ĐỀ TÀI: KẾT HỢP ĐA DẠNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY
TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
TÊN SKKN: KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN KĨ NĂNG
SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A
PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đất nước ta đang bước vào thời kỳ hội nhập, xã hội phát triển không ngừng.
Kỹ năng sống là vấn đề vô cùng quan trọng. Nó góp phần quyết định sự thành
công của một đời người. Có thể nói kĩ năng sống chính là những nhịp cầu giúp con
người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh.
Người có kĩ năng sống phù hợp sẽ luôn vững vàng trước những khó khăn, thử
thách; biết ứng xử, giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp. Họ thường
thành công hơn trong cuộc sống, luôn yêu đời và làm chủ cuộc sống của chính
mình. Ngược lại người thiếu kĩ năng sống thường bị vấp ngã, dễ bị thất bại trong
cuộc sống. Ví dụ: Những người không có kĩ năng giao tiếp sẽ khó khăn trong việc
xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp với những người xung quanh, khó khăn hơn
trong hợp tác làm việc và cùng giải quyết các vấn đề nảy sinh khi giải quyết những
nhiệm vụ chung…Hoặc người không có kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giải quyết
vấn đề dễ mắc sai lầm hoặc chậm trễ trong việc đưa ra quyết định và phải trả giá
cho những quyết định sai lầm của mình…
Kĩ năng sống còn thúc đẩy sự phát triển của xã hội, giúp ngăn ngừa các vấn đề
của xã hội và bảo vệ quyền con người. Việc thiếu kĩ năng sống của cá nhân là một
nguyên nhân làm nảy sinh nhiều tệ nạn xã hội như: nghiện ma túy, nghiện rượu,
nghiện thuốc lá, mại dâm, cờ bạc, trộm cắp…
Trong những năm gần đây, công nghệ thông tin phát triển, đặc biệt là các trang
mạng xã hội ra đời ngày càng nhiều làm cho con người chìm đắm trong thế giới ảo
mà quên mất thế giới thật xung quanh mình dẫn đến hậu quả nặng nề là thiếu kĩ
năng sống. Từ đó dẫn đến nhiều hệ lụy khác như tình trạng bạo lực học đường, thời
gian gần đây gây bức xúc dư luận, có nhiều nguyên nhân nhưng trong đó không
thể phủ nhận là do thiếu kĩ năng sống.
xã hội giúp con người dễ cảm thông chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống.
Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành nhiều giá trị nhân cách, giàu ước
mơ, thích tìm tòi khám phá, song còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, dụ dỗ
và kích động…Đặc biệt là trong bối cảnh xã hội phát triển như ngày nay các em
thường xuyên bị tác động bởi nhiều yếu tố tích cực và tiêu cực. Nếu không được
giáo dục kĩ năng sống, thiếu đi kĩ năng sống thì các em dễ bị lôi kéo vào các hành
vi tiêu cực, bạo lực, lối sống ích kỉ, lai căng, thực dụng, dễ phát triển lệch lạc về
nhân cách. Một trong những nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng tiêu cực của một
bộ phận học sinh phổ thông trong thời gian vừa qua như: nghiện hút, bạo lực học
đường, ăn chơi sa đọa…chính là do các em thiếu đi kĩ năng sống cần thiết như: kĩ
năng xác định giá trị, kĩ năng từ chối, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giải quyết mâu
thuẫn và kĩ năng giao tiếp…
Vì vậy giáo dục kĩ năng sống cho thế hệ trẻ là rất cần thiết giúp các em có
trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước. Làm thế nào để rèn
luyện kĩ năng sống cho học sinh đạt hiệu quả tốt nhất. Muốn vậy phải rèn luyện kĩ
năng sống cho học sinh thông qua các môn học một cách linh hoạt. Bản thân là
một giáo viên dạy văn tôi mạnh dạn giới thiệu cách rèn luyện kĩ năng sống cho học
sinh khi dạy tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”. Hy vọng đem lại hứng thú và bổ ích cho
quý thầy cô trong công tác giảng dạy.
2. Cơ sở thực tiễn
a/ Thuận lợi:
Đất nước ta đang hội nhập, mở cửa và phát triển trong xu hướng toàn cầu. Đất
nước phát triển chủ yếu bằng nền kinh tế tri thức nên khả năng giao tiếp và nắm
bắt cơ hội là rất cần thiết. Trong xã hội cũng có rất nhiều người thành đạt nhờ có kĩ
năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng giao
tiếp, kĩ năng ra quyết định…Nếu thiếu kĩ năng sống rất khó để thành công trong
cuộc sống.
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 2
trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
Trong chương trình học có một số tiết học nhằm rèn luyện kĩ năng sống cho
học sinh như phỏng vấn và trả lời phỏng vấn, phát biểu tự do, phát biểu theo chủ
đề… cũng góp phần thuận lợi cho việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh như kĩ
năng giao tiếp, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng
thể hiện sự tự tin, kĩ năng đảm nhận trách nhiệm…
b/ Khó khăn:
Bản thân học sinh và gia đình chưa thấy tầm quan trọng của việc rèn luyện kĩ
năng sống, mà chỉ chú trọng học kiến thức đặc biệt là những môn học thời thượng
để chọn nghề nên không chú trọng học văn, có học thì cũng học với hình thức đối
phó, học chay, học vẹt. Cuộc sống thời hiện đại làm cho cha mẹ luôn bận rộn với
công việc nên không có thời gian trò chuyện trao đổi, gần gũi với con cái từ nhỏ
hoặc quá cưng chiều không cho con ra ngoài giao tiếp, trải nghiệm đã làm hạn chế
các kĩ năng sống của con như thiếu đi kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự tự tin,
kĩ năng tìm kiếm và xử lý thông tin, kĩ năng ra quyết định…
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 3
ĐỀ TÀI: KẾT HỢP ĐA DẠNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY
TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
Trường học ở vùng sâu vùng xa, cơ sở vật chất còn khó khăn. Học sinh ít có
điều kiện tham gia các hoạt động xã hội. Bản thân học sinh chưa tích cực thể hiện
mình…
Trong tiết học văn do không chú trọng nên học sinh không đầu tư thời gian vào
môn văn. Đến lớp không soạn bài, học bài và không phát biểu ý kiến xây dựng bài,
từ đó khó tích hợp rèn kĩ năng sống cho học sinh. Do học sinh thụ động nên giáo
viên không thể dùng các phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh mà phải
khác bổ sung. Trong quá trình hỏi và trả lời giữa giáo viên và học sinh giúp rèn kĩ
năng lắng nghe tích cực, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng tư duy sáng tạo…
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 4
ĐỀ TÀI: KẾT HỢP ĐA DẠNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY
TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
Ví dụ: Giáo viên có thể đặt câu hỏi sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị biểu
hiện như thế nào trong đêm tình mùa xuân? Chi tiết nào có vai trò quyết định đến
sự hồi sinh? Phân tích ý nghĩa? Gọi học sinh trả lời những em khác lắng nghe và
bổ sung để hoàn thiện câu hỏi. Cuối cùng giáo viên chốt lại câu hỏi.
Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng tư
duy sáng tạo…
Giáo viên tiếp tục dùng phương pháp vấn đáp. Hỏi: Em hãy trình bày ý nghĩa
văn bản?
Giáo viên có thể gọi học sinh khác bổ sung nếu học sinh trước trình bày chưa
đầy đủ.
Phương pháp này giúp học sinh rèn luyện một số kĩ năng sống cụ thể như kĩ
năng kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng quản lí thời gian, kĩ năng
lắng nghe tích cực…
b/ Phương pháp thảo luận:
Cách thức học theo nhóm (Giáo viên có thể vận dụng kĩ thuật khăn trải bàn) sẽ
giúp học sinh rèn luyện một số kĩ năng: kĩ năng giao tiếp với bạn bè khi xây dựng
nội dung bài học, kĩ năng xử lý tình huống, xử lý những thông tin ý kiến có thể trái
chiều nhau, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng thể hiện sự tự tin mạnh dạn bày tỏ suy
nghĩ và ý kiến của mình, kĩ năng lắng nghe tích cực giúp cho việc thảo luận nhóm
đạt hiệu quả cao, kĩ năng hợp tác, kĩ năng đảm nhận trách nhiệm, kĩ năng quản lý
giàu”. Đó chính là kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng khẳng
định mình, kĩ năng thể sự tự tin. Đây cũng là một trong những kĩ năng cần thiết
trong cuộc sống. Trong cuộc sống, chúng ta cần có kĩ năng để giải quyết tốt nhất
những vấn đề gặp phải.
Nhóm 2: Mị làm dâu nhà thống lí Pá Tra lúc nào “mặt cũng buồn rười rượi…
lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa…”. Sống lâu trong cái nghèo cái khổ thành
quen tâm hồn Mị chai sạn không còn ý thức phản kháng. Giáo viên thông qua đó
giáo dục cho học sinh. Trong những trường hợp như vậy chúng ta phải có những kĩ
năng: kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thương lượng, kĩ năng
giải quyết mâu thuẫn, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng ra quyết định…
Nhóm 3: Vào những đêm tình mùa xuân sức sống tiềm tàng trong Mị trỗi dậy.
Mị lén uống rượu, có ý thức làm đẹp, muốn được đi chơi… Cho thấy sức sống
trong Mị đã hồi sinh. Rèn luyện những kĩ năng cần thiết cho học sinh như: kĩ năng
kiểm soát cảm xúc, kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng thương lượng, kĩ năng
thể hiện sự cảm thông…
Giáo viên gọi nhóm 4 trình bày bổ sung cho đầy đủ. Giáo viên giảng chốt lại
nội dung giúp học sinh rèn luyện một số kĩ năng cần thiết khi thuyết trình về nội
dung Mị cắt dây trói và chạy theo A Phủ. Đó là kĩ năng thể hiện sự cảm thông một
con người tưởng chừng như vô cảm, tâm hồn chai sạn như Mị nhưng khi nhìn thấy
“Một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại…Mị chợt nhớ
lại đêm năm trước A Sử trói Mị…” đó là dựa trên kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác
định giá trị, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện sự cảm thông, kĩ năng giải quyết
vấn đề. Chính nhờ có những kĩ năng đó Mị đã có hành động cắt dây trói cho A Phủ
và chạy theo. Giáo viên rèn kĩ năng cho học sinh như: kĩ năng thể hiện sự cảm
thông, kĩ năng kiểm soát cảm xúc, kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng ra
quyết định…
- Đó chính là kĩ năng ra quyết định. Trong cuộc sống hàng ngày con người
luôn phải đối mặt với những tình huống, những vấn đề cần giải quyết buộc chúng
ta phải lựa chọn và đưa ra quyết định.
- Kĩ năng ra quyết định là khả năng của cá nhân biết quyết định lựa chọn
trốn khỏi nhà thống lí Pá Tra để tìm một cuộc sống mới tốt đẹp hơn hoặc hai cha
con tìm cách bỏ trốn đến vùng khác làm ăn sinh sống thì giáo viên cũng phải ghi
nhận. Tuy vậy cũng giúp học sinh thấy chủ đề không còn nổi bật, không tạo được
ấn tượng cho người đọc.
Phương pháp này giúp học sinh rèn luyện một số kĩ năng sống cụ thể như kĩ
năng tự nhận thức biết nhìn nhận đánh giá về bản thân, kĩ năng xác định giá trị, kĩ
năng thương lượng, kĩ năng đặt mục tiêu, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giao tiếp,
kĩ năng tư duy phê phán, kĩ năng tư duy sáng tạo, kĩ năng giải quyết vấn đề…
Khi nêu vấn đề giáo viên cần chú ý dựa trên những kiến thức của học sinh,
những vấn đề đặt ra phải gây được sự hứng thú và vừa sức của học sinh.Trong quá
trình học sinh tư duy để trả lời những vấn đề mà giáo viên đặt ra sẽ rèn luyện cho
học sinh một số kĩ năng cần thiết: kĩ năng tư duy, khả năng tưởng tượng phong phú
…Khi nghe giáo viên lập luận so sánh học sinh sẽ nhận thức thêm nội dung sâu sắc
của bài học.
d/ Phương pháp thuyết trình:
Giáo viên yêu cầu học sinh thuyết trình một vấn đề nào đó của bài, những đề
tài khó giáo viên cần giao trước vấn đề đó để học sinh về nhà chuẩn bị nội dung, tư
liệu, hình ảnh (nếu cần thiết). Giáo viên có thể yêu cầu học sinh thuyết trình về
phần tác giả, tóm tắt tác phẩm.
Thuyết trình về nhân vật A Phủ. Thông qua những nét tính cách của A Phủ,
giáo viên có thể tích hợp để rèn luyện một số kĩ năng.
- Kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng giao tiếp A Phủ
nghèo nhưng không mặc cảm luôn yêu đời, chăm chỉ lao động, được nhiều cô mê,
nhiều người nói “Đứa nào được A Phủ cũng bằng được con trâu tốt trong nhà,
chẳng mấy lúc mà giàu”
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 7
tích lũy vốn kiến thức văn học, vốn sống phong phú hơn.
Tóm lại: Rèn kĩ năng sống cho học sinh khi dạy tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”
có nhiều giải pháp nhưng trong phạm vi một tác phẩm khó thực hiện được đầy đủ,
tôi chỉ xin giới thiệu cách tiếp cận từ phương pháp.
2. THIẾT KẾ MINH HỌA GIÁO ÁN MẪU:
Sau đây là phần thiết kế cho một tác phẩm nhằm rèn luyện kĩ năng sống cho
học sinh khi dạy tác phẩm “ Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài.
A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 8
ĐỀ TÀI: KẾT HỢP ĐA DẠNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY
TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
- Thấy được cuộc sống cực nhục, tối tăm và quá trình vùng lên tự giải phóng
của đồng bào các dân tộc Tây Bắc.
- Hiểu được những nét đặc sắc của tác phẩm.
- Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng biết lắng
nghe, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng thể hiện sự tự tin…
B. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1. Kiến thức:
- Nỗi thống khổ của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn
phong kiến và thực dân. Vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng mãnh liệt và quá trình
vùng lên tự giải phóng của đồng bào miền cao.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật sinh động, chân thực; miêu tả và phân tích nhân
vật sắc sảo, tinh tế; lối kể chuyện hấp dẫn.
2. Kĩ năng:
- Năm 1996 được tặng giải thưởng
Hồ Chí Minh về văn học nghệ
thuật.
- Tác phẩm chính: Dế Mèn phiêu
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 9
ĐỀ TÀI: KẾT HỢP ĐA DẠNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY
TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
lưu kí (1941), O chuột (1942),
Truyện Tây Bắc (1953)…
2. Tác phẩm Vợ chồng A Phủ:
- Rèn luyện kĩ
- Giáo viên tiếp tục năng nhận thức,
dùng phương pháp vấn tích lũy tri thức,
kĩ năng tư duy
đáp:
Hỏi: Em hãy nêu xuất tìm tòi khám phá.
- Kĩ năng lắng
xứ của tác phẩm?
- Giáo viên: gọi học nghe tích cực.
a/ Xuất xứ:
- Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ
(1952) in trong tập truyện Tây Bắc.
- Truyện được tặng giải nhất - Giải
phẩm chất tốt đẹp
của người dân
miền núi.
- Lúc đầu có ý định tự tử nhưng vì
thương cha nên không đành, lâu
ngày thành quen tâm hồn chai sạn,
tê liệt, câm lặng nhưng vẫn tiềm
tàng sức sống.
- A Phủ chàng trai mồ côi nghèo vì
bất bình, cương trực dám đánh con
quan nên bị bắt làm nô lệ cho nhà
- Rèn luyện kĩ thống lí Pá Tra.
năng giao tiếp, kĩ - Vì vô ý để mất bò bị Pá Tra trói
năng thể hiện sự đứng đến gần chết được Mị cắt dây
tự tin, kĩ năng tái trói.
hiện tri thức, kĩ
năng ứng xử tình - Họ cùng chạy trốn sang Phiềng
huống diễn tả nội Sa thành vợ chồng.
tâm, kĩ năng thể
hiện
sự
cảm
thông.
II. Đọc hiểu:
1. Nhân vật Mị:
- Rèn luyện kĩ
- Giáo viên có thể dùng năng tư duy sáng 1.1 Trước lúc làm dâu:
- Nhà nghèo thiếu nợ thống lí Pá
- Rèn luyện kĩ Tra nên bị bắt làm con dâu gạt nợ.
năng giao tiếp, lý
giải, chứng minh,
thuyết phục người
nghe đồng tình
với ý kiến của
mình.
- Rèn luyện kĩ
- Giáo viên có cho học năng lắng nghe,
trao đổi, từ đó thể
sinh thảo luận nhóm:
Nhóm 1: Cảm nhận về hiện sự đồng tình
hay bác bỏ.
nhân vật Mị lúc ở nhà
- Rèn luyện kĩ
năng
thương
lượng, kĩ năng
hợp tác, tìm kiếm
và xử lí thông tin,
kĩ năng giải quyết
Nhóm 2: Cảm nhận về mâu thuẫn kĩ
nhân vật Mị lúc làm năng lắng nghe,
dâu nhà thống lí Pá Tra tranh luận nhóm.
1.2 Lúc làm dâu:
a/ Cuộc sống tủi nhục:
- Không có tự do, tình yêu và hạnh
chi tiết thành luận
- Mị có ý thức phản kháng ngay từ
điểm.
khi bị bắt về nhà thống lí: “Có đến
- Rèn luyện kĩ
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 11
ĐỀ TÀI: KẾT HỢP ĐA DẠNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY
TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
năng giao tiếp,
thể hiện sự tự tin
khi nói, diễn đạt
trình bày, chọn
dẫn chứng thuyết
phục.
mấy tháng, đêm nào Mị cũng
khóc”. Mị đã chốn về nhà định
chào vĩnh biệt cha để “đi
chết”.Hành động tự tử của Mị dẫu
không phải là một con đường giải
thoát tích cực nhưng nó đã biểu
hiện sâu sắc của khát vọng tự do.
- Nhưng vì thương bố, Mị không
nỡ chết. “ở lâu trong cái khổ, Mị
- Rèn luyện kĩ
năng cảm thụ sâu
hơn nội dung,
nghệ thuật, tích
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
- Mị thấy phơi phới trở lại, thấy
mình còn trẻ, muốn đi chơi. Mị
khao khát cuộc sống tự do.
- Muốn tự tử cho thấy sức sống bắt
đầu hồi sinh.
- Xắn mỡ bỏ vào đèn thắp sáng
cuộc đời tăm tối của Mị.
- Mị quấn lại tóc, với tay lấy váy
hoa mặc đi chơi, muốn làm đẹp,
khao khát tự do hạnh phúc
- Mị không được đi chơi vì A Sử đã
trói đứng Mị một cách tàn nhẫn
nhưng không dập tắt được sức sống
trong Mị. Vẫn dõi theo tiếng sáo,
chân vùng bước đi, bị dây trói kéo
Trang 12
ĐỀ TÀI: KẾT HỢP ĐA DẠNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỂ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH KHI DẠY
TÁC PHẨM “VỢ CHỒNG A PHỦ” CỦA TÔ HOÀI
lũy vốn kiến thức về với thực tại, đau đớn nhận ra
văn học, vốn sống kiếp sống tủi nhục “không bằng
phong phú hơn.
cảm xúc, giải
đó?
quyết mâu thuẫn.
- Giáo viên bình giảng
sẽ giúp học sinh cảm - Rèn luyện kĩ
thụ sâu hơn nội dung, năng tìm kiếm sự
nghệ thuật, tích lũy vốn hỗ trợ, kĩ năng
kiến thức văn học, vốn xác định giá trị.
sống phong phú hơn.
* Lúc cắt dây trói cho A Phủ:
- Lúc đầu vô cảm vẫn “thản nhiên
thổi lửa, hơ tay”.
- Sau đó “Mị lé mắt trông sang …
một dòng nước mắt lấp lánh bò
xuống hai hõm má đã xám đen
lại…”
- Mị nhớ lại đêm năm trước bị A
Sử trói, đồng cảm thương xót A
Phủ, thấy cái chết sắp tới với A Phủ
là vô lí, oan ức. Mị nhận thức ra kẻ
thù tàn ác, lòng nhân đạo giúp Mị
chiến thắng nỗi sợ hãi, biến Mị
thành người dũng cảm, cắt dây trói
cứu A Phủ.
- Hành động của Mị dù mang tính
tự phát đơn độc, liều lĩnh nhưng
thể hiện lương tri, lương năng tự
thức trong tâm hồn nhân vật. Ngay
phận, tâm hồn, trong
lao động.
giải thoát của
những con người
bị chà đạp, qua đó
xác định được
những giá trị
trong cuộc sống
mà mọi người cần
hướng tới.
b/ Tính cách:
- Mạnh mẽ, chăm chỉ, yêu đời,
nghèo mà không mặc cảm. Xuân
về không có áo mới chỉ có vòng
bạc vẫn đi chơi tết, được nhiều cô
mê.
- Nhiều người nói “Đứa nào được
A Phủ cũng bằng được con trâu tốt
trong nhà, chẳng mấy lúc mà giàu”
c/ Hiện thực tủi nhục và sức sống
mãnh liệt:
- Giáo viên dùng
phương pháp thuyết
trình.
Hỏi: Trình bày về hiện
thực tủi nhục và sức
sống mãnh liệt của A
mãnh liệt đã trỗi dậy, A Phủ đã
chạy trốn bằng tất cả sức lực của
mình.
Tóm lại: A Phủ là thanh niên tiêu
biểu cho người dân miền núi, có
cuộc đời tủi nhục, biết vùng lên
thoát khỏi cuộc đời nô lệ.
3. Giá trị tư tưởng của tác phẩm:
a/ Giá trị hiện thực:
- Rèn luyện kĩ
- Giáo viên dùng năng tự tin trong
phương pháp vấn đáp. giao tiếp, - Rèn
luyện kĩ năng
Hỏi: em hãy suy nghĩ lắng nghe tích
và nêu ý kiến về cách cực…
tiếp cận và thể hiện
hiện thực trong tác - Rèn luyện kĩ
năng nhận thức,
phẩm.
tích lũy tri thức,
- Giáo viên có thể gọi kĩ năng tư duy
học sinh khác bổ sung tìm tòi khám phá.
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
- Miêu tả chân thực số phận cực
khổ của người dân miền núi dưới
chế độ thực dân - phong kiến.
- Tố cáo bản chất tàn bạo của giai
cấp thống trị ở miền núi.
trình, trình bày 1 phút. - Kĩ năng lắng
Hỏi: Trình bày cảm nghe tích cực.
nhận ấn tượng sâu sắc - Kĩ năng thể hiện
của bản thân về giá trị sự tự tin.
nội dung và nghệ thuật
của tác phẩm.
- Rèn luyện kĩ
năng nhận thức,
tích lũy tri thức,
- Giáo viên tiếp tục kĩ năng tư duy
dùng phương pháp vấn tìm tòi khám phá.
4. Nghệ thuật:
- Miêu tả đặc sắc.
- Xây dựng những nhân vật điển
hình: tính cách phức tạp, nội tâm
sâu sắc.
- Phân tích diễn biến tâm lí nhân
vật tài tình, điêu luyện.
- Ngôn ngữ đậm màu sắc vùng cao.
- Cách kể chuyện tự nhiên, linh
hoạt không theo trình tự thời gian
tạo sự hấp dẫn lôi cuốn.
- Giọng văn mềm mại trau truốt…
III. Ý nghĩa văn bản:
Tố cáo tội ác của bọn phong kiến
- Kĩ năng lắng - thực dân. Thể hiện số phận đau
khổ của người dân lao động miền
Hỏi: Em hãy trình bày nghe tích cực.
Trên mức bình quân của sở
Bồi dưỡng học sinh giỏi
- Năm 2011 - 2012 Đạt 3 giải học sinh
giỏi cấp tỉnh, trong đó 2 giải ba, 1 giải
khuyến khích.
- Năm 2014 - 2015 Đạt 7 giải học sinh
giỏi cấp cấp tỉnh, trong đó 2 giải nhì, 2
giải ba, 3 giải khuyến khích.
- Năm 2016 - 2017 Đạt giải học sinh
giỏi cấp cấp tỉnh, trong đó 1 giải nhì, 3
giải ba, 2 giải khuyến khích.
V. ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
Con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội. Chúng ta muốn khẳng định
mình, muốn thành công trong công việc và cuộc sống cần phải có kĩ năng sống.
Tuy vậy muốn có những kĩ năng cần thiết trong cuộc sống, cần phải rèn luyện
trong quá trình không phải một sớm một chiều. Để có những kĩ năng đó con người
cần phải rèn luyện nhiều mặt ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường. Môn văn là một
môn học có khả năng đặc biệt trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Giáo
viên dạy văn phải chú ý không chỉ bồi dưỡng vẻ đẹp tâm hồn mà còn phải rèn
luyện kĩ năng sống cho học sinh nhằm đáp ứng nguồn lực cho xã hội.
Muốn đạt được mục đích cần có sự nỗ lực từ nhiều phía: Về phía học sinh, gia
đình cần phải thấy tầm quan trọng của vấn đề rèn luyện kĩ năng sống. Giáo viên
dạy văn phải có lòng nhiệt tình đầu tư vào giờ dạy học phải đa dạng các phương
pháp - phát huy tính tích cực của học sinh - Rèn luyện kĩ năng sống thường xuyên.
Về phía nhà trường cần phải tổ chức nhiều sân chơi bổ ích giúp rèn luyện kĩ
năng sống tốt nhất.
GVTH: MAI THỊ NGỌC HẰNG
Trang 17