BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ PHẤN

PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5- 6 TUỔI QUA TRÕ
CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON HUYỆN
PHÖ HÕA, TỈNH PHÖ YÊN
Chuyên ngành: Giáo dục học

Hà Nội 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ PHẤN

PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI QUA TRÕ
CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON HUYỆN
PHÖ HÕA, TỈNH PHÖ YÊN

Chuyên ngành: Giáo dục học
Mã số: 60140101
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:PGS.TS Nguyễn Thị Tình

Hà Nội 2017


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm trân trọng, em xin bày tỏ sự kính trọng và biết ơn sâu sắc đến

Giáo viên mầm non

NXB

Nhà xuất bản

ĐLC

Độ lệch chuẩn

TC

Trò chơi

GV

Giáo viên

MN

Mầm non

MNTT

Mầm non thị trấn

TN

Thực nghiệm


1.3.1. Kĩ năng ..................................................................................................... 12
1.3.2. Kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi ........................................................ 14
1.4. Trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ 5- 6 tuổi ....................................... 16
1.4.1. Trò chơi .................................................................................................... 16
1.4.2. Trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ 5 – 6 tuổi .................................. 17
1.4.3. Tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ 5- 6 tuổi ...................... 17
1.5. Phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trò chơi đóng vai theo
chủ đề .................................................................................................................. 21
1.5.1. Khái niệm phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi qua trò chơi
đóng vai theo chủ đề .......................................................................................... 21
1.5.2. Mục tiêu phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi qua trò chơi
đóng vai theo chủ đề .......................................................................................... 21
1.5.3. Nguyên tắc phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trò chơi
đóng vai theo chủ đề .......................................................................................... 22
1.5.4. Nội dung phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi qua trò chơi
đóng vai theo chủ đề .......................................................................................... 23
1.5.5. Phƣơng thức phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trò
chơi đóng vai theo chủ đề ................................................................................. 24
1.6. Các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 - 6 tuổi
qua trò chơi đóng vai theo chủ đề .................................................................... 25
1.6.1. Các yếu tố chủ quan ................................................................................ 25
1.6.2. Những yếu tố khách quan....................................................................... 27


Kết luận chƣơng 1 ............................................................................................. 28
Chƣơng 2 ............................................................................................................ 29
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 - 6
TUỔI QUA TRÕ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ Ở CÁC TRƢỜNG
............................................................................................................................. 29
MẦM NON HUYỆN PHÖ HÕA, TỈNH PHÖ YÊN ..................................... 29

3.1.4. Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ ........................................................ 61
3.1.5. Đảm bảo tính khả thi .............................................................................. 61
3.1.6. Đảm bảo tiến trình rèn luyện, phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6
tuổi qua trò chơi đóng vai theo chủ đề ............................................................ 62
3.2. Các biện pháp phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi qua trò
chơi đóng vai theo chủ đề ................................................................................. 62
3.2.1. Biện pháp 1: Thiết kế, tổ chức quy trình phát triển kỹ năng giao tiếp
cho trẻ ................................................................................................................. 62


3.2.2. Biện pháp 2: Tạo tình huống chơi hấp dẫn, cuốn hút nhiều trẻ cùng
tham gia .............................................................................................................. 66
3.2.3. Biện pháp 3: Tạo điều kiện thuận lợi để trẻ cùng chia sẻ kinh nghiệm,
ý tƣởng, thoả thuận giữa các trẻ với nhau khi tham gia chơi. ...................... 67
3.2.4. Biện pháp 4: Tăng cƣờng cơ sở vật chất, tạo điều kiện để trẻ tham gia
tích cực các hoạt động qua TC ĐVTCĐ ......................................................... 68
3.2.5. Biện pháp 5: Phối hợp giữa trƣờng mầm non và gia đình trẻ để phát
triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ cho trẻ 5 - 6 tuổi qua qua trò chơi ĐVTCĐ 70
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ............................................................... 73
3.4. Thực nghiệm biện pháp phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi
qua TCĐVTCĐ ở các trƣờng mầm non Huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên. ... 73
3.4.1. Khái quát về thực nghiệm ...................................................................... 73
3.4.2.Kết quả thực nghiệm: .............................................................................. 75
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .................................................................................. 80
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................... 81
KẾT LUẬN ........................................................................................................ 81
KHUYẾN NGHỊ ................................................................................................ 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 84



DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. So sánh mức độ biểu hiện kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi theo
trường
Biểu đồ 3.1. So sánh điểm trung bình kiểm tra kĩ năng giao tiếp của nhóm đối
chứng và nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Đất nước ta đang trong thời kì đổi mới, sự phát triển của kinh tế - xã hội đang đặt
ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hệ thống giáo dục. Nghị quyết Trung ương 4
khóa VII (tháng 11/1993) về tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục đào tạo đã chỉ
rõ:“Phải xác định mục tiêu, thiết kế chương trình, kế hoạch, nội dung, phương pháp
giáo dục và đào tạo”.
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã quán triệt: “Giáo dục đào tạo là quốc
sách hàng đầu” nhằm “nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Sự
nghiệp giáo dục là sự nghiệp trồng người có đủ đức, đủ tài, có lòng yêu nước, yêu chủ
nghĩa xã hội, sống lành mạnh, thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam.
Giáo dục mầm non là mắc xích đầu tiên quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân,
là nền móng, cơ sở ban đầu cho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Bộ luật
giáo dục của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam qui định mục tiêu giáo dục ở
bậc học mầm non như sau: “Giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình
cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ
em vào lớp 1” .
Vì trẻ mầm non chưa biết đọc, biết viết nên nhiệm vụ phát triển ngôn ngữ rất
quan trọng, trẻ 5 – 6 tuổi, khả năng vốn từ của trẻ tăng lên một cách rõ nét, thông qua
các họat động giao tiếp,vốn từ của trẻ tăng khoảng trên 50.000 từ, trẻ đã sử dụng
lượng lớn ngôn ngữ và vận dụng linh hoạt vào giao tiếp và vận dụng từ ngữ chính xác
hơn.

góp phần tăng cường hiệu quả kĩ năng giao tiếp cho trẻ mà đồng thời còn nâng cao
chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non. Xuất phát từ các lí do nêu trên,
chúng tôi chọn đề tài “Phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi qua trò chơi
đóng vai theo chủ đề ở các trƣờng mầm non Huyện Phú Hòa, Tỉnh Phú Yên”

2.Mục đích nghiên cứu
Trên cở sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 56 tuổi ở các trường mầm non, đề xuất các biện pháp “ Phát triển kĩ năng giao tiếp
cho trẻ 5 – 6 tuổi qua trò chơi đóng vai theo chủ đề ở các trƣờng mầm non
Huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên” góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non,
đáp ứng được chuẩn đầu ra.

3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi ở
trường mầm non.


3.2. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi
thông qua trò chơi ĐVTCĐ ở các trường mầm non.

4. Giả thuyết khoa học
Phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi là một nhiệm vụ quan trọng trong
quá trình giáo dục trẻ mầm non nói chung và trẻ 5- 6 tuổi nói riêng, tuy vậy, trong thực
tế hiện nay, nhiệm vụ này chưa được các trường mầm non quan tâm đúng mức, nhất là
từ khi có chuẩn trẻ 5 tuổi. Nếu các biện pháp phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 - 6
tuổi dựa trên hệ thống tiêu chuẩn và tiêu chí chặt chẽ, phù hợp và tạo ra những điều
kiện thuân lợi hỗ trợ cho trẻ được thực hành, trải nghiệm thực tế, hợp tác tốt với nhau
qua trò chơi ĐVTCĐ thì sẽ ảnh hưởng tích cực đến quá trình và kết quả phát triển kĩ
năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi, góp phần hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

của trẻ 5- 6 tuổi.
- Nội dung: Tiến hành xây dựng bản Anket, xin ý kiến bằng cách dùng hệ thống các
câu hỏi nhiều lựa chọn để tìm hiểu thực trạng về hình thức kiểm tra đánh giá kết quả
học tập.
- Cách tiến hành điều tra:
+ Xây dựng phiếu điều tra
+ Phát phiếu điều tra cho CBQL, giáo viên.
+ Thu phiếu, xử lý và phân tích số liệu điều tra.
7.2.2. Phƣơng pháp quan sát
- Mục đích: Tiến hành quan sát các hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạt động
học tập của trẻ trong quá trình dạy trò chơi ĐVTCĐ. Từ đó tìm hiểu thực trạng việc
hình thành và phát triển kĩ năng giao tiếp của trẻ 5- 6 tuổi. Kết hợp với GV tìm ra
những yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc hình thành và phát triển kĩ năng giao tiếp
của trẻ, đây là phương pháp nghiên cứu cơ bản trong đề tài này.
- Cách tiến hành: Tiến hành dự giờ để quan sát cách thức tiến hành hoạt động giảng
dạy của giáo viên, hoạt động của trẻ
7.2.3. Phƣơng pháp phỏng vấn
- Mục đích: Phương pháp này hỗ trợ phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, đồng thời
cung cấp một số thông tin cụ thể nhằm tăng độ tin cậy và sức thuyết phục của phương
pháp điều tra.
- Nội dung: Cụ thể trao đổi với giáo viên về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc hình thành
và phát triển kĩ năng giao tiếp của trẻ mẫu giáo. Từ đó thu thập ý kiến của giáo viên
nhằm đánh giá đúng kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi, nâng cao chất lượng đầu ra của
học sinh.
7.2.4. Phƣơng pháp chuyên gia


Mục đích: Chuyên gia là người thấy rõ nhất những mâu thuẫn và những vấn đề tồn tại
trong lĩnh vực hoạt động của mình, đồng thời các chuyên gia luôn hướng về tương lai
để giải quyết những vấn đề đó dựa trên những hiểu biết sâu sắc, kinh nghiệm phong

của đề tài gồm ba chương


Chƣơng 1: Cơ sở lý luận phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi qua trò chơi
đóng vai theo chủ đề.
Chƣơng 2: Thực trạng phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi qua trò
chơi đóng vai theo chủ đề ở các trường mầm non huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên.
Chƣơng 3: Biện pháp phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi qua trò chơi
đóng vai theo chủ đề ở các trường mầm non huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên.


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5 - 6
TUỔI QUA TRÕ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ
1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Những nghiên cứu trên thế giới
Từ lâu, giáo dục mầm non đã giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp đào tạo và
bồi dưỡng con người. Đây là nhiệm vụ khó khăn cho các nhà giáo dục, vì lứa tuổi mầm
non là độ tuổi khó giáo dục và cũng là lứa tuổi ban đầu hình thành nhân cách của một con
người. Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ - đặc biệt là trò chơi ĐVTCĐ giữ
một vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển nhân cách cho trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi).
Cho nên hoạt động vui chơi – đặc biệt là trò chơi ĐVTCĐ đã từ lâu thu hút, lôi cuốn sự
quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau như: sinh học, xã
hội học, tâm lý học, giáo dục hoc. Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, nhiều học thuyết về
trò chơi xuất hiện. Trên cơ sở đó, các nhà khoa học phát triển trò chơi ĐVTCĐ ở trẻ. Các
nhà tâm lý học, giáo dục học như: A.N. Leonchiep; Đ.B. Enconhin; N.K. CrupxKaia; A.P.
Uxova; A.V. Daporozet; L.X. Vugotxky; A.X. Macarenco; A.I. XororoKiala…đã khẳng
định hoạt động chơi chính là một phương tiện vô cùng hữu hiệu trong giáo dục nhân cách
cho trẻ. Các nhà nghiên cứu Xô Viết đã đưa ra cách nhìn mới về bản chất xã hội trong trò
chơi trẻ em. Họ đều khẳng định: trò chơi – đặc biệt là trò chơi ĐVTCĐ có vai trò quan

mà các nhà khoa học đem lại. Nhưng vẫn chưa hẳn có một công trình nào nghiên cứu về sự hình
thành, phát triển kĩ năng giao tiếp ở trẻ 5- 6 tuổi thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề.

1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
Đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu về trò chơi, sử dụng chúng vào việc hình thành và phát triển
nhân cách, giáo dục đạo đức, lòng nhân ái, giáo dục tính tích cực giao tiếp, giáo dục tính hợp
tác, giáo dục thể chất cho trẻ em nói chung và trẻ mẫu giáo nói riêng. Tác giả Nguyễn Văn
Lũy, Trần Thị Tuyết Hoa chỉ ra rằng, ảnh hưởng của trò chơi đối với sự phát triển nhân cách của
đứa trẻ thể hiện ở chỗ, thông qua trò chơi , trẻ tìm hiểu hành vi và mối quan hệ qua lại của người
lớn mà đứa trẻ coi là mẫu mực đối với hành vi của nó, Qua trò chơi đứa trẻ cũng rèn luyện được
những kĩ xảo giao tiếp cơ bản, những phẩm chất cần thiết để tiếp xúc với các bạn cùng tuổi. Để
gây hứng thú cho bạn chơi , đứa trẻ phải biết phục tùng các quy tắc chứa đựng trong vai chơi
mà nó đã nhận cho mình.
Trong các công trình nghiên cứu của các tác giả Nguyễn Ánh Tuyết, Nguyễn Thạc, Ngô
Công Hoàn, Lê Xuân Hồng, Nguyễn Xuân Thức đã tập trung nghiên cứu những khía cạnh
tâm lí của giao tiếp ở trẻ em. Các tác giả đã chỉ ra những đặc điểm giao tiếp của trẻ và đưa
ra những phương hướng hình thành tính tích cực giao tiếp cho trẻ 5 - 6 tuổi.
Các tác giả Nguyễn Văn Lê, Trần Trọng Thuỷ, Trần Ngọc Thêm, Bằng Giang lại nghiên
cứu sâu hơn về những đặc trưng văn hoá giao tiếp của con người Việt Nam và những vấn đề
về phương tiện giao tiếp. Trong những công trình nghiên cứu của những tác giả này còn đề
cập đến những kỹ năng giao tiếp đặc trưng, các nét tính cách biểu lộ qua giao tiếp,


Tác giả Nguyễn Văn Lũy, Trần Thị Tuyết Hoa chỉ ra rằng, ảnh hưởng của trò chơi tới sự phát
triển nhân cách của đứa trẻ thể hiện ở chỗ, thông qua trò chơi, trẻ tìm hiểu hành vi và những mối
quan hệ qua lại giữa người lớn mà đứa trẻ coi là mẫu mực đối với hành vi của nó. Qua trò chơi,
đứa trẻ rèn luyện được những kĩ xảo giao tiếp cơ bản, những phẩm chất cần thiết để tiếp xúc với
các bạn cùng tuổi. Để gây hứng thú cho bạn chơi, đứa trẻ phải biết phục tùng các quy tắc chứa
đựng trong vai chơi mà nó đã nhận cho mình [ 28]
Đã có nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề hoạt động vui chơi đặc biệt là trò chơi ĐVTCĐ

người nhằm mục đích trao đổi tình cảm, tư tưởng, vốn sống, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp”.[15]
Tác giả Trần Trọng Thủy quan niệm: “ Giao tiếp của con người là một quá trình có chủ định
hay không có chủ đinh, có ý thức hay không có ý thức mà trong đó các cảm xúc và tư tưởng
được biểu đạt trong các thông điệp bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ [34] .
Như vậy, từ các khái niệm về giao tiếp trên, chúng tôi quan niệm: Giao tiếp của trẻ 5 –6 tuổi
là quá trinh tiếp xúc tâm lí của trẻ với những ngƣời khác nhằm mục đích truyền đạt,
tiếp cận thông tin, tƣ tƣởng, tình cảm và hành động của trẻ với các chủ thể qua việc hiểu
ngôn ngữ và diễn đạt ngôn ngữ bằng lời nói, nét mặt,cử chỉ. Thông qua giao tiếp, nhân
cách của trẻ đƣợc hình thành và phát triển.

1.2.2. Vai trò của giao tiếp đối với sự phát triển cho trẻ 5- 6 tuổi
Giao tiếp đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển tâm lí, nhân cách cá nhân.
Vì vậy. con người nói chung, trẻ em nói riêng rất cần phải rèn luyện các kĩ năng giao tiếp, bởi
lẽ sự phát triển của một cá nhân phụ thuộc vào sự phát triển của cá nhân khác mà nó giao tiếp
trực tiếp trực tiếp và gián tiếp
Ngày nay, giao tiếp trở thành vấn đề rộng lớn, có ý nghĩa quan trọng trong khoa học và
cuộc sống. Người ta không thể nghiên cứu con người với tính cách là đơn vị độc lập,
không phụ thuộc vào môi trường xã hội xung quanh vì: “Bản chất con người không phải
là trừu tượng vốn có của một cá nhân riêng biệt. Trong tính hiện thực của nó, bản chất
con người là tổng hoà của tất cả những mối quan hệ xã hội” (Mác - Anghen “Tuyển tập”
- Nhà xuất bản sự thật Hà Nội, 1971)
Trong quá trình giao tiếp với nhau, người ta trao đổi quan niệm với nhau. Trong quan
niệm của họ thể hiện thái độ đánh giá về mặt trí tuệ của họ đối với những mặt khác nhau
của đời sống thực tế, của đời sống vật chất và tinh thần. Những quan niệm này có thể
giống nhau và như thế thì củng cố lẫn nhau và trở thành cơ sở cho hoạt động chung và
cho cách xử sự (giống nhau) của những người ấy. Những quan niệm giống nhau sẽ củng
cố thái độ đạo đức nảy sinh một cách tự phát. Còn trong trường hợp có những quan niệm
khác nhau thì sẽ nảy ra sự đấu tranh quan niệm dẫn đến việc hình thành quan điểm
chung. Trong quá trình giao tiếp người ta cũng trao đổi kiến thức cho nhau và chính như


Ở lứa tuổi mầm non thì tính đồng cảm và dễ xúc cảm nổi trội trong tất cả các hoạt động
tâm lí. Khi thấy bạn vui thì mình cũng vui theo, khi thấy bạn buồn hoặc khóc thì tâm trạng
của trẻ cũng không vui vẻ


 Duy kỉ - một nét tâm lí còn biểu hiện ở lứa tuổi mẫu giáo
Duy kỉ - một nét tâm lí còn biểu hiện ở lứa tuổi mẫu giáo, “ duy kỉ” ảnh hưởng đến quan
hệ của trẻ trong hoạt động vui chơi, để duy kỉ không trở thành nguyên nhân chính của xung
đột thì cần phải phát triển khả năng tự ý thức của trẻ.
1.3.2.3. Đặc điểm giao tiếp của trẻ 5 - 6 tuổi
- Vốn từ của trẻ tăng lên rõ rệt khoảng 3500 – 4500 từ, trẻ đã có thể dung từ phù hợp với
nội dung, hoàn cảnh và đối tượng giao tiếp, đặc biệt trẻ có khả năng nhận biết được những
sắc thái biểu cảm của lời nói: vui, buồn, sợ hãi,..
- Trẻ có thể diễn đạt được những xúc cảm , nhu cầu, ý nghĩ và hiểu biết của mình qua lời
nói, biết sử dụng lời nói để có những chỉ dẫn những vấn đề cho người khác hiểu và có thể
hiểu những chỉ dẫn về những vấn đề qua lời nói hành động
-

Đối với những trẻ được rèn luyện về mặt giao tiếp đã có thể sử dụng khá hiệu quả

phương tiện giao tiếp phi ngôn từ ( cử chỉ, nét mặt, …)
- Tính tích cực trong giao tiếp của trẻ cũng được phát triển một cách rõ nét

1.3. Kĩ năng giao tiếp của trẻ 5 – 6 tuổi
1.3.1. Kĩ năng
1.3.1.1. Khái niệm
Kỹ năng là một vấn đề phức tạp bởi vậy có rất nhiều quan niệm khác nhau về kỹ năng.
Có thể hệ thống thành hai quan điểm sau:
- Quan điểm thứ nhất: Xem xét kỹ năng nghiên về mặt kỹ thuật của thao tác, hành
động.

thực tiễn.
Như vậy, dựa trên các quan điểm có thể hiểu, Kĩ năng là năng lực thực hiện có
kết quả một hành động hay một hoạt động nào đó bằng cách lựa chọn và vận
dụng đúng đắn, hiệu quả những tri thức, kinh nghiệm và những cách thức hành
động vào thực tiễn.
1.3.1.2. Sự hình thành và phát triển kĩ năng
Theo P.Ia.Galperin và các đồng sự của ông thì cho rằng cơ chế hình thành tri thức và kĩ
năng chính là cơ chế hình thành hành động trí óc qua 5 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: Thiết lập cơ sở định hướng hành động
- Giai đoạn 2: Hành động với đồ vật hay vật chất hóa
- Giai đoạn 3: Hành động ngôn ngữ bên ngoài
- Giai đoạn 4: Hành động với lời nói thầm
- Giai đoạn 5: Hành động trong trí óc
Bên cạnh đó, Tác giả Trần Quốc Thành cho rằng để hình thành kĩ năng cần trải qua ba giai
đoạn bao gồm:
- Giai đoạn nhận thức đầy đủ về mục đích, cách thức, điều kiện hành động.


- Giai đoạn quan sát mẫu và làm theo mẫu
- Giai đoạn tập luyện để tiến hành các hành động theo đúng yêu cầu, điều kiện hành
động nhằm đạt mục đích đã đặt ra

1.3.2. Kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi
1.3.2.1. Khái niệm kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi
Kĩ năng giao tiếp chính là năng lực để tiến hành các thao tác, các hành động, năng lực
thể hiện được cảm xúc, thái độ nhằm giúp cho chủ thể giao tiếp trao đổi thông tin với
đối tượng giao tiếp hay nói một cách khác, kĩ năng giao tiếp là toàn bộ những thao tác
cử chỉ, thái độ, ngôn ngữ được phối hợp một cách hài hòa, hợp lí nhằm điều chỉnh đối
tượng giao tiếp để thực hiện mục tiêu của chủ thể giao tiếp, qua đó có thể hiểu định
nghĩa kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5 – 6 tuổi như sau: “Kỹ năng giao tiếp là sự nhận

nhóm chơi ở góc phân vai, các bạn đang trò chuyện cùng nhau làm những chiếc bánh,
trẻ cũng tham gia trong nhóm chơi đó, các bạn nói chuyện rất nhỏ nhẹ, thì đòi hỏi trẻ
cũng phải giao tiếp như bạn, chứ không thể hét toáng lên, làm ảnh hưởng đến nhóm
chơi.
+ Kĩ năng sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn từ ( cử chỉ, nét mặt, ánh mắt):
Kỹ năng giao tiếp đòi hỏi trẻ phải biết sử dụng giọng điệu, có khi lên cao giọng, có khi
hạ giọng, kết hợp với ánh mắt, cử chỉ nhằm truyền đến bạn mình là mình đang mong
muốn điều gì, đang suy nghĩ như thế nào để bạn hiểu được ý muốn cần diễn đạt bên
cạnh đó trẻ biêt sử dụng đúng từ, phù hợp với nội dung và hoàn cảnh giao tiếp cụ thể.
+ Kĩ năng làm chủ bản thân khi giao tiếp ( làm chủ cảm xúc, hành động, không nói
leo, không ngắt lời người khác khi đang trò chuyện): Chính bản thân trẻ phải tự điều

khiển được cảm xúc, thái độ của mình, bên cạnh đó trẻ sẽ thể hiện rõ sự tự tin
khi giao tiếp với bạn và với tập thể, chính trẻ sẽ trình bày và thuyết phục đối
tượng mà trẻ giao tiếp để đối tượng giao tiếp lắng nghe và phản ứng lại.
+ Kĩ năng hỏi lại hoặc có những biểu hiện qua cử chỉ, điệu bộ, nét mặt khi hiểu người
khác nói: khi trẻ chưa nghe rõ hoặc chưa hiểu một vấn đề nào đó trong giao tiếp, đòi
hỏi chính bản thân trẻ phải có kĩ năng hỏi lại người khác, hoặc khi trẻ đã hiểu rõ vấn
đè, trẻ sẽ biểu hiện bằng cách chăm chú, mỉm cười hay gật đầu đồng ý với một vấn đề
gaio tiếp nào đó mà trẻ đang trực tiếp tham gia.
+ Kỹ năng nhận thức và phán đoán đối tượng giao tiếp: Trẻ 5 – 6 tuổi sẽ phán đoán
được bạn của mình như thế nào qua cử chỉ, hành vi, có những trẻ chú ý, tập trung cao
độ, trẻ sẽ đoán được tiếp theo bạn của mình sẽ thể hiện được việc làm gì hay hành
động gì tiếp theo đối với mình và những người xung quanh.
Các kĩ năng giao tiếp trên mang tính độc lập, nhưng lại có mối quan hệ qua lại với
nhau, hỗ trợ nhau để giúp cho quá trình phát triển giao tiếp của trẻ ngày càng hoàn
thiện hơn.


1.4. Trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ 5- 6 tuổi

kịch, trò chơi học tập, trò chơi dân gian, trò chơi đóng vai theo chủ đề…các trò chơi
này lần lượt xuất hiện cùng với sự phát triển của trẻ.