DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Ban chấp hành trung ương
Cán bộ quản lý
Cha mẹ học sinh
Giáo dục và Đào tạo
Giáo dục trung học cơ sở
Lực lượng xã hội
Quản lý giáo dục
Trung học cơ sở
Xã hội hóa
Xã hội hóa giáo dục

Chữ viết tắt
BCHTW
CBQL
CMHS
GD&ĐT
GDTHCS
LLXH
QLGD
THCS
XHH
XHHGD

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU

Trang
3


KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

14
14
26
30

33
33

36
52

55
55

58
75
82
85
89

2


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục là vấn đề đang được mọi quốc gia, mọi dân tộc đặc biệt quan

nay. THCS là cấp học đang được phổ cập ở hầu hết các địa phương của
Việt Nam. Bậc học THCS cung cấp cho học sinh học vấn phổ thông, giúp
học sinh phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mĩ và các kĩ năng cơ bản
nhằm phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo. THCS còn
cung cấp cho học sinh những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp
để thực hiện phân luồng sau THCS, tạo điều kiện để học sinh tiếp tục học
tập học lên Trung học phổ thông, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đảng và Nhà nước ta đã nhận rõ việc phổ cập
giáo dục và XHHGD THCS là điều cần thiết và cấp bách trong giai đoạn
đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước và hội nhập quốc tế. Bởi vậy chiến lược
phát triển giáo dục của Việt Nam từ năm 2011 - 2020 là thực hiện phổ cập
giáo dục THCS và tiếp tục thực hiện xã hội hóa giáo dục.
Trong những năm qua, thực hiện quan điểm XHHGD của Đảng, các
trường THCS trên địa bàn huyện Thanh trì, Hà Nội đã có nhiều chủ trương,
giải pháp thực hiện XHHGD và đã đạt được những kết quả nhất định, góp
phần nâng đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục THCS. Tuy nhiên, trong
quá trình tổ chức thực hiện, công tác XHHGD ở các trường THCS huyện
Thanh Trì, Hà Nội còn tồn tại còn nhiều thiếu sót trong nhận thức và thực
hiện XHHGD. Có quan điểm cho rằng XHHGD THCS chỉ đơn thuần là sự
đa dạng hoá các hình thức đóng góp của nhân dân và xã hội mà ít chú trọng
tới nâng mức hưởng thụ giáo dục của người dân. Vì vậy, có nơi công tác
XHHGD THCS chỉ đơn thuần là huy động cơ sở vật chất, Nhà nước khoán
giáo dục cho dân, ít quan tâm đến sức dân. Trái lại có nơi lại thụ động trông
chờ vào sự bao cấp chủ yếu của Nhà nước...một trong những nguyên nhân
của hạn chế trên là do công tác quản lý hoạt động XHHGD ở các trường
THCS vẫn còn nhiều bất cập, từ mục tiêu, nội dung đến đến hình thức, mô
hình, biện pháp, quản lý hoạt động XHHGD….

4



5


Nh võy, vn hc tp, nõng cao dõn trớ, nhõn lc, nhõn ti t xa
a c chỳ trng va tr thanh truyờn thụng tụt ep mang õm ban sc vn
hoa Viờt Nam.
Cỏch mng thỏng Tỏm thnh cụng l tin tiờn quyt ng ta thc
hin cỏc quan im giỏo dc là sự nghiệp của quần chúng. Ngay từ những ngày
đầu của nớc Việt Nam độc lập, Ch tch H Chớ Minh ó phỏt ng chin dch
chng nn mự ch trong nhõn dõn. Mt phong tro hc tp sụi ni rng khp t
thnh th n nụng thụn, ngi ngi i hc, nh nh i hc, cỏc lp hc xúa
mự ch, bỡnh dõn hc v c t chc di mi hỡnh thc, khp mi ni vi
khu hiu "ngi bit ch dy ngi cha bit ch. T tng giỏo dc "ai
cng c hc hnh" ca H Chớ Minh ó thực sự i vo cuc sng.
Vi ng li i mi, yờu cu phỏt trin KT - XH trong giai đoạn mới
của cách mạng ũi hi nn giỏo dc Vit Nam phi phỏt trin vi mt trỡnh
mi, với những thun li, thi c v thỏch thc mi. Bi hc lch s ca s a
dng hoỏ phỏt trin giỏo dc, c khi dy v nõng cao lờn mt tm mi.
Đảng ta đã khng nh "xó hi hoỏ" l mt trong nhng quan im hoch
nh h thng cỏc chớnh sỏch xó hi. Ngh quyt Hi ngh ln th 2 Ban Chp
hnh Trung ng ng khoỏ VIII (thỏng 12-1996) chỉ rõ: "giỏo dc v o to
l s nghip ca ng, ca Nh nc v ca ton dõn" [11, tr.30]. Ch trng
ca ng là "huy ng ton xó hi lm giỏo dc, ng viờn cỏc tng lp nhõn
dõn cựng gúp sc xõy dng nn giỏo dc quc phũng ton dõn di s qun lý
ca Nh nc" [11, tr.13]. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII
cũng đặt ra yờu cuy mnh xó hi húa giỏo dc... i mi c ch chớnh
sỏch, c ch ti chớnh, huy ng v s dng cú hiu qu mi ngun lc lc xó
hi cho phỏt trin GD&T [14, tr.117].
Cỏc cụng trỡnh nghiờn cu v XHHGD v qun lý hot ng XHHGD

cục bộ, hay địa phương chủ nghĩa trong giáo dục” [49, tr.76]
Thấy rõ được yêu cầu của công tác XHHGD, nhiều nhà khoa học, nhà
quản lý giáo dục đó bàn luận nhiều về công tác này, tác giả Phạm Minh
Hạc trong công trình “xã hội hóa giáo dục” [16] đã chỉ rõ: Xã hội hóa công

7


tác giáo dục là một tư tưởng chiến lược, một bộ phận của đường lối phát
triển giáo dục nước ta, tác giả khẳng định “sự nghiệp giáo dục không phải
chỉ là của Nhà nước, mà là của toàn xã hội, mọi người cùng làm giáo dục,
Nhà nước và xã hội, Trung ương và địa phương cùng làm giáo dục, tạo nên
một cao trào học tập trong toàn dân” [16, tr.22]. Tác giả cũng nhấn mạnh,
XHHGD tạo điều kiện cho các lực lượng xã hội, gia đình và cộng đồng phát
huy tinh thần làm chủ, tham gia thực hiện mục tiêu, nội dung, phương pháp
chăm sóc giáo dục, quản lý giáo dục trẻ em. Các lực lượng tham gia phát triển
giáo dục phổ thông không chỉ có ngành giáo dục mà nó trở nên đông đảo, rộng
khắp trong toàn xã hội. XHHGD sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà
nước, phát huy truyền thống giáo dục của dân tộc, tạo ra sự chỉ đạo hành động
thống nhất toàn xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.
Tác giả Phạm Tất Dong trong lời giới thiệu cuốn sách “Những nhân tố
mới về giáo dục trong công cuộc đổi mới” cũng đó nhấn mạnh “phát triển giáo
dục theo tinh thần xã hội hóa” và đề cao việc huy động toàn dân vào sự
nghiệp cách mạng, coi đó là tư tưởng chiến lược của Đảng, tư tưởng đó được
tổng kết lại khụng chỉ là một bài học kinh nghiệm tầm cỡ lịch sử, mà trở
thành một nguyên lý của cách mạng Việt Nam
Các nhà nghiên cứu khác cũng có những bài viết về XHHGD như nhóm
tác giả Bùi Gia Thịnh, Võ Tấn Quang, Nguyễn Thanh Bình trong công trình
“Xã hội hóa giáo dục, nhận thức và hành động” [39] đã đề cập đến nhiều nội
dung về XHHGD, trong đó các tác giả nhấn mạnh thực chất nội dung XHHGD

yêu cầu cơ bản thuộc về bản chất giáo dục là: xã hội hóa trách nhiệm, nghĩa
vụ của mọi người đối với giáo dục và xã hội hóa về quyền lợi giáo dục nghĩa
là mọi người có quyền được thụ hưởng mọi thành quả của giáo dục. Hai yêu
cầu này có quan hệ chặt chẽ và có sự tác động lẫn nhau, trong đó xã hội hóa
quyền lợi giáo dục là mục tiêu, cốt lõi của xã hội hóa giáo dục, làm sao mọi
người đều được học tập.
Bên cạnh các công trình nghiên cứu về hoạt động XHHGD còn có các công
trình là luận văn, luận án, đề tài khoa học nghiên cứu về quản lý hoạt động

9


XHHGD, tiêu biểu có các công trình như: Vũ Thị Năm (2012) với đề tài “Một
số giải pháp nâng cao năng lực quản lý của hiệu trưởng các trường mầm non tỉnh
Hải Dương” [27]; tác giả Nguyễn Thị Thu (2011) với đề tài “Các biện pháp quản
lý tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục bậc tiểu học ở tỉnh Hải Dương trong
giai đoạn hiện nay” [40]; tác giả Cao Văn Hạnh (2009) với đề tài “Một số biện
pháp thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục ở trường THPT, thị xã Hà Đông,
tỉnh Hà Tây” [17]; công trình của tác giả Nguyên thị Kim Bé (2010) về “Quản lý
công tác XHHGDMN trên địa bàn tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2010 đến 2015”
[4]...Những công trình trên đề cập đến các vấn đề cơ bản về quản lý XHHGD
như bản chất, chức năng, cấu trúc, nội dung của quản lý XHHGD, các công trình
đều khẳng định: Quản lý XHHGD là một bộ phận trong hoạt động quản lý xã
hội. Nội dung quản lý XHHGD là quản lý và chỉ đạo các hoạt động dạy học và
giáo dục học sinh; phối hợp các lực lượng xã hội trong địa bàn nhằm huy động
mọi nguồn lực phục vụ cho phát triển giáo dục phổ thông; Quản lí công tác
XHHGD là làm cho giáo dục ngày càng được cả xã hội quan tâm và đáp ứng tốt
nhất yêu cầu của xã hội. Các công trình cũng đã đề xuất một số giải pháp quản lý
XHHGD cho các bậc học khác nhau.
Tóm lại, Những công trình trên đã tạo ra một nhận thức chung về hoạt động

các trường THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội hiện nay
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động XHHGD ở các trường THCS
huyện Thanh Trì, Hà Nội hiện nay
4. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Hoạt động XHHGD ở các trường THCS huyện Thanh Trì, thành phố Hà
Nội trong giai đoạn hiện nay.
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động XHHGD ở các trường THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội
hiện nay
* Phạm vi nghiên cứu
Về phạm vi nội dung: Đề tài nghiêu cứu quản lý hoạt động XHHGD ở
các trường THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội

11


Về phạm vi khảo sát: Đề tài nghiên cứu quản lý hoạt động XHHGD ở
các trường THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội. Số liệu điều tra, khảo sát từ năm
2011 đến năm 2015
5. Giả thuyết khoa học
Kết quả hoạt động XHHGD ở các trường THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội,
phụ thuộc vào nhiều yếu tố chủ quan và khách quan xác định, nếu nâng cao nhận
thức, trách nhiệm của chủ thể; xây dựng kế hoạch phát triển GDTHCS; xây dựng
cơ chế quản lý, phối hợp, huy động các LLXH tham gia công tác XHHGD THCS;
nâng cao hiệu quả hoạt động của 3 môi trường giáo dục: Nhà trường - gia đình xã hội; tổ chức kiêm tra đánh giá hoạt động XHHGD trong nhà trường....thì hoạt
động quản lý hoạt động XHHGD ở các trường THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội sẽ
đi vào nền nếp, khắc phục những hạn chế và yếu kém trong thời gian qua, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các trường THCS hiện nay.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

- Khảo nghiệm: Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch khảo nghiệm
tại các trường THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội.
Nhóm phương pháp hỗ trợ:
- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của các nhà khoa học, các chuyên
gia giáo dục và giáo viên có uy tín, kinh nghiệm.
- Phương pháp toán học: xử lý số liệu thống kê
7. Ý nghĩa của đề tài
Bổ sung, làm rõ những vấn đề lý luận về XHHGD; quản lý hoạt động
XHHGD. Đồng thời, đề xuất các biện pháp có tính đồng bộ, khả thi góp phần
nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động XHHGD ở các trường THCS huyện
Thanh Trì, Hà Nội hiện nay. Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể cung cấp
những cứ liệu, luận cứ xác đáng cho Phòng GD&ĐT huyện Thanh Trì, Hà
Nội, các trường THCS huyện Thanh Trì, trong chỉ đạo, thực hiện XHHGD trên
cơ sở khoa học và thực tiễn.
8. Kết cấu của đề tài
Luận văn gồm phần mở đầu, 3 chương, (8 tiết) kết luận và kiến nghị
danh mục các tài liệu tham khảo và phụ lục.

13


Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI HÓA
GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.1.1. Xã hội hóa giáo dục
XHH là một khái niệm của nhân học, xã hội học và tâm lý học nhân cách
được định nghĩa là một quá trình tương tác xã hội kéo dài suốt đời, qua đó cá
nhân phát triển các năng lực của con người và học hỏi các mẫu văn hoá trong
cộng đồng. Nói một cách khác, đó chính là quá trình con người liên tục tiếp thu

triển giáo dục một cách lâu dài, không phải là một ý đồ chiến thuật được vận
dụng một cách nhất thời cho một giải pháp tình thế. Đây được xem là con
đường, là biện pháp tiên quyết để thực hiện trọn vẹn, lâu dài chức năng, nhiệm
vụ của giáo dục theo đúng mục tiêu xác định. XHHGD tạo ra nhiều nguồn để
làm giáo dục, mở ra một con đường để chúng ta làm giáo dục không thuần tuý ở
trong nhà trường, phá thế đơn độc của nhà trường, thực hiện việc kết hợp giáo
dục trong nhà trường và ngoài nhà trường, kết hợp các lực lượng giáo dục: nhà
trường, gia đính, xã hội, tạo ra môi trường giáo dục tốt, thuận lợi cho việc thực
hiện các mục tiêu giáo dục. XHH các hoạt động giáo dục đòi hỏi phải huy động
mọi nguồn lực của xã hội tham gia giải quyết các vấn đề của giáo dục.
Bản chất của XHHGD là giáo dục cho tất cả mọi người; tất cả mọi người
cho sự nghiệp giáo dục. Đây là một sự gắn kết giữa giáo dục với xã hội, với
cộng đồng và giáo dục phục vụ cho mục tiêu xã hội, phục vụ cộng đồng.
Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục là động lực phát triển KT-XH. Vì
vậy, XHHGD là thực hiện mối liên hệ phổ biến có tính quy luật giữa giáo dục
và cộng đồng xã hội. Do đó, mọi người phải làm giáo dục và cùng làm giáo
dục để giáo dục cho mọi người. Nói cách khác, XHHGD phải đảm bảo hai vế:
Mọi người có nghĩa vụ chăm lo cho giáo dục để giáo dục phục vụ cho mọi
người. Hai vế trên đã nêu rõ hai yêu cầu XHHGD là XHH trách nhiệm, nghĩa
vụ đối với giáo dục và XHH quyền lợi về giáo dục. Hai yêu cầu đó có mối
quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động lẫn nhau. Yêu cầu thứ hai là hệ quả và là

15


biện pháp thúc đẩy yêu cầu thứ nhất. Yêu cầu thứ hai là đỉnh điểm cao của
XHHGD để mọi người được hưởng quyền lợi từ xã hội.
Trong giai đoạn hiện nay, chủ trương XHHGD hoàn toàn không phải là ý
đồ chiến thuật, được vận dụng một cách nhất thời như một giải pháp tình thế,
mà là một chủ trương chiến lược có tính lâu dài kể cả khi đất nước trong giai

ngân sách Nhà nước dành cho giáo dục còn hạn hẹp mà là một giải pháp lâu
dài, mang tính chiến lược. XHHGD nhằm đến thực hiện công bằng XH trong
giáo dục, nhằm làm cho không chỉ thế hệ trẻ mà là mọi người dân được
hưởng quyền lợi mà giáo dục đem đến, đồng thời khuyến khích và tạo điều
kiện cho mọi người dân, mọi tổ chức chính trị-kinh tế-văn hoá-xã hội phát
huy cao nhất trách nhiệm và năng lực của mình đóng góp cho sự nghiệp giáo
dục. XHHGD còn nhằm đến mục tiêu xây dựng xã hội học tập, hình thành
thói quen học suốt đời đối với mọi người.
1.1.2. Xã hội hóa giáo dục ở các trường Trung học cơ sở
THCS là cấp học nối liền bậc THCS và bậc trung học phổ thông. Học sinh
ở lứa tuổi THCS được quy định từ 11 đến 15 tuổi và có từ lớp 6 đến lớp 9, với
đặc điểm tâm lý cơ bản là đang vươn lên làm người lớn. Đây là đặc điểm khiến
cho những người làm công tác giáo dục ở bậc THCS phải có những phẩm chất
năng lực riêng biệt. Trường THCS gắn liền với địa bàn dân cư xã (thị trấn) và
được sự giúp đỡ tạo điều kiện của chính quyền địa phương.
Nhiệm vụ của giáo dục THCS là: Thực hiện các hoạt động giáo dục theo
mục tiêu, chương trình, kế hoạch giáo dục do Bộ GD&ĐT ban hành; Tổ chức
giáo dục lao động hướng nghiệp và chuẩn bị nghề cho học sinh; tổ chức cho giáo
viên và học sinh tham gia các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao, phổ
biến khoa học, bảo vệ môi trường, tuyên truyền pháp luật, vận động nhân dân xây
dựng môi trường giáo dục lành mạnh góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục; thực
hiện dạy chữ, dạy người, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
Khi nói XHHGD trường THCS tức là chúng ta bàn đến nhà trường THCS
gắn với cộng đồng (Phường, Xã) nơi trường đóng. Nói cách khác, phải bàn đến
mối quan hệ giữa nhà trường THCS và cấp (đơn vị) hành chính mà nó thuộc

17


phạm vi quản lý về mặt lãnh thổ. Vì vậy, XHHGD các trường THCS phải được


trong cộng đồng phường, xã thực hiện quyền làm chủ của mình đối với sự
nghiệp giáo dục.
Nội dung của hoạt động XHHGD các trường THCS bao gồm: Thường
xuyên nâng cao nhận thức của mọi thành viên trong xã hội về vai trò của giáo
dục đối với sự phát triển của đất nước và của bản thân; giáo dục đào tạo
nguồn nhân lực có chất lượng cao là cơ sở cho sự phát triển kinh tế - xã hội
của đất nước. Trên phạm vi vĩ mô, phải coi giáo dục là công việc hàng đầu mà
mỗi cấp ủy Đảng, Hội đồng nhân dân, UBND xã, phường, các đoàn thể phải
làm; có sự liên kết giữa các lực lượng xã hội trong giáo dục, xây dựng cộng
đồng trách nhiệm của từng người dân, từng gia đình và các tổ chức Đảng,
chính quyền, đoàn thể; XHHGD các trường THCS là sự huy động các nguồn
vốn cho giáo dục (đầu tư nguồn ngân sách Nhà nước; đầu tư nguồn ngân sách
địa phương và đầu tư các nguồn vốn khác) và XHHGD các trường THCS cần
có sự lãnh đạo chặt chẽ của Đảng, sự quản lý của Nhà nước mà vai trò nòng
cốt là ngành giáo dục
Các điều kiện thực hiện XHHGD ở các trường THCS. XHHGD thực
chất là nhằm xóa bỏ mọi hình thức áp đặt của cơ chế tập trung, quan liêu bao
cấp, khơi dậy tính năng động, sáng tạo, khơi dậy nguồn nội lực to lớn tiềm
tàng trong mọi tầng lớp nhân dân để đẩy mạnh sự phát triển của giáo dục đào tạo trong thời kỳ mới. Vì vậy XHHGD là con đường rộng mở, linh hoạt
và sáng tạo. Các điều kiện để thực hiện XHHGD các trường THCS bao gồm:
Dân chủ hóa quá trình tổ chức và quản lý; Đa dạng hóa Giáo dục - Đào tạo;
Xây dựng và phát triển các tổ chức khuyến học; xây dựng và đẩy mạnh hoạt
động của 3 môi trường giáo dục; tổ chức Đại hội giáo dục các cấp và củng cố
hoạt động của Hội cha mẹ học sinh trong trường học
XHHGD các trường THCS có các đặc trưng cơ bản sau:
THCS là cấp học trung gian trong giáo dục phổ thông của hệ thống
giáo dục quốc dân, là sự nối tiếp việc hình thành và phát triển thể chất, tình

19


20


thức không chính quy. Trách nhiệm thực hiện phổ cập giáo dục THCS đó là
phối hợp với chính quyền, gia đình, tổ chức và các cá nhân vận động học sinh
đến trường, phối hợp chặt chẽ giữa giáo dục nhà trường với giáo dục gia đình.
1.1.3. Quản lý hoạt động xã hội hóa giáo dục ở các trường Trung học cơ sở
Quản lý theo cách tiếp cận hệ thống là sự tác động của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý (hay đối tượng quản lý) nhằm tổ chức phối hợp hoạt
động của con người trong các quá trình sản xuất xã hội để đạt được mục đích
đã định. H.Fayol – Pháp cho rằng: "Quản lý là sự dự đoán và lập kế hoạch, tổ
chức, điều khiển, phối hợp và cuối cùng là kiểm tra". Tác giả Maxwber – Đức
thì xem xét hoạt động quản lý là một khoa học tuân thủ theo những quy luật;
đồng thời còn xem xét quá trình này là nghệ thuật thúc đẩy sự phát triển xã
hội. Tác giả Trần Kiểm cho rằng quản lý là một khái niệm rất chung, tổng
quát bao gồm cả quá trình quản lý xã hội (xí nghiệp, trường học, đoàn thể...),
quản lý giới vô sinh (hầm mỏ, máy móc...). Mục tiêu của quản lý là hình
thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích
của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất. Quản
lý đúng tức là con người nhận thức được quy luật, vận động theo quy luật và
sẽ đạt được những thành công to lớn.
Với những cách diễn đạt khác nhau, song trong các quan niệm của các
nhà nghiên cứu đều thể hiện: quản lý là một thuộc tính bất biến nội tại của quá
trình lao động xã hội; là một hoạt động được tiến hành trong một tổ chức hay
một nhóm người trong xã hội. Yếu tố con người giữ vai trò trung tâm của hoạt
động quản lý. Chính vì vậy, trong hoạt động quản lý, chủ thể quản lý phải hết
sức sáng tạo, linh hoạt, mềm dẻo để chỉ đạo hoạt động của tổ chức đi tới đích.
Quản lý giáo dục là một bộ phận quan trọng của hệ thống quản lý xã
hội. là hoạt động có ý thức của con người nhằm theo đuổi những mục đích

Xét từ phương diện quản lý giáo dục theo hướng xã hội hóa thì có thể hiểu
đây chính là quản lý công tác xã hội hóa giáo dục. Quản lý công tác XHHGD
trước hết là xây dựng cơ chế vận hành của hoạt động XHH, tạo hành lang để hoạt
động XHH đi đúng quỹ đạo, theo mục tiêu mà Đảng và Nhà nước đặt ra.

22


Quản lý hoạt động XHHGD có những cách làm khác nhau, cũng giúp
cho hoạt động quản lý có những phương pháp linh hoạt và thích hợp với từng
điều kiện, từng hoàn cảnh cụ thể. Nếu quản lý theo phương pháp máy móc,
cứng nhắc sẽ rơi vào tình trạng hành chính hóa, làm thui chột tính năng động
của hoạt động XHH. Nếu quản lý nghiêng về phương pháp dễ dãi, giản đơn sẽ
đẩy hoạt động XHH vào những sai lầm, nhất là huy động các nguồn thu. Do
vậy, quản lý hoạt động XHHGD đòi hỏi phương pháp mềm dẻo, linh hoạt, tạo
được phong trào, định hướng được phong trào, phát huy dân chủ trong nhân
dân, tăng cường nguồn lực của xã hội và cộng đồng cho Giáo dục - Đào tạo.
Quản lý công tác XHHGD không hoàn toàn là công việc của ngành
GD&ĐT. Với chức năng nhà nước của mình, ngành GD&ĐT tạo chủ yếu làm
công tác tham mưu, vận động, tuyên truyền để xã hội nhận thức đầy đủ hơn
về giáo dục, chia xẻ khó khăn với giáo dục, cộng đồng trách nhiệm và tham
gia vào quá trình phát triển GD&ĐT. Tuy nhiên trong một chừng mực nhất
định, ngành GD&ĐT trực tiếp chỉ đạo và quản lý hoạt động XHH trong các
nhà trường, giúp cho công tác XHH đi đúng hướng và có kết quả cao.
Từ cách hiểu trên, chúng tôi quan niệm, quản lý hoạt động XHHGD ở
trường THCS là sự tác động liên tục, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể
quản lý đến toàn bộ quá trình XHHGD nhằm gắn kết mọi hoạt động giáo dục,
dạy học của nhà trường với sự tham gia tích cực của cộng đồng và các tổ chức,
đoàn thể xã hội ở địa phương hướng tới nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện
mục tiêu giáo dục trung học cơ sở, góp phần nâng cao dân trí, chuẩn bị nguồn

GD&ĐT huyện Thanh Trì có chức năng tham mưu, đề xuất với cấp trên và
hướng dẫn các trường THCS trong thực hiện XHHGD; Chủ thể quản lý trực
tiếp hoạt động XHHGD là cấp ủy, ban giám hiệu các trường THCS. Đây chính
là lực lượng trực tiếp quản lý, thực hiện kế hoạch XHHGD, liên kết các nguồn
lực phục vụ cho XHHGD. Sự tác động quản lý của cấp ủy, ban giám hiệu các
trường THCS mà đứng đầu người Hiệu trưởng có ảnh hưởng trực tiếp đến chất
lượng và kết quả XHHGD. Ngoài ra, chủ thể quản lý hoạt động XHHGD ở các
trường THCS còn là các tổ chức đoàn thể khác như MTTQ huyện, xã; Công

24


đoàn cơ sở ngành giáo dục, đoàn thanh niên; Hội CMHS…Các chủ thể quản lý
có sự phối hợp và quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo thành hệ thống tổ chức lãnh
đạo, chỉ huy, điều hành để quá trình XHHGD được quản lý có chất lượng.
Đối tượng quản lý hoạt động XHHGD các trường THCS huyện Thanh
Trì, Hà Nội, chịu sự tác động, điều khiển của các chủ thể quản lý trong quá
trình thực hiện XHHGD. Tuy nhiên, các trường THCS vừa là khách thể quản
lý, đồng thời vừa là chủ thể tự quản lý, tự tổ chức quá trình XHHGD của
mình. Do vậy nhận thức, năng lực, trách nhiệm của người đứng đầu các nhà
trường này là yếu tố rất quan trọng tác động đến kết quả XHHGD.
Nội dung quản lý hoạt động XHHGD các trường THCS bao gồm nhiều
khâu, nhiều mặt, nhiều nội dung trong đó tập trung vào việc xây dựng và chỉ
đạo thực hiện chủ trương, kế hoạch XHHGD; ban hành và tổ chức thực hiện
các văn bản quy phạm về XHHGD; xây dựng cơ chế, quy định nghĩa vụ, trách
nhiệm, quyền hạn của các ngành, các cấp, các tổ chức KT-XH, các cá nhân
tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình giáo dục và giám sát, đôn đốc,
kiểm tra việc triển khai và thực hiện XHHGD.
Phương pháp, hình thức quản lý hoạt động XHHGD các trường THCS
trên cơ sở sử dụng kết hợp các phương pháp cơ bản của khoa học QLGD gồm