ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
––––––––––––––––––––––––
TRƢƠNG XUÂN QUÝ
VAI TRÒ CỦA NGƢỜI DÂN TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI
HUYỆN SƠN DƢƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN – 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
––––––––––––––––––––––––
TRƢƠNG XUÂN QUÝ
VAI TRÒ CỦA NGƢỜI DÂN TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI
HUYỆN SƠN DƢƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10
Để luận văn đƣợc hoàn thành, tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô
giáo phòng Quản lý đào tạo sau Đại học trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị
kinh doanh Thái Nguyên đã tạo điều kiện và hƣớng dẫn tôi trong quá trình
học tập và nghiên cứu.
Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác tạo điều kiện của cán bộ Cục Thống
kê Tuyên Quang; Ủy ban nhân dân huyện Sơn Dƣơng; Đảng ủy, Ủy ban nhân
dân xã Đại Phú và xã Ninh Lai, huyện Sơn Dƣơng và các hộ dân xã Đại Phú
và Ninh Lai đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và đánh giá thực trạng
xây dựng nông thôn mới tại huyện Sơn Dƣơng và góp ý kiến cho tôi trong
quá trình thực hiện luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm chỉ bảo, hƣớng dẫn tận tình của
PGS.TS. Lê Trung Thành
Xin trân trọng cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi
trong suốt thời gian học tập.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 12 năm 2014
Tác giả luận văn
Trƣơng Xuân Quý
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ..................................................................................................... ii
MỤC LỤC ......................................................................................................... iii
iv
2.2.1. Chọn điểm nghiên cứu .......................................................................... 41
2.2.2. Phƣơng pháp thu thập thông tin ............................................................ 41
2.2.3. Phƣơng pháp tổng hợp thông tin ........................................................... 42
2.2.4. Phƣơng pháp phân tích thông tin .......................................................... 42
2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu ............................................................................ 43
2.4. Thời gian nghiên cứu ............................................................................... 44
2.5. Dữ liệu nghiên cứu ................................................................................... 44
Chƣơng 3: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VAI TRÒ CỦA
NGƢỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI ....................... 45
3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ................................................................... 45
3.1.1. Điều kiện tự nhiên ................................................................................. 45
3.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội ...................................................................... 45
3.2. Kết quả xây dựng NTM tại huyện Sơn Dƣơng ........................................ 55
3.2.1. Quy hoạch xây dựng NTM ................................................................... 55
3.2.2. Xây dựng hệ thống giao thông và cơ sở vật chất văn hóa .................... 56
3.2.3. Chỉnh trang nhà ở dân cƣ ...................................................................... 57
3.2.4. Hình thức tổ chức sản xuất.................................................................... 57
3.3. Đánh giá về vai trò của ngƣời dân trong xây dựng NTM ........................ 58
3.3.1. Những kết quả đạt đƣợc ........................................................................ 58
3.3.2. Tồn tại, hạn chế ..................................................................................... 72
3.3.3. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế ......................................................... 72
3.4. Các yếu tố ảnh hƣởng đến vai trò của ngƣời dân trong xây dựng NTM ....... 76
3.4.1. Chính sách của Nhà nƣớc...................................................................... 76
3.4.2. Nhận thức của cán bộ các cấp ............................................................... 76
3.4.3. Công tác tuyên truyền về xây dựng NTM............................................. 77
3.4.4. Nhận thức của ngƣời dân về xây dựng NTM ....................................... 78
3.4.5. Điều kiện kinh tế của ngƣời dân ........................................................... 79
3.4.6. Tổ chức triển khai ................................................................................. 80
3.4.7. Thi đua, khen thƣởng ............................................................................ 80
4.3.4. Đối với xã và cộng đồng dân cƣ ........................................................... 91
KẾT LUẬN .................................................................................................... 93
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 96
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 98
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
NTM
: Nông thôn mới
HTX
: Hợp tác xã
UB
: Ủy ban
UBND
: Ủy ban nhân dân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
Quốc gia xây dựng NTM trên địa bàn huyện Sơn Dƣơng .............. 68
Bảng 3.22: Kết quả ngƣời dân tham gia giám sát xây dựng NTM ................. 69
Bảng 3.23: Đánh giá xã đạt tiêu chí NTM theo số lƣợng tiêu chí của
chƣơng trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM ............................ 71
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sau gần 30 năm đổi mới, nông nghiệp, nông thôn nƣớc ta đã có nhiều
thay đổi lớn, đời sống ngƣời dân nông thôn đƣợc cải thiện rõ dệt, tuy nhiên
nông thôn nƣớc ta đang bộc lộ nhiều yếu kém, cụ thể:
- Nông thôn phát triển thiếu quy hoạch và tự phát;
- Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội lạc hậu;
- Mức sống vật chất, văn hóa, y tế, giáo dục của cƣ dân nông thôn tuy
đã đƣợc cải thiện nhƣng còn ở mức thấp và ngày càng doãng cách xa so với
đô thị;
- Cảnh quan sinh thái nông thôn ngày càng ô nhiễm nghiêm trọng.
Nông thôn là một phần quan trọng, có ảnh hƣởng lớn tới sự ổn định và
phát triển bền vững của cả nền kinh tế - xã hội. Phát triển nông thôn toàn diện
là cơ sở vững chắc để phát triển đất nƣớc, trong đó ngƣời dân nông thôn vừa
là chủ thể, vừa là đối tƣợng chính trong các chính sách đầu tƣ cho nông thôn.
Vai trò của ngƣời dân đã đƣợc nghiên cứu trong nhiều chƣơng trình trên thế
giới cũng nhƣ trong nƣớc. Vai trò của ngƣời dân trong việc giải quyết các vấn
đề nông nghiệp, nông thôn là một trong những yếu tố quyết định quan trọng
trong sự thành công của các chƣơng trình, dự án.
Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm đầu tƣ cho khu vực nông thôn.