CHỦ ĐỀ 1: THẾ GIỚI SỐNG
Số tiết: 3
Tiết chương trình: 1, 2, 3
1. Xác định vấn đề cần giải quyết của bài học:
− Phân biệt sinh vật với vật vô sinh
− Thế giới sống đa dạng phong phú nhưng luôn có nhiều điểm giống nhau, điều đó được
chứng minh như thế nào
− Đặc điểm của từng giới sinh vật theo tiêu chí phân loại
2. Xác định nội dung kiến thức cần xây dựng trong bài học:
2.1 Nội dung 1: Các cấp tổ chức của thế giới sống
2.1.1 Các cấp tổ chức của thế giới sống:
− Thế giới sống được tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc chặt chẽ: phân tử → bào quan→ tế
bào→ mô → cơ quan→ hệ cơ quan→ cơ thể → quần thể → quần xã → hệ sinh thái
− Các cấp tổ chức cơ bản của thế giới sống bao gồm:tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã,hệ
sinh thái
− Trong đó, tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sinh vật.
+ Tế bào vừa là đơn vị cấu trúc
+ Tế bào vừa là đơn vị chức năng
2.1.2 Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống:
2.1.2.1 Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
− Tổ chức sống cấp dưới làm nền tảng xây dựng nên tổ chức sống cấp trên.
− Ngoài đặc điểm của tổ sống cấp thấp, tổ chức cấp cao còn có những đặc tính riêng gọi
là đặc tính nổi trội.
− Được hình thành do sự tương tác của các bộ phận cấu thành mà mỗi bộ phận cấu thành
không thể có được.
− Đặc tính `nổi trội của thế giới sống: Chuyển hóa vật chất và năng lượng, sinh trưởng và
phát triển, cảm ứng, tự điều chỉnh, tiến hóa thích nghi.
2.1.2.2 Hệ thống mở và tự điều chỉnh:
− Mọi cấp tổ chức sống đều không ngừng trao đổi chất với môi trường, chịu sự tác động
của môi trường và góp phần làm biến đổi môi trường
− Mọi cấp tổ chức sống đều có các cơ chế tự điều chỉnh đảm bảo duy trì và điều hòa sự


Nhân thực

Nhân thực

Nhân thực

Nhân thực

Mức độ tổ
chức cơ thể

Đơn bào.

Đơn bào, đa bào.

Đơn bào,
đa bào phức tạp

Đa bào phức tạp.

Đa bào phức tạp.

Phương thức
dinh dưỡng

-Dị dưỡng: Kí
sinh, cộng sinh,
hoại sinh
-Tự dưỡng

- Có vai trò quan trọng roi nguyên thủy
- Có vai trò quan
trọng
-ĐV đơn bào:
trùng biến hình,
trùng giày, trùng Nấm men, sợi, rơm
roi, tảo lục, nâu,
đỏ, nấm nhầy

-Động vật: thân lỗ,
ruột khoang, giun
-Thực vật: rêu, quyết, dẹp, giun tròn, giun
hạt trần, hạt kín
đốt, thân mềm, chân
khớp, da gai, động
vật có dây sống

3. Xác định mục tiêu của bài học (sau khi học xong học sinh sẽ đạt được):
3.1. Kiến thức: (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao)
− Giải thích được nguyên tắc tổ chức thứ bậc của thế giới sống và có cái nhìn bao quát về
thế giới sống.
− Giải thích được tại sao tế bào lại là đơn vị cơ bản tổ chúc nên thế giới sống
− Nêu được khái niệm giới, hệ thống phân loại sinh giới.
− Nêu được đặc điểm chính của mỗi giới sinh vật.
3.2. Kĩ năng:
− Tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, lớp.
− Kỹ năng lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ.
− Kỹ năng tìm kiếm, xử lí thông tin về các cấp tổ chức thế giới sống và đặc điểm chung
của thế giới sống.
− Kỹ năng quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm, hợp tác trong hoạt động nhóm.

3.4.1.6. NL hợp tác
Làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm
3.4.1.7. NL sử dụng CNTT
Sử dụng các phần mềm học tập (cụ thể) trong chủ đề
Sử dụng máy ảnh, thông tin…
3.4.1.8. NL sử dụng ngôn ngữ
NL sử dụng Tiếng Việt:...
Sử dụng các thuật ngữ khoa học trong chủ đề.
3.4.2. Các năng lực chuyên biệt
3.4.2.1. NL quan sát: mô tả, liệt kê, xác định các cấp tổ chức sống, các cấp cơ bản, cấp cơ
bản nhất
3.4 2.2. NL phân loại, so sánh: so sánh khác biệt giới thực vật với giới động vật
3.4.2.3. NL tri thức: các kiến thức đặc thù của môn sinh: bào quan, tế bào, mô, cơ quan, hệ
cơ quan, cơ thể, quần thể, quần xã, hệ sinh thái, các đặc tính nổi trội của sinh giới, hệ thống mở,
tự điều chỉnh...
4. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
4.1 Chuẩn bị của giáo viên:
− Thiết bị dạy học: giáo án điện tử, giáo án word, tranh các cấp tổ chức thế giới sống, sơ
đồ cây phát sinh, hình đại diện của các giới
− Học liệu: SGK, sách giáo viên, internet
4.2 Chuẩn bị của học sinh:
− Tài liệu học tập (SGK)
SINH HỌC 10

3


− Tham khảo học liệu có liên quan
− Chuẩn bị bài ở nhà
5. Tiến trình dạy học:

nhiệm vụ
Bao quát lớp, phát hiện những khó khăn, vấn đề phát sinh của từng nhóm,
giáo viên có hướng dẫn, hỗ trợ kịp thời
Gọi nhóm bất kì, thành viên bất kì và các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Báo cáo, thảo Học sinh có thể trình bày miệng, bảng phụ, giấy…
3
luận
HS trình bày vấn đề về thế giới sống theo yêu cầu
Tương tác trao đổi giữa học sinh với giáo viên
Đánh giá kết Giáo viên hướng dẫn học sinh phát biểu vấn đề; trình bày vấn đề
quả thực hiện Cho điểm nhóm, cá nhân trình bày vấn đề đạt yêu cầu cao
4
nhiệm vụ học Gợi ý học sinh phát hiện các vấn đề cần giải quyết tiếp theo
Giáo viên đánh giá kết luận  ND 2.1.1
tập
5.1.2 Hoạt động 2:Đặc điểm chung của thế giới sống

STT

Bước

1
2

Chuyển giao
nhiệm vụ
Thực hiện

SINH HỌC 10



Chuyển giao
nhiệm vụ

2

Thực hiện
nhiệm vụ

3

Báo cáo, thảo
luận

4

Đánh giá kết
quả thực hiện
nhiệm vụ học
tập

Nội dung
Sinh giới đa dạng và phong phú, để thuận lợi trong việc nghiên cứu học tập,
các nhà sinh học đã chia sinh giới thành nhiều giới, đó là những giới nào?
Dựa trên những tiêu chí nào phân loại như vậy? Đặc điểm chung của từng
giới?
Học sinh thực hiện nhiệm vụ được giao.
Cùng nhau thảo luận, nghiên cứu thông tin SGk và thực tế hoàn thành vấn đề
được giao
Nghiên cứu được các vấn đề

6.2.2.1 Nhận biết: Những giới sinh vật nào gồm các sinh vật nhân thực?
6.2.2.2 Thông hiểu: Vì sao nấm không được xếp vào giới thực vật ?
6.2.2.3 Vận dụng: Sự khác biệt cơ bản giữa giới Động vật và giới Thực vật? Vì sao
chúng ta phải bảo vệ rừng?
6.2.2.4 Vận dụng cao: Nguyên nhân làm cho độ đa dạng sinh học ở Việt Nam giảm sút và
tăng độ ô nhiễm môi trường, chúng ta cần làm gì để bảo vệ đa dạng sinh học?
7. Rút kinh nghiệm:
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................

SINH HỌC 10

6