Header Page 1 of 132.
Bộ GIáO DụC Và ĐàO TạO
Trờng đại học kinh tế quốc dân
bùi văn dũng
GIảI QUYếT VấN Đề NHà ở CHO NGƯờI LAO ĐộNG
CáC KHU CÔNG NGHIệP - NGHIÊN CứU TRÊN ĐịA BàN
MộT Số TỉNH BắC TRUNG Bộ
Hà Nội - 2015
Footer Page 1 of 132.
Header Page 2 of 132.
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÙI VĂN DŨNG
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NHÀ Ở
CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP
- NGHIÊN CỨU TRÊN ĐỊA BÀN MỘT SỐ TỈNH
BẮC TRUNG BỘ
Chuyên ngành: Kinh tế Chính trị
Mã số: 62 31 01 02
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH, HỘP ................................................vii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Giới thiệu luận án................................................................................................ 1
2. Lý do chọn đề tài ................................................................................................ 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án .................................................. 4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................... 4
5. Các kết quả nghiên cứu chủ yếu đạt được .......................................................... 5
Chương 1. TỔNG QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU GIẢI QUYẾT
VẤN ĐỀ NHÀ Ở CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP ...... 7
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến chủ đề ..................... 7
1.1.1. Các nghiên cứu quốc tế về giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động các
khu công nghiệp ...................................................................................................... 7
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước về giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động
các khu công nghiệp ............................................................................................... 9
1.1.3. Nhận xét chung và những khoảng trống về chủ đề nghiên cứu.................. 16
1.1.4. Câu hỏi nghiên cứu ..................................................................................... 19
1.2. Phương pháp nghiên cứu................................................................................. 20
1.2.1. Khung nghiên cứu đề tài ............................................................................. 20
1.2.2. Quy trình nghiên cứu của đề tài .................................................................. 22
1.2.3. Phương pháp điều tra .................................................................................. 22
1.2.4. Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu ..................................................... 27
Tiểu kết chương 1 .................................................................................................... 29
Chương 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ GIẢI QUYẾT
VẤN ĐỀ NHÀ Ở CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP .... 30
2.1. Bản chất và ý nghĩa của việc giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động
các khu công nghiệp ................................................................................................ 30
2.1.1. Khu công nghiệp: Khái niệm và vai trò ...................................................... 30
Footer Page 4 of 132.
nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp trên địa bàn một số tỉnh Bắc
Trung bộ ................................................................................................................ 80
3.1.2. Khái quát về các khu công nghiệp trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ 81
3.1.3. Khái quát tình hình nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp trên
địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ ......................................................................... 90
Footer Page 5 of 132.
Header Page 6 of 132.
iv
3.2. Tình hình giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp
trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ ................................................................. 93
3.2.1. Tình hình cung ứng nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp......... 93
3.2.2. ..... Tình trạng nhà ở của người lao động làm việc tại các khu công nghiệp trên
địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ ......................................................................... 95
3.2.3. Tác động của giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động tại các khu công
nghiệp trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ.................................................... 100
3.2.4. Đánh giá về giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động các khu công
nghiệp trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ.................................................... 107
3.3. Phân tích nguyên nhân, hạn chế trong giải quyết vấn đề nhà ở cho người
lao động các khu công nghiệp trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ ............ 118
3.3.1. Môi trường chính sách vĩ mô còn nhiều bất cập....................................... 118
3.3.2. Sự tham gia của doanh nghiệp sử dụng lao động tại các khu công nghiệp
vào cung ứng các dịch vụ xã hội nói chung và giải quyết vấn đề nhà ở nói riêng
là chưa nhiều ....................................................................................................... 124
3.3.3. Tổ chức quản lý, phối hợp các chương trình, kiểm tra, giám sát của Nhà
nước và sự tham gia của các tổ chức công đoàn chưa chặt chẽ.......................... 127
3.3.4. Khả năng chi trả của người lao động thuê nhà ở còn hạn chế .................. 132
lao động............................................................................................................... 159
4.2.4. ........... Cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao năng suất lao động và tăng thu nhập
cho người lao động các khu công nghiệp ........................................................... 162
Tiểu kết chương 4 .................................................................................................. 162
KẾT LUẬN ............................................................................................................ 164
DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Footer Page 7 of 132.
Header Page 8 of 132.
vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Diễn giải
ATLĐ-VSLĐ
An toàn lao động - vệ sinh lao động
BHXH
Bảo hiểm xã hội
Khu công nghiệp
KCX
Khu chế xuất
KKT
Khu kinh tế
KT-XH
Kinh tế - xã hội
KKTVA
Khu kinh tế Vũng Áng
KT-TM
Kinh tế - Thương mại
HĐH
Hiện đại hóa
LCN
Làng công nghiệp
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH, HỘP
Trang
Bảng:
Bảng 1.1.
Số lượng, đối tượng được điều tra ......................................................... 23
Bảng 1.2.
Thang đánh giá Likert ........................................................................... 27
Bảng 3.1.
Tình hình lao động và nhà ở tại các KKT, KCN trên địa bàn một
số tỉnh Bắc Trung bộ năm 2014 ............................................................ 90
Bảng 3.2.
Tình trạng cung ứng nhà ở cho người lao động làm việc các KCN ...... 93
Bảng 3.3.
Tình trạng nhà ở cho thuê được xây dựng dựa trên diện tích đất.......... 94
Bảng 3.4.
Số người thuê nhà trên diện tích nhà cho thuê của người dân .............. 95
Bảng 3.5.
Bảng 3.14. Điều kiện sinh hoạt của công nhân lao động ....................................... 106
Bảng 3.15. Tỷ lệ giải quyết nhà ở cho công nhân lao động của các loại doanh
nghiệp năm 2013 ................................................................................. 107
Footer Page 9 of 132.
Header Page 10 of 132.
viii
Bảng 3.16. Tỷ lệ tình trạng phòng cho thuê đối với người lao động năm 2013 .... 108
Bảng 3.17. Xu thế thuê phòng ở của người lao động làm việc các KCN .............. 109
Bảng 3.18. Đánh giá của đối tượng được điều tra theo giới, tình trạng hôn
nhân và trình độ đào tạo về mức độ đáp ứng các nhu cầu nhà ở ......... 110
Bảng 3.19. Đánh giá của đối tượng được điều tra (theo nhóm tiêu chí về thu
nhập, chi thuê nhà hàng tháng) về mức độ tiếp cận nhà cho thuê từ
hộ gia đình ........................................................................................... 113
Bảng 3.20. Cảm nhận của người lao động về chất lượng dịch vụ nhà ở ............... 115
Bảng 3.21. Nhận định của doanh nghiệp, người lao động và cán bộ quản lý về
môi trường chính sách với nhà cho thuê hiện nay ............................... 123
Bảng 3.22. Đánh giá của các đối tượng điều tra về sự tham gia của các bên vào
hoạt động xây dựng nhà ở cho người lao động làm việc các KCN
trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ ................................................ 126
Bảng 3.23. Điểm trung bình về nhận định của các đối tượng về công tác quy
hoạch phát triển các KCN và xây dựng nhà ở của Nhà nước .............. 129
Bảng 3.24. Đánh giá của doanh nghiệp, người lao động và cán bộ quản lý các
cấp về hoạt động kiểm tra, giám sát của chính quyền địa phương
trong việc đảm bảo cung ứng cho thuê nhà đối với người lao động ... 131
Bảng 3.25. Thu nhập chi tiêu của người lao động làm việc các KCN trên địa
bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ năm 2013............................................. 133
Các vấn đề cần được ưu tiên giải quyết để nâng mức cảm nhận của
người lao động các khu công nghiệp về chất lượng dịch vụ nhà ở ..... 149
Bảng 4.7.
Tổng hợp ý kiến trả lời về việc xây dựng nhà ở cho người lao động
các khu công nghiệp ............................................................................ 151
Bảng 4.8.
Dự kiến tỷ lệ người lao động của doanh nghiệp Ông/Bà được thuê
nhà ở từ doanh nghiệp, hoặc từ các Ban quản lý khu công nghiệp ..... 153
Bảng 4.9.
Dự kiến tỷ lệ người lao động của doanh nghiệp Ông/Bà được thuê
nhà ở từ các Ban quản lý khu công nghiệp, Công ty xây dựng kết
cấu hạ tầng KCN .................................................................................. 155
Sơ đồ:
Sơ đồ 1.1. Khung phân tích của luận án ................................................................. 21
Hình:
Hình 1.1.
Quy trình nghiên cứu của luận án .......................................................... 22
Hộp:
Hộp 4.1.
Chương 4. Phương hướng và giải pháp giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao
động các khu công nghiệp ở một số tỉnh Bắc Trung bộ những năm tới.
Luận án được thực hiện có ý nghĩa về lý luận và thực tiễn về giải quyết vấn
đề nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp. Luận án đã góp phần hệ thống
hóa và làm rõ những vấn đề lý luận về giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động
tại các khu công nghiệp, trên quan niệm nhà ở cho người lao động là một trong
những nhân tố quan trọng cho việc phát triển bền vững khu công nghiệp nói riêng,
phát triển bền vững kinh tế - xã hội ở địa phương nói chung.
Luận án đã phân tích thực trạng giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động
các khu công nghiệp ở một số tỉnh Bắc Trung bộ; đánh giá thành tựu và hạn chế
trong việc giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động các KCN về hình thức sở
hữu, mức độ đáp ứng về diện tích nhà ở cho người lao động; dịch vụ nhà ở, các tiện
Footer Page 12 of 132.
Header Page 13 of 132.
2
ích, dịch vụ xã hội và an toàn cho người lao động; tác động đến lợi ích của doanh
nghiệp và xã hội. Phân tích nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế trong giải
quyết vấn đề nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp ở một số tỉnh Bắc
Trung bộ trên phương diện môi trường chính sách vĩ mô; động lực tham gia cung
ứng nhà ở của các chủ thể, sự gắn bó làm việc và khả năng tài chính của người lao
động thuê nhà ở; và tổ chức quản lý cung ứng và kiểm tra, giám sát giải quyết vấn
đề nhà ở cho người lao động các KCN.
Luận án đã đề xuất các phương hướng và các giải pháp chủ yếu giải quyết
vấn đề nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp trên địa bàn một số tỉnh Bắc
Trung bộ những năm tới.
của địa phương; tạo việc làm cho hàng ngàn lao động, góp phần quan trọng đảm bảo
an sinh xã hội; đào tạo đội ngũ công nhân mới có trình độ kỹ thuật, kỷ luật cao, v.v..
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hiện tại cũng đang nảy sinh các
vấn đề xã hội ở các khu công nghiệp ở các tỉnh Bắc Trung bộ, đặc biệt là vấn đề nhà
ở cho người lao động rất thiếu, người lao động nhập cư từ các địa phương khác về
khu công nghiệp phần lớn phải thuê nhà ở, đời sống của họ còn gặp nhiều khó khăn,
từ đó nảy sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp, khó khăn về quản lý nhân lực, tâm lý
người lao động không ổn định, các dịch vụ xã hội đi cùng không đảm bảo, v.v..; về
phía quản lý nhà nước thì cơ chế chính sách chưa thực sự đầy đủ và hoàn thiện để
khuyến khích sự đầu tư, ràng buộc, tạo điều kiện đầy đủ cho các doanh nghiệp quan
tâm đến vấn đề nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp trên địa bàn một số
tỉnh Bắc Trung bộ. Xuất phát từ nhu cầu thực tế, một số doanh nghiệp các khu công
nghiệp trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ đã đầu tư xây dựng khu nhà ở cho
người lao động nhưng qua một thời gian triển khai vẫn không hiệu quả. Nguyên nhân
là do không được đầu tư đồng bộ, chuyên nghiệp như: công tác quản lý, an ninh, trật
tự chưa đảm bảo, thiếu các công trình phụ trợ như sân chơi, nhà trẻ, nhà mẫu giáo...
trong khi giá cho thuê lại cao, không phù hợp với đối tượng người lao động.
Trong những năm tới, yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh Bắc
Trung bộ càng trở nên bức thiết và điều đó phải thực hiện các chiến lược phát triển
kinh tế - xã hội và đặc biệt phải tập trung phát huy những thế mạnh của vùng, của
địa phương, trong đó có hoàn thiện và phát triển các khu công nghiệp. Việc phát
triển các khu công nghiệp tiếp tục nảy sinh nhiều vấn đề về kết cấu hạ tầng xã hội
mà trước hết là giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động các khu công nghiệp. Vì
thế, việc nghiên cứu đề tài: Giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động các khu
công nghiệp - Nghiên cứu trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ là vấn đề có ý
nghĩa lý luận và thực tiễn cấp bách.
Footer Page 14 of 132.
4.2. Về phạm vi nghiên cứu
4.2.1. Về nội dung
Đề cập đến các khía cạnh về hình thức sở hữu, số lượng, chất lượng và giá cả
nhà ở đối với người lao động dưới tác động của môi trường luật pháp, cơ chế chính
sách, giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động tại các khu công nghiệp trên địa
bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ.
Phạm trù người lao động ở đây được hiểu là công nhân lao động.
Footer Page 15 of 132.
Header Page 16 of 132.
5
4.2.2. Phạm vi không gian và thời gian
- Về không gian, giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động tại các khu
công nghiệp - nghiên cứu trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ.
- Về thời gian, số liệu nghiên cứu thực trạng từ năm 2008 đến năm 2015 và
khuyến nghị những giải pháp cho đến năm 2020.
5. Các kết quả nghiên cứu chủ yếu đạt được
Thứ nhất, góp phần hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận về giải
quyết vấn đề nhà ở cho người lao động tại các khu công nghiệp, trên quan niệm nhà
ở cho người lao động là một trong những nhân tố quan trọng cho việc phát triển bền
vững khu công nghiệp nói riêng, phát triển bền vững kinh tế - xã hội ở địa phương
nói chung, luận án đã phân tích rõ mối quan hệ giữa nhu cầu về hình thức sở hữu, số
lượng và chất lượng nhà ở cho người lao động các KCN và các nhân tố tác động
đến việc giải quyết nhà ở như luật pháp, cơ chế chính sách, sự tham gia của các chủ
thể cung ứng nhà ở, sự gắn bó và khả năng chi trả của người lao động, tổ chức quản
đến hoặc chưa phân tích một cách có cơ sở khoa học thuyết phục được luận án tập
trung làm rõ là:
1) Xác định hình thức sở hữu, sử dụng nhà ở phù hợp với các đối tượng lao
động làm việc tại các khu công nghiệp;
2) Đề xuất hình thức hỗ trợ tài chính phù hợp với từng hình thức sở hữu, sử
dụng nhà ở đối với người lao động;
3) Mối quan hệ giữa trách nhiệm và lợi ích của nhà nước - doanh nghiệp người có nhà cho thuê trong giải quyết nhà ở cho người lao động các KCN.
Footer Page 17 of 132.
Header Page 18 of 132.
7
Chương 1
TỔNG QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NHÀ Ở CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
CÁC KHU CÔNG NGHIỆP
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến chủ đề
Nghiên cứu vấn đề nhà ở cho người lao động ở các khu công nghiệp (KCN)
là vấn đề đang được sự quan tâm đặc biệt, là sự đòi hỏi từ thực tiễn xây dựng và
phát triển các KCN nói riêng và trong sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
nói chung. Sau đây, xin tổng quan một số nghiên cứu trong và ngoài nước về chủ
đề này.
1.1.1. Các nghiên cứu quốc tế về giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao
động các khu công nghiệp
Thứ nhất, về hình thức sở hữu, sử dụng và các quy chuẩn về nhà ở của người
lao động trong khu công nghiệp
XX, quá trình công nghiệp hóa đã dẫn đến những vấn đề nhà ở hết sức nghiêm
trọng như: thiếu nhà ở cho người lao động thu nhập thấp, nhà ở không đảm bảo tiêu
chuẩn an toàn, vệ sinh môi trường… nhưng chỉ nhận được rất ít sự quan tâm của
các công ty cũng như Chính phủ. Những vấn đề liên quan đến cung ứng nhà ở cho
người lao động tại khu công nghiệp do Liliany S.Arifin đặt ra đã từng được các nhà
khoa học như Rahman (1993) [93], Chia (1981) [81]... đề cập đến. Nghiên cứu của
IFC (2009) [85] tiếp tục làm rõ những nội dung liên quan đến vấn đề nhà ở cho
người lao động làm việc các KCN.
Thứ hai, về vai trò nhà nước trong giải quyết nhà ở cho người lao động
Haryana Government (2010) [83] đã làm rõ vai trò của chính quyền trung
ương, chính quyền địa phương trong việc thu hút các doanh nghiệp vào làm việc
các KCN cũng như xây dựng và tổ chức thực thi các chính sách liên quan đến giải
quyết vấn đề nhà ở cho người lao động làm việc tại khu vực này trong đó nhấn
mạnh đến việc xây những nhà ở độc thân cho người lao động làm việc các KCN;
Kim, Kyeong-Duk (1996; 2012) [87; 88] đã phân tích sự cần thiết của việc nhà
nước phải can thiệp để giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao động làm việc các
KCN cũng như các biện pháp chính sách mà quốc gia này đã sử dụng để hỗ trợ
người lao động dù đơn thân hay cùng gia đình di cư ra làm việc các KCN nơi đô
thị đều có khả năng sở hữu, hoặc thuê để ở trong những ngôi nhà phù hợp với
hoàn cảnh của họ...
Footer Page 19 of 132.
Header Page 20 of 132.
9
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước về giải quyết vấn đề nhà ở cho người lao
động các khu công nghiệp
Header Page 21 of 132.
10
của mỗi con người, mà còn là một nhiệm vụ quan trọng của mỗi quốc gia trong quá
trình phát triển. Tuy nhiên, mức độ, quy mô, phạm vi an sinh xã hội và phúc lợi xã
hội của các nước có sự khác nhau, tùy thuộc vào quan niệm, chế độ chính trị - xã
hội, trình độ phát triển và chính sách của mỗi quốc gia.
Trong bài Xây dựng nhà ở cho người lao động trong KCN: Góp phần đảm
bảo an sinh xã hội, Khổng Thành Công (2011) [34], cho rằng, để phát triển công
nghiệp bền vững, ổn định (điển hình ở Vĩnh Phúc), các KCN có sự phát triển như
mong muốn thì cần phải thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó có vấn đề giải
quyết nhà ở cho người lao động để họ yên tâm gắn bó với doanh nghiệp, ngoài việc
tạo môi trường làm việc tốt, thu nhập và công việc ổn định cho người lao động, cần
phải quan tâm đến nơi ăn ở, sinh hoạt của họ. Hiện nay, việc triển khai xây dựng
nhà ở trong KCN cũng gặp phải một số khó khăn như: nguồn vốn đầu tư lớn nên
các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ gặp khó khăn do nguồn vốn hạn chế; việc tiếp cận
các nguồn vốn vay của doanh nghiệp gặp khó khăn, chính sách thắt chặt tiền tệ, lãi
suất cho vay của ngân hàng cao... vì vậy, phải có chủ trương, giải pháp đồng bộ về
việc giải quyết chỗ ở cho công nhân các KCN.
Vũ Quốc Huy trong bài Nhà ở cho người lao động các KCN (2014) [76] đã
cho rằng sự phát triển các KCN, khu chế xuất (KCX) ở Việt Nam đã đem lại nhiều
mặt tích cực cho nền kinh tế. Thực tế cho thấy, sự phát triển mạnh mẽ của các KCN,
KCX không những tạo động lực to lớn cho việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu
lao động phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, thúc đẩy quá trình tiếp thu công
nghệ cao, hiện đại, đóng vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước, tạo ra khối lượng lớn việc làm và tăng thu nhập cho người lao động.
Tuy nhiên, hiện nay các KCN đang phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó nổi
bật là vấn đề xây dựng và phát triển nhà ở cho người lao động các KCN. Theo tác giả,
trong thời gian tới cần có những cơ chế, chính sách ưu đãi hơn nữa, đặc biệt, là hỗ trợ
Thứ hai, phân tích thực trạng và khuyến nghị cụ thể về xây dựng nhà ở cho
người lao động tại các khu công nghiệp
Trong báo cáo đề tài cấp Bộ Cơ chế, chính sách thu hút đầu tư của các thành
phần kinh tế vào các lĩnh vực xây dựng nhà ở cho công nhân tại các Khu công
nghiệp, Khu chế xuất, Lê Xuân Bá (Chủ nhiệm) (2007) [37] đã đề cập đến cơ chế,
chính sách thu hút đầu tư của các thành phần kinh tế vào việc xây nhà ở cho người
lao động tại các KCN, KCX. Trên cơ sở khảo sát thực tiễn việc đầu tư của các thành
phần kinh tế ở các KCN, KCX trong việc xây nhà ở cho người lao động trong thời
gian qua, đánh giá những kết quả và chỉ ra những hạn chế vước mắc, bất cập có tính
Footer Page 22 of 132.
Header Page 23 of 132.
12
khách quan và chủ quan trong cơ chế chính sách về vấn đề này, các tác đã đưa ra
những luận cứ khoa học để thu hút đầu tư của các thành phần kinh tế vào các lĩnh
vực xây nhà ở cho người lao động tại các KCN, KCX có hiệu quả hơn. Những
khuyến nghị của đề tài chính là những căn cứ lý luận và thực tiễn làm nền tảng cho
Chính phủ ban hành Nghị quyết số 18/2009/NQ-CP ngày 20 tháng 4 năm 2009 về
“Một số cơ chế chính sách nhằm đẩy mạnh phát triển nhà ở cho học sinh, sinh viên
các cơ sở đào tạo và nhà ở cho công nhân lao động tại các khu công nghiệp tập
trung, người có thu nhập thấp tại các khu vực đô thị” và Quyết định số
66/2009/QĐ-TTg ngày 24 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về
“Một số cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho công nhân lao động tại các khu
công nghiệp”.
Trong cuốn sách Một số vấn đề xã hội tại các khu công nghiệp Việt Nam,
Trần Việt Tiến (2009) [69] đã đề cập đến vấn đề nhà ở của người lao động. Trên cơ
sở phân tích thực tế phần lớn người lao động nhập cư vào KCN phải thuê nhà ở tạm
Cần nhiều cơ chế, chính sách (2011) [70] đã đánh giá vai trò của các KCN, KCX và
KKT, tuy nhiên, vấn đề chỗ ở cho người lao động các KCN, hiện nay, không được
đảm bảo. Chính vì vậy, việc giải quyết chỗ ở ổn định cho người lao động các KCN
là vấn đề cấp bách và cần thiết đặt ra hiện nay. Theo tác giả, trong thời gian tới cần
tập trung thực hiện một số giải pháp sau: Đối với loại hình nhà ở cho người lao
động thuê do các hộ gia đình, cá nhân đầu tư xây dựng, cần hoàn thiện và sớm ban
hành các quy định, tiêu chuẩn về chất lượng nhà ở và điều kiện sinh hoạt, tăng
cường công tác quản lý, kiểm tra đối với nhà ở của tư nhân cho người lao động
thuê; Đối với loại hình nhà ở theo dự án cho các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, Bộ
Tài nguyên và Môi trường cần có hướng dẫn cụ thể việc đăng ký giao dịch đảm bảo
quyền sử dụng đất để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho
người lao động...
Ngô Sỹ Bích trong bài Vận dụng cơ chế, chính sách để xây dựng nhà ở cho
công nhân tại KCN (2013) [42], tác giả xuất phát từ thực tiễn KCN Bắc Ninh đã
đề xuất giải pháp để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững các KCN. Theo tác
giả, là phải xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng hoàn chỉnh, bao gồm cả hạ
tầng kỹ thuật và xã hội bên trong và bên ngoài KCN như: hệ thống giao thông, hệ
thống thông tin liên lạc, mạng lưới cung cấp điện, nước, các dịch vụ bưu điện,
ngân hàng bảo hiểm, hệ thống xử lý chất thải tập trung; xây dựng các khu đô thị
xung quanh KCN, đảm bảo cung cấp nguồn nhân lực và dịch vụ tiện ích công
nghiệp và đời sống..., trong đó xây dựng nhà ở cho người lao động cần được đặt
lên hàng đầu...
Footer Page 24 of 132.
Header Page 25 of 132.
14
Nguyễn Đình Cường trong bài Nhà ở cho người lao động các KCN (2014)