1- MỞ ĐẦU
1.1Lý
do
chọn
đề
tài
Như chúng ta đã biết, con người có sức khỏe có muôn vàn ước mơ, người
không có sức khỏe chỉ có một ước mơ duy nhất là “sức khỏe”. Thật vậy sức khỏe là
vốn quý nhất của con người, có sức khỏe là có tất cả. là điều kiện quyết định sự
nghiệp,
tiền
đề,
tương
lai.
Hơn nữa trong thời đại ngày nay khi mà nền nhân loại bước vào thời đại văn
minh thì nguồn lực con người rất quan trọng. Muốn có nguồn lực con người có trí
tuệ, có sức khỏe, có nhân cách, có ích cho xã hội thì trước tiên phải coi trọng nền
giáo dục, trong đó giáo dục mầm non được coi là mặt trận hàng đầu trong hệ thống
giáo
dục
quốc
dân.
Bởi vì trẻ ở lứa tuổi này cần được nuôi dưỡng và chăm sóc một cách hợp lý
giống như ta chăm sóc cây non vậy, muốn cây non khỏe mạnh tốt tươi phải chăm
sóc cẩn thận nên nhớ rằng “cây cằn cỗi quả chát chua” vì thế nếu trẻ mầm non được
nuôi dưỡng và học tập trong môi trường sư phạm tốt, được nhận những tình cảm
của người lớn nhất là cô giáo, người mẹ hiền thứ hai của trẻ thì chắc rằng sẽ đào
luyện được những trẻ em ngoan ngoãn dễ thương thông minh và đáng quý.
Chính vì vậy giáo dục mầm non đặt ra hàng loạt nhiệm vụ, mục tiêu giáo dục
khác nhau, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhưng rất thích hợp với trẻ đó là
hình thành thói quen học tập vui chơi, đan xen một cách hợp lí, các phương pháp

1.3- Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực
phẩm cho trẻ 4 -5 tuổi
1. 4- Phương pháp nghiên cứu
Với đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát
Phương pháp toán học thống kê
1.5-Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Sáng kiến kinh nghiệm áp dụng biện pháp lồng ghép tích hợp nội dung giáo
dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm vào các hoạt động học của trẻ mẫu
giáo 4 – 5 tuổi.
Áp dụng các trò chơi, các bài đồng dao để giáo dục trẻ về dinh dưỡng và vệ
sinh an toàn thực phẩm
2- NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1-Cơ sở lý luận
Sức khỏe tốt là niềm hạnh phúc của mọi người, mọi nhà và của toàn xã hội.
Vì vậy việc hình thành cho trẻ ý thức về dinh dưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm từ
nhỏ là việc làm cần thiết, nên bắt đầu từ những việc đơn giản nhất.
Giúp trẻ hiểu giá trị dinh dưỡng của lương thực, thực phẩm, giá trị dinh
dưỡng, không chỉ phụ thuộc vào thành phần hóa học của các loại lương thực thực
phẩm mà còn phụ thuộc vào một số yếu tố khác như cách bảo quản, chế biến.
Thực tế mỗi loại lương thực, thực phẩm đều có chất dinh dưỡng khác nhau.
Vì vậy làm thế nào để giúp trẻ hiểu nên phối hợp các loại lương thực, thực phẩm để
có đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng phù hợp với trẻ.
Để đảm bảo giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm tốt cho trẻ
cần giáo dục cho trẻ những hiểu biết về giá trị dinh dưỡng của các loại lương thực
thực phẩm thông qua trò chơi, bữa ăn hàng ngày, dạo chơi tham quan…Từ đó trẻ
có kiến thức, kỹ năng sơ đẳng về vấn đề dinh dưỡng, sức khỏe, biết lựa chọn một

một phần vì kinh tế khó khăn nên chắc chắn sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến việc chăm
sóc, nuôi dạy con.
Số lượng học sinh trong lớp có sự phát triển không đồng đều, một số cháu
béo phì, một số cháu gầy yếu, suy dinh dưỡng, các cháu đa phần là nam nên hiếu
động khó bảo.
Nhận thức của đa phần phụ huynh về việc chăm sóc, nuôi dưỡng còn hạn chế,
phụ huynh đã quan tâm chú trọng đến việc dinh dưỡng của con nhưng đôi khi chưa
khoa học, chưa hợp lý. Tính trạng trẻ bị “no dồn đói góp” thường xuyên xảy ra.
Nhiều lúc bố mẹ suy nghĩ chỉ cần mua cho con thật nhiều đồ ăn thức uống, cho con
ăn thoải mái là tốt, nhưng bố mẹ đâu có biết cảm giác của con ăn có ngon miệng
không, có thích món ăn đó không, thậm chí còn không biết tên món ăn đó gọi là gì?
Vì cho các con ăn uống tùy thích không hợp lý nên trẻ sinh ra biếng ăn và suy dinh
dưỡng, song lại có một số trẻ béo phì.
2.2.3- Kết quả khảo sát thực trạng đầu năm
Qua việc khảo sát dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ ở lớp
trong quá trình hướng dẫn trẻ vui chơi, học tập và hoạt động mọi lúc mọi nơi,tôi
nhận được kết quả sau:
TT
Nội dung
Số trẻ
Tỷ lệ


1
2
3

Nhận biết một số món ăn,thực phẩm thông
thường và lợi ích của chúng đối với sức khoẻ
Trẻ ăn hết xuất,không kén chọn thức ăn

2.3.2- Lồng ghép giáo dục dinh dưỡng trong quá trình tổ chức hoạt
động học
Tôi thường suy nghĩ, sắp xếp cách lồng ghép tích hợp kiến thức dinh dưỡng và
an toàn thực phẩm vào các tiết học, vào từng hoạt động cụ thể Đồng thời trong các
tiết học, hoạt động luôn thay đổi hình thức kết hợp động tĩnh, trò chơi, câu đố, bài
hát phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Qua các tiết học trẻ học thêm được nhiều từ mới như trộn thức ăn, thái mỏng,
xào, rán….và những hiểu biết thêm về món ăn cổ truyền của dân tộc, món ăn ngày
hội, ngày lễ. Cũng từ đó trẻ được ngửi, sờ, cầm, nếm các món mới, được chia bày
món ăn theo ý thích, từ đó hình thành khả năng tư duy, rèn luyện tính cẩn thận, tinh
thần tập thể được thể hiện rõ nét.
Các tiết học có thể tổ chức ngay trong lớp hoặc có thể tổ chức dưới hình thức
trò chơi
Để gây hứng thú cho trẻ tôi cho trẻ chơi chiếc nón kì diệu.
Cách chơi: trẻ lên quay chiếc nón kì diệu, khi mũi tên chỉ vào lương thực,
thực phẩm nào thì trẻ phải nói được tên lương thực, thực phẩm đó và nó cung cấp
chất dinh dưỡng gì.
VD: khi mũi tên chỉ vào củ sắn, bắp ngô. Trẻ phải nói được tên lương thực và
nó giàu chất bột đường.


Trò chơi chiếc nón kì diệu
Thông qua trò chơi đó trẻ khắc sâu nhớ lâu kiến thức mà cô cung cấp
Có một số tiết lồng dinh dưỡng vào dễ nhưng cũng có tiết gây cảm giác gò
bó, chưa sát với bài dạy đưa vào một cách qua loa thì không nên. Do đó tôi không
máy móc tiết nào cũng tích hợp mà có sự lựa chọn đề tài, nội dung, thời điểm nào
cho thích hợp.
VD: Khi dạy trẻ làm quen với môi trường xung quanh, cho trẻ làm quen một số
con vật nuôi trong gia đình.
Ngoài những kiến thức cơ bản tôi cung cấp cho trẻ như môi trường sống, thức

Nhóm 2: mua thực phẩm giàu vitamin, chất khoáng


Nhóm 3: mua lương thực giàu chất bột đường
Cho trẻ đổi nhóm chơi.
Trẻ hứng thú nhập vai chơi
Hoặc để dạy trẻ không khí ngày tết nguyên đán tôi dùng bài thơ, mâm cỗ ngày
tết:
Mâm cỗ ngày tế
Có chả có nem
Có măng nấu miến
Có bầu nấu tôm
Có tôm chiên giòn
Có bánh chưng xanh
Có nấm xào rau
Ăn móng chóng lớn.
Thông qua các bài thơ sưu tầm. Tôi cung cấp những món ăn ngày lễ, ngày tết,
các chất dinh dưỡng có trong các món ăn….
Ngoài ra trong các tiết học tôi đã lồng nội dung vệ sinh ăn uống, rèn luyện trẻ
có thói quen vệ sinh văn minh. Tôi trò chuyện với trẻ.
Hàng ngày trước khi ăn cháu thường làm gì? (rửa tay)
Vì sao trước khi ăn phải rửa tay? (vì bàn tay có nhiều vi khuẩn gây bệnh)
Nói chuyện trong giờ ăn sẽ thế nào? (mất vệ sinh)
Ăn không sạch sẽ thường mắc bệnh gì? (bệnh giun sán)
Trẻ rửa tay
trước khi ăn
2.3.3 - Cho trẻ ôn luyện dưới hình thức vui chơi, tham quan:
Trên các tiết học, trẻ nắm được một lượng kiến thức và một số khái niệm cơ bản
về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, để trẻ nhớ lâu, khắc sâu kiến thức tôi đã cho
trẻ ôn luyện dưới hình thức trò chơi nhằm tái tạo lại những kiến thức đã học để trẻ

phẩm gì? Các món ăn giàu chất gì? Có tác dụng gì cho cơ thể, như vậy thông qua
trò chơi cả lớp biết thêm được một số món ăn
Bé
tập làm nội trợ
Trong quá trình chơi ở góc phân vai tôi thường tập cho cháu giao tiếp, trao đổi
với nhau để chọn món, chọn thực phẩm và biết trong thực phẩm đó giàu chất gì.
Ngoài ra những buổi hoạt động ngoài trời, dạo chơi tham quan, hoạt động lao
động. Tôi và trẻ thường tham quan vườn rau của nhà trường trò chuyện về các loại
cây ăn quả.
Ngoài kiến thức cơ bản cung cấp cho trẻ cây gì? Lá như thế nào? Quả làm
sao? Vì sao cây lớn được? Quả nó cung cấp chất dinh dưỡng gì? Khi ăn phải làm
gì? (rửa sạch, gọt vỏ, bỏ hạt,…)tôi khai thác thêm ở trẻ những loại quả đó chế biến
như thế nào
VD: quả xoài: có thể cắt ra ăn, ép nước uống ,làm nộm, sấy khô……
Cho trẻ tham quan vườn rau sạch nhà trường.
Cho trẻ tìm hiểu các loại rau của nhà trường.
Luống rau gì? Màu? Cách chăm sóc?
Đặc biệt khai thác ở trẻ rau có tác dụng gì, các món ăn nấu từ rau.
VD: Rau mùng tơi: nấu món gì? (canh, luộc,….)
Rau muống: nấu món gì? (xào,luộc, canh,nộm,…)
Các loại rau này cung cấp chất dinh dưỡng gì? (vitamin, chất xơ,….)
Các loại rau này rất cần thiết cho cơ thể.
Cách chăm sóc, bảo vệ vườn rau: nhổ cỏ, bắt sâu, tưới rau…
Cô và trẻ chăm sóc vườn rau
2.3.4 - Thông qua bữa ăn hàng ngày
Giới thiệu món ăn là thói quen thường xuyên ở lớp tôi, nhưng giới thiệu như
thế nào để đảm bảo kiến thức, đảm bảo vệ sinh, không ảnh hưởng hưởng đến giờ ăn
của trẻ vì vậy các câu hỏi tôi giới thiệu ở các thời điểm khác nhau.
VD: Trong giờ ăn trưa, trước khi ăn cô giáo giới thiệu cùng trẻ các món ăn sẽ


chuyện với trẻ về cách thực hiện, về chất dinh dưỡng, giúp trẻ háo hức ăn và uống
2.3.5 - Phối hợp với cha mẹ và cộng đồng
Sự tiếp xúc đầu tiên với xã hội để lại dấu ấn sâu đậm ở trẻ chính là cha mẹ,là
những người thân trong gia đình vì vậy sự “ Tập nhiễm,bắt chước’’từ những mẫu
hoạt động của cha mẹ là rất lớn vì vậy giáo viên cần phối hợp chặt chẽ với gia đình
để có nội dung phương pháp giáo dục đồng nhất
Tôi động viên phụ huynh ở nhà luôn luôn nhắc nhở trẻ thực hiện tốt các thao
tác vệ sinh cá nhân, như rửa tay trước khi ăn,sau khi đi vệ sinh,ăn chín uống
sôi,chơi sạch sẽ…Nhắc nhở trẻ thói quen ăn uống phải chào mời


Tôi vận động phụ huynh nhất là chi hội trưởng tham quan bếp ăn của nhà
trường, tham quan giờ ăn,giờ ngủ của trẻ để các bậc phụ huynh thấy thực tế nề nếp
thói quen,thực đơn của lớp,của trường.
Thông qua tổ chức các hội thi nhằm tuyên truyền phụ huynh hiểu thêm nhu cầu
vai trò của dinh dưỡng đối với sức khỏe trẻ
Sự phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường được tiến hành ở mọi lúc mọi nơi
nhưng ở thời điểm nhận và trả trẻ là thuận lợi hơn cả. Trong các thời điểm đó tôi đã
tranh thủ trao đổi với phụ huynh những biểu hiện của trẻ như hôm nay cháu ăn
không hết xuất, hoặc cháu không thích ăn món ăn này…Qua quá trình trao đổi như
thế để phối hợp với phụ huynh có biện pháp chăm sóc kịp thời.
Ngược lại tôi cũng luôn lắng nghe những phản ánh của phụ huynh về tính nết
của các cháu. Bên cạnh đó chúng tôi thường xuyên tổ chức họp phụ huynh theo
định kỳ để thống nhất nội dung, yêu cầu, hình thức, biện pháp giáo dục trẻ.
Họp phụ huynh định kỳ
Ngoài ra ở góc tuyên truyền với phụ huynh nên cập nhật hoạt động của trẻ
trong tháng , trong tuần,dán tranh ảnh tuyên truyền các thao tác vệ sinh văn minh
trong sinh hoạt ăn uống hàng ngày
Đặc biệt dán hình ảnh cụ thể về các dịch bệnh thường sảy ra theo mùa để các
bậc phụ huynh tham khảo


Nhận biết một số món ăn,thực phẩm thông thường và lợi
ích của chúng đối với sức khoẻ
Trẻ ăn hết xuất,không kén chọn thức ăn

30/32

93

31/32

96

Trẻ có nề nếp thói quen trong ăn uống như: Chào mời,thao
tác rửa tay bằng xà phòng,đi vệ sinh đúng nơi quy định…

32/32

100

Ngoài những kết quả đạt được ở trên tôi thấy trẻ trong lớp tăng cân đều,tỷ lệ
suy dinh dưỡng giảm so với đầu năm
Các tiết dạy có lồng ghép dinh dưỡng, tổ chức các hoạt động, các trò chơi đều
được đánh giá tốt
3- KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1- Kết luận
Thông qua việc áp dụng: “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo
dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ 4-5 tuổi”. So sánh kết quả
khảo sát đầu năm tôi thấy các cháu trong lớp tiến bộ rất nhiều,trẻ khoẻ mạnh ,tự
tin,hứng thú tham gia mọi hoạt động ,có nề nếp thói quen văn minh.Từ đó tôi rút ra

ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.tiếp cận kịp thời các chuyên đề để
đầu tư vào bài soạn đạt kết quả tốt hơn.
3.2- Kiến nghị
Đối với Phòng Giáo Dục
Mở các lớp chuyên đề thực hành giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn
thực phẩm cho trẻ vào dịp hè để giáo viên được tham gia.
Đối với nhà trường
Trong năm học tổ chức nhiều đợt thao giảng để giáo viên học hỏi kinh
nghiệm lẫn nhau,phát huy được sự sáng tạo của giáo viên
Tạo điều kiện để giáo viên được tham quan dự giờ ở các trường bạn để học
tập kinh nghiệm
Qua một năm áp dụng sáng kiến này bên cạnh những kết quả đạt được, tôi
mong được sự quan tâm, giúp đỡ hơn nữa của ban giám hiệu nhà trường, trang bị
thêm sách báo, tài liệu, đồ dùng đồ chơi,….về dinh dưỡng vệ sinh an toàn thực
phẩm
Đối với địa phương
Mở rộng diện tích trường để có nơi trồng rau sạch cho trẻ.
Bổ sung thêm trang thiết bị dạy và học cho nhà trường.
Phối hợp với nhà trường làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục dinh dưỡng và
vệ sinh an toàn thực phẩm trong nhân dân và cộng đồng.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi đúc rút từ thực tiễn hoạt
động giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ ở trường mầm non.
Bên cạnh những kết quả thu được là trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, tự tin, có thói
quen hành vi văn minh.Rất mong ban giám hiệu, bạn bè đồng nghiệp đóng góp ý
kiến để bản sáng kiến kinh nghiệm hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Hoằng Đức ngày 15 tháng 5 năm