TấN TI:
Mt s bin phỏp nõng cao cht lng cho tr 5-6 tui khỏm phỏ khoa hc
vi mụi trng xung quanh

T VN .
I/ Lý do chn ti:
1. C s khoa hc:
Bác Hồ kính yêu đã nói :
Vì lợi ích mời năm trồng cây ,
Vì lợi ích trăm năm trồng ngời .
Giáo dục Mm Non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục
quốc dân, chiếm vị trí quan trọng. Trong giáo dục Mầm non có nhiệm vụ xây
dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách con ngời. Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tơng lai của cả dân tộc, vic bảo vệ
chăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm của mi ngời mà của toàn
xă hội và của cả nhân loại
Đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi
việc đều bắt đầu: bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn và vận động bằng
đụi chân, đôi tay của mình.... tất cả những cử chỉ đó đều làm lên nhng thói
quen,kể cả thói quen khụng tt.Chính vì vậy chúng ta đã bớc sang thế kỷ 21 thế
kỷ nền văn minh trí tuệ, của nền khoa học hiện đại. Do vậy con ngời cần phải
năng động sáng tạo để phù hợp với sự phát triển của thời đại. Muốn đợc nh vậy
ngay từ tuổi ấu thơ trẻ Mm non, ặc biệt là trẻ 5- 6 tuổi đang ở nhng bớc phát
triển mạnh về nhận thức, t duy, về ngôn ngữ, về tình cảm .....những thế giới khách
quan xung quanh thật bao la rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn, và còn có
bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò mò muốn biết, muốn đợc khám phá, cho nên giáo dục
mầm non đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ. Trách nhiệm nặng
nề và cao cả ấy tất cả thuộc về cô giáo Mầm Non tạo nên nền tảng vững chắc, là
chặng đờng khôn lớn của trẻ. lứa tuổi này cái nảy sảy cái ung chính vì vậy
1




2


ng trc thc t lp tụi, tụi thy cú nhiu chỏu vn cha gi ỳng tờn
mt s s vt, hin tng, cha phõn bit c rừ nột c im, hỡnh dỏng, cụng
dng ca vt, con vt.cú nhiu tr vn cha tỡm tũi v quan sỏt c s
ging v khỏc nhau trong mụi trng t nhiờn, cỏch phỏt õm ca nhiu chỏu
cha c chun v mt s chỏu cha yờu thớch mụn hc, cha th hin c
tỡnh cm thm m vi thiờn nhiờn xung quanh, cha bit yờu quý v bo v thiờn
nhiờn. Hot ng KPKHVMTXQ vn cha c cỏc bc ph huynh quan tõm
bi trong la tui mu giỏo ln cỏc bc ph huynh ch cn bit con mỡnh bit
ch, tp m s cũn v hot ng KPKHVMTXQ l mt mụn hc l vi ph
huynh ca tr.
Bn thõn tụi thy rng hot ng KPKHVMTXQ cú ý ngha rt ln v cú
tỏc ng mnh n cuc sng hng ngy ca tr v nú cng cú mt phn nh
hng n nhng mụn hc v cỏc hot ng khỏc. Vỡ vy cn phi cung cp cho
tr mt vụn kin thc v KPKHVMTXQ tht sõu sc hn tr cm nhn v
nhn thc c mi th xung quanh mỡnh u cú ý ngha v cú nh hng n
cuc sng ca bn thõn giỳp tr phỏt trin ton din.
T nhng nhn thc trờn tụi luụn trn tr suy ngh, mỡnh phi lm gỡ giỳp tr
nhn thc sõu sc v mi trng xung quanh, nờn tụi ó mnh dn chn ti:
Mt s bin phỏp nõng cao cht lng cho tr 5-6 tui khỏm phỏ khoa hc
vi mụi trng xung quanh .
II/ Mc ớch nghiờn cu:
Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì việc cho trẻ khỏm phỏ khoa hc
v mụi trờng xung quanh là không thể thiếu . Môi trờng xung quanh có tác dụng
giáo dục về mọi mặt đối với trẻ nh là : ngôn ngữ, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể
lực ... KPKHVMTXQ là phơng tiện để giao tiếp và KPKHVMTXQ để giao lu và
bày tỏ nguyện vọng của mình và đồng thời là công cụ của t duy. Vì vậy các nhà

nâng cao chuyên môn . Tìm tòi và tự làm một số đồ dùng ,đồ chơi để phục vụ cỏc
hoạt động của trẻ. Nht l hot ng KPKHVMTXQ.
Trng úng trờn a bn dõn c nờn t l chuyờn cn ca tr cao.
b ) Khó khăn :
Cơ sở vật chất thiếu thốn , phòng học chật hẹp , đồ dùng phục vụ hot
ng còn rất thiếu thốn nh : những vật mẫu ,những con vật thật ,đồ vật ...
4


Góc tự nhiên còn nghèo, số cây ít, loại cây cha phong phú, đồ chơi, đồ
dùng còn ít ...
Số trẻ ở lớp cha qua nhóm lớp nhà trẻ, trẻ đến lớp 4 -5 tuổi chiếm 80 %,
khả năng trẻ tiếp thu chậm .
Vốn hiểu biết về môi trờng xã hội còn hạn chế .
Đồ dùng phục vụ tiết dạy còn nghèo nàn , đồ chơi của trẻ cũng rất ít , thiếu
những hình ảnh đẹp, sinh động để trẻ quan sát .
2- Số liệu điều tra trớc khi thực hiện
Ngay t u nm, tụi ó t chc mt s bui cho tr KPKHVMTXQ, iu
m tụi gp phi l cht lng tr khụng ng u, tr nhn thc t mt ny m
cha tt mt kia. Mặt khác khả năng quan sát , phân loại của trẻ gặp rất nhiều
khó khăn.
Tỡnh hỡnh hc tp ca tr, tụi kho sỏt theo nhng ni dung sau:
( Tổng số trẻ là 26)
Ni dung

Tt

Khỏ

Trung

Tr bit gi gỡn v sinh mụi 10=38,5%

12=46%
14=54%

3=11,5%
2=7,5%

0
0

trng
Tr bit bo qun dựng, 10=38,5%

12=46%

4=15%

0

chi
Tr bit chm súc bo v mụi 11=42%

12=46%

3=11,5%

0

Tr

hot ng KPKHVMTXQ đạt hiệu quả cao hơn. Từ đó nâng dần khả năng
quan sát, so sánh và phân loại cho trẻ, làm phong phú biểu tợng về môi trờng
xung quanh trong mỗi trẻ .
Dựa vào vốn kiến thức đã học và đợc bồi dỡng chuyên môn, tôi đã tìm ra
một số biện pháp sau :
II. NI DUNG
Sau một năm thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số biện pháp sau :
1- Khụng ngng t hc, t bi dng nõng cao kin thc.
2- Xõy dng mụi trng hoc tp.
3- B xung đồ dùng , đồ chơi để tiết dạy thêm sinh động , hấp dẫn .
4- Làm giàu vốn biểu tợng v môi trờng xung quanh thụng qua tit dy
5- Nâng cao kỹ năng quan sát , so sánh và phân loại ca tr.
6- ng dng cụng ngh thụng tin vo ging dy.
7- Kết hợp giữa cô giáo và phụ huynh để đạt hiệu quả dạy trẻ cao nhất.
III. NHNG BIN PHP THC HIN.
Bin phỏp 1: Khụng ngng t hc, t bi dng nõng cao kin
thc:

6


Để một hoạt động KPKHVMTXQ thành công và trẻ hiểu bài tốt thì trước
tiên cô phải nắm vững phương pháp, biện pháp và cách thức tổ chức một giờ
học.
Trước hết để dạy trẻ KPKHVMTXQ được tốt thì cô phải là người nắm
vững phương pháp về lí luận diễn giải, đàm thoại, cách thức quan sát bên cạnh
đó cần có lời nói diễn cảm, thuyết phục. Đó là phương pháp chính giúp trẻ Mầm
non KPKHVMTXQ.
Tôi phải học hỏi bạn bè nghiên cứu kĩ chương trình day KPKHVMTXQ,
thường xuyên học tập trên các phương tiện thông tin đại chúng, xem sách

Đồ dùng của trẻ cũng phải đẹp, hấp dẫn, phong phú sinh động nhằm kích
thích hứng thú, tò mò lòng ham hiểu biết của trẻ, tôi thờng sử dụng đồ thật, vật
thật hoặc hình ảnh động cho tiết học sinh học .
Dựa vào yêu cầu thực tế dạy trẻ, tôi đề nghị với BGH nhà trờng trang bị
thêm thiết bị, đồ dùng dạy học nh : Bảng, tranh ảnh, lôtô, và với mỗi tiết cần có
đồ dùng để phục vụ thật đầy đủ .
Với các bậc phụ huynh vận động họ mua thêm đồ dùng , tranh ,truyện ,
đặc biệt là: tranh,sách , ảnh về các con vật, cây cối, hoa lá, quả ,... Su tầm những
câu ca dao, tục ngữ, đồng dao để làm phong phú vốn hiểu biết về môi trờng xung
quanh của trẻ .
Với chính bản thân mình tôi tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn ở địa
phơng nh : , vải vụn, cọng rơm khô, lá khô, hoa ép khô, vỏ cây khô để làm tranh
ảnh cho tiết dạy . Su tầm các loại hạt, các loại vỏ trai ốc, hến sò ... để bổ xung giỏ
đồ chơi của trẻ .
Mụi trng hc tp cú vai trũ rt to ln trong vic phỏt trin nng lc nhn
thc ca tr. ú l ni ỏp ng tt nht cho mc ớch chm súc giỏo dc tr. Vỡ
vy tụi ó to mụi trng cho tr KPKHVMTXQ thụng qua hot ng gúc. ú
tr c sng trong mụi trng xó hi, c hc tp lm ngi ln, tr cú th
úng vai b m tr hiu c nhim v ca b m phi lm gỡ, Th mc, th xõy
phi lm gỡ? Qua gúc phõn vai tr ó c sng trong xó hi ca ngi ln, tr
thu lm thờm cho mỡnh nhng kin thc v xó hi, tr c chi tt c cỏc
gúc, c lm tt c nhng cụng vic thng ngy ca ngi ln nh: i ch,
bỏn hng, th xõy, nu cm, chm súc cõy ci.
*Vớ d: Gúc phõn vai tụi ó chun b dựng bỏc s, nu n, xõy dng,
bỏn hng tr cú th nhp vai chi, tỡm hiu dựng trong tng gúc chi
lm gỡ? T ú tr d dng thc hin c nhim v, cụng vic c th ca tng
vai chi.
Gúc bỏc s: tr bit c rng cụng vic ca mỡnh l khỏm bnh, chm súc
bnh nhõn.


tác chuẩn bị đồ dùng bởi công tác chuẩn bị đồ dùng nó quyết định sự thành công
của tiết học vì thế trước khi dạy tôi phải soạn bài kĩ lưỡng đề ra được yêu cầu
phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Đồ dùng dạy học phải đẹp kích thước
hợp lý, đúng khoa học và phù hợp với nội dung từng bài học. Đặc biệt trong đợt
trường phát động làm đồ dùng đồ chơi tôi đều tham gia nhiệt tình và làm thêm
nhiều đồ dùng phục vụ cho các hoạt động.
Tôi tận dụng được những hộp sữa chua để làm con công, con chuột, con
rùa thì được làm từ quả bóng. Tôi còn tận dụng vỏ hộp sữa để làm cối xay gió,
làm bộ ấm chén từ quả bóng và vỏ hộp váng sữa, những chiếc mũ xinh xắn từ vỏ
hộp sữa chua….

11


Ngoài ra ở các bài dạy tôi đều vẽ tranh có ảnh minh hoạ về các đồ vật và
sử dụng đồ vật thậtđể trẻ được quan sát, sờ mó và so sánh.
Ngoài việc chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ trực quan ra thì ngôn ngữ hình thể
của cô giáo cũng là một phương tiện trực quan hỗ trợ làm sâu sắc hơn, sống dậy
hơn trong các hoạt động KPKHVMTXQ. Trẻ được tiếp xúc với thế giới tự nhiên
đa dạng phong phú là kho tàng vô tận giúp trẻ mở mang tri thức từ đó phát triển
nhân cách ở trẻ. Trẻ có thể cảm nhận được và có niềm say mê, thích ngắm nhìn,
quan sát, thích hỏi về những điều xung quanh mình qua cách dẫn dắt thể hiện
cảm xúc của cô bằng ngôn ngữ, cử chỉ, điệu bộ. Bởi vậy, nếu 1 hoạt động
KPKHVMTXQ tôi không thể thể hiện được điều đó thì sẽ không thể làm trẻ
hứng thú với tiết học, cần phải kích thích trí tò mò ở trẻ để mong muốn được tìm
hiểu, được khám phá.
Khi được cô giáo cho làm quen với hình ảnh thật, tranh, đồ vật nhựa trẻ sẽ
hiểu rõ hơn về cấu tạo của từng loại đồ vật, con vật, cây cối hoặc hoa quả, trẻ tự
tìm tòi khám phá đưa ra những câu hỏi hỏi cô, trẻ có thể so sánh được sự giống
và khác nhau, hiểu được công dụng của những thứ trẻ tìm hiểu từ đó tạo dựng

nh thế nào không ? Trẻ trả lời đợc là con cua bò ngang , tôi dùng que chỉ rõ ,
cua có mai cua ,yếm cua cứng để bảo vệ cơ thể chúng.
Nh vậy không những trẻ biết đợc cua có những đặc điểm gì mà trẻ còn biết
môi trờng sống của chúng ,cách vận động ,(Đi nh thế nào ? ) các bộ phận cơ thể
ra sao . Nắm rõ đặc điểm trẻ quan sát dễ hơn , từ đó so sánh rất rõ ràng và phân
loại cũng rất tốt .
Trong hot ng KPKHVMTXQ tôi lồng ghép tích hợp các môn khác nh: Toán , âm nhạc , tạo hình ,văn học để trẻ thêm hứng thú , ghi nhớ tốt hơn ,
hiểu vấn đề sâu và rộng hơn .
13


Ví dụ : Trong tiết dạy làm quen với động vật sống dới nớc .
Tôi cho trẻ thi đố vui hai đội ra câu đố cho nhau và giải câu đố đội
bạn .
Nhà hình son nằm ở dớc ao
Chỉ có một cửa ra vào mà thôi
Mang nhà đi khắp mọi nơi
Không đi đóng cửa nhỉ ngơi một mình .
( con ốc )
Con gì đầu bẹp .
Hai ngạnh hai bên
Râu ngắn vểnh lên
Mình trơn bóng nhỡn
( con cá trê)
Nh vậy trẻ đc câu đố rất vui vẻ hào hứng, kích thích t duy, làm phong phú
vốn từ và ngôn ngữ mạch lạc . . Trong tiết dạy tôi cũng lồng ghép toán sơ đẳng,
LQ với con cua, cô và trẻ cùng đếm số chân cua .
Tôi a âm nhạc xen kẽ giữa các phần chuyển tiếp trong tiết dạy để tiết
dạy thêm hào hứng, sôi động .


chơi.
Trong các tit học khác tôi cũng lồng ghép kiến thức môi trờng xung
quanh để củng cố vốn hiểu biết về biểu tợng đã có của trẻ
Ví dụ : Trong tiết làm quen với chữ cái I ,T , C
Cô a tranh hình con voi Cô và trẻ cùng đàm thoại về con voi để trẻ
biết đợc hình dạng, môi trờng sống, thức ăn và cách vận động của nó.
15


Trong hoạt động khác của trẻ, tôi có thể cung cấp kiến thức cũ, tận dụng
mọi lúc, mọi nơi để giáo dục trẻ .
Trong hoạt động góc, trẻ đợc chơi ở góc thiên nhiờn, trẻ tới cây, nhặt lá,
bắt sõu, xem sách về môi trờng xung quanh, đặc biệt trẻ đợc chơi nhiều đồ vật
thật, khi đợc hoạt động nhiều với đồ vật thật, trẻ đợc nhìn, sờ, nắn, ngửi , Từ
đó có hình ảnh chọn vẹn về những gì xung quanh trẻ , khụng thế mà tôi còn phát
huy tính sáng tạo của trẻ bằng cách cho trẻ làm tranh từ nguyên liệu thiên nhiên
nh : Hoa , lá ép khô , vỏ cây ,cọng rơm , vỏ thuỷ sản
Qua các buổi dạo chơi ,thăm quan, hoạt động ngoài trời , dã ngoại khi
trẻ quan sát tôi hớng trẻ sử dụng mọi giác quan để trẻ có thể chỉ ra trọn vẹn đối
tợng đó .
Ví dụ : Cô và trẻ quan sát cây hoa hồng, hớng trẻ nhận biết màu sắc cánh
hoa. Cho trẻ sờ cánh hoa thấy mịn và nhẵn, các mép của lá có răng ca. Đa hoa
lên ngửi có mùi thơm .
Trẻ đợc quan sát kỹ, có đợc đầy đủ các đặc điểm của đối tợng nên trẻ so
sánh rất tốt và phân loại rất nhanh .
Dạo chơi thăm quan hoạt động ngoài trời, không những để trẻ khám phá
thế giới xung quanh mình mà tôi còn giáo dục tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ
môi trờng . Tôi cũng luôn chú ý kiến thức xã hội với trẻ về công việc của mỗi ngời , về mi quan hệ giữa con ngời với nhau , đặc biệt là giáo dục ATGT với trẻ tạo
cho trẻ thói quen và ý thức khi tham gia giao thông . Với trẻ mặc dù kiến thức rất
đơn giản . Đi trên đờng không chạy, không nô đùa, đi bên tay phải , hoc là

quan sát rõ nét về tác hại và nguyên nhân tạo ra chúng từ đó phát triển tư duy
cho trẻ.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ
em có những ưu việt lớn so với cách giảng dạy truyền thống. Trẻ em hào hứng,
chủ động và sáng tạo trong giờ học, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
em.
Thông qua những giờ học có áp dụng công nghệ thông tin, sử dụng những
hành vi đẹp, hình ảnh đẹp, những kỹ năng sống được chuyển tới trẻ một cách
nhẹ nhàng và sống động, góp phần hình thành ở trẻ nhận thức về cái đẹp, biết
yêu quý cái đẹp, mong muốn tạo ái đẹp trong cuộc sống và những kỹ năng sống
cần thiết đối với lứa tuổi mầm non.
Ví dụ: Bác hồ với các cháu thiếu nhi: tôi cho trẻ xem hình ảnh Bác xúc
cơm cho em bé, Bác chia kẹo cho các bạn… từ đó giáo dục trẻ luôn tỏ lòng biết
ơn và kính yêu bác hồ.

18


Biện pháp 7: KÕt hîp gi÷a phô huynh vµ c« gi¸o để đạt kết quả dạy
trẻ cao nhất:

19


Nh chỳng ta ó bit gia ỡnh l mụi trng giỏo dc tr u tiờn. Giỏo
dc tr cn c s ng h ca gia ỡnh. Vỡ vy nht thit phi phi hp cht
ch vi cỏc bc ph huynh tỡm hiu nm c tỡnh hỡnh ca tr c bit l
kin thc nuụi dy con theo khoa hc ca ph huynh. Bi nh chỳng ta vn
thng dy tr: Lỳc nh m cng l cụ giỏo, khi n trng cụ giỏo nh m
hin. Hai ngi m ú rt quan trng i vi tr v s kt hp ca hai ngi m

ngoãn và biết đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau. Từ những cháu học kém nay đã tiến bộ
rõ rệt , thích đến lớp và ham học hơn.
Cụ thể:
*Với trẻ:
Nội dung
Tốt
Trẻ

yêu

môn

Đầu năm
Khá

Trung

Tốt

Cuối năm
Khá

Trung

bình
bình
thích 10=38,5% 13=50% 3=11,5% 15=57,5% 11=42,4% 0
học

LQVMTXQ

môi
bảo 10=38,5% 12=46% 4=15%

16=61,5% 10=38,5% 0

quản đồ dùng, đồ
chơi
Trẻ biết chăm 11=42%

12=46% 3=11,5% 16=61,5% 10

sóc bảo vệ môi
21


trng

*Đối vi phụ huynh :
Các bậc phụ huynh đã nhận thức rõ đợc tầm quan trọng của việc dạy trẻ
KPKHVMTXQ , tạo điều kiện v cùng công tác với cô giáo để hot ng
KPKHVMTXQ của trẻ đạt hiệu quả cao nhất, góp phần nâng cao chất lợng dy
v hc ca cụ v tr .
Ni dung
Ph huynh quan tõm n tr

u nm
1

T l
38,5%

- Đồ dùng dạy trẻ phong phú sáng tạo hấp dẫn với trẻ .
-

Làm tt công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh .

-

Luôn tạo đợc môi trờng học mà chơi, chơi mà làm .

-

Chú ý rèn trẻ ít nói, chậm hiểu có phơng pháp hng dn cụ thể .

-

Động viên kịp thời và giúp trẻ tập luỵn thờng xuyên .
22


-

Tạo điều kiện tốt để trẻ có khả năng t duy, phát triển tốt .

-

Cn phi luyn ging, luyn ngụn ng dy tr ỳng ng phỏp

-

Nõng cao ct lng cho tr KPKHVMTXQ s a cht lng tr hc


nhận xét, đánh giá, xếp loại
của hội đồng khoa học cơ sở:



.






Chủ tịch hội đồng
( Ký tên , đóng dấu )

24


nhËn xÐt, ®¸nh gi¸, xÕp lo¹i
cña héi ®ång khoa häc HUYỆN:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………