BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

PHẠM THỊ MAI BAN

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN MẦM
NON MỚI VÀO NGHỀ HUYỆN ỨNG HÒA THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai

Hà Nội, năm 2017


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận văn này là kết quả nghiên cứu của cá nhân.
Các số liệu và tài liệu được trích dẫn trong luận văn là trung thực. Kết quả
nghiên cứu này không trùng với bất cứ đề tài nghiên cứu nào đã được công bố
trước đó.
Tôi chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình.
Hà Nội, tháng 5 năm 2017
Tác giả luận văn

Phạm Thị Mai Ban


LỜI CẢM ƠN

CSGD:

Chăm sóc giáo dục

GD:

Giáo dục

GDMN:

Giáo dục mầm non

GD&ĐT:

Giáo dục và Đào tạo

GV:

Giáo viên

GVMN:

Giáo viên mầm non


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài............................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ........................................................................................ 3
3. Nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................................... 4

viên mầm non ...................................................................................................... 31
1.4.3. Chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN…...…….35
1.4.4. Kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên mầm non .......................... 36
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
mới vào nghề ....................................................................................................... 38
1.5.1. Yếu tố chủ quan ............................................................................. 38
1.5.2. Yếu tố khách quan ......................................................................... 39
Kết luận chương 1 ............................................................................................... 41
Chương 2 ............................................................................................................. 42
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO
VIÊN MẦM NON MỚI VÀO NGHỀ HUYỆN ỨNG HÒA – THÀNH PHỐ
HÀ NỘI................................................................................................................ 42
2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục của huyện Ứng Hòa ......... 42
2.1.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội huyện Ứng Hòa.............. 42
2.1.2. Khái quát về giáo dục mầm non huyện Ứng Hòa........................ 44
2.2. Thực trạng giáo viên mầm non mới vào nghề từ năm 2014 – 2016......... 50
2.2.1. Số lượng giáo viên mầm non mới vào nghề huyện Ứng Hòa ..... 50
2.2.2. Chất lượng giáo viên mầm non mới vào nghề huyện Ứng Hòa.. 52
2.3. Công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non mới vào
nghề ở huyện Ứng Hòa hiện nay........................................................................ 53


2.3.1. Nhận thức của khách thể nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng
chuyên môn cho GVMN mới vào nghề............................................................. 53
2.3.2. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm
non mới vào nghề................................................................................................ 56
2.3.3. Việc tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non mới
vào nghề............................................................................................................... 58
2.3.4. Công tác chỉ đạo GVMN mới vào nghề thực hiện chương trình 65
2.3.5. Công tác kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên mầm non ........... 66

3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất......... 97
Kết luận chương 3 ............................................................................................... 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................... 99
1. Kết luận: .......................................................................................................... 99
2. Khuyến nghị .................................................................................................. 101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................... 104
PHỤ LỤC 1 ....................................................................................................... 107
CÁC CÔNG THỨC VÀ KÝ HIỆU DÙNG TRONG XỬ LÝ SỐ
LIỆU………………………………………………………………………..107
PHỤ LỤC 2 ....................................................................................................... 109
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN DÀNH CHO CBQL, GV ............................ 109
PHỤ LỤC 3 ....................................................................................................... 122
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN DÀNH CHO CBQL, CHUYÊN GIA ........ 122


DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1.1. Ý kiến của các nhóm khách thể về tính cần thiết của quản lý bồi
dưỡng chuyên môn cho GVMN mới vào nghề........................................55.


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Quy mô trường, lớp, trẻ mầm non của bậc học mầm non huyện Ứng
Hòa, Thành phố Hà Nội..................................................................................48
Bảng 2.2. Số lượng, trình độ đào tạo giáo viên mầm non huyện Ứng Hòa,
Thành phố Hà Nội.................................................................. ........................49
Bảng 2.3. Số lượng, trình độ GVMN mới vào nghề huyện Ứng Hòa.............51
Bảng 2.4. Chất lượng GVMN mới vào nghề huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà
Nội...................................................................................................................52
Bảng 2.5. Đặc điểm của nhóm CBQL và GVMN mới vào nghề được chọn
khảo sát……………....……………..……………………………....…….…53

nguồn gốc của mọi sự phát triển, con người là trung tâm của chiến lược phát
triển, đồng thời là chủ thể phát triển. Sự phát triển không ngừng của khoa học
hiện đại trong xã hội hiện nay đã và đang đòi hỏi Giáo dục và Đào tạo phải
nâng cao chất lượng đào tạo con người đáp ứng với nhu cầu của xã hội, phù
hợp với xu thế phát triển của thời đại. Mục tiêu “Nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” đã được Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng.
Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đã chỉ rõ “Phát triển Giáo dục là quốc sách
hàng đầu, đổi mới nền Giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại
hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập Quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế,
Quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và Cán bộ quản lý là khâu then
chốt”[2] Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và
đào tạo cũng đưa ra quan điểm: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu,
là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là
đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch
phát triển kinh tế - xã hội”[3]
Thực tiễn giáo dục ở các nước cũng như ở Việt Nam đã khẳng định
đầu tư cho Giáo dục và Đào tạo là đầu tư phát triển. Yếu tố quan trọng và
quyết định để nâng cao chất lượng GD là chất lượng của đội ngũ giáo viên.
Có thể nói, trong nhà trường, đội ngũ giáo viên là lực lượng quan trọng nhất
biến các chủ trương, các chương trình, các mục tiêu giáo dục và đổi mới giáo
dục thành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục.
Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc

1


dân, là một bậc học có tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược phát triển
nguồn lực con người. GVMN là người thầy đầu tiên giữ vai trò vô cùng quan
trọng trong việc giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ,
hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách và chuẩn bị cho trẻ bước vào

trẻ em từ 06 tháng đến 72 tháng tuổi, đáp ứng yêu cầu của các bậc phụ huynh,
của toàn xã hội. Trong các trường mầm non, đội ngũ giáo viên là lực lượng
quyết định chất lượng giáo dục mầm non, vì họ là người trực tiếp chăm sóc
giáo dục trẻ, là lực lượng chủ yếu thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường.
Giáo dục mầm non huyện Ứng Hòa từ khi sáp nhập về Thủ đô Hà Nội
đã được quan tâm và có những bước khởi sắc về qui mô mạng lưới trường
lớp, cơ sở vật chất được đầu tư theo hướng chuẩn hóa, đội ngũ cán bộ giáo
viên được nâng lên cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, so với yêu cầu
phát triển giáo dục trong thời kỳ mới, trước nhiệm vụ và yêu cầu phát triển
giáo dục Thủ đô, trình độ chuyên môn của đội ngũ giáo viên mầm non huyện
Ứng Hòa còn nhiều hạn chế, đặc biệt là giáo viên mới vào nghề, chưa có kinh
nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, trình độ nhận thức còn chưa
đúng đắn, chưa tích cực học tập, bồi dưỡng cập nhật kiến thức, nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm
non. Vì vậy, để đáp ứng nhu cầu xã hội hiện nay, người giáo viên cần phải
luôn luôn rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ, nâng cao khả năng sư phạm. Điều đó chứng tỏ rằng công tác bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên trong trường mầm non là hết sức cần thiết mà cán
bộ quản lý trường mầm non phải có trách nhiệm bồi dưỡng chuyên môn,
nghiệp vụ sư phạm cho GVMN.
Xuất phát từ lí do trên, tôi lựa chọn thực hiện đề tài: “Quản lý bồi
dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non mới vào nghề huyện Ứng Hòa Thành phố Hà Nội”.
2. Mục đích nghiên cứu

3


Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng quản lý bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên mầm non mới vào nghề huyện Ứng Hòa, Thành
phố Hà Nội, đề xuất biện pháp quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ

môn cho GVMN mới vào nghề huyện Ứng Hòa từ năm 2014 đến năm 2016
6. Giả thuyết khoa học
Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN mới vào nghề trên địa bàn
huyện Ứng Hòa - Thành phố Hà Nội đã đạt được những kết quả nhất định.
Nếu xây dựng được kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho GV mới vào nghề
đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục và chỉ đạo thực hiện tốt kế hoạch
đó...thì chất lượng GVMN huyện Ứng Hòa sẽ được nâng cao góp phần đáp
ứng yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ hiện nay.
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp luận
Đề tài luận văn được xây dựng trên cơ sở phương pháp luận của chủ
nghĩa Mác - Lênin, quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm,
đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về GD và QLGD. Đồng thời, đề tài
luận văn còn được thực hiện trên cơ sở quan điểm tiếp cận hệ thống - cấu trúc,
quan điểm lịch sử - lôgíc, quan điểm thực tiễn trong nghiên cứu.
7.2. Phương pháp nghiên cứu
7.2.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận:
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá các nội dung trong văn kiện, đường
lối của Đảng và chính sách của Nhà nước về phát triển Giáo dục nói chung và
Giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay. Đặc biệt là các vấn đề lý luận về
bồi dưỡng chuyên cho giáo viên mầm non… trong các giáo trình, tài liệu có
liên quan đến đề tài luận văn.
7.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
7.2.2.1. Sử dụng phương pháp điều tra đối với giáo viên, cán bộ quản lý
giáo dục về thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

5


mầm non mới vào nghề trên địa bàn huyện Ứng Hòa để làm cơ sở đánh giá

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Một số nghiên cứu nước ngoài
Có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này. Trước hết phải đề cập
đến tác giả Harold Koontz cho rằng: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu; nó
bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được những mục đích của
nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong
đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc,
vật chất ít nhất”. [15, tr 20]
Tác giả P.V.Zimin, M.I.Kođacốp, N.I.Saxerđôlốp nhận định: “công tác
quản lý hoạt động giảng dạy, giáo dục trong nhà trường là khâu then chốt
trong hoạt động quản lý trường học” [21, tr 28]
Bên cạnh đó nhiều tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu những nhiệm vụ
cụ thể trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ GV. Quản lý bồi
dưỡng chuyên môn trong nhà trường không chỉ chú trọng đến việc quản lý
phương pháp bồi dưỡng, quản lý nội dung chương trình mà còn phải chú
trọng đến nhiều yếu tố khác vì chúng có mối liên hệ tương trợ lẫn nhau. Tác
giả V.A.Xukhomlinxki cho rằng việc xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ GV là
nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Người hiệu trưởng phải biết lựa chọn GV
bằng nhiều nguồn khác nhau [30]. Thực tế cho thấy với đội ngũ giáo viên có
năng lực chuyên môn vững vàng, thường xuyên được bồi dưỡng nâng cao
nghiệp vụ tay nghề thì công tác GD&ĐT của nhà trường sẽ đạt hiệu quả cao.
1.1.2. Một số nghiên cứu ở Việt Nam
Giáo dục là con đường đặc trưng, cơ bản để con người tồn tại và
phát triển, là nơi giữ gìn, truyền thụ và phát huy hệ thống giá trị chung của

7


con người, hệ thống giá trị truyền thống của quốc gia, dân tộc. Trong những
năm gần đây, nhận thức được tầm quan trọng của chất lượng giáo dục, nhiều

quan trọng của quản lý nhân sự, quản lý đội ngũ giáo viên dưới góc độ nghiên
cứu khoa học.
Trong số đó là các báo cáo khoa học, các luận văn thạc sĩ nghiên cứu
về các biện pháp quản lý, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ GVMN có
thể điểm một số công trình đã nghiên cứu về phương hướng và giải pháp phát
triển như sau:
Theo Tác giả Trần Như Tỉnh - Vụ Giáo viên, Bộ GD&ĐT trong bài
phát biểu “Một số vấn đề về đào tạo - bồi dưỡng giáo viên mầm non và giải
pháp củng cố phát triển đội ngũ giáo viên mầm non”, đã đưa ra các giải pháp
về củng cố các trường, khoa sư phạm mầm non về cơ sở vật chất, đội ngũ
giảng viên, trang thiết bị dạy học. Tăng cường bồi dưỡng, đào tạo lại đội ngũ
giáo viên đương chức bằng nhiều chương trình, hình thức bồi dưỡng khác
nhau, chế độ chính sách hợp lý (về biên chế, chế độ công tác, định mức lao
động, tiền lương, bảo hiểm...) để GVMN ổn định cuộc sống, có điều kiện
tham gia học tập nâng cao trình độ tay nghề.
Tác giả Trần Thị Thanh - Trung tâm nghiên cứu giáo viên, viện khoa
học giáo dục, cần phải có một số định hướng cơ bản về công tác đào tạo, bồi
dưỡng và xây dựng đội ngũ GVMN cần phải nâng cao phẩm chất đội ngũ
giáo viên, rèn luyện tinh thần tự học, tự bồi dưỡng, cải tiến nội dung, phương
pháp giáo dục trẻ theo tinh thần đổi mới trong GDMN hiện nay. Đổi mới
chương trình đào tạo và bồi dưỡng GVMN theo hướng đổi mới nội dung,
phương pháp đào tạo, cách thức kiểm tra đánh giá kết quả... gắn chương trình
đào tạo bồi dưỡng giáo viên với chương trình CSGD trẻ mầm non. Hiện đại
hoá phương pháp CSGD trẻ ở các trường mầm non, chuyển từ thụ động sang
hướng phát huy tích tích cực, lấy trẻ làm trung tâm khám phá, tư duy trong

9


quá trình hoạt động. Xây dựng hệ thống trường, khoa sư phạm mầm non đủ

địa phương mà tác giả đang công tác để từng bước củng cố, đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ này trở thành lực lượng chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng
trong giáo dục, quyết định sự phát triển giáo dục.
Trên đây là một số ý kiến của các tác giả đã nghiên cứu về phát triển,
đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ GVMN đáp ứng với sự nghiệp đổi mới và phát
triển giáo dục trong tình hình chung của cả nước. Các công trình nghiên cứu
đó tập trung đến bồi dưỡng chuyên môn đã áp dụng có hiệu quả. Tuy nhiên,
chưa có công trình nào đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng
chuyên môn cho GVMN mới vào nghề. Tiếp thu, kế thừa những thành tựu
nghiên cứu trên, tác giả đã chọn đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên
môn cho giáo viên mầm non với vào nghề huyện Ứng Hòa, Thành phố Hà
Nội” làm đề tài luận văn Thạc sĩ góp phần nâng cao chất lượng GDMN huyện
Ứng Hòa trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
1.2. Một số khái niệm có liên quan
1.2.1. Chuyên môn
Theo Từ điển Tiếng Việt, “Chuyên môn” được định nghĩa:
- Danh từ: lĩnh vực, kiến thức của từng ngành riêng biệt (nắm vững
chuyên môn sư phạm)
- Tính từ: thông thạo về một ngành, một việc (cửa hàng chuyên môn
bán buôn), thói quen làm một việc xấu (chuyên môn nói xấu người
khác)... Như vậy, “chuyên môn” là tổ hợp các tri thức, năng lực mà con người
tiếp thu được qua đào tạo, bồi dưỡng để có khả năng thực hiện một loạt công
việc trong phạm vi một ngành, nghề nhất định theo phân công của xã hội.
1.2.2. Bồi dưỡng chuyên môn
1.2.2.1. Bồi dưỡng:
Từ khi có chủ trương thực hiện đổi mới giáo dục, Bộ GD và ĐT rất
coi trọng công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Bộ đã ban hành nhiều chỉ thị,

11




1.2.3. Giáo viên, giáo viên mầm non
1.2.3.1. Giáo viên
Giáo viên là người làm công tác giảng dạy, là người thực hiện mục tiêu
cơ bản của giáo dục đào tạo, nhằm xây dựng con người và thế hệ trẻ thiết tha
gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong
sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ tổ quốc, có trí tuệ và sáng tạo
trong lao động.
1.2.3.2. Giáo viên mầm non
Có thể nói: Giáo viên mầm non là người làm việc trong các cơ sở
GDMN, có nhiệm vụ bảo vệ an toàn sức khoẻ, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo
dục trẻ em trong nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc. Họ là người
mẹ thứ hai đối với trẻ, giúp trẻ hình thành những cơ sở đầu tiên của nhân cách
con người mới phát triển toàn diện.
* Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên mầm non:
Đối với GVMN chức năng cần thiết là chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục
trẻ từ 6 – 72 tháng tuổi theo yêu cầu của xã hội (thể hiện trong Chương trình
GDMN và Bộ Chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi). Ở góc độ khoa học giáo dục,
giáo viên tốt là người có hệ thống tri thức, năng lực có liên quan đến hiểu đối
tượng học sinh và các hoạt động giáo dục mà mình thực hiện thuộc các khoa
học: sinh lý học, tâm lý học, giáo dục học, xã hội học… Hiểu và ý thức được
rằng nếu không có những tri thức khoa học cơ bản và khoa học sư phạm phù
hợp thì sẽ không thể cộng tác được với trẻ. Những giáo viên như vậy, ngoài
hiệu quả đào tạo của nhà trường sư phạm và tự bồi dưỡng, rèn luyện bản thân,
còn phụ thuộc không ít vào vai trò quản lý trường học của hiệu trưởng trong
việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
Trong chương V, điều 35, Điều lệ trường mầm non (Văn bản hợp nhất số
04/VBHN-BGDĐT ngày 24 tháng 12 năm 2015) có ghi rõ nhiệm vụ của giáo


14