PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU
TRƯỜNG THCS QUỲNH LÂM
_________

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – hạnh phúc
_____________________________________

Quỳnh Lâm, ngày 11 tháng 11 năm 2013
CHUYÊN ĐỀ: PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH
Mã mô đun THCS 18 – BDTX – Năm học 2013 - 2014

CỰC

A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Định hướng đổi mới PPDH:
- Luật Giáo dục 2005: “PPGD PT phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS,
phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng PP tự học, rèn luyện kỹ nãng vận
dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS”
- Định hướng đổi mới PPDH “Tích cực hoá hoạt động học tập của HS nhằm phát huy tính tích
cực chủ động của HS trong học tập"
- Cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy học là giúp HS hướng tới hoạt động học tập chủ động,
chống lại thói quen học tập thụ động.
Chú ý tới việc rèn luyện kỹ năng, đặc biệt là kỹ nãng vận dụng vào thực tiễn, hình thành và phát
triển các phẩm chất tư duy độc lập, sáng tạo. DH tạo nên các trạng thái tinh thần, tâm lý tích cực
cho người học.
Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng đã nêu, vấn đề quan trọng hàng đầu là
PPDH tích cực.
2. Từ định hướng đổi mới PPDH, trường THCS Quỳnh Lâm lập kế hoạch BDTX của năm học
2013 – 2014 trong đó có chọn:
- Yêu cầu chuẩn nghề nghiệp cần bồi dưỡng là: Tăng cường năng lực dạy học.

cỏc phng phng phỏp nhm tớch cc húa hot ng hc tp ca HS u c coi l PPDH tớch
cc.
II. c trng c bn ca PPDH tớch cc:
Dy hc thụng qua t chc cỏc hot ng ca HS.
Dy hc chỳ trng rốn luyn phng phỏp t hc.
Tng cng hc tp cỏ th phi hp vi hc tp hp tỏc.
Kt hp ỏnh giỏ ca thy vi t ỏnh giỏ ca trũ.
III. Mt s phng phỏp v k thut dy hc tớch cc:
1. Mt s phng phỏp dy hc tớch cc:
Mt s phng phỏp c s dng theo nh hng i mi:
PP trũ chi
PP m thoi

PP trc quan

Mt s phng
phỏp c s dng
theo nh hng
i mi

PP luyn tp
PP trũ chi

PP phỏt hin
v gii quyt vn
PP hp tỏc
theo nhúm nh

.1.1. Phng phỏp gi m- vn ỏp:
a. Bản chất:



Bớc 1: Xác định mục tiêu bài học và đối tợng dạy học. Xác định các đơn
vị kiến thức kĩ năng cơ bản trong bài học và tìm cách diễn đạt các nội
dung này dới dạng câu hỏi gợi ý, dẫn dắt HS.



Bớc 2: Dự kiến nội dung các câu hỏi, hình thức hỏi, thời điểm đặt câu
hỏi , trình tự của các câu hỏi. Dự kiến nội dung các câu trả lời của HS,
các câu nhận xét hoặc trả lời của GV đối với HS.



Bớc 3: Dự kiến những câu hỏi phụ để tuỳ tình hình từng đối tợng cụ
thể mà tiếp tục gợi ý, dẫn dắt HS.
* Trong giờ học:



Bớc 4: GV sử dụng hệ thống câu hỏi dự kiến (phù hợp với trình độ nhận
thức của từng loại đối tợng HS) trong tiến trình bài dạy và chú ý thu thập
thông tin phản hồi từ phía HS.
* Sau giờ học:



GV chú ý rút kinh nghiệm về tính rõ ràng, chính xác và trật tự logic của
hệ thống câu hỏi đã đợc sử dụng trong giờ dạy.
c. Ưu điểm- Hạn chế ca PP gợi mở , vấn đáp:

của HS, đặt câu hỏi không phù hợp



Cùng một nội dung học tập, với cùng một mục đích nh nhau, GV có thể sử
dụng nhiều dạng câu hỏi với nhiều hình thức hỏi khác nhau.





Bên cạnh những câu hỏi chính cần chuẩn bị những câu hỏi phụ
Sự thành công của phơng pháp gợi mở vấn đáp phụ thuộc nhiều vào việc
xây dựng đợc hệ thống câu hỏi gợi mở thích hợp
1.2.Dy hc gii quyt vn :
a. Khỏi nim vn - dy hc gii quyt vn :



Vn l nhng cõu hi hay nhim v t ra m vic gii quyt chỳng cha cú quy lut sn

cng nh nhng tri thc, k nng sn cú cha gii quyt m cũn khú khn, cn tr cn vt qua.






Mt vn c c trng bi ba thnh phn:
Trng thỏi xut phỏt: khụng mong mun


I) Nhận biết vấn đề
Phân tích tỡnh hung
Nhn bit, trình bày
vn cn gii quyt

II) Tỡm cỏc phng ỏn gii quyt
So sánh với các nhiệm vụ đã giải quyết
Tìm các cách giải quyết mới
H thống hoá, sắp xếp các phơng án giải quyết

III) Quyt nh phýừng ỏn (giải
quyết V)
Phân tích cỏc phýừng ỏn
Đánh giá cỏc phýừng ỏn
Quyết định
Gii quyết
b.2. Vn dng dy hc gii quyt vn :
DHGQV cú th ỏp dng trong nhiu hỡnh thc, PPDH khỏc nhau:








Thuyt trỡnh GQV,
m thoi GQV,
Tho lun nhúm GQV,

Bước 3: Thảo luận, tổng kết trýớc toàn lớp
- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả
- Thảo luận chung
- GV tổng kết, đặt vấn đề cho bài tiếp theo hoặc vấn đề tiếp theo
b. Một số lưu ý:

 Chỉ những hoạt động đòi hỏi sự phối hợp của các cá nhân để nhiệm vụ hoàn thành nhanh
chóng hõn, hiệu quả hõn hoạt động cá nhân mới nên sử dụng phýõng pháp này.

 Tạo điều kiện để các nhóm tự đánh giá lẫn nhau hoặc cả lớp cùng đánh giá.
 Không nên lạm dụng hoạt động nhóm và cần đề phòng xu hýớng hình thức (tránh lối suy nghĩ:
đổi mới PPDH là phải sử dụng hoạt động nhóm).
Tuỳ theo từng nhiệm vụ học tập mà sử dụng hình thức HS làm việc cá nhân hoặc hoạt
động nhóm cho phù hợp.
1.4. PP trực quan:
a. Quy trình thực hiện
- GV treo những đồ dùng trực quan hoặc giới thiệu về các vật dụng thí nghiệm, các thiết bị kỹ
thuật…Nêu yêu cầu định hướng cho sự quan sát của HS.
- GV trình bày các nội dung trong lược đồ, sơ đồ, bản đồ… tiến hành làm thí nghiệm, trình chiếu
các thiết bị kỹ thuật, phim đèn chiếu, phim điện ảnh…
- Yêu cầu HS trình bày lại, giải thích nội dung sơ đồ, biểu đồ, trình bày những gì thu nhận được qua
thí nghiệm hoặc qua những phương tiện kỹ thuật, phim đèn chiếu, phim điện ảnh.


- Từ những chi tiết, thông tin HS thu được từ phương tiện trực quan, GV nêu câu hỏi yêu cầu HS rút
ra kết luận khái quát về vấn đề mà phương tiện trực quan cần chuyển tải.
b. Một số lưu ý khi sử dụng PP trực quan:
Phải căn cứ vào nội dung, yêu cầu GD của bài học để lựa chọn đồ dùng trực quan tương ứng thích
hợp.
- Có PP thích hợp đối với việc sử dụng mỗi loại đồ dùng trực quan.

1.6. Phương pháp trò chơi:
a. Qui trình PP trò chơi:

Qui trình phương pháp trò chơi
Lựa chọn trò chơi,
Chuẩn bị các phương tiện, điều kiện cần thiết

Phổ biến tên trò chơi, nội dung và luật chơi

Chơi thử (nếu cần thiết)

HS tiến hành chơi

Đánh giá sau trò chơi
b. Một số lưu ý khi sử dụng PP trò chơi:
Trò chơi học tập phải có mục đích rõ ràng. Nội dung trò chơi phải gắn với kiến thức môn học, bài
học, lớp học, đối tượng HS.
- Trò chơi phải có mục đích rõ ràng, dễ tổ chức và thực hiện, phù hợp với chủ đề bài học, với HS,
với điều kiện của lớp học.
- Cần có sự chuẩn bị tốt, mọi HS đều hiểu trò chơi và tham gia dễ dàng.
- Phải quy định rõ thời gian, địa điểm chơi. Không lạm dụng quá nhiều kiến thức và thời lượng bài
học.
- Trò chơi phải được luân phiên, thay đổi một cách hợp lí để không gây nhàm chán cho HS.
2. Một số kĩ thuật dạy học tích cực:
3.1. Kĩ thuật động não:
3.2. Kĩ thuật mảnh ghép:
3.3.Kĩ thuật khăn phủ bàn:
3.4. Kĩ thuật dùng sơ đồ tư duy:
.....
IV. Những điều kiện áp dụng các PP- kĩ thuật dạy học tích cực:

Sử dụng các phơng pháp và hình thức tổ chức DH một cách hợp lí, hiệu
quả, linh hoạt, phù hợp với đặc trng của cấp học, môn học; nội dung, tính
chất của bài học; đặc điểm và trình độ HS; thời lợng DH và các điều
kiện DH cụ thể của trờng, địa phơng.

2. Yêu cầu đối với HS:

Tích cực suy nghĩ, chủ động tham gia các hoạt động học tập để tự khám
phá và lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng, xây dựng thái độ và hành vi
đúng đắn.

Mạnh dạn trình bày và bảo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân; tích cực thảo
luận, tranh luận, đặt câu hỏi cho bản thân, cho thày, cho bạn; biết tự
đánh giá và đánh giá các ý kiến, quan điểm, các sản phẩm hoạt động học
tập của bản thân và bạn bè.



Tích cực sử dụng thiết bị, đồ dùng học tập; thực hành thí nghiệm; thực
hành vận dụng kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, giải quyết các
tình huống và các vấn đề đặt ra từ thực tiễn; xây dựng và thực hiện
các kế hoạch học tập phù hợp với khả năng và điều kiện.
V. Mt s chỳ ý:
p dng cỏc PPDH tớch cc khụng cú ngha l gt b cỏc PPDH truyn thng.
Ngay c nhng PP nh thuyt trỡnh, ging gii, biu din cỏc phng tin trc
quan minh ha li ging vn rt cn thit trong quỏ trỡnh DH, HS cú th
hc tớch cc.
Vn l chn la v s dng ỳng thi im, ỳng i tng, phự hp vi ý
s phm ca ngi dy.