất, phòng máy, các thiết bị phục vụ cho công tác bồi dưỡng
Từ những số liệu trên cần lập kế hoạch sơ bộ. Trong đó xác định mục tiêu,
chỉ tiêu cần đạt được, các điều kiện cần thiết.
Đến giữa tháng 9 sau khi Hội nghị cán bộ viên chức đầu năm, đưa ra những
định hướng chung cho công tác bồi dưỡng. Các cá nhân tự xây dựng kế hoạch bồi
dưỡng theo nhiệm vụ được giao, đăng ký chỉ tiêu học sinh giỏi Toán qua mạng
của lớp, tổ khối duyệt và tổng hợp chung. Căn cứ vào kết quả đó xây dựng thành
kế hoạch của trường. Thông qua cuộc họp chuyên môn, trình Hiệu trưởng xét
duyệt. sau đó các tổ triển khai thực hiện.
Kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi của nhà trường được xây dựng trên
nhiệm vụ chỉ đạo của các cấp, các ngành, đồng thời cần chú ý đến đặc điểm riêng
của nhà trường, của địa phương, chú trọng chỉ đạo xây dựng trọng điểm mũi nhọn
“Bồi dưỡng học sinh giỏi Toán trên mang Internet”. Riêng hoạt động này được
xây dựng chi tiết, tỉ mỉ, bàn bạc thống nhất với hội đồng nhà trường, hội phụ
huynh học sinh và địa phương để đi đến thống nhất thực hiện.
* Việc xây dựng kế hoạch là cơ sở, là định hướng để chỉ đạo giáo viên thực
hiện theo quy trình, vì vậy trong quá trình thực hiện có nhiều thuận lợi và mang
lại hiệu quả cao.
2. Phát hiện, lựa chọn đối tượng học sinh
Công tác phát hiện và lựa chọn học sinh giỏi là một việc làm hết sức quan

Ban giám hiệu kiểm tra, đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm sau mỗi kì kiểm
tra, đưa ra các giải pháp phù hợp với tình hình học sinh .
Phân loại đối tượng học sinh
Lập danh sách theo dõi từng lớp, từng khối .(Có theo dõi, nhận xét tình
hình học tập qua các lần kiểm tra).
Giáo viên phải đánh giá học sinh một cách khách quan, chính xác, lựa chọn
đúng đối tượng học sinh để bồi dưỡng. Việc lựa chọn đúng đối tượng không chỉ
nâng cao hiệu quả bồi dưỡng mà còn tránh được sự bỏ sót những em có năng
khiếu hoặc chọn nhầm những em không có tổ chất.

10


Biện pháp phát hiện học sinh giỏi mang lại cho nhà trường lựa chọn được
đội ngũ học sinh có kiến thức thực chất về môn Toán vì vậy trong quá trình bồi
dưỡng giáo viên gặp rất nhiều thuận lợi về trình độ nhận thức của các em tương
đối đều. Từ đó việc bồi dưỡng mang lại hiệu quả cao.
3. Phân công, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi
Căn cứ vào thực tế của đội ngũ, nhà trường tạo điều kiện cho 100% giáo
viên dạy lớp 1 đến lớp 5 đều được tham gia công tác phát hiện và bồi dưỡng học
sinh giỏi, trong đó giáo viên giỏi, tổ khối trưởng làm nòng cốt.
Sau khi thi cấp trường, chọn được đội ngũ học sinh dự thi cấp huyện. Nhà
trường lựa chọn những giáo viên có năng lực, có kiến thức, có kỹ năng bồi dưỡng
tốt để tham gia bồi dưỡng học sinh dự thi cấp huyện, cấp tỉnh…
Đối với mỗi giáo viên khi được nhận nhiệm vụ cần nắm bắt được một cách
cụ thể công việc của mình đồng thời tự đặt ra mục tiêu phấn đấu. Để đạt được kết
quả như mong đợi , mỗi giáo viên cần phải tự bồi dưỡng và tham gia vào quá
trình bồi dưỡng của nhà trường thông qua các hình thức sau :
Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề: Trước hết giáo viên cần phải xác
định rõ việc tự học, tự rèn là yếu tố nội lực quyết định sự thành công. Giáo viên

tổ chuyên môn đều tổ chức rút kinh nghiệm thống nhất các giải pháp chung và
yêu cầu giáo viên vận dụng các giải pháp đó vào từng tiết học cho phù hợp với
thực tế lớp dạy.
Từ những hình thức bồi dưỡng trên, giáo viên nắm bắt được một cách vững
vàng các kiến thức cơ bản, biết cách mở rộng phát triển nâng cao kiến thức phù
hợp, vừa sức với thực tế học sinh lớp dạy. Vận dụng linh hoạt các phương pháp và
hình thức tổ chức dạy học cho từng bài học. Chủ động, tự tin trong từng bài dạy,
lớp dạy cho học sinh những kiến thức cơ bản cũng như bồi dưỡng học sinh năng
khiếu.
Việc phân công đội ngũ giáo viên bồi dưỡng phù hợp, làm tốt công tác tư
tưởng, động viên tinh thần đúng lúc, đúng nơi, hướng dẫn cụ thể công việc nên
biên pháp này mang lại hiệu quả cao. Đội ngũ giáo viên hài lòng, nhiệt tình, trách
nhiệm cao.
12


4. Tổ chức xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng
Thành lập ban chỉ đạo xây dựng nội dung bồi dưỡng do hiệu trưởng làm
trưởng ban, giáo viên bồi dưỡng, tổ trưởng chuyên môn làm thành viên.
Trên cơ sở kiến thức cơ bản, xác định rõ mục đích, yêu cầu bồi dưỡng kiến
thức, kĩ năng phát triển tư duy cho học sinh giỏi.
Chọn tài liệu tham khảo để xây dựng chương trình.
Ban chỉ đạo hoàn thiện chương trình bồi dưỡng, sau mỗi năm lại tổng kết,
rút kinh nghiệm.
Giáo viên tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi theo chương trình đã xây dựng
và tăng thêm bồi dưỡng ngoài giờ học.
Hiện nay chương trình bồi dưỡng không có sách hướng dẫn chi tiết, cụ thể
từng tiết, từng buổi học như trong chương trình chính khóa. Hơn nữa hầu hết sách
nâng cao, sách tham khảo hiện nay không soạn thảo theo đúng như chương trình
chính khóa mà thường đi theo các dạng. Trong khi đó trường thường tổ chức học

Bước 6: Củng cố kiến thức được bồi dưỡng.
Bước 7: Giao bài tập về nhà( Có hướng dẫn).
Ngoài ra việc giải Toán giáo viên nên hướng dẫn học sinh học đúng
phương pháp và khắc sâu kiến thức cơ bản. Ví dụ các kiến thức cơ bản của Toán
học như sau:
* Số các số tự nhiên trong một dãy số tự nhiên từ a đến b ( a < b ) có cấu
tạo như sau:
Ví dụ: Dãy số tự nhiên từ 0 đến 9 có bao nhiêu số tự nhiên?
Học sinh làm như sau: ( 9 – 0 ) + 1 = 10 (số)

14


* Số các chữ số trong một dãy số tự nhiên từ a đến b ( a < b ) có cấu tạo như
(a–b+1)x1

sau:

Ví dụ: Để viết dãy số tự nhiên từ 0 đến 9 cần bao nhiêu chữ số tự nhiên?
Học sinh làm như sau: ( 9 – 0 + 1 ) x 1 = 10 ( chữ số )
* Số các chữ số trong một dãy số tự nhiên từ ab đến cd ( ab < cd ) có cấu tạo
( cd – ab + 1 ) x 2

như sau:

Ví dụ: Để viết dãy số tự nhiên từ 10 đến 99 cần bao nhiêu chữ số tự nhiên?
Học sinh làm: ( 99 – 10 + 1 ) x 2 = 180 ( chữ số)
* Số các chữ số trong trong một dãy số tự nhiên từ abc đến mnp ( abc < mnp )
có cấu tạo như sau:


hoặc lấy ví dụ thực tế đơn giản sẽ đem lại hiệu quả hơn.
Trong phần toán giải giáo viên cần giúp cho học sinh phân biệt được các
dạng toán trong một đề toán. Có thể một đề toán được thiết kế giống nhau về
dữ kiện nhưng có nhiều hình thức hỏi khác nhau làm cho nhiều học sinh chủ
quan trong việc tính kết quả.
Để giúp học sinh phát triển tư duy phân tích, khả năng suy luận và trí thông
minh. Khác với một số phương pháp khác tập trung vào việc "rèn" học sinh thực
hành nhiều và hình thành phản xạ tính toán nhanh theo quán tính thì giáo viên nên
chú trọng đến việc dạy các em hiểu rõ bản chất, biết cách phân tích để tìm ra trọng
tâm của vấn đề, đồng thời biết giải thích, lập luận cho cách làm của mình. Nhờ
vậy, học sinh sẽ hình thành và phát triển được tư duy logic, khả năng suy luận và
trí thông minh của mình.
Từ thái độ học tập tích cực đối với môn toán, các em dần hình thành thói
quen tự học và có trách nhiệm hơn trong việc học các môn học khác.

+ Hướng dẫn học sinh thực hành giải toán trên mạng
Để giúp học sinh có kĩ năng thực hành giải toán trên mạng Internet thì
trước hết giáo viên cũng cần truy cập mạng và vào giải như học sinh. Từ đó
nắm bắt cách thức vào thi, các dạng bài, cũng như những kĩ năng cần thiết để
16


hướng dẫn học sinh. Đồng thời qua đó dự đoán những dạng bài mà học sinh có
thể lúng túng ở chỗ nào để có biện pháp khắc phục.
Điều cần thiết là giáo viên cần thường xuyên tổ chức, theo dõi học sinh
thực hành để nắm bắt những lỗi mà học sinh còn mắc phải để uốn nắn kịp thời.
Thực tế cho thấy nếu không được uốn nắn kịp thời thì ngay cả những em giỏi
lại dễ bị rơi ngay từ vòng cấp trường, bởi các em vẫn thường giải theo thói
quen ở nhà là không cần phải tính toán kĩ, khi thi bị điểm thấp thì thoát ra thi
lại để đạt điểm cao hơn.

cho giáo viên và học sinh đạt giải.
Trao đổi kinh nghiệm với các đơn vị có thành tích cao trong bồi dưỡng học
sinh để học hỏi kinh nghiệm. Phối kết hợp với hội cha mẹ học sinh của trường,
của từng lớp để họ tuyên truyền đến đông đảo phụ huynh, nhờ sự quan tâm, theo
dõi, ủng hộ cho con em được tham gia bồi dưỡng một cách tích cực.
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Giải pháp và biện pháp phải có sự tương tác kết hợp chặt chẽ, các biện
pháp phải có tính logic. Vì vậy trong quá trình thực hiện phải có sự phối kết hợp
giữa giải pháp và biện pháp, giữa biện pháp này với biện pháp kia thi mới giải
quyết được những vấn khó khăn.
Có như vậy mới tạo được sự phối kết hợp với nhiều đối tượng (Ban giám
hiệu, giáo viên bồi dưỡng, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh học sinh, hội cha mẹ
học sinh) nên có nhiều thuận lợi trong việc chỉ đạo của quản lý và việc thực hiện
của giáo viên, học sinh.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
+ Kết quả khảo nghiệm
Sau khi áp dụng các biện pháp trên ở trường tôi tiến hành kiểm tra, đánh
giá và thu được kết quả khảo nghiệm như sau:

18


Đội ngũ giáo viên biết phối hợp các biện pháp với nhau để thực hiện trong
quá trình bồi dưỡng học sinh đạt hiệu quả.
Chất lượng học sinh giỏi Toán trên mạng năm sau cao hơn năm trước
Qua quá trình thực hiện trình độ chuyên môn, trình độ nhận thức, năng lực
bồi dưỡng của giáo viên được nâng dần lên, kể cả số lượng và chất lượng.
Hiện nay trường đã có 80% giáo viên đủ tiềm năng bồi dưỡng học sinh giỏi Toán
trên mạng từ lớp 1 đến lớp 5 và 100% giáo viên chủ nhiệm có kế hoạch, biện
pháp, biết sử dụng các phương pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu giải Toán qua

2016 -2017

53

13

05

Trên đây là kết quả sau khi áp dụng đề tài và nâng cao dần về tỷ lệ học sinh
giỏi Toán trên mạng Internet trong trường tiểu học Lê Hồng Phong trong những
năm gần đây.
* Giá trị khoa học: Sau quá trình thực hiện đề tài mang lại hiệu quả trong
dạy học môn Toán các lớp nói chung và đặc biệt là giải Toán trên mạng từ khối
lớp 1 đến khối lớp 5 . Tỷ lệ học sinh khá giỏi hàng năm được tăng lên, tỷ lệ học

19


sinh tham gia dự thi học sinh giỏi môn Toán trên mạng các cấp ngày càng nhiều
hơn và đạt hiệu quả cao hơn.
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Việc chỉ đạo giáo viên bồi dưỡng đúng quy trình có ý nghĩa trong công tác
quản lý, công tác bồi dưỡng và phát huy tính tích cực trong học sinh và giáo viên.
+ Để kiểm tra tính khả thi của công tác bồi dưỡng
Công tác quản lý, chỉ đạo kiểm tra, đánh giá quá trình bồi dưỡng là cách tôt
nhất để xem việc bồi dưỡng có hiệu quả hay không, sẽ tiết kiệm được thời gian và
kinh phí. Khi đưa vào thực thi biện pháp chỉ đạo sát sao sẽ bộc lộ ý tưởng của
việc bồi dưỡng.
+ Mang đến sự thành công.

NGƯỜI VIẾT

LƯU THỊ SEN

21


MỤC LỤC
TÊN CÁC MỤC
I.

Phần mở đầu

TRANG
1

1. Lý do chọn đè tài

1

2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

1

a. Mục tiêu

2

b. Nhiệm vụ


6

a. Mục tiêu của giải pháp

6

b. Nội dung và cách thức của giải pháp

7

c. Mối quan hệ giữa các biện pháp, giải pháp

18

22


d. Kết quả khảo nghiệm

18

III.

19

Phần kết luận, kiến nghị

1. Kết luận

19