BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

PHAN THỊ CA

SỬ DỤNG TRÒ CHƠI HỌC TẬP CỦNG CỐ BIỂU TƢỢNG
VỀ GIA ĐÌNH CHO TRẺ LỚP MẪU GIÁO GHÉP
DÂN TỘC THIỂU SỐ Ê ĐÊ.

Chuyên ngành: Giáo dục học (Giáo dục Mầm non)
Mã số: 60.14. 01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Hoàng Thị Phƣơng

HÀ NỘI - 2017


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Các chữ viết tắt

Chữ viết đầy đủ

GV

Giáo viên

MN

Mầm non


Trung bình


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài. .......................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .............................................................. 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4
8. Đóng góp của luận văn .................................................................................. 5
CHƢƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC SỬ DỤNG TRÒ CHƠI HỌC
TẬP CỦNG CỐ BIỂU TƢỢNG VỀ GIA ĐÌNH CHO TRẺ LỚP MG
GHÉP 3-5 TUỔI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ê ĐÊ .......................................... 6
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề............................................................. 6
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài ............................................................ 6
1.1.2. Ở trong nước ......................................................................................... 12
1.2. Cơ sở lý luận của việc sử dụng trò chơi học tập củng cố biểu tượng về gia
đình cho trẻ lớp mẫu giáo ghép dân tộc thiểu số ÊĐê .................................... 15
1.2.1. Gia đình và vai trò của nó đối với sự phát triển trẻ mầm non. ............ 15
1.2.1.1. Khái niệm “Gia đình”........................................................................ 15
1.2.1.2. Cấu trúc và chức năng của gia đình Việt Nam. ................................. 16
1.2.1.3. Đặc điểm gia đình truyền thống dân tộc Ê Đê ở Việt Nam ............... 20
1.2.1.4. Vai trò của gia đình đối với sự phát triển của trẻ mầm non.............. 22
1. 3. Trò chơi học tập của trẻ mẫu giáo ........................................................... 23
1. 3.1. Khái niệm “Trò chơi học tập” ............................................................. 23
1.3.2. Phân loại trò chơi học tập .................................................................... 25
1.3.2.1 Phân loại trò chơi ............................................................................... 25



2.1.3 Phương pháp điều tra. ........................................................................... 45
2.1.4 Kết quả nghiên cứu ............................................................................... 45
2.2. Thực trạng mức hình thành biểu tượng về gia đình của trẻ lớp mẫu giáo
ghép 3-5 tuổi dân tộc thiểu số ÊĐê. ................................................................ 56
2.2.1 Mục đích khảo sát .................................................................................. 56
2.2.2 Đối tượng khảo sát ................................................................................. 56
2.2.3 Nội dung khảo sát................................................................................... 56
2.2.4. Phương pháp khảo sát........................................................................... 57
2.2.4.1. Cách tiến hành khảo sát ..................................................................... 59
2.2.4.2. Kết quả khảo sát. ................................................................................ 59
Kết luận chương 2 ........................................................................................... 64
CHƢƠNG 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP SỬ DỤNG TRÒ CHƠI HỌC TẬP
CỦNG CỐ BIỂU TƢỢNG GIA ĐÌNH CHO TRẺ LỚP MG GHÉP 3-5
TUỔI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ê ĐÊ............................................................. 65
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................................. 65
3.1.1. Một số biện pháp sử dụng trò chơi học tập củng cố biểu tượng về gia
đình cho trẻ lớp ghép 3-5 tuổi vùng dân tộc thiểu số Ê Đê. ........................... 67
3.1.2. Mối quan hệ giữa các biện pháp sử dụng trò chơi học tập củng cố biểu
tượng gia đình cho trẻ lớp ghép 3-5 tuổi dân tộc thiểu số Ê Đê. .................... 89
CHƢƠNG 4: THỰC NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG TRÒ
CHƠI HỌC TẬP CỦNG CỐ BIỂU TƢỢNG GIA ĐÌNH CHO TRẺ LỚP
MG GHÉP 3-5 TUỔI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ê ĐÊ ................................. 91
4.1.Mục đích thực nghiệm .............................................................................. 91
4.2. Nội dung thực nghiệm .............................................................................. 91
4.3. Mẫu thực nghiệm ..................................................................................... 91
4.4. Cách tiến hành thực nghiệm..................................................................... 92
4.5. Cách đánh giá thực nghiệm ......................................................................... 93


Bảng 1.. Thực trạng về mức độ hình thành biểu tượng về gia đình của trẻ lớp
MG ghép 3-5 tuổi vùng dân tộc thiểu số Ê Đê ............................................... 61
Bảng 3.1.Mức độ hình thành về biểu tượng gia đình của trẻ lớp ghép 3-5 tuổi
dân tộc thiểu số Ê Đê ở lớp TN và lớp ĐC trước thực nghiệm( tính theo %) 93
Bảng 3.2. Mức độ hình thành về biểu tượng gia đình của trẻ lớp ghép 3-5 tuổi
dân tộc thiểu số Ê Đê ở lớp TN và ĐC trước thực nghiệm (tính theo tiêu chí)
......................................................................................................................... 95


Bảng 3.3 So sánh mức độ hình thành về biểu tượng gia đình của trẻ lớp ghép 3-5
tuổi dân tộc thiểu số Ê Đê ở lớp TN trước và sau thực nghiệm( tính theo %).... 97
Bảng 3.4.Mức độ hình thành về biểu tượng gia đình của trẻ lớp ghép 3-5 tuổi dân
tộc thiểu số Ê Đê ở lớp Thực nghiệm trước và sau thực nghiệm( theo tiêu chí)..... 99
Bảng 3.5 Kiểm định sự khác biệt mức độ hình thành biểu tượng gia đình của trẻ
lớp ghép 3-5 tuổi dân tộc thiểu số Ê Đê. ở nhóm thực nghiệm trước và sau TN. ..102
Bảng 3.5. Mức độ hình thành biểu tượng gia đình của trẻ lớp ghép 3-5 tuổi ở
lớp đối chứng trước và sau thực nghiệm( tính theo%) ................................. 102
Bảng 3.7. Mức độ hình thành biểu tượng về gia đình của trẻ lớp ghéo 3-5 tuổi
lớp đối chứng trước và sau thực nghiệm( tính theo tiêu chí) ........................ 104
Bảng 3. 7 Kiểm định sự khác biệt kết quả hình thành biểu tượng về gia đình
của trẻ lớp đối chứng trước và sau thực nghiệm như sau: ............................ 105
Bảng 3.9. Mức độ hình thành biểu tượng gia đình của trẻ lớp ghép 3-5 tuổi ở
lớp Thực nghiệm và lớp đối chứng sau thực nghiệm( tính theo%) .............. 106
Bảng 3.10. Kiểm định sự khác biệt kết quả hình thành biểu tượng về gia đình
của trẻ lớp ghép 3-5 tuổi ở nhóm TN và ĐC sau khi thực nghiệm như sau: 111


DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 1.1. Thực trạng về mức độ hình thành về biểu tượng gia đình của trẻ
lớp MG ghép 3-5 tuổi vùng dân tộc thiểu số Ê Đê ......................................... 60

người Việt Nam nói chung và của dân tộc thiểu số ÊĐê nói riêng.
1.2. Trong gia đình của dân tộc ÊĐê có hai vấn đề nổi bật cần quan tâm
là số thế hệ và số lượng thành viên trong gia đình. Hai yếu tố này nó liên quan
chặt chẽ đến đặc trưng cơ bản của gia đình người đồng bào Ê Đê đó là: Đại
gia đình mẫu hệ là: Trong gia đình có ông bà và các cặp vợ chồng của con
gái, cháu, chắt. Mọi tài sản trong gia đình là của người đứng đầu gia đình,
thường thì của cải cha mẹ sẽ để lại cho con gái út. Tiểu gia đình mẫu hệ là:
Gia đình chỉ có một cặp vợ chồng và con cái. Trong đại gia đình, tiểu gia đình
thì con cái đặc biệt là trẻ em được quan tâm, chăm sóc chu đáo đặc biệt là
cháu nội (mang họ mẹ). tuy nhiên, hiểu biết về gia đình, về mối quan hệ các
thành viên trong gia đình của trẻ còn nhiều hạn chế, nhất là quyền được bình
đẳng về giới tính, về trách nhiệm xã hội của mọi thành viên còn mơ hồ ở trẻ.
1.3. Ở trường mầm non, giáo dục gia đình luôn được quan tâm từ khi
trẻ mới bước chân đến trường và thực hiện thông qua các hoạt động đa dạng
như: hoạt động học, hoạt động vui chơi, hoạt động lễ hội và sinh hoạt hàng
ngày. Hoạt đông vui chơi nói chung, trò chơi học tập nói riêng vừa là hình

1


thức vừa là phương tiện cung cấp, củng cố kiến thức về gia đình cho trẻ. Với
đặc trưng của trò chơi học tập là có thể tự thiết kế, tự lựa chọn nhiệm vụ nhận
thức nào mà mình muốn; có hành động và luật chơi rõ ràng, kết quả chơi có
thể kiểm soát được và có thể sử dụng đa dạng các đồ dùng, đồ chơi khác
nhau...và có thể tổ chức được ở mọi nơi, mọi lúc, trong mọi hoàn cảnh điều
kiện với mọi lứa tuổi. Do vậy, Trò chơi học tập có thể sử dụng là phương tiện
cung cấp, củng cố biểu tượng về gia đình cho trẻ.
1.4. Ở các trường mầm non vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói chung,
dân tộc thiểu số Ê Đê nói riêng, do người dân sống rải rác ở nhiều nơi nên trẻ
mẫu giáo các lứa tuổi thường học chung một lớp. Điều này, không chỉ gây

5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5. 1. Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc sử dụng trò chơi học tập củng cố biểu
tượng về gia đình cho trẻ lớp mẫu giáo ghép dân tộc thiểu số ÊĐê
5.2. Nghiên cứu cơ sở lí luận thực tiễn của việc sử dụng trò chơi học tập nhằm
củng cố biểu tượng về gia đình cho trẻ lớp mẫu giáo ghép dân tộc thiểu số
ÊĐê
5.3. Đề xuất và thực nghiệm một số biện pháp sử dụng trò chơi học tập củng
cố biểu tượng về gia đình cho trẻ lớp MG ghép dân tộc thiểu số ÊĐê tại
trường MN
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1 Về nội dung:
- Chúng tôi nghiên cứu sử dụng trò chơi học tập trong một số hoạt động: Hoạt động
học, hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi
- Chúng tôi nghiên cứu thực trạng và thực nghiệm trong thời gian 3 tháng từ
tháng 2/2017 đến tháng 5/2017
6.2. Khách thể và địa bàn:

3


- Nghiên cứu trên trẻ lớp mẫu giáo ghép 3 lứa tuổi (3, 4, 5 tuổi) dân tộc thiểu
số Ê Đê tại trường Mẫu giáo Họa Mi. Huyện Cư Kuin. Tỉnh Đăk Lăk.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Nghiên cứu tài liệu có liên quan đến đề tài và sử dụng các phương pháp nghiên
cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, khái quát, hệ thống hóa,… nhằm làm rõ vấn đề
nghiên cứu.
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp quan sát
Quan sát hoạt động vui chơi của trẻ lớp ghép dân tộc thiểu số ÊĐê.

Sử dụng một số phép tính thống kê để sử lý thông tin thu thập được
trong quá trình nghiên cứu.
8. Đóng góp của luận văn
- Xây dựng cơ sở lý luận của việc sử dụng trò chơi học tập củng cố biểu
tượng về gia đình cho trẻ lớp ghép 3-5 tuổi dân tộc thiểu số ÊĐê .
- Đánh giá thực trạng sử dụng trò chơi học tập nhằm củng cố biểu tượng
về gia đình cho trẻ lớp ghép 3-5 tuổi dân tộc thiểu số ÊĐê tại trường mẫu giáo
Họa Mi - Huyện Cư kuin - Tỉnh Đăk Lăk.
- Đề xuất một số biện pháp sử dụng trò chơi học tập nhằm củng cố biểu
tượng về gia đình cho trẻ lớp ghép 3-5 tuổi dân tộc thiểu số ÊĐê tại trường
MG Họa Mi -.

5


CHƢƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC SỬ DỤNG TRÒ CHƠI HỌC TẬP
CỦNG CỐ BIỂU TƢỢNG VỀ GIA ĐÌNH CHO TRẺ LỚP MG GHÉP 3-5
TUỔI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ê ĐÊ

1.1.

Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề.

1.1.1. Những nghiên cứu ở nƣớc ngoài

Hướng thứ nhất, nghiên cứu vai trò của trò chơi với sự phát triển trẻ em
Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo, trong các trò chơi thì trò
chơi học tập có ý nghĩa rất lớn trong việt phát triển năng lực và trí tuệ của trẻ
như: luyện giác quan, phát triển trí nhớ, ngôn ngữ, tư duy, khả năng phản ứng
nhanh nhẹn, chính xác nhờ vậy việc nghiên cứu, tổ chức hướng dẫn trò chơi

Nhà gíáo dục K.D.Usinxki (1824 – 1870) người Nga – ông đề cao vai trò
hoạt động chơi đố với trẻ mẫu giáo, đặc biệt trò chơi tập thể của trẻ tạo điều
kiện hình thành và phát triển mối quan hệ xã hội đầu tiên ở trẻ. Đồng thời qua
các trò chơi này trẻ dể dàng lĩnh hội được một số kinh nghiệm văn hoá-xã hội,
trò chơi có ý nhĩa quan trọng đối với sự giáo dục và phát triển trí tưởng tưởng
tượng, sáng tạo, tư duy lôgíc của trẻ mẩu giáo.
Nhà giáo dục ph.phte xghap(1838-1909) người Nga, ông cho rằng :chơi
là sự luyện tập chuẩn bị cho trẻ đến cuộc sống, những trò chơi “Bắt chước’’
giúp trẻ nắm bắt được một số tập tục thói quen trong xã hội. Cho nên người
lớn hãy tạo mọi điều kiện cho trẻ chơi, luôn khuyến khích tính tự lập và óc
sáng tạo của trẻ trong lúc chơi.
Nhà giáo dục E.V.Chikhiepva (1806-1944) bà đánh giá cao vai trò của
hoạt động vui chơi, chơi là hình thức tổ chức quá trình sư phạm ở trường
mầm non, chơi là phương tiện quan trọng đối với trẻ ở lứa tuổi mẩu giáo. Vì
trò chơi tập thể giúp trẻ liên kết với nhau làm nảy sinh tình bạn bè, khi chơi
hiểu biết kết hợp quyền lợi cá nhân với lợi ích của nhóm chơi. Cho nên tuỳ
từng loại trò chơi mà cô giáo hướng dẫn sao cho phù hợp.

7


Nhà giáo dục N.K.Crupxkai, bà cho rằng trò chơi là phương thức nhận
biết thế giới, là con đường dẫn dắt trẻ đi tìm chân lý, trẻ không chỉ học trong
lúc học mà còn học cả trong lúc chơi vì “chơi với trẻ vừa là học, vừa là lao
động, vừa là hình thức giáo dục nghiêm túc…” Trò chơi là phương tiện nhận
thức về thế giới xung quanh của trẻ. Khi trẻ tự khám phá màu sắc, tính chất,
công dụng, hình dạng, kích thước, vị trí sắp đặt chúng trong thế giới xung
quanh trẻ. Để tổ chức cho trẻ chơi sau đó mới chọn những trò chơi phức tạp
hơn về luật chơi, cần làm cho các trò chơi trở nên đa dạng, phong phú và từ
dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp.

những tiềm năng và lợi thế của những “tiết học” dưới hình thức trò chơi học
tập, coi trò chơi học tập như là hình thức dạy học, giúp người học lĩnh hội
những tri thức mới từ những ý tưởng đó, Bà đã soạn thảo ra một số “tiết học –
trò chơi” và đưa ra một số yêu cầu khi xây dựng chúng. Bên cạnh đó, tính tích
cực cũng được các nhà khoa học như B.P.Exipov, A.M.Machiuskin(Liênxô);
OKon(Balan), Skinner, Bruner(Mỹ), Xavier, Roegiers(Pháp)... nghiên cứu
theo các khía cạnh khác nhau. Thứ nhất, nghiên cứu và xem xét tính tích cực
nhận thức của người học trong mối quan hệ giữa nhận thức và tình cảm, ý chí
(A.I.Serbacov, I.F.Kharlamov, R.A.Nhidamov, V.Okon ...) hướng nghiên
cứu này đã bổ trợ rất nhiều cho các nhà giáo dục trong việc tìm kiếm những
con đường và điều kiện cần thiết nhằm phát huy tính tích cực nhận thức của
người học. Thứ hai, nghiên cứu về bản chất và cấu trúc của tính tích cực nhận
thức của người lớn và trẻ em, trong đó đặc biệt lưu ý tới vai trò chủ động và
chủ thể trong quá trình nhận thức (B.P.Êxipop, LP.Anstova, Xavier Roegiers,
Jean-Marc Denomme, Madedine Roy...) các tác giả này coi tính tích cực nhận
thức là thái độ của chủ thể nhận thức đối với đối tượng nhận thức thông qua
việc huy động các chức năng tâm lý ở mức độ cao nhằm giải quyết những vấn
đề nhận thức.

9


Hai nhà giáo dục học Ph.Phroebel và M.Montessori phân loại trò
chơi dựa theo chức năng giáo dục và phát triển. Các tác giả chia trò chơi
thành ba nhóm:
Nhóm 1: Gồm các trò chơi nhằm phát triển và rèn luyện các giác quan
Nhóm 2: Gồm các trò chơi vận động nhằm phát triển và tập luyện
vận động
Nhóm 3: Gồm các trò chơi học tập nhằm phát triển trí tuệ cho trẻ.
Theo cách phân chia này thì người lớn có thể giáo dục trẻ theo từng mặt

kiện đầu tiên thuận lợi nhất cho sự hình thành và phát triển nhân cách, "hoàn
cảnh chơi" mang tính tưởng tượng là con đường dẫn tới trừu tượng hoá; việc
thực hiện các qui tắc chơi là trường học rèn luyện các phẩm chất ý chí, phẩm
chất đạo đức. Nhiều công trình nghiên cứu theo hướng nghiên cứu này được
ra đời như "Giáo dục trẻ trong trò chơi" của Đ.B Menđgieritxkaia,
I.B.Bazedov cho rằng, trò chơi là phương tiện dạy học. Theo ông, nếu
trên tiết học, giáo viên sử dụng các phương pháp, biện pháp chơi hoặc tiến
hành tiết học dưới hình thức chơi thì sẽ đáp ứng được nhu cầu và phù hợp với
đặc điểm của người học và tất nhiên hiệu quả tiết học sẽ cao hơn. Ông đã đưa
ra hệ thống trò chơi học tập dùng lời như: trò chơi gọi tên, trò chơi phát triển
kỹ năng khái quát tên gọi của cá thể, trò chơi đoán từ trái nghĩa, điền những
từ còn thiếu ... Theo ông, những trò chơi này mang lại cho người học niềm
vui và phát triển năng lực trí tuệ của chúng
J.Piagie bắt đầu học thuyết phát triển trí tuệ dựa trên những hình mẫu về
trò chơi mà ông quan sát được ở 3 đứa con của mình trong cuốn “Play,
Dreams and Imitation in childhood” ( 1945). Theo J. Piagie các trò chơi lần
luợt xuất hiện trong đời sống cá thể trò chơi – hành động chức năng; trò chơi
tượng trưng; trò chơi với các qui luật. Sự phát triển của trò chơi theo cách mà

11


J. Piagie chỉ ra được xem là cách phân loại phổ biến trong lĩnh vực giáo dục trẻ
nhỏ. Các giai đoạn phát triển trò chơi của trẻ nhỏ được S.Smilanski bổ sung và
được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực nghiên cứu cũng như trong thực tiễn
công tác giáo dục trẻ nhỏ ở nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam
1.1.2. Ở trong nƣớc
Hướng thứ nhất, nghiên cứu vai trò của trò chơi với sự phát triển trẻ em
Nghiên cứu về trò chơi và vai trò của trò chơi đối với sự phát triển của trẻ
em được một số nhà khoa học trong nước đề cập đến dưới góc độ nghiên cứu

luật (tập hợp quy tắc định rõ mục đích, kết quả và yêu cầu hành động) và có
tính cạnh tranh hoặc tính thách thức đối với người tham gia; Hai là những thứ
công việc được tổ chức và tiến hành dưới hình thức chơi, như chơi bằng chơi,
chẳng hạn: học bằng chơi, giao tiếp bằng chơi, rèn luyện thân thể dưới hình
thức chơi ... Các trò chơi đều có luật lệ, quy tắc, nhiệm vụ, yêu cầu tức là có
tổ chức và thiết kế, nếu không có những thứ đó thì không có trò chơi mà chỉ
có sự chơi đơn giản. Như vậy, trò chơi là tập hợp các yếu tố chơi, có hệ thống
và có tổ chức, vì thế luật hay quy tắc chính là phương tiện tổ chức tập hợp đó.
Tóm lại, trò chơi chính là sự chơi có luật, những hành vi chơi tùy tiện, bất
giác không gọi là trò chơi
Còn tác giả Trần Thị Ngọc Trâm đã thiết kế một hệ thống trò chơi học tập
nhằm phát triển khả năng khái quát hóa của trẻ mẫu giáo lớn.
Một số luận văn, luận án và các nhà nghiên cứu gần đây cũng đề cập đến
việc xây dựng và sử dụng trò chơi dạy học nhằm phát huy tính tích cực của
người học. Tuy nhiên, mỗi một tác giả lại xem xét các trò chơi dạy học ở các
bộ môn khác nhau, chẳng hạn: Trương Thị Xuân Huệ nghiên cứu việc xây
dựng và sử dụng trò chơi nhằm hình thành biểu tượng toán ban đầu cho trẻ 56 tuổi. Hứa Thị Hạnh nghiên cứu việc thiết kế và sử dụng trò chơi học tập
nhằm phát triển trí tuệ của trẻ mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi). Tác giả đã nêu ra một
số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh thông qua việc

13


xây dựng và sử dụng trò chơi học tập. Nguyễn Trần Trúc Giang nghiên cứu việc
sử dụng trò chơi học tập trong hoạt động khám phá hiện tượng thiên niên nhằm
hình thành kĩ năng ứng phó với thời tiết cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Tuy nhiên,
các tác giả chỉ dừng lại ở phạm vi nghiên cứu chủ yếu là trẻ từng độ tuổi.
Hướng thứ ba, nghiên cứu sử dụng trò chơi củng cố biểu tượng cho trẻ
Ứng với tên gọi, thuật ngữ “Trò chơi học tập” được hiểu là trò chơi nhằm
giáo dục về mặt nhận thức. Theo A.N.Lêônchiev “ Trò chơi đó được gọi là

tồn tại và các nhu cầu tinh thần đặc biệt thiêng liêng của con người. Trong
lịch sử phát triển của nhân loại đã xuất hiện nhiều kiểu loại, qui mô cơ cấu gia
đình khác nhau. Khó có thể đưa ra một khái niệm bao hàm hết các kiểu loại
gia đình trong lịch sử và hiện đại của đời sống nhân loại. Có thể hiểu gia đình
có những nét chung như sau:
Gia đình chỉ là một cộng đồng người được hình thành và phát triển dựa
trên cơ sở hôn nhân, huyết thống, pháp lí và có mối quan hệ mật thiết với
nhau trong sinh hoạt vật chất và sinh hoạt tinh thần [27;11]
Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, một nhóm xã hội nhỏ mà các
thành viên của nó gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống
hoặc quan hệ con nuôi, bởi tính cộng đồng về sinh hoạt, trách nhiệm đạo đức
với nhau nhằm đáp ứng những nhu cầu riêng của mỗi thành viên cũng như để
thực hiện tính tất yếu của xã hội về tái sản xuất con người [28;1]
Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau bởi các
mối quan hệ tình cảm, quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống quan hệ nuôi
dưỡng và hoặc quan hệ giáo dục. Gia đình có lịch sử từ rất sớm và đã trải qua
một quá trình phát triển lâu dài. Thực tế, gia đình có những ảnh hưởng và
những tác động mạnh mẽ đến xã hội.[29;37]
Gia đình Việt Nam truyền thống được sử dụng tuân theo một ước lệ về
mặt thời gian. Thực tế những đặc trưng của gia đình Việt Nam truyền thống

15


vẫn được lưu giữ trong nhiều gia đình hiện đại thông qua các giá trị như
truyền thống yêu nước, cần cù lao động, hiếu học, tôn trọng tình cảm, sống
tình nghĩa, thủy chung…
Gia đình Việt Nam hiện nay đã và đang biến đổi dưới tác động của
những chuyển biến xã hội. Tuy nhiên, sự biến đổi này không hẳn sẽ tách rời
những đặc trưng truyền thống của gia đình Việt Nam mà vẫn tiếp tục kế thừa