3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong lĩnh vực giáo dục, quản lý giáo dục có vai trò hết sức quan trọng
nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Chiến lược bồi dưỡng giáo dục
2010 - 2020 coi công tác quản lý giáo dục là một khâu đột phá, đề ra các mục
tiêu và giải pháp bồi dưỡng giáo dục, trong đó việc nâng cao chất lượng đội
ngũ GV là khâu then chốt. Muốn đạt được các mục tiêu giáo dục, cần hết sức
coi trọng công tác quản lý bồi dưỡng đội ngũ GV. Đây là một hoạt động rất
quan trọng đảm bảo cho sự bồi dưỡng của nhà trường thông qua việc quy
hoạch về cơ cấu số lượng, trình độ ngành nghề đào tạo, bồi dưỡng nâng cao
trình độ chuyên môn, trình độ sư phạm, thái độ nghề nghiệp của đội ngũ GV
nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục.
Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng
về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục đã
chỉ rõ: "Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục theo hướng
chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu,
đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống,
lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi
hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh CNH,
HĐH đất nước". [10, tr.5]. Như vậy, quản lý bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo trong
thời kỳ đổi mới hiện nay là một nhiệm vụ rất quan trọng của ngành giáo dục
và của mỗi nhà trường, mỗi cơ sở giáo dục nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Trường trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Thương mại là trường Trung cấp
đa ngành được thành lập theo quyết định số 327/QĐ-UBND của UBND thành
phố Hà Nội. Trường thuộc sự quản lý của Sở GD&ĐT Hà Nội. Trường có
chức năng nhiệm vụ chính là đào tạo hệ TCCN, ngoài ra nhà trường còn tham
gia liên kết đào tạo liên thông từ TCCN lên trình độ CĐ và ĐH với các
Trường CĐ và ĐH trên địa bàn Hà Nội, đồng thời đào tạo bồi dưỡng đội ngũ
5
Ở Ấn độ vào năm 1988 đã quyết định thành lập hàng loạt các trung tâm
học tập trong cả nước nhằm tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi người. Việc
bồi dưỡng GV được tiến hành ở các trung tâm này đã mang lại hiệu quả rất
thiết thực. [26, tr.66]
Hội nghị UNESCO tổ chức tại Nepan vào năm 1998 về tổ chức quản lý
nhà trường đã khẳng định: “Xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ GV là vấn đề cơ
bản trong phát triển giáo dục”. [27, tr 34]
Đại đa số các trường sư phạm ở Úc, New Zeland, Canada … đã
thành lập các cơ sở chuyên bồi dưỡng GV để tạo điều kiện thuận lợi cho
GV tham gia học tập nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ. [17, tr.27]
Tại Pakistan, nhà nước đã xây dựng chương trình bồi dưỡng về sư
phạm cho đội ngũ GV và quy định trong thời gian 3 tháng cần bồi dưỡng
những nội dung gồm: giáo dục nghiệp vụ dạy học; Cơ sở tâm lý GV; Phương
pháp nghiên cứu, đánh giá và nhận xét HS…đối với đội ngũ GV mới vào
nghề chưa quá 3 năm. [17, tr.28]
Ở Philippin, công tác nâng cao chất lượng đội ngũ GV không tiến hành
tổ chức trong năm học mà tổ chức bồi dưỡng thành từng khóa học trong thời
gian HS nghỉ hè. Hè thứ nhất bao gồm các nội dung môn học, nguyên tắc dạy
học, tâm lý học và đánh giá giáo dục; Hè thứ hai gồm các môn về quan hệ con
người, triết học giáo dục, nội dung và phương pháp giáo dục; Hè thứ ba gồm
nghiên cứu giáo dục, viết tài liệu trong giáo dục và Hè thứ tư gồm kiến thức
nâng cao, kỹ năng nhận xét, vấn đề lập kế hoạch giảng dạy, viết tài liệu giảng
dạy, viết sách giáo khoa, viết sách tham khảo. [17, tr.84]
Tại Nhật Bản, việc bồi dưỡng và đào tạo lại cho đội ngũ GV, CBQL
giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc đối với người lao động sư phạm. Tùy theo thực
Enghel (1993) cũng đã xác định rằng, bồi dưỡng nhân lực giáo dục bao gồm 3
lĩnh vực cơ bản đó là: đào tạo và phát triển; phát triển tổ chức và sự nghiệp để
7
tăng cường kết quả của cá nhân; nhóm và tổ chức. Họ cũng đưa ra danh mục
gồm 35 tiêu chí chia làm 4 nhóm để đánh giá kết quả công tác bồi dưỡng
trong một nhà trường.
* Các nghiên cứu trong nước về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội
ngũ giáo viên
Ngay từ thời xa xưa, ông cha ta đã rất coi trọng vai trò của người thầy
giáo như: “Không thầy đố mày làm nên”, không có thầy giáo thì sẽ không có
giáo dục. Điều đó nhắc nhở mọi người phải quan tâm mọi mặt và toàn diện
đến giáo dục mà chủ thể đóng vai trò quan trọng nhất đó chính là đội ngũ GV.
Vấn đề bồi dưỡng giáo dục và nâng cao chất lượng đội ngũ GV đã
được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra trong thư gửi các cán bộ, các thầy giáo, cô
giáo, công nhân viên, HS nhân dịp bắt đầu năm học mới ngày 16 tháng 10
năm 1968 rằng: “Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách
mạng to lớn của Đảng và nhân dân, do đó các ngành các cấp Đảng, chính
quyền địa phương phải thực sự quan tâm đến sự nghiệp này, phải chăm sóc
nhà trường về mọi mặt, đẩy sự nghiệp giáo dục của ta những bước bồi dưỡng
mới” [15, tr 5], “Cán bộ và giáo dục phải tiến bộ cho kịp thời đại mới làm
được nhiệm vụ, chớ tự túc tự mãn cho là giỏi rồi thì dừng lại” [15, tr.9].
Kể từ sau cách mạng tháng Tám thành công và các cuộc cải cách giáo
dục năm 1950, 1956, 1979 và trong những năm “Đổi mới” nhiều công trình
nghiên cứu đã để lại những bài học quý giá về xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ
GV như: Nguyễn Thị Phương Hoa "Con đường nâng cao chất lượng cải cách
các cơ sở đào tạo GV" (2002); Đinh Quang Báo "Giải pháp đổi mới phương
thức đào tạo nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ GV" (2005) ; Đặng Quốc
đội ngũ GV trường CĐ Sư phạm Bình Phước ”(2010); Luận văn thạc sỹ của
tác giả Trần Hùng Lượng “Những giải pháp bồi dưỡng GV trong các trường
dạy nghề” (1996); Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Xuân Hường “Một số
giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV trường Trung học Phòng
9
không” (2002); Luận văn thạc sỹ của tác giả Vũ Văn Hoa “Biện pháp quản lý
hoạt động bồi dưỡng GV tiếng Anh ở trường trung học phổ thông tỉnh Quảng
Ninh” (2010); Luận văn thạc sỹ của tác giả Lê Duy Sinh “Thực trạng và biện
pháp quản lý đội ngũ GV ở trường Trung cấp Kỹ thuật Hải quân” (2011);
Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Chí Thanh “Quản lý hoạt động bồi
dưỡng đội ngũ GV trung học phổ thông huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình”
(2012); Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Lệ Hằng “Quản lý hoạt
động bồi dưỡng đội ngũ GV chủ nhiệm ở trường phổ thông dân tộc nội trú
tỉnh Phú Thọ” (2012)…
Về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV các trường TCCN có các
công trình như: Luận văn thạc sỹ của tác giả Hồng Ngọc Long “Nghiên cứu
một số giải pháp bồi dưỡng đội ngũ GV nhằm nâng cao chất lượng đào tạo
của trường Văn hóa 1 thuộc Bộ Công an” (1998); Luận văn thạc sỹ của tác
giả Đỗ Ngọc Mỹ “Một số giải pháp bồi dưỡng đội ngũ GV trường Trung học
Kỹ thuật Lý Tự Trọng” (2002); Luận văn thạc sỹ của tác giả Trương Quang
Tùng, nghiên cứu giải pháp “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV
trường Trung cấp Kỹ thuật Hải quân hiện nay” (2011); Luận văn thạc sỹ của
tác giả Trần Việt Hưng “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV ở trường
Trung cấp nghề Giao thông Vận Tải” (2012).
Ở Học viện Chính trị Quân sự cũng đã có một số công trình khoa học
nghiên cứu về vấn đề quản lý xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo, tiêu
biểu như: Công trình khoa học “Những vấn đề cơ bản của quá trình đổi mới
+ Hai là, muốn nâng cao chất lượng GD&ĐT phải tích cực quản lý hoạt
động bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo theo hướng chuẩn hoá, nâng cao chất lượng,
đảm bảo đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu. Đặc biệt, chú trọng nâng cao bản
lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ
chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo
11
dục đào tạo, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước.
+ Ba là, mỗi công trình nghiên cứu đều đi sâu vào những vấn đề cụ thể
riêng, căn cứ vào tình hình, đặc điểm, nhiệm vụ của địa phương, nhà trường
mà các tác giả đề xuất hệ thống giải pháp với mong muốn công trình có
những đóng góp nhất định trong xây dựng, hoàn thiện đội ngũ GV, GV đáp
ứng yêu cầu GD&ĐT của cơ sở nói riêng và sự nghiệp GD&ĐT của đất nước
nói chung.
Như vậy, các công trình trên đã đề cập đến vấn đề quản lý hoạt động
bồi dưỡng đội ngũ GV ở các góc độ khác nhau nhưng đến nay vẫn chưa có
công trình nào nghiên cứu một cách sâu sắc, toàn diện, có hệ thống về bồi
dưỡng đội ngũ GV ở một nhà trường TCCN cụ thể. Vì vậy, đề tài nghiên cứu
về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV ở trường trung cấp Kinh tế - Kỹ
thuật Thương mại là một vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý bồi dưỡng
đội ngũ GV tại trường trung cấp; đề xuất một hệ thống các biện pháp quản lý
hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV phù hợp với giai đoạn hiện nay; từ đó góp
phần nâng cao chất lượng đội ngũ GV tại trường trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật
Thương mại.
dưỡng Gv sẽ được quản lý tốt và tạo điều kiện nâng cao trình độ mọi mặt cho
GV, đáp ứng được đòi hỏi thực tiễn hoạt động của trường trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Thương mại trong giai đoạn hiện nay.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
13
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện
chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, quán triệt quan điểm đường lối chỉ đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục, quản lý giáo dục, phát triển khoa học
và công nghệ; các tài liệu của trường trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Thương
mại về GD&ĐT và bồi dưỡng đội ngũ GV. Đồng thời, tác giả vận dụng các
quan điểm hệ thống - cấu trúc, lôgíc - lịch sử và quan điểm thực tiễn để phân
tích, đánh giá, xem xét các vấn đề nghiên cứu.
* Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa các văn bản, tài liệu
thể hiện quan điểm, đường lối chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của
Nhà nước, quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về
chính sách nhà giáo – GV và các công trình nghiên cứu khoa học, báo cáo
khoa học về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV ở các trường Trung cấp
để hình thành cơ sở lý luận của đề tài.
Nghiên cứu các tài liệu lưu trữ, báo cáo tổng kết công tác quản lý hoạt
động bồi dưỡng đội ngũ GV qua các năm của nhà trường.
Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Điều tra bằng hệ thống phiếu hỏi đối tượng là CBQL và GV, nhằm tìm
hiểu và đánh giá sơ bộ về hoạt động quản lý bồi dưỡng đội ngũ GV ở trường
trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Thương mại hiện nay.
Phỏng vấn: Chuyên gia, BGH, các phòng, khoa, bộ môn của nhà
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Khái niệm giáo viên và đội ngũ giáo viên
* Giáo viên
Có nhiều định nghĩa khác nhau về GV: Từ điển tiếng Việt: "GV là
người dạy học ở bậc phổ thông hoặc tương đương." [34]
Theo Điều 70 - Luật giáo dục 2005: “Nhà giáo là người làm nhiệm vụ
giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hoặc cơ sở giáo dục đào tạo khác...
Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục
nghề nghiệp gọi là GV; ở cơ sở giáo dục ĐH gọi là GV ”. [31]
* Đội ngũ giáo viên
Theo từ điển tiếng Việt thì “Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người
cùng chức năng hoặc nghề nghiệp thành một lực lượng” [34], chẳng hạn như:
Đội ngũ trí thức trẻ, đội ngũ nhà giáo...
Vậy có thể hiểu "Đội ngũ GV là tập hợp các nhà giáo làm nhiệm vụ
giảng dạy và nghiên cứu khoa học ở các cơ sở giáo dục phổ thông, các cơ sở
giáo dục nghề nghiệp..."; họ gắn kết với nhau bằng hệ thống mục tiêu giáo
dục; cùng trực tiếp giảng dạy, giáo dục HS, cùng chịu sự ràng buộc của những
quy tắc có tính chất hành chính của ngành giáo dục và nhà nước.
Đội ngũ GV là những người có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư
phạm nhất định, thông qua việc dạy học truyền thụ cho HS ý thức vươn lên,
tinh thần tự học, lòng khát khao tri thức mà rèn luyện, trưởng thành, gợi mở
cho HS tinh thần sáng tạo, khám phá những cái mới trên nền tảng kiến thức
cơ bản, phong phú của nhân loại. Đây là đội ngũ trí thức quý báu của dân tộc
16
trong sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài để nước ta có thể
“sánh vai với các cường quốc năm châu”.
Đội ngũ GV là nhân tố quyết định chất lượng GD&ĐT và được xã hội
thế bồi dưỡng còn được gọi là đào tạo lại.
Theo xu hướng phát triển giáo dục là: “Giáo dục thường xuyên, họ tập
suốt đời” thì việc đào tạo, bồi dưỡng và đào tạo lại là quá trình thống nhất.
Bồi dưỡng và đào tạo là sự tiếp nối quá trình đào tạo. Bồi dưỡng và đào tạo
lại tạo ra tiền đề về tiêu chuẩn cho quá trình đào tạo chính quy ở bậc cao hơn
về trình độ chuyên môn trong lĩnh vực cụ thể.
Tóm lại, khái niệm "bồi dưỡng" thường chỉ cho hoạt động dạy học
nhằm bổ sung, bồi đắp thêm kiến thức, kỹ năng cho cả người dạy và người
học. Xét về mặt thời gian thì đào tạo thường có thời gian dài hơn, nếu có bằng
cấp thì bằng cấp chứng nhận về mặt trình độ, còn bồi dưỡng có thời gian ngắn
và có thể có giấy chứng nhận đã học xong khoá bồi dưỡng. Tuy nhiên khái
niệm đào tạo và bồi dưỡng chỉ là tương đối.
Xét một cách khác, bồi dưỡng được xác định như một quá trình làm
biến đổi hành vi, thái độ con người một cách có hệ thống thông qua việc học
tập. Việc học tập nảy sinh trong quá trình tự học, giảng dạy, giáo dục và quá
trình lĩnh hội kinh nghiệm từ sách vở.
* Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Bồi dưỡng đội ngũ GV là một nội dung trong công tác quản lý nhà
trường của hiệu trưởng, đồng thời cũng là nội dung quản lý của các cấp quản
lý giáo dục.
Chủ thể của hoạt động bồi dưỡng là đội ngũ GV, những người đã được
đào tạo để có một trình độ chuyên môn nhất định.
Bồi dưỡng đội ngũ GV thực chất là quá trình bổ sung tri thức, kỹ năng
để nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất nhà giáo, năng lực dạy học và
giáo dục.
18
Như vậy: Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là bổ sung những kiến thức còn
- Truyền đạt những chân lý khoa học của môn học.
- Hỗ trợ và tạo điều kiện để HS học hỏi kiến thức, hình thành kỹ năng
thực hành các môn được học.
- Phát huy tính chuyên nghiệp và lòng nhiệt tình trong giảng dạy môn học.
- Góp phần vận hành và quản lý tốt một bộ môn.
- Nâng cao trình độ về chính trị, chuyên môn và quản lý giáo dục để
đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục.
- Nắm vững mục tiêu đổi mới chương trình, theo tinh thần NQ
40/QH10 của Quốc hội, Chỉ thị 14/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và
Chỉ thị 40-CT/TW của Ban bí thư về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ
nhà giáo và CBQL giáo dục.
- Tích luỹ kiến thức, hiểu và nắm vững được những điểm mới trong
chương trình, tài liệu, nâng cao năng lực sư phạm, nắm vững yêu cầu đổi mới
phương pháp dạy học, có ý thức vận dụng phương pháp dạy học tích cực để
thực hiện tốt yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường.
+ Phương pháp bồi dưỡng: Cần đổi mới cách thức học tập bồi dưỡng
theo hướng tích cực tương tác, thiết thực, hiệu quả. Coi trọng tự học, tự bồi
dưỡng kết hợp với trao đổi, thảo luận, giải đáp thắc mắc trên cơ sở mỗi người
đều có tài liệu học tập, kết hợp bồi dưỡng về nội dung và phương pháp dạy
học, sử dụng thiết bị dạy học.
Phương pháp bồi dưỡng cần phù hợp với nội dung, đảm bảo yêu cầu
nghiêm túc, hấp dẫn, thiết thực hiệu quả. Ngoài việc tổ chức nghe giảng, cần
phát triển các hình thức: thảo luận, đối thoại, thực hành thao giảng, tham quan
thực tế, thực hành soạn bài, sử dụng các thiết bị dạy học, thiết kế kiếm tra,
đánh giá theo hướng đổi mới.
Chú trọng hơn tới hình thưc học tập theo tổ, nhóm chuyên môn.
20
Tóm lại, có thể hiểu: Quản lý là sự tác động, có chủ đích của chủ thể
quản lý đến đối tượng quản lý nhằm khai thác và sử dụng tối đa các tiềm năng
của cá nhân cũng như của tổ chức để đạt được mục tiêu đã đề ra.
Hiện nay, ở nước ta đối tượng của quản lý nói chung và quản lý giáo
dục nói riêng là rất đa dạng. Đối tượng quản lý trước hết bao gồm các hệ
thống KT - XH và sự vận hành của các hệ thống; các tổ chức, cơ quan đơn vị
và hoạt động của chúng; con người và các hoạt động của con người; các
nguồn lực vật chất và phi vật chất; các quá trình phát triển tự nhiên, xã hội,
kinh tế, khoa học, kỹ thuật và công nghệ. Trong phạm vi nhà trường, phạm vi
các đối tượng quản lý bao gồm: hoạt động dạy học, hoạt động giáo dục, hoạt
động nghiên cứu khoa học, hoạt động quản lý trường học. Trong phạm vi của
luận văn, tác giả đi tìm hiểu một trong những hoạt động đó là: quản lý hoạt
động bồi dưỡng đội ngũ GV trong nhà trường TCCN.
Trong công tác quản lý nhà trường ở trường TCCN hiện nay, thì quản
lý bồi dưỡng đội ngũ GV là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Bởi vì,
trong hoạt động dạy học – giáo dục thì người dạy đóng vai trò quan trọng.
Hơn nữa, ngày nay là thời đại của khoa học công nghệ - thông tin dẫn đến nền
kinh tế thay đổi với tốc độ nhanh, yêu cầu giáo dục phải thay đổi để đáp ứng
nhu cầu của nền kinh tế-xã hội. Mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục
thay đổi, buộc GV phải cập nhật kiến thức mới, nội dung, chương trình mới.
Vì vậy muốn quản lý hoạt động của GV đạt hiệu quả cao thì phải thường
xuyên quan tâm công tác bồi dưỡng.
Tuy nhiên, hiện nay có nhiều quan điểm về quản lý hoạt động bồi
dưỡng đội ngũ GV khác nhau cụ thể là:
+ Quan điểm lấy cá nhân GV làm trung tâm. Đây là quan điểm được
nhiều tác giả đề cập đến. Chẳng hạn J.G Gar, Muller và nhiều tác giả khác đều
coi GV là nguồn lực quan trọng nhất trong việc duy trì và nâng cao chất lượng
22
23
tính đến các yêu cầu của nhà trường nơi họ công tác” [6]. Tuy nhiên không
phải lúc nào nhu cầu của hai bên cũng hoà hợp, chính vì vậy người quản lý
cần giữ vai trò chủ động trong việc tổ chức, điều khiển hoạt động bồi dưỡng
đội ngũ, nhằm xây dựng đưa ra kế hoạch, chiến lược bồi dưỡng đội ngũ GV
phù hợp với tình hình thực tiễn của nhà trường.
Như vậy, mỗi quan điểm đều có những điểm tích cực, điểm hạn chế
riêng. Vấn đề đặt ra là mỗi nhà trường TCCN cần xem xét vận dụng trên cơ
sở thực trạng của tổ chức để có bước đi thích hợp, sao cho đội ngũ GV khi
tiếp cận nhu cầu nhà trường đều thấy có nhu cầu bồi dưỡng của mình trong
đó, tạo cho họ sự hứng thú, say mê và yên tâm với nghề nghiệp.
Từ những quan điểm đã trình bày ở trên, có thể khẳng định: Quản lý
hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV ở trường TCCN là hệ thống các tác động
có ý thức của chủ thể quản lý trong nhà trường TCCN đến đối tượng quản lý
là đội ngũ GV TCCN, nhằm tổ chức, điều khiển quá trình bổ sung, bồi đắp
thêm kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ GV, đáp ứng yêu cầu thay đổi hoặc nâng
cao chất lượng lao động nghề nghiệp của họ.
Tóm lại, bồi dưỡng đội ngũ GV ở các trường TCCN là phạm trù chỉ sự
tăng tiến, chuyển biến theo chiều hướng tích cực của đội ngũ GV trong việc
hoàn thành mục tiêu giáo dục - đào tạo của trường TCCN. Xét đến cùng quản
lý hoạt động bồi dưỡng còn là việc chuẩn bị lực lượng để đáp ứng sự phát
triển của nhà trường. Trong sự chuẩn bị lực lượng phải chú ý toàn diện các
yếu tố về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thái độ, trách nhiệm của mỗi GV
đối với nhà trường. Sự quan tâm chăm lo đến việc bồi dưỡng đội ngũ GV
trong các nhà trường TCCN là nhiệm vụ trung tâm, ưu tiên hàng đầu trong
chiến lược phát triển toàn diện của mỗi nhà trường.
Về mục tiêu quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV ở trường TCCN
phải nhằm vào những mục tiêu cơ bản là:
25
những yêu cầu trong nhiệm vụ công tác cần phải thường xuyên bổ sung trình
độ chuyên môn, nghiệp vụ từ đó họ có nguyện vọng được bồi dưỡng.
Về kết quả của công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV ở
trường TCCN không những chỉ nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghề
nghiệp cho các nhà giáo mà còn cần phải quan tâm đến những nhu cầu thăng
tiến, những quyền lợi thiết thực để thực sự làm cho người GV gắn bó trung
thành và tận tuỵ với “Sự nghiệp trồng người”.
1.2. Các nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ở
trường trung cấp chuyên nghiệp
Hoạt động bồi dưỡng có bản chất là tổ chức hoạt động dạy học để bổ
sung và cập nhật các kiến thức, kỹ năng và thái độ cho người được bồi dưỡng
để họ vận dụng vào đổi mới các hoạt động mang tính nghề nghiệp của mình.
Như vậy hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV có các thành tố tương tự như hoạt
động dạy học. Như vậy, quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV bản chất là
quản lý quá trình dạy học diễn ra trong chu trình, khoá bồi dưỡng cụ thể.
Những nội dung cơ bản của quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ GV ở
trường TCCN là:
1.2.1. Quản lý thực hiện mục tiêu bồi dưỡng
Mục tiêu bồi dưỡng được hiểu là kết quả, là sản phẩm mong đợi của
quá trình bồi dưỡng. Quản lý thực hiện mục tiêu bồi dưỡng là quá trình thực
hiện những tác động của chủ thể quản lý đến các thành tố cấu thành quá trình
bồi dưỡng và thiết lập mối quan hệ, vận hành mối quan hệ của các thành tố đó
theo định hướng của mục tiêu bồi dưỡng đã xác định. Quản lý thực hiện mục
tiêu bồi dưỡng bao gồm việc thực hiện quản lý các mặt sau:
- Quản lý hoạt động khảo sát nhu cầu được trang bị các kiến thức và kỹ
năng cần được bổ sung cho đội ngũ GV sẽ tham gia các khoá bồi dưỡng.
27
tiêu bồi dưỡng. Quản lý nội dung bồi dưỡng bao gồm việc thực hiện quản lý
các mặt sau:
- Quản lý việc cụ thể hoá nội dung bồi dưỡng kiến thức chuyên môn và
kỹ năng thực hành có trong chương trình bồi dưỡng vào giáo án dạy lý thuyết
và dạy thực hành nghề của đội ngũ GV giảng dạy các khoá bồi dưỡng.
- Quản lý việc cụ thể hoá nội dung bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dạy
có trong chương trình bồi dưỡng vào giáo án dạy lý thuyết và dạy thực hành
nghề của đội ngũ GV giảng dạy các khoá bồi dưỡng.
- Quản lý việc cụ thể hoá nội dung bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa
học có trong chương trình bồi dưỡng vào giáo án dạy lý thuyết và dạy thực
hành của đội ngũ GV giảng dạy các khoá bồi dưỡng.
1.2.3. Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp bồi dưỡng
Việc đổi mới phương pháp bồi dưỡng góp phần vào việc thực hiện mục
tiêu bồi dưỡng, giúp hiệu quả của công tác bồi dưỡng được nâng lên, vì thế
quản lý hoạt động đổi mới phương pháp bồi dưỡng có ý nghĩa quan trọng
trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ GV. Quản lý hoạt động đổi mới
phương pháp bồi dưỡng bao gồm việc quản lý các mặt sau:
- Quản lý hoạt động quán triệt được yêu cầu về phương pháp giáo dục
trong Luật giáo dục, điều lệ trường TCCN cho đội ngũ GV.
- Quản lý hoạt động quán triệt được các yêu cầu về thực hiện phương
pháp dạy học trong Chuẩn GV TCCN.
- Quản lý hoạt động thống nhất được các phương pháp dạy học đã thể
hiện trong chương trình bồi dưỡng đối với đội ngũ GV.
- Quản lý hoạt động khuyến khích, theo dõi, giám sát và đánh giá việc GV
và học viên thực hiện các kỹ thuật dạy học tích cực trong quá trình dạy học.