VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN TIẾN

CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI NGƯỜI TÂM THẦN TỪ
THỰC TIỄN TRUNG TÂM NUÔI DƯỠNG PHỤC HỒI
CHỨC NĂNG NGƯỜI TÂM THẦN TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: CÔNG TÁC XÃ HỘI
Mã số: 60.90.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGUYỄN HỒI LOAN

HÀ NỘI, 2017


LỜI CAM ĐOAN
Đề tài luận văn “Công tác xã hộinhóm với người tâm thần từ thực tiễn Trung
tâm nuôi dương phục hồi chức năng người tâm thần tỉnh Vĩnh Phúc” là kết quả
nghiên cứu của tôi với sự hướng dẫn tận tình của PGS.TS Nguyễn Hồi Loan.
Trên đây là lời cam đoan của tôi, nếu có vấn đề gì tôi xin hoàn toàn chịu trách
nhiệm.
Hà nội, tháng 3 năm 2017
Người viết lời cam đoan

Nguyễn Tiến



DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BTXH

Bảo trợ xã hội

CTXH

Công tác xã hội

CSSKTT

Chăm sóc sức khỏe tâm thần

HĐND

Hội đồng nhân dân

NDPHCN

Nuôi dưỡng phục hồi chức năng

NVCTXH

Nhân viên công tác xã hội

UBND

Ủy ban nhân dân

người.Số còn lại được chăm sóc, quản lý tại gia đình, cộng đồng. Bên cạnh những
gia đình quan tâm đưa con em đi khám bệnh tại các cơ sở y tế chuyên khoa, nhiều
gia đình bỏ mặc khiến người bệnh mặc cảm, dễ phát bệnh nặng hơn. Không chỉ lo

1


ngại về những người hàng xóm bị bệnh tâm thần ở nhiều dạng khác nhau, người dân
còn lo sợ, hoang mang với những người lang thang. Đã xảy ra nhiều vụ việc đau
lòng trên địa bàn tỉnh như đánh người, đốt nhà... mà thủ phạm chính là những người
tâm thần được nuôi dưỡng tại gia đình.
Trung tâm Nuôi dưỡng và Phục hội chức năng người tâm thần Vĩnh Phúc là
đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Lao động – Thương binh & Xã hội Vĩnh Phúc có
chức năng quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng và phục hồi chức năng cho người tâm
thần(Theo Quyết định số 1935/QĐ-CT ngày 23/6/2009 của UBND tỉnh Vĩnh
Phúc về việc thành lập Trung tâm Nuôi dưỡng và Phục hội chức năng người tâm
thần Vĩnh Phúc). Hiện Trung tâm đang nuôi dưỡng 121 đối tượng tâm thần. Việc
quản lý chăm sóc nuôi dưỡng đối tượng chủ yếu thông qua việc dùng thuốc, tư
vấn, tham vấn, trị liệu... và các hoạt động nghề CTXH chuyên nghiệp mới đang
được bắt đầu được áp dụng lồng ghép tại Trung tâm.
CTXH dưới nhiều hình thức đa dạng của nó, là một khoa học, một hoạt động
chuyên nghiệp tác động vào vô số các tương tác phức hợp giữa con người và môi
trường của họ nhằm tạo ra sự thay đổi (phát triển) của xã hội. Sứ mạng của nó là
tăng cường năng lực giúp người dân phát triển tối đa tiềm năng, làm phong phú đời
sống của họ và ngăn ngừa, giải quyết các vấn đề xã hội, những mâu thuẫn, xung
đột, khủng hoảng nảy sinh trong các mối quan hệ xã hội. CTXH là hệ thống liên kết
các giá trị, lý thuyết và thực hành, là hoạt động chuyên nghiệp tập trung vào quá
trình giải quyết các vấn đề xã hội và hướng tới sự thay đổi theo chiều hướng tích
cực.
Phương pháp CTXH nhóm là phương pháp rất có hiệu quả trong việc trợ giúp

ấn hành năm 2013 đã giới thiệu các văn bản Pháp luật của Quốc tế và Nhà nước ta
về người khuyết tật.
Tác giả Trần Thái Dương (Đại học Luật Hà Nội) đã nghiên cứu những đặc điểm
khác biệt giữa pháp luật Việt Nam với pháp luật Quốc tế, đặc biệt là những quy
định của Công ước quyền của người khuyết tật trong việc đảm bảo quyền tiếp cận
công lý, quyền được trợ giúp pháp lý của người khuyết tật. Từ đó đề xuất một số ý
kiến nhằm hoàn thiện pháp luật, thực hiện trọn vẹn nghĩa vụ Quốc gia khi Việt Nam
phê chuẩn và trở thành thành viên chính thức của Công ước[10].
Thứ hai:Các nghiên cứu lý luận phục vụ CTXH đối với người khuyết tật
Vấn đề nghiên cứu lý luận phục vụ đào tạo CTXH đối với người khuyết tật nói
chung, với người tâm thần nói riêng, có thể kể các công trình tiêu biểu sau:
Hướng dẫn phát hiện, chăm sóc, quản lý người mắc bệnh tâm thần, người rỗi
nhiễu tâm trí tại cộng đồng do Sở Lao động – Thương binh & Xã hội Vĩnh Phúc ấn
hành.

3


Tài liệu bồi dưỡng kiến thức quản lý ca với các trường hợp tâm thần và công
tác phát hiện, chăm sóc trẻ tự kỷ tại cộng đồng do Sở Lao động – Thương binh &
Xã hội Vĩnh Phúc ấn hành.
Giáo trình đại cương CSSKTT của tác giả Nguyễn Sinh Phúc đã trình bày tổng
quát về CSSKTT. Giáo trình là tài liệu cẩm nang cho cán bộ làm CTXH trong
CSSKTT[19].
Thứ ba:Các nghiên cứu về hoạt động thực hành CTXH đối với người khuyết
tật tâm thần.
Các đề tài luận văn thạc sĩ nghành CTXH những năm gần đây có xu hướng
chuyên sâu nghiên cứu về thực trạng CTXH đối với người khuyết tật nói chung,
người tâm thần nói riêng tại các Trung tâm BTXH, tại cộng đồng. Từ đó vận dụng
các phương pháp CTXH cá nhân, nhóm để thúc đẩy trợ giúp người khuyết tật mang

Hội thảo khoa học với chủ đề “Quản lý trường hợp với người khuyết tật tại Việt
Nam” do khoa CTXH – Học viện Khoa học Việt Nam tổ chức vào ngày
22/10/2015. Đây là hội thảo khoa học mang nhiều ý nghĩa khi nội dung nghiên cứu,
thảo luận hướng đến vấn đề “Quản lý trường hợp với người khuyết tật”. Đây là
hướng đi mới hỗ trợ người khuyết tật đang được triển khai ở nhiều địa phương theo
Thông tư 01/TT- BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về công
tác quản lý trường hợp với người khuyết tật nhưng còn nhiều khó khăn về kinh phí,
nguồn lực, nhận thức của chính quyền địa phương. Đồng thời qua các báo cáo của
các chuyên gia và phần thảo luận đã gợi mở những định hướng nghiên cứu cho học
viên cao học, nghiên cứu sinh lựa chọn để làm chủ đề, phát triển nghiên cứu của đề
tài luận văn cao học.
Qua quá trình tổng quan một số nghiên cứu có liên quan đến đề tài, có thể thấy
rằng người khuyết tật nói chung, người tâm thần nói riêng luôn là mối quan tâm của
cộng đồng Quốc tế và của Đảng và Nhà nước ta. Đó cũng là lý do tôi nghiên cứu đề
tài này.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của đề tài là hệ thống hóa các giá trị, tri thức lý luận và thực tiễn, kỹ
năng trong việc quản lý, chăm sóc, NDPHCN người tâm thần tại Trung tâm
NDPHCN người tâm thần tỉnh Vĩnh Phúc nhằm góp phần giải quyết một phần các
vấn đề đối với người tâm thần như: Quản lý, chăm sóc, chữa trị, phục hồi chức năng
cho người tâm thần... Đồng thời đề tài cũng góp phần đề ra các giải pháp thúc đẩy
các hoạt động mang lại sự bình an, hạnh phúc, điều kiện chăm sóc và chữa trị cho
người tâm thần đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm nói riêng và cộng đồng nói
chung vì sự bình yên của mỗi gia đình, vì mục tiêu chung của an sinh xã hội.

5


3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

5.2.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu

6


Phương pháp nghiên cứu tài liệu là một phương pháp quan trọng trong nghiên
cứu đề tài. Mục đích áp dụng của phương pháp này nhằm thu thập các thông tin liên
quan về sức khỏe tâm thần, người tâm thần cũng như các chủ trương chính sách của
Đảng và Nhà nước về người tâm thần; các chương trình, mô hình và phương pháp
tiếp cận để giúp đỡ người tâm thần. Những thông tin thu thập được phải mang tính
khoa học, vừa mang tính định tính vừa mang tính định lượng để đảm bảo tính khách
quan nhưng vấn chứa đựng tính nội hàm.
5.2.2. Phương pháp quan sát
Phương pháp quan sát là một hoạt động được tổ chức đặc biệt, có mục đích, có
kế hoạch, có phương tiện, để tri giác đối tượng được lựa chọn nhằm phát hiện các
dấu hiệu đặc trưng và những quy luật phát triển của đối tượng.
Trong nghiên cứu về CTXH với người tâm thần, người nghiên cứu theo dõi một
cách có chủ định những hành vi của người tâm thần trong điều kiện tự nhiên. Ghi
lại một cách khách quan những điều tai nghe, mắt thấy hay qua các phương tiện kỹ
thuật hỗ trợ để phát hiện ra các vấn đề mà người tâm thần và gia đình họ gặp phải.
Phương pháp quan sát là một phương pháp rất quan trọng trong nghiên cứu
CTXH với người tâm thần. Nó giúp việc nghiên cứu thu thập những biểu hiện bên
ngoài về hành vi, những vấn đề gặp phải của người tâm thần và gia đình họ. Đây là
phương pháp có thể tiến hành dễ dàng trong nhiều điều kiện khác nhau.
5.2.3. Phương pháp điều tra bảng hỏi
Phương pháp điều tra bảng hỏi là phương pháp dùng một số câu hỏi nhất loạt
đặt ra cho đối tượng nghiên cứu nhằm thu thập ý kiến chủ quan của họ về vấn đề
nào đó. Để thu thập thông tin về người tâm thần phương pháp này được thu thập
thông tin từ các thành viên gia đình đối tượng, đội ngũ y bác sĩ, đội ngũ cán bộ quản
lý, nhân viên CTXH.


Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI NGƯỜI TÂM THẦN
1.1. Khái niệm về bệnh tâm thần
1.1.1. Khái niệm
1.1.1.1.Khái niệm về sức khỏe
Có rất nhiều các khái niệm về sức khỏe, nhưng khái niệm về sức khỏe của Tổ
chức Y tế thế giới thường được dùng nhiều “Sức khỏe không chỉ là trạng thái
không bệnh hay không tật mà còn là trạng thái hoàn toàn thoải mái về các mặt cơ
thể, tâm thần và xã hội”[2].
1.1.1.2.Khái niệm sức khỏe tâm thần.
Sức khỏe tâm thần là trạng thái không chỉ có các rối loạn và dị tật tâm thần, mà
còn là trạng thái hoàn toàn thoải mái. Một sự tin tưởng vào giá trị của bản thân,
vào phẩm chất giá trị của người khác. Có khả năng ứng xử với thế giới nội tâm về
tư duy, cảm xúc, quản lý cuộc sống và chấp nhận nguy hiểm.Có khả năng tạo dựng,
phát triển và duy trì thỏa đáng các mối quan hệ cá nhân. Có khả năng hàn gắn sau
các sang chấn tâm thần[20].
1.1.1.3.Khái niệm người tâm thần
Người tâm thần là người có biểu hiện khác lạ về lời nói, hành vi, nhân cách so
với những người bình thường. Người tâm thần thường không nhận thức được khuyết
tật và sự bất bình thường của mình.Với những người này, khả năng thực hiện các
hoạt động sinh hoạt hàng ngày và làm việc đều giảm sút.Tình trạng bất bình thường
về tâm thần đôi khi cũng có những lúc cũng có những biểu hiện bình thường như
trước khi mắc bệnh[4].

9


Bảng 1.1:Phân biệt giữa bệnh tâm thần và chậm phát triển trí tuệ

Chứng bệnh tâm thần
%
Tâm thần phân liệt
0,47
Động kinh
0,33
Rối loạn trầm cảm
2,8
Lo âu
2,7
Mất trí nhớ tuổi già
0.9
Rối loạn hành vi ở thanh thiếu niên
0,9
Chấn thương sọ não
0,51
Lạm dụng rượu
5,3
Nghiện ma túy
0,3
Nguồn: Số liệu điều tra của Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội năm 2010

10


*Các khó khăn mà người tâm thần và gia đình họ phải đối mặt:
Về xã hội: Người tâm thần bị hạn chế các hoạt động xã hội, một số nơi còn quan
niệm người tâm thần là do bị trừng phạt hoặc do ma quỉ ám hại vì vậy họ bị xa lánh,
xua đuổi hoặc bị thờ ơ không được quan tâm chăm sóc. Người tâm thần trở thành gánh
nặng cho gia đình và cộng đồng, gây xáo trộn cuộc sống và an ninh trật tự.

Đối với những người bệnh tâm thần có gia đình, tình trạng hôn nhân không bền
vững, hôn nhân dễ tan vỡ, ly hôn.
Khi được sự quan tâm trợ giúp của gia đình, cộng đồng và xã hội, họ chấp nhận
bệnh tật như những người bị mắc bệnh khác và muốn tìm cách sống tích cực. Họ có
nhu cầu chữa bệnh, tăng cường sức khỏe, muốn làm điều có ích cho bản thân, gia
đình và xã hội.
1.1.1.5. Nhu cầu của người tâm thần
Họ có nhu cầu được khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe.
Người bị bệnh tâm thần cần có chế độ ăn, ngủ, nghỉ, sinh hoạt phù hợp để
chống lại bệnh tật.
Người bị bệnh tâm thần cần được trang bị kiến thức hiểu biết về cách điều trị,
giữ gìn sức khỏe.
Họ cần được sự yêu thương đùm bọc, cảm thông chia sẻ của gia đình, người
thân và cộng đồng.
Họ có nhu cầu và cần được tạo điều kiện có việc làm ổn định để có thể tự chăm
sóc bản thân, giảm gánh nặng về kinh tế đối với gia đình.
Họ cần được tôn trọng và bình đẳng.
Người tâm thần có thể đương đầu với bệnh tật, sống tích cực, có ích nhưng họ
khó có thể vượt qua được rào cản tâm lý xã hội để có được một cuộc sống bình
thường như mọi người.Rào cản đó là sự khinh rẻ, kỳ thị, sợ hãi của nhiều người đối
với người tâm thần.Cần tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội về bệnh tâm thần
để giúp cộng đồng thay đổi định kiến và phân biệt đối xử với người bệnh để họ vượt
qua nỗi đau bệnh tật cả về thể xác và tinh thần.
1.2. Khái niệm, nguyên tắc và các bước tiến hành về công tác xã hội nhóm
với người tâm thần
1.2.1. Khái niệm
CTXH nhóm với người tâm thần là một phương pháp của CTXH nhằm trợ
giúp những người tâm thần có môi trường, cơ hội, chia sẻ những mối quan tâm hay

12

Trong giai đoạn đầu của mô hình nhóm, những đối tượng nhút nhát, e dè, ngại
tiếp xúc có thể thu mình lại. Nhưng dưới áp lực của nhóm, sự cân bằng nhanh

13


chóng chuyển từ áp lực nhóm sang cá nhân khiến các thành viên có thể chấp nhận
mạo hiểm và thay đổi cách hòa nhập.
1.2.3.2. Mục đích của làm việc nhóm với người tâm thần
Mục tiêu của nhóm là hỗ trợ cho đối tượng có sức mạnh vượt qua vấn đề khó
khăn của bản thân, tác động thay đổi hành vi, hoàn cảnh của các đối tượng trong
nhóm. Công tác xã hội nhóm với người tâm thần còn cung cấp các thông tin, hiểu
biết, cải thiện môi trường sống, rèn luyện kỹ năng... những hoạt động đa dạng,
nhiều chiều cạnh của công tác xã hội nhóm sẽ đem lại những thay đổi tích cực về
thái độ, hành vi cho đối tượng, đặc biệt khi đối tượng cảm thấy hứng khởi khi được
tham gia
1.2.4. Các bước công tác xã hội nhóm với người tâm thần
Đây là một quá trình thể hiện sự tương tác giữa các cá nhân đối tượng với
NVCTXH nhằm thực hiện những nội dung công việc, những hoạt động cụ thể trong
kế hoạch đề ra để đạt được các mục tiêu cần thiết. Dựa trên những yêu cầu chuyên
môn, những nguyên tắc hoạt động CTXH nhóm, NVCTXH có vai trò là người quản
lý/hướng dẫn cho những hoạt động trong nhóm đi đúng tiến trình và kế hoạch đã đề
ra đối với mỗi nhóm.
Trong kế hoạch lập nhóm, cần xem xét các yếu tố sau để xác định vị trí thích
hợp của đối tượng trong nhóm:
Mục đích của nhóm
Mức độ đồng nhất, không đồng nhất giữa các thành viên
Lứa tuổi, giới tính, số lượng các thành viên
Vấn đề các thành viên gặp phải
Quyền quản lý (vai trò điều hành là một người hay nhiều người)

hình thành, vì vậy NVCTXH cần nắm bắt để hỗ trợ đối tượng tham gia nhóm thuận
lợi hơn. Những hoạt động chính trong giai đoạn này như sau: Giới thiệu các thành
viên trong nhóm ở buổi sinh hoạt đầu tiên; xác định mục tiêu của nhóm; đưa ra các
nguyên tắc hoạt động của nhóm; xác định vị trí, vai trò từng thành viên; định hướng
sự phát triển của nhóm; khích lệ sự tham gia của mỗi cá nhân vì sự phát triển của
nhóm.
1.2.4.3. Tập trung hoạt động – bước trọng tâm
Giai đoạn này tập trung vào các hoạt động hỗ trợ, trị liệu và triển khai thực hiện
các nhiệm vụ hướng tới hoàn thành mục đích, mục tiêu đề ra trong bản dự thảo kế

15


hoạch. Nhiệm vụ chính của NVCTXH là giúp đỡ đối tượng vượt qua rào cản khó
khăn; điều phối các hoạt động của nhóm; thúc đẩy và kết nối các nguồn lực... Trong
giai đoạn này đối tượng cần thể hiện vai trò của mình một cách tối đa, NVCTXH có
nhiệm vụ hỗ trợ , khích lệ từng đối tượng trong nhóm.Ví dụ: Đối tượng được phân
công nhiệm vụ của nhóm với khả năng thực hiện của bản thân đối tượng, đồng thời
nhóm sẽ có những hỗ trợ để đối tượng tham gia được phát huy năng lực với sự chủ
động, sáng tạo, đoàn kết và thống nhất trong nhóm.
1.2.4.4. Lượng giá và kết thúc
Đây là giai đoạn mà nhóm tự lượng giá kết quả đạt được trên cơ sở đối chiếu
các mục đích, mục tiêu có đạt được hay không.Tiêu chí đánh giá quan trọng nhất là
xem xét sự thay đổi, sự trưởng thành, nâng cao năng lực của đối tượng. Kết quả
cuối cùng là khả năng các đối tượng tái hòa nhập cộng đồng.
Kết thúc hoạt động CTXH nhóm với người tâm thần có những khuynh hướng
khác nhau: Đó là sự tan rã hoàn toàn của nhóm; đó có thể là sự tan rã trên danh
nghĩa còn thực tế vẫn duy trì nhưng với mục tiêu khác, hình thành nhóm mới với
mục tiêu mới và hoạt động mới.
1.3. Các hoạt động công tác xã hội nhóm với người tâm thần

Tâm lý trị liệu nhóm là việc sử dụng những quy luật tâm lý của quan hệ liên
quan đến nhân cách trong nhóm nhằm đạt được những tiến triển tâm lý và thể chất
tích cực cho mỗi thành viên trong nhóm.
Tâm lý trị liệu có thể là những hành động nhằm cố gắng cảm thông với đối
tượng đang đau khổ và được coi là đang thực hành tâm lý trị liệu.
Vậy tâm lý trị liệu là các phương pháp, các kỹ thuật mà nhà trị liệu sử dụng để
tác động tới tâm lý người bệnh một cách tích cực, có hệ thống nhằm mục đích
phòng và chữa bệnh.
1.3.3. Huấn luyện kỹ năng
Trong quá trình mắc bệnh các chức năng của người tâm thần bị suy giảm, kéo
theo đó là sự mất dần các kỹ năng cơ bản trong cuộc sống hàng ngày như vệ sinh cá
nhân, ăn, nghỉ, gấp chăn màn quần áo... Do đó bên cạnh phục hồi chức năng tâm lý
việc huấn luyện lại kỹ năng cho người bện là hết sức quan trọng.
Nội dung của huấn luyện kỹ năng bao gồm huấn luyện các kỹ năng như tắm
gội, cắt tóc, cạo râu, đánh răng, rửa mặt, giặt quần áo...
Nội dung huấn luyện kỹ năng do nhân viên Trung tâm hướng dẫn và lồng ghép
vào các buổi sinh hoạt chuyên đề.

17


1.3.4. Vai trò của Văn nghệ - thể dục thể thao và các hoạt động giải trí
1.3.4.1. Văn hóa - văn nghệ
Mục đích của văn hóa - văn nghệ nhằm tạo cảm xúc hưng phấn, trạng thái vui
vẻ, nhanh nhẹn, cải thiện trí nhớ cho bệnh nhân. Đồng thời văn hóa – văn nghệ còn
giúp cho bệnh nhân thư giãn hiệu quả. Trong y học đã ứng dụng âm nhạc vào chữa
trị bệnh và kết quả cho thấy âm nhạc có tác dụng với bệnh nhân. Đối với bệnh nhân
tâm thần cũng vậy, âm nhạc mang lại sự thư giãn cho họ và cũng giúp họ tập trung
hơn, tránh được những ảo thanh, ảo giác...
Nội dung của văn hóa – văn nghệ trị liệu bao gồm các bài hát, bản nhạc ,

khả năng lôi kéo sự tham gia của đối tượng người tâm thần. Thông qua các hoạt
động vui chơi giải trí người tâm thần bộc lộ bản thân, được thể hiện mình, được
phát huy vai trò và học được các giá trị, các kỹ năng để có được những hành vi, tình
cảm tích cực, được sống trong môi trường thân thiện và hòa đồng.
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác xã hội nhóm với người tâm thần
1.4.1. Vai trò của nhân viên công tác xã hội
NVCTXH là những người được đào tạo kiến thức và kỹ năng chuyên môn về
trợ giúp người tâm thần có những vai trò sau:
NVCTXH là người tham vấn cho người tâm thần đang dược nuôi dưỡng tại các
Trung tâm BTXH về tâm lý, trong đó NVCTXH sử dụng những kiến thức, kỹ năng
chuyên môn để thiết lập mối quan hệ tương tác tích cực với người tâm thần và gia
đình họ nhằm thay đổi cảm xúc, hành vi của họ.
NVCTXH đại diện, can thiệp và bảo vệ những quyền lợi, lợi ích cho người tâm
thần và gia đình họ nhằm hướng tới sự công bằng xã hội.
NVCTXH là người trợ giúp đối tượng tìm kiếm các nguồn lực để giải quyết vấn
đề, kết nối các dịch vụ chính sách để giải quyết vấn đề.
NVCTXH là người tạo ra sự thay đổi cho cá nhân, nhóm, cộng đồng giúp họ
thay đổi suy nghĩ, thay đổi hành vi tiêu cực với người tâm thần.
NVCTXH còn là người chăm sóc, trợ giúp cho cá nhân và gia đình người tâm
thần nhằm đáp ứng nhu cầu của mình và giải quyết vấn đề. Đặc biệt với những
người tâm thần nặng, việc chăm sóc giảm nhẹ, phục hồi chức năng luôn có sự tham
gia của NVCTXH.

19


1.4.2. Vai trò của gia đình đối tượng người tâm thần
Gia đình phải có thái độ tôn trọng, yêu thương, chấp nhận cùng Trung tâm giúp
bệnh nhân xây dựng lòng tự tin và niềm vui trong cuộc sống tại Trung tâm.
Thường xuyên thăm hỏi động viên đối tượng bằng sự cảm thông, luôn tỏ ra lắng

Từ những đặc điểm trên, nhân viên CTXH, cán bộ quản lý phải có phương thức
tiếp cận đúng đắn, đó là: Phải thực sự có lòng yêu thương và chăm sóc người tâm
thần như chính người thân trong gia đình. Nhiều lúc phải âu yếm, vỗ về, bón cơm,
tắm rửa... cho họ mặc dù công việc này hết sức vất vả.
1.4.4. Yếu tố quan điểm của lãnh đạo
CTXH với người tâm thần cũng cần có tác động tích cực vai trò lãnh đạo của
các cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội đối với việc thực hiện
chính sách an sinh xã hội đối với người tâm thần; hỗ trợ việc khắc phục kịp thời
những hạn chế trong quản lý Nhà nước; cụ thể hóa các mục tiêu đã đề ra trong các
Nghị quyết, chương trình, kế hoạch, nhiệm vụ hằng năm của các cấp ủy Đảng; phát
huy sức mạnh của các cấp chính quyền, tạo sự đồng thuận của toàn xã hội trong
việc thực hiện các chương trình, chính sách an sinh xã hội đối với người tâm thần.
1.4.5. Yếu tố cơ sở vật chất, nguồn kinh phí
1.4.5.1. Yếu tố cơ sở vật chất: Cơ sở vật chất có ảnh hưởng rất lớn đến việc
chăm sóc chữa trị cho đối tượng tâm thần. Nếu cơ sở vật chất tốt nó góp phần quan
trọng trong việc nuôi dưỡng chăm sóc đối tương tâm thần. Cơ sở vật chất cho các
Trung tâm bảo trợ nuôi dưỡng người tâm thần là:
Diện tích đất.
Nhà điều hành.
Nhà làm việc của cán bộ.
Nhà nuôi dưỡng đối tượng.
Khu lao động, trị liệu.
Khu vui chơi, giải trí, thể dục thể thao.
Các điều kiện cơ sở vật chất khác.
1.4.5.2. Nguồn kinh phí: Kinh phí là một yếu tố quan trọng và thiết thực
trong việc duy trì các hoạt động CTXH với người tâm thần. Phải xác định rõ nguồn
kinh phí để duy trì các hoạt động và phải sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, chống lãng
phí. Nguồn kinh phí đó là:
Nguồn ngân sách nhà nước.
Nguồn do gia đình người tâm thần đóng góp.