MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, Internet đang chi phối hầu như mọi lĩnh vực và có
vai trò quan trọng đối với con người và xã hội. Internet là xa lộ thông
tin siêu tốc cho phép kết nối và truyền tải một dung lượng thông tin
khổng lồ, có thể nói là vô hạn định với tốc độ siêu nhanh. Đây là một
kho kiến thức khổng lồ, phong phú và đa dạng được cập nhật h ng
ngày, h ng giờ từ khắp nơi trên thế giới; giúp cung cấp thông tin
theo yêu cầu của mỗi người, từ việc kinh doanh, nghiên cứu khoa
học, chuyển giao công nghệ cho đến tư vấn tình cảm... Nhờ vậy,
con người trên khắp hành tinh có thể dể dàng kết nối với nhau,
chia sẻ trao đổi thông tin, hình thành dư luận xã hội và tham gia
giải quyết những vấn đề toàn cầu, vấn đề khu vực hay toàn quốc
gia một cách nhanh chóng. Internet đã và đang trở thành nhu cầu
không thể thiếu đối với đời sống, tác động một cách trực tiếp, làm
thay đổi nhận thức, hành vi của mỗi cá thể, qua đó tác động đến sự
phát triển của toàn xã hội.
Nhận thức được sự phát triển mạnh mẽ của nội dung thông tin
trên Internet với những đặc thù phức tạp, các cơ quan chức năng đã
tăng cường công tác quản lý đối với thông tin trên Internet và tiếp tục
hoàn thiện khung pháp lý để tạo điều kiện cho Internet phục vụ phát
triển kinh tế xã hội. Quan điểm này được thể hiện cụ thể nhất trong
hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về chính sách quản lý
Internet như Luật Công nghệ thông tin, Luật Viễn thông, Nghị định
72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet và
thông tin trên mạng, trong đó nêu rõ: “Thúc đẩy việc sử dụng
Internet trong mọi hoạt động kinh tế, xã hội đặc biệt trong lĩnh vực
1


giáo dục, đào tạo, y tế, nghiên cứu khoa học, công nghệ để tăng năng

đặc biệt là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành
phố. Việc phát triển mạng Internet đã được các cấp, các ngành quan
tâm, chỉ đạo và đã thu được những kết quả nhất định: hoàn thiện hệ
thống văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm môi trường pháp lý rõ
ràng, công khai, minh bạch và bình đẳng; có chính sách khuyến khích
hoạt động của các các doanh nghiệp, tạo ra nhiều dịch vụ hấp dẫn,
lành mạnh để thu hút người sử dụng trong nước, giảm thiểu tác động
tiêu cực của thông tin xấu. Hiện tại, tỷ lệ người dân sử dụng Internet
tại Đà Nẵng đứng thứ 2 so với các tỉnh thành trong cả nước; doanh
nghiệp có tỷ lệ kết nối Internet đạt 78%. Theo Sở Thông tin và
Truyền thông Đà Nẵng, doanh thu ngành Công nghệ thông tin,
Viễn thông Internet trong năm 2015 của thành phố đạt 15.874 tỷ
đồng. Như vậy, có thể thấy trên thực tế các chính sách quản lý,
phát triển Internet có tác động không nhỏ đến hoạt động của các
doanh nghiệp trên địa bàn; đồng thời vấn đề phát triển Internet của
thành phố vẫn chịu những ảnh hưởng nhất định mặt hạn chế đã
được phân tích ở trên.
Để đánh giá tác động chính sách phát triển, quản lý Internet và
thông tin trên mạng và các kênh tác động của chính sách đến các hoạt
động của các doanh nghiệp vừa và nhỏ; từ đó đưa ra các giải pháp hạn
chế các tác động tiêu cực và phát huy các tác động tích cực, góp phần
nâng cao hiệu quả công tác quản lý Internet trên địa bàn thành phố Đà
Nẵng, tác giả chọn đề tài “Tác động của chính sách thông tin truyền
thông mạng Internet đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ từ thực tiễn
Thành phố Đà Nẵng” làm luận văn thạc sĩ Chính sách công.
2. Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu về đánh giá tác động của chính sách đã có một số
công trình của các tác giả trong và ngoài nước, điển hình như.
3


4


Thứ nhất, Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về tác động
chính sách thông tin truyền thông mạng Internet đối với các doanh
nghiêp vừa và nhỏ.
Thứ hai, Phân tích, đánh giá thực tế các tác động của chính
sách thông tin truyền thông mạng Internet đến các hoạt động của
doanh nghiệp vừa và nhỏ để tìm ra vấn đề tồn tại, hạn chế, nguyên
nhân khách quan, chủ quan.
Thứ ba, Đề xuất các giải pháp hạn chế các tác động tiêu cực và
phát huy các tác động tích cực của chính sách thông tin truyền thông
mạng Internet đến các hoạt động của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong
thời gian tới.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là đánh giá tác động của chính
sách thông tin truyền thông mạng Internet đối với các doanh nghiệp
vừa và nhỏ.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu theo thời gian từ năm 2010 đến 2015 trong
phạm vi các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại thành phố Đà Nẵng
Phạm vi về nội dung: tập trung nghiên cứu tác động của chính
sách thông tin truyền thông mạng Internet đến các hoạt động của
doanh nghiệp vừa và nhỏ trên 3 lĩnh vực chính: Chính sách phát triển,
quản lý tài nguyên Internet; Chính sách về thương mại điện tử và
Chính sách về ứng dụng CNTT.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận nghiên cứu
Trong nghiên cứu khoa học phương pháp và phương pháp luận

Đưa ra cái nhìn tổng quan về tác động của chính sách thông tin
truyền thông mạng Internet trong đó có những chính sách phát triển
6


Internet & tài nguyên Internet, chính sách phát triển thương mại điện
tử và tăng cường ứng dụng CNTT tại Việt Nam nói chung và tại TP
Đà Nẵng nói riêng.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Tìm hiểu, nghiên cứu và tổng hợp các giải pháp giúp nâng
cao hiệu quả thực hiện chính sách thông tin truyền thông mạng
Internet ở TP Đà Nẵng nói riêng và trên cả nước nói chung.
- Thực hiện khảo sát về tác động chính sách thông tin truyền
thông mạng Internet đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP
Đà Nẵng trên diện rộng và qua đó đánh giá đúng tác động tiêu
cực, tích cực của chính sách đối với hoạt động của các doanh
nghiệp vừa và nhỏ.
7. Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung chính của luận văn được được kết cấu thành 3 chương:
- Chương 1: Những vấn đề lý luận về tác động chính sách và
đánh giá tác động chính sách thông tin truyền thông mạng Internet
đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
- Chương 2: Thực trạng tác động của chính sách thông tin
truyền thông mạng Internet đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại
thành phố Đà Nẵng.
- Chương 3: Đánh giá tác động của chính sách thông tin truyền
thông mạng Internet đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ từ thực tiễn
thành phố Đà Nẵng.


8


1.1.2. Khái niệm về đánh giá tác động chính sách
Đánh giá tác động của chính sách là một hoạt động quan trọng
trong quá trình nghiên cứu chính sách, nh m làm rõ ảnh hưởng của
chính sách đối với các đối tượng khác nhau trong xã hội và đối với sự
phát triển của xã hội nói chung. Việc đánh giá này gồm cả nội dung
phân tích trước khi thực hiện chính sách (dự báo) và phân tích hiệu
quả đạt được sau khi thực hiện chính sách. Các đối tượng chịu tác
động của chính sách được phân ra: chịu tác động trực tiếp và chịu tác
động gián tiếp. Các tác động có thể là tích cực hoặc tiêu cực, có tác
động có thể dự đoán được, có tác động không được dự đoán trước
1.2. Những vấn đề lý luận về tác động của chính sách thông
tin truyền thông mạng Internet đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ
1.2.1. Khái niệm và các yếu tố tác động đến doanh nghiệp
vừa và nhỏ
1.2.1.1. Khái niệm Doanh nghiệp vừa và nhỏ
Doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ là doanh nghiệp sử dụng
dưới 200 lao động làm việc toàn bộ thời gian năm và có doanh thu
năm không quá 20 tỷ đồng.
1.2.1.2. Các yếu tố tác động đến hiệu quả kinh doanh Doanh nghiệp
vừa và nhỏ
Qua nghiên tài liệu và kế thừa một số kết quả của các công trình
nghiên cứu đi trước tác giả đưa ra một số yếu tố chính tác động đến hoạt
động của các DNVVN như sau:
- Chính sách của địa phương như: Chính sách hỗ trợ của địa
phương, Thủ tục hành chính, Hỗ trợ từ Hội doanh nghiệp, Hạ tầng cơ
sở, Thủ tục thuê đất.
- Năng lực nội tại của doanh nghiệp: Trang thiết bị, Thông tin

b. Chính sách về hoạt động thương mại điện tử
Tháng 11/2005, Quốc hội đã thông qua Luật Giao dịch điện tử.
10


Để Luật vào cuộc sống, tháng 6/2006 Chính phủ đã ban hành Nghị
định số 57/2006/NĐ-CP về TMĐT. Đầu năm 2007, Chính phủ Việt
Nam ban hành Nghị định số 27/2007/NĐ-CP ngày 23/02/2007 về
giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính; Nghị định số
26/2007/NĐ-CP ngày 15/02/2007 quy định chi tiết thi hành Luật
Giao dịch điện tử về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số và
Nghị định số 35/2007/NĐ-CP ngày 08/03/2007 về giao dịch điện tử
trong hoạt động ngân hàng.
c. Chính sách về ứng dụng CNTT
Ngành CNTT Việt Nam trong những năm gần đây tiếp tục
phát triển mạnh mẽ, thu được nhiều kết quả khả quan, trong đó đáng
chú ý là Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Ðề án 'Ðưa Việt Nam
sớm trở thành nước mạnh về CNTT'. Ðây chính là động lực để ứng
dụng CNTT tiếp tục thu được một số kết quả quan trọng, tạo nền tảng
ứng dụng CNTT, phát triển Chính phủ điện tử, ứng dụng hệ thống
thư điện tử và hệ thống quản lý văn bản và điều hành; triển khai xây
dựng các trang thông tin điện tử, cổng thông tin điện tử phục vụ
người dân và doanh nghiệp.
1.2.2.2. Tác động của chính sách thông tin truyền thông mạng
Internet đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ
a. Tác động của chính sách phát triển tài nguyên Internet
Tài nguyên Internet gồm có tên miền, địa chỉ IP, số hiệu mạng
là các thông số cơ bản để phục vụ cho hoạt động Internet.
Phát triển về tài nguyên Internet là một trong những tiêu chí
quan trọng để đánh giá sự phát triển về hội nhập của doanh nghiệp.

truyền thông các chính sách của Đảng và Nhà nước tới người dân.
Internet đã góp phần tạo lập cộng đồng, thúc đẩy hoạt động của các
tổ chức xã hội, nâng cao năng lực sản xuất và thương mại, tạo ra
12


nhiều hơn của cải vật chất trong xã hội và nâng cao đời sống người
dân. Internet còn là sân chơi bổ ích, một kênh giải trí hấp dẫn với
nhiều ứng dụng phục vụ người dùng. Nền kinh tế thế giới truyền
thống hiện đang có bước chuyển mạnh mẽ sang nền kinh tế
Internet.[45] Thực tế cho thấy, khi nền kinh tế thế giới suy thoái,
nhiều doanh nghiệp đã chuyển hướng sang kinh doanh trên mạng
Internet nh m cắt giảm chi phí và tiếp cận với khách hàng được
nhanh chóng, đồng thời có thể phản ứng nhanh với sự thay đổi của
thị trường. Những phân tích tại Chương 1 đã phần nào chứng minh
những chính sách thông tin truyền thông mạng Internet có ảnh hưởng
vô cùng to lớn đối với các DNNVV, đặc biệt là đối với giai đoạn
start-up trong bối cảnh này. Chính sách thông tin truyền thông
mạng Internet ngày này đã trở thành một yếu tố tác động mang
tầm vĩ mô và có sức ảnh hưởng lâu dài đối với sự phát triển của
các doanh nghiệp.
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH THÔNG TIN
TRUYỀN THÔNG MẠNG INTERNET ĐỐI VỚI CÁC
DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI TP ĐÀ NẴNG
2.1. Tổng quan về thực hiện các chính sách thông tin
truyền thông mạng Internet tại Việt Nam
2.1.1. Kết quả phát triển tài nguyên Internet tại Việt Nam
Kể từ năm 2011 đến nay tên miền “.vn” liên tục là tên miền quốc
gia (ccTLD) có số lượng đăng ký sử dụng cao nhất khu vực ASEAN.

nghiệp, đơn vị có sử dụng lao động người nước ngoài với 1.184 lao
động là người nước ngoài; đã có giấy phép lao động cho 847 người và
xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động cho 337 người.
14


2.2.2. Thực trạng, tác động và kết quả thực hiện các chính
sách thông tin truyền thông mạng tại Thành phố Đà Nẵng
2.2.2.1. Chính sách về tài nguyên Internet trên địa bàn TP Đà
Nẵng
Theo thống kê, các doanh nghiệp tại TP Đà Nẵng đăng ký
khoảng gần 4000 tên miền quốc gia .vn. So với số lượng gần 16 ngàn
doanh nghiệp đang hoạt động tại Đà Nẵng thì con số phát triển tài
nguyên Internet chưa thật sự tương xứng.Tỷ lệ tên miền .vn tại TP Đà
Nẵng chiếm 1.67% so với cả nước, trong đó, tỷ lệ tên miền dành cho
các cơ quan quản lý Nhà nước tại TP Đà Nẵng chiếm tỷ lệ 1.88% so
với cả nước.
2.2.2.2. Chính sách về thương mại điện tử trên địa bàn TP Đà
Nẵng
Chính sách thúc đẩy thương mại điện tử đã có tác động khá lớn
đến các doanh nghiệp, đặc biệt là các DNVVN, đã được một số kết
quả đáng ghi nhận: 37 DN được hỗ trợ miễn phí để xây dựng website
TMĐT (trong đó có 7 DN được hỗ trợ từ nguồn Khuyến công Trung
ương); 25 DN tham gia quảng bá thương hiệu và sản phẩm trên Cổng
Giao tiếp TMĐT quốc gia ECVN (ecvn.com); 15 DN được hỗ trợ để
tối ưu hóa phần mềm website.
2.2.2.3 Chính sách về ứng dụng CNTT trên địa bàn TP Đà
Nẵng
Đà Nẵng được đánh giá là hình mẫu về triển khai ứng dụng
CNTT trong hoạt động của các cơ quan QLNN. Những kết quả đó đã

ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH THÔNG TIN
TRUYỀN THÔNG MẠNG INTERNET ĐỐI VỚI CÁC DOANH
NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TỪ THỰC TIỄN TP ĐÀ NẴNG
3.3.1. Tác động tích cực
3.3.1.1. Đối với lĩnh vực phát triển tài nguyên Internet
Dựa trên kết quả khảo sát “Đánh giá tác động của chính sách
thông tin truyền thông mạng Internet đối với các doanh nghiệp vừa
và nhỏ tại TP. Đà Nẵng” có thể thấy chính sách Thúc đẩy việc sử
dụng Internet và ứng dụng CNTT được đánh giá hiệu quả và rất hiệu
quả (trên 70%). Nhiều doanh nghiệp thành lập và đi vào hoạt động,
nhu cầu sử dụng tài nguyên Internet (tên miền, địa chỉ IP,..) cũng như
sử dụng các dịch vụ kết nối là điều thiết yếu trong các tổ chức. Điều
đó làm cho xu hướng các doanh nghiệp lắp Internet, mua tên miền,
mở website,… tại Đà Nẵng ngày càng nở rộ.
Các chính sách thông tin mạng cũng được 86% đáp viên đáng
giá ảnh hưởng và rất ảnh hưởng đến tình hình bảo đảm an toàn thông
tin và an ninh thông tin trên mạng.
3.3.1.2. Đối với lĩnh vực phát triển thương mại điện tử
Thực tế, thông qua khảo sát có thể thấy rõ các chính sách phát
triển truyền thông mạng, đặc biệt trong màng Thương mại điện tử đã
có tác động mạnh mẽ vào cấu trúc của doanh nghiệp:
- 59% đáp viên cho r ng các chính sách thông tin mạng đã tác
động tích cực và rất tích cực đổi mới công nghệ, hạ tầng, cơ sở vật
chất, nguồn nhân lực tại doanh nghiệp của họ;
- 51% đáp viên cho r ng các chính sách thông tin mạng đã tác
động tích cực và rất tích cực đối với phương thức thanh toán
17


3.3.1.3. Đối với lĩnh vực Ứng dụng CNTT

18

08%

30%

15%

31%

10%

28%

14%

13%

03%

36%

05%

36%


3.4. Kiến nghị và đề xuất
Ngay từ giai đoạn khảo sát định tính, tác giả đã đưa ra một số
đề xuất về giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện các quy định quản


4 10 2.9 15.6 12
20 12
20
26.4 23
53
43 44
41.5
40 45.5
39 12 19
20 15.8
12
10
10
18 15
5
45

Giải pháp 1

100%
80%
60%
40%
20%
0%

Rất cần thiết
Cần thiết
Bình thường

tử, chú trọng xây dựng hệ thống thanh toán thương mại điện tử
quốc gia
Giải pháp 10: Tăng cường sự hợp tác khu vực và quốc tế trong
lĩnh vực thông tin truyền thông mạng.
Trong đó 10 giải pháp đưa ra thực hiện khảo sát, tác giả nhận
thấy nhu cầu hoàn thiện môi trường pháp lý như xây dựng các quy
định về an toàn, an ninh thông tin, đẩy mạnh sử dụng chữ ký số.. hết
sức cấp bách và có ý nghĩa đối với việc nâng cao hiệu quả thực hiện
chính sách. Ngoài ra, việc phát triển và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật,
các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia trên Internet, bảo đảm
ứng dụng CNTT đồng bộ trên phạm vi cả nước và đẩy mạnh ứng
dụng CNNT vào các dịch vụ trực tuyến phục vụ người dân và doanh
nghiệp cũng được đông đảo các doanh nghiệp ủng hộ. Rất nhiều
DNVVN đưa ý kiến nên có cơ chế đẩy mạnh phát triển thương mại
điện tử, chú trọng xây dựng hệ thống thanh toán thương mại điện tử
quốc gia; đồng thời phải quản lý chặt chẽ nội dung thông tin trên
Internet, tích cực ngăn chặn thông tin xấu và độc hại, đảm bảo môi
trường kinh doanh trực tuyến lành mạnh và an toàn. Sự tuyên truyền
nâng cao nhận thức, đào tạo nguồn nhân lực am hiểu về thông tin
20


truyền thông mạng và đào tạo kỹ năng ứng dụng CNTT sẽ giúp việc
thực hiện chính sách thông tin truyền thông mạng được rõ ràng và
mạch lạc hơn.
Kết luận Chƣơng 3
Trong chương này, tác giả đã hệ thống phương pháp đánh giá
tác động của chính sách thông tin truyền thông mạng Internet đối với
các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chính là phương pháp đánh giá “sau”
sử dụng kết hợp bao gồm nghiên cứu định tính và nghiên cứu định

tầng kỹ thuật, các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia trên
Internet, bảo đảm ứng dụng CNTT đồng bộ trên phạm vi cả nước và
đẩy mạnh ứng dụng CNNT vào các dịch vụ công trực tuyến; Đẩy
mạnh phát triển thương mại điện tử, chú trọng xây dựng hệ thống
thanh toán thương mại điện tử quốc gia; Quản lý chặt chẽ nội dung
thông tin trên Internet, tích cực ngăn chặn thông tin xấu và độc hại;
Tuyên truyền nâng cao nhận thức, đào tạo nguồn nhân lực am hiểu về
thông tin truyền thông mạng và đào tạo kỹ năng ứng dụng CNTT.

22


T

ẬN

Nội dung của luận văn “Tác động của chính sách thông tin
truyền thông mạng Internet đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ từ thực
tiễn thành phố Đà Nẵng” đã đáp ứng một phần nào nhu cầu về mặt lý
luận và thực tiễn trong việc đánh giá tác động của chính sách thông
tin truyền thông mạng Internet đối với các DNVVN. Trong phạm vi
giới hạn của luận văn đã đạt được một số kết quả sau:
- Đưa ra cái nhìn tổng quan về thực hiện các chính sách thông
tin truyền thông mạng Internet trong đó có những chính sách phát
triển Internet & tài nguyên Internet, chính sách phát triển thương mại
điện tử và tăng cường ứng dụng CNTT tại Việt Nam. Trên cơ sở
đó kết hợp với thực tiễn các chính sách tại thành phố Đà Nẵng,
luận văn đã nêu bật thực trạng tác động của các chính sách thông
tin truyền thông mạng Internet đối với các doanh nghiệp vừa và
nhỏ tại TP Đà Nẵng;