MỤC LỤC
Trang
1.PHẦN MỞ ĐẦU

1.1.Lí do chọn đề tài ................................................................................. 1
1.2. Mục đích nghiên cứu............................................................................ 2
1. 3. Đối tượng nghiên cứu.......................................................................... 2
1. 4. Phương pháp nghiên cứu.................................................................... 2
2. PHẦN NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận của đề tài......................................................................... 3
2. 2. Thực trạng của việc tổ chức trò chơi................................................ 4
2. 3. Những giải pháp................................................................................... 6
2. 3.1. Nâng cao nhận thức.......................................................................... 6
2. 3.2. Cách tổ chức trò chơi trong dạy học Toán......................................7
2.3.3. Giới thiệu một số trò chơitrong môn Toán lớp 5............................ 8
2.4. Hiệu quả từ việc tổ chức các trò chơi Toán học.............................. ..13
3. KẾT LUẬN
3.1.Kết luận...................................................................................................16
3.2. Kiến nghị, đề xuất..................................................................................16

1


1. PHẦN MỞ ĐẦU
1. 1. Lý do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết, học sinh tiểu học có trí thông minh khá nhạy bén, sắc
sảo, có óc tưởng tượng phong phú. Đó là tiền đề tốt cho việc phát triển tư duy toán
học. Nhưng các em cũng rất dễ bị phân tán, rối trí nếu bị áp đặt, căng thẳng hay quá
tải. Hơn nữa, học sinh ở bậc tiểu học cơ thể các em còn đang trong thời kỳ phát
triển hay nói cụ thể hơn là các hệ cơ quan còn chưa hoàn thiện vì thế sức dẻo dai
của cơ thể còn thấp, tâm lý chưa ổn định nên trẻ không thể ngồi lâu trong phòng

Toán học - một môn học được coi là khô khan và khó khăn, thì việc đưa ra
trò chơi toán học nhằm để các em học mà chơi, chơi mà học. Trò chơi toán học
không những chỉ giúp các em lĩnh hội được tri thức mà còn giúp các em củng cố và
khắc sâu các tri thức đó.
Tôi chọn đề tài nghiên cứu này nhằm giúp học sinh nắm kiến thức môn Toán
ngày càng vững vàng hơn, hăng say trong các giờ học toán, nâng cao chất lượng
giảng dạy và làm nền tảng vững chắc cho các lớp trên.
1. 3. Đối tượng nghiên cứu.
- Chương trình dạy học Toán lớp 5 và thực tế việc giảng dạy Toán 5 hiện nay.
- Việc tổ chức trò chơi trong dạy học Toán tiểu học nói chung và dạy học
Toán 5 nói riêng.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Khi nghiên cứu đề tài này tôi sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sỏ lý thuyết
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu

2. PHẦN NỘI DUNG
3


2.1. Cơ sở lý luận của đề tài.
Trò chơi học tập trong dạy học Toán là những trò chơi được lồng ghép trong
một giờ học, một hoạt động trong tiết học biến việc học tập trên lớp thành một cuộc
chơi, giúp học sinh tiếp nhận kiến thức và rèn kĩ năng dễ dàng hơn, hào hứng hơn.
Dạy học Toán 5 với trò chơi cuốn hút học sinh tiểu học bởi các đặc trưng
của nó: Trò chơi là một hoạt động tự nguyện, không gò ép, bắt buộc. Động cơ chơi
không nằm trong kết quả mà nằm trong quá trình chơi. Trò chơi mang tính tự do
nên khi tham gia học sinh hoàn toàn chủ động trong suy nghĩ, trong hành động suốt
quá trình vui chơi, do đó có thể phát huy cao nhất khả năng sáng tạo của mình mà

khó khăn, học sinh còn thụ động, chưa thực sự đáp ứng được các yêu cầu mà sách
giáo khoa mới đã định ra, chưa thích ứng cách học theo sách giáo khoa mới.
Trên thực tế, trong các giờ toán học, học sinh tiếp thu còn thụ động, nhất là
những học sinh ngại phát biểu, tiếp thu chậm. Cuối tiết học, học sinh thường uể oải,
ít tập trung chú ý vào bài vì đặc điểm của học sinh tiểu học là: “Dễ nhớ, mau quên,
chóng chán”. Học sinh thường hiếu động hơn khi hoạt động bằng tay, thích được sử
dụng đồ dùng trực quan.
Qua tìm hiểu một số đồng nghiệp ở trường, tìm hiểu học sinh, tài liệu tham
khảo. Tôi nhận thấy đa số giáo viên chưa vận dụng được việc đưa các trò chơi học
toán vào giảng dạy hoặc có đưa trò chơi học toán vào giờ học cũng chỉ trong những
giờ thao giảng. Sở dĩ có tình trạng trên là do giáo viên chưa hiểu hết được tác dụng
của trò chơi trong giờ học toán. Một số giáo viên thì nghĩ việc tổ chức các trò chơt
sẽ mất thời gian... vì vậy mà giờ học toán còn khô khan, học sinh còn thụ động
trong học tập, một số học sinh yếu kém còn ngại học toán, đến giờ học toán các em
không hứng thú dẫn đến kết quả học tập không cao.
Mặc dù đã được tiếp thu các chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học do
Phòng, Sở GD - ĐT tổ chức. Song để tổ chức trò chơi trong các giờ dạy học sao
cho mang lại hiệu quả như giáo viên mong muốn quả là một điều không đơn giản.
Nó cần nhiều thời gian để đầu tư suy nghĩ, tìm tòi, chuẩn bị nguyên vật liệu...Mặt
khác tổ chức trò chơi sao cho học sinh tiếp xúc cảm thấy hấp dẫn và thích thú thì
5


phụ thuộc hoàn toàn vào công tác tổ chức của người giáo viên. Đặc điểm về tư duy
của học sinh tiểu học chủ yếu là tư duy trực quan, vật thật hay thông qụa những
hành động cụ thể để hình thành khái niệm, kiến thức, kỹ năng. Học sinh tiểu học rất
dễ xúc động và thích tiếp xúc với mọi sự vật, hiện tượng nào đó nhất là những sự
vật, hiện tượng gây cảm xúc mạnh.
Năm học 2016 - 2017 tôi được phân công giảng dạy lớp 5A3. Tổng số học
sinh của lớp là 31 em, có 18 em nữ. Ngay từ đầu năm học mới, sau khi nhận lớp tôi


(Điểm 1- 4)
SL
%

10

32,3%

9

29,0%

4

12,9%

Qua kết quả trên, tôi nhận thấy rằng: Chất lượng học tập của các em còn
thấp, số lượng học sinh Hoàn thành tốt ít, số học sinh Chưa hoàn thành còn chiếm
tỷ lệ khá cao. Trong giờ học các em học còn uể oải, nắm kiến thức còn chậm khiến
giáo viên phải mất nhiều thời gian.
Từ thực trạng trên, để công việc đạt hiệu quả tốt hơn, giúp các em có hứng
thú trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Tôi đã mạnh dạn
cải tiến nội dung, phương pháp trong giảng dạy, đưa những kiến thức được coi là
khô khan của môn toán thành những trò chơi học tập nhằm mục đích giúp các em
học mà chơi, chơi mà học. Trò chơi toán học không những chỉ giúp các em lĩnh hội
được tri thức mà còn giúp các em củng cố và khắc sâu các tri thức đó. Vì vậy tôi
nhận thấy rằng đưa trò chơi vào giờ học toán ở tiểu học là cần thiết, nhất là trong
giờ học toán của lớp 5.
2. 3. Những giải pháp để tổ chức tốt trò chơi trong dạy học Toán 5.

7


Trò chơi học tập rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ, nhờ
sử dụng trò chơi học tập mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp
dẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn.
Trò chơi không chỉ là phương tiện mà còn là phương pháp giáo dục.
2.3.2. Cách tổ chức trò chơi trong môn Toán lớp 5.
Để trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và
thiết kế trò chơi phải đảm bảo những nguyên tắc sau:
a. Thiết kế trò chơi toán học sao cho phù hợp với nội dung từng bài học:
Tổ chức trò chơi học tập để dạy môn toán nói chung và môn toán lớp 5 nói
riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết
học cụ thể để đưa ra các trò chơi cho phù hợp. Song muốn tổ chức được trò chơi
trong dạy toán có hiệu quả cao thì đòi hỏi người giáo viên phải có kế hoạch chuẩn
bị chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục
+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học.
+ Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lí học sinh lớp 5, phù hợp với khả năng
người hướng dẫn, sự chuẩn bị của GV và cơ sở vật chất của nhà trường.
+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú.
+ Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo.
+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh.
* Cấu trúc của trò chơi học tập:
+ Tên trò chơi
+ Mục đích: Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức, kỹ
năng nào. Mục đích trò chơi sẽ quy định hành động trò chơi được thiết kế trong trò
chơi.
+ Đồ dùng, trò chơi: Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong Trò chơi học
tập.

Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 2 lá cờ hiệu (Cờ giấy nhỏ, 2 lá có màu khác nhau)

9


Học sinh mỗi đội 5 mảnh bìa (Có kích thước 10 x 15 cm) trong mỗi mảnh bìa có
ghi các số thập phân, phân số lớn bé khác nhau. (mỗi đội 5 em)
Thời gian chơi: 3 phút
Cách chơi: Hai đội trưởng lên nhận bìa của tổ và phát bìa cho mỗi bạn ở đội
mình. Giáo viên yêu cầu hai đội quan sát, tự so sánh các số vừa nhận trong nhóm
với nhau (trong 1, 2 phút ). Khi GV hô hiệu lệnh và giơ 2 lá cờ trên 2 tay về hai
phía (sang ngang) yêu cầu các em nghe, giơ biển lên cao và xếp mỗi đội một hàng
ngang, bắt đầu từ GV. Khi thầy đưa 2 lá cờ song song về phía trước các em tập hợp
hàng dọc.
Giáo viên bắt đầu hô các cách khác nhau như: “Tập hợp theo thứ tự từ bé đến
lớn”; “Tập hợp theo thứ tự từ lớn đến bé” sau hai ba lần thi thay đổi các biển giữa
hai đội.
Ban thư ký ghi kết quả và tổng hợp điểm. Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự, nhanh,
không ồn ào, xô lấn, làm lộn xộn, ghi 10 điểm. Xếp chậm, không thẳng hàng, mất
trật tự trừ 2 điểm . Đội nào xếp sai không ghi điểm. Sau 3 phút kết thúc trò chơi đội
nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc .
* Trò chơi 2: Ai đúng?- Ai sai? (Áp dụng cho các tiết học: Số thập phân; Đọc, viết
số thập phân)
Mục đích: Nắm vững cách đọc, cách viết, cấu tạo số thập phân.
Chuẩn bị: GV chuẩn bị cho mỗi đội 10 tờ giấy khổ A 4 để trắng, 5 bút dạ. GV
phát cho mỗi em 2 tờ giấy và 1 bút dạ (chuẩn bị vào 1 tờ, ghi cách đọc của đội bạn
vào 1 tờ). Mỗi đội 5 em học sinh lên bảng đứng thành 1 hàng. Hai đội “bốc thăm”
giành quyền đọc trước.
Thời gian chơi: 3 - 5 phút
Cách chơi: GV cho hai đội chuẩn bị 2 phút, 5 em sẽ bàn nhau và mỗi em viết

13,96 : 1000

2,37

90

2571

23,7 : 10

0,9 x 100

432,9 : 100

0,01396

Thời gian chơi: 3 - 5 phút.
Cách chơi: Học sinh xung phong lên rút thẻ của mình, sau đó tất cả đội tập hợp
thành vòng tròn, các em đeo thẻ trước ngực, mỗi em tự quan sát số thẻ của mình và
số thẻ của bạn. Tự tính nhẩm kết quả hoặc phép tính tương ứng với kết quả hoặc
phép tính ghi trên thẻ của mình.
Yêu cầu cả đội nhảy lò cò, vừa hát vừa vỗ tay cùng cả lớp: “Nhảy lò cò cho cái
giò nó khoẻ, đi xen kẽ cho nó khoẻ cái giò”. Khi giáo viên hô “Tìm bạn! tìm bạn!”

11


các em phải nhanh chóng tìm và chạy về với bạn đeo thẻ có kết quả hoặc phép tính
tương ứng với thẻ của mình. Những ai tìm đúng, tìm nhanh bạn mình nhất thì ghi
được 10 điểm. Bạn nào tìm sai thì phải tự nhẩm lại để tìm đúng bạn mình. Sau một

trước khi bạn chưa chạy xuống đến nơi thì sẽ bị phạm luật. Mỗi đáp án đúng được
2 điểm, phạm lỗi trừ 1 điểm. Đội nào nhiều điểm hơn đội đó sẽ thắng cuộc.
* Trò chơi 6: Hái hoa toán học (Áp dụng cho các tiết học: Diện tích hình bình
hành, Diện tích hình thang, Hình vuông, Hình hộp chữ nhật, Hình lập phương, Ôn
tập về hình học cuối năm....)
Mục đích: Giúp học sinh nhớ lâu các công thức tính chu vi, diện tích các hình
chữ nhật, hình vuông, hình bình hành, hình thoi...Từ đó vận dụng linh hoạt, kết hợp
với kỹ năng tính nhẩm để tính chu vi, diện tích của hình với số đo cho trước …
Phát triển khả năng diễn đạt rõ ràng, mạch lạc.
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị một cây cảnh đặt lên bàn giáo viên làm cây hoa.
Treo sẵn trên cây các bông hoa được cắt bằng giấy màu trong có ghi nội dung câu
hỏi. (Tuỳ theo nội dung bài học để giáo viên chọn nội dung ghi trong hoa)
Ví dụ: Khi dạy bài: “Ôn tập hình học” ở cuối năm giáo viên có thể chọn nội dung:
1.

Muốn tìm diện tích hình vuông
Một cạnh nhân bốn ra ngay khó gì?

Bạn hãy cho biết hai câu thơ trên đúng hay sai ? Hãy tính nhẩm nhanh diện tích
hình vuông mà cạnh bằng 30m?
2.

Nêu quy tắc tính diện tích hình bình hành?

3.

Đố bạn điền tiếp những từ thích hợp và chỗ trống trong bài thơ sau :
Diện tích chữ nhật là gì ?
Lấy dài…………..tức thì ra ngay.
Chu vi chữ nhật dễ thay.

Cách chơi: Chơi thi đua giữa cá nhân. Học sinh xung phong lên hái hoa và đọc
to, rõ ràng nội dung câu hỏi cho cả lớp cùng nghe sau đó mới trả lời kết quả. Nếu
bạn hái hoa trả lời chính xác, diễn đạt trôi chảy, gọn gàng, các bạn ở dưới lớp vỗ
tay thật to để cổ vũ cho bạn. Nếu bạn trả lời đúng kết quả nhưng diễn đạt chưa
mạch lạc, thì lớp vẫn vỗ tay khuyến khích bạn song nhỏ và ngắn hơn. Nếu bạn trả
lời sai giáo viên gợi ý vẫn không trả lời được thì phải nhảy cò cò về chỗ.
2.4. Hiệu quả từ việc tổ chức các trò chơi trong dạy học Toán.
Ngoài những trò chơi đã giới thiệu ở trên, tôi còn tìm tòi, sáng tạo một số trò
chơi phục vụ cho một số môn học khác. Việc sáng tạo tổ chức các trò chơi tuy vất
vả nhưng tôi vẫn tìm thấy niềm vui ở trong công việc và càng thấy yêu nghề hơn
bởi vì thông qua các trò chơi, quan hệ giữa giáo viên và học sinh không còn khoảng
cách (vì nhiều lúc giáo viên cũng tham gia cùng chơi với học sinh). Tình cảm bạn
14


bè giữa học sinh với học sinh ngày càng gần gũi, gắn bó hơn. Những giờ học thoải
mái, sôi nổi, hiệu quả ngày càng tăng. Chất lượng học tập của các em ngày được
nâng lên, hạn chế tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động, trong
giờ học không còn hiện tượng học sinh ngủ gật, uể oải hay mất tập trung trong học
tập. Không những thế mà còn giúp học sinh nhút nhát, cá biệt hòa mình vào tập thể.
Số lượng học sinh yêu thích môn toán ngày một tăng lên.
Ngoài những trò chơi trên, việc sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học
cũng giúp GV tổ chức được các trò chơi hay bằng những hình ảnh sinh động và hấp
dẫn như: Rung chuông vàng, Chiếc nón kỳ diệu...đã tạo cho học sinh sự hứng thú
hơn rất nhiều trong các giờ học toán.
Tôi nhận thấy rằng khi đưa các trò chơi vào các tiết học toán không những
giúp các em khắc sâu kiến thức mà còn giúp các em phát triển được nhiều phẩm
chất đạo đức như tình đoàn kết, thân ái, tính trung thực, tinh thần trách nhiệm. Kết
quả của những lần khảo sát đã nói lên được điều đó:
HT Tốt


9

29,0

4

12,9

(Tháng 1/2017)
Giữa HKII

31

11

35,0

13

41,9

5

16,1

2

6,5



Với những kinh nghiệm trên tôi đã góp phần nâng cao chất lượng của giờ dạy
học toán nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung. Đồng thời tạo sự say mê hứng
thú cho học sinh khi học toán và từ đó học sinh ngày càng yêu thích môn Toán hơn
thông qua các trò chơi học tập.
Qua việc nghiên cứu và áp dụng có hiệu quả tại lớp mình, bản thân tôi nhận
thấy Đề tài này có thể áp dụng rộng rãi cho tất cả những lớp 5 ở trong trường.
Đồng thời hy vọng phạm vi áp dụng của nó sẽ được rộng rãi hơn.

16


3. KẾT LUẬN
3.1. Kết luận.
Tổ chức tốt trò chơi học tập không chỉ làm cho các em hứng thú hơn trong
học tập mà còn giúp các em tự tin hơn, có được cơ hội tự khẳng định mình và tự
đánh giá nhau trong học tập.
Việc tổ chức trò chơi trong các giờ học toán là vô cùng cần thiết. Song không
nên quá lạm dụng phương pháp này, ở mỗi giờ học ta chỉ nên tổ chức cho các em
chơi từ 1 đến 2 trò chơi trong khoảng từ 3 đến 5 phút. Do vậy người giáo viên cần
có kỹ năng tổ chức, hướng dẫn các em thực hiện các trò chơi thật hợp lý và đồng
bộ, phát huy được tối đa vai trò của học sinh.
Khi tổ chức trò chơi học tập nói chung và môn toán lớp 5 nói riêng, chúng
ta phải dựa vào nội dung bài học, vào điều kiện cơ sở vật chất của trường, thời
gian trong từng tiết học mà lựa chọn hoặc thiết kế các trò chơi cho phù hợp. Song
để tổ chức được trò chơi toán học có hiệu quả đòi hỏi mỗi người giáo phải có kế
hoạch, chuẩn bị thật chu đáo cho mỗi trò chơi.
3.2. Kiến nghị, đề xuất.
- Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy:
+ Không ngừng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, lấy học sinh

18


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Hoàng Thị Hương
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên trường tiểu học Trần Phú

1.

Tổ chức trò chơi trong dạy

Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
Năm học
giá xếp loại
xếp loại đánh giá xếp
(Phòng, Sở,
(A, B,
loại
Tỉnh...)
hoặc C)
Phòng
C
2006 - 2007

2.

Tên đề tài SKKN

sử dụng phép tu từ so sánh
3.

trong văn miêu tả
Hướng dẫn học sinh lớp 5 sử
dụng phép tu từ so sánh trong

4.

văn miêu tả
Hướng dẫn học sinh lớp 5 sử
dụng phép tu từ so sánh trong

5.

văn miêu tả
Hướng dẫn học sinh lớp 5
đặc tả trong văn miêu tả

TÀI LIỆU THAM KHẢO
19


- Nhóm tài liệu của Dự án Oxfam, Dự án Giáo dục tiểu học cho trẻ em có hoàn
cảnh khó khăn PEDC.
- Trò chơi học tập cấp tiểu học - Nhà Xuất bản Đại học sư phạm (2005)
- Dạy học lấy học sinh làm trung tâm - Nhà Xuất bản Đại học sư phạm (2002)
- Phương Anh, “Vui chơi và sự phát triển của trẻ”, Báo Khoa học & Đời sống