Tiết thứ:
Đọc thêm
Mùa lá rụng trong vờn
(Trích - Ma Văn Kháng)
A- Mục tiêu bài học: Giúp học sinh cảm nhận từ văn bản
* Về tri thức:
-Thấy đợc vai trò quan trọng của gia đình trong việc gìn giữ kỉ cơng và
đạo đức gia đình truyền thống, và rộng hơn đó là vấn đề gìn giữ những
giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.
- Từ đó cảm nhận đợc niềm âu lo, trăn trở sâu sắc của nhà văn về những
giá trị truyền thống của dân tộc đang phải đối diện với những tác động
của nền kinh tế thị trờng.
- Cảm nhận đợc sự đổi mới trong cách viết của nhà văn giai đoạn sau
1975.
* Về kỹ năng: Biết cách tiếp cận tác phẩm văn xuôi sau 1975
* Về thái độ: Văn bản góp phần bồi dỡng cho học sinh ý thức trân
trọng, gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
B Chuẩn bị:
1. Giáo viên:
a. Kiến thức.
Các tri thức về văn xuôi hiện đại, về nhà văn Ma Văn Kháng, về hoàn
cảnh ra đời của tác phẩm để cảm nhận đúng các giá trị của tác phẩm.
b. Về dạy học tích hợp: Gắn đọc - hiểu văn bản với các yếu tố đặc trng
của phơng thức tự sự, về ngữ cảnh của tác phẩm t tởng có tính chất
thời sự thời hậu chiến; với tri thức văn hóa truyền thống của dân tộc...
c. Về dạy học tích cực: Kết hợp việc định hớng, gợi mở của giáo viên
với hoạt động tự đọc hiểu một cách sáng tạo của học sinh; từ đó bồi
dỡng cho học sinh kĩ năng đọc hiểu văn bản văn xuôi hiện đại và ý
thức tìm hiểu sự đổi mới của văn học sau 1975.
2. Học sinh:
- Đọc kĩ để hiểu đợc nội dung chính của văn bản.

I.Tìm hiểu tiểu dẫn:
1.Tác giả:
- Thuộc thế hệ những ngời cầm bút
giàu nhiệt huyết với những lý tởng hào
hùng của thời đại.
- Đợc nhận giải thởng văn học
ASEAN năm 1998 và giải thởng nhà
nớc về VHNT
(?) Kể tên những tác phẩm tiêu
biểu của ông?
- Tác phẩm tiêu biểu: SGK/84
GV chốt lại -Nghe
và ghi.
=> Đánh giá chung: Ma Văn Kháng là
một trong số những cây bút có sức
sáng tạo dồi dào, có vốn sống phong
phú, đa dạng. Sau 1975, ông là một
trong số những nhà văn sớm có ý thức
đổi mới cách viết: từ việc quan tâm
đến xã hội ở bình diện lịch sử
chính trị, ông chuyển sang bình diện
sinh hoạt thế sự, kể về đạo đức cá
nhân, về văn hoá truyền thống
(?) Hãy trình bày hiểu biết và
suy nghĩ của em về tác phẩm
qua phần giới thiệu và tóm tắt
trong SGK?
- 1 HS
trả lời:
2- Tác phẩm:

II.Đọc hiểu văn bản:
1- Đọc- tóm tắt nội dung:
- Tóm tắt: Đoạn trích kể về chuyến
thăm của chị Hoài sau nhiều năm kể
từ khi có gia đình riêng, vào đúng
chiều 30 Tết trong niềm vui mừng
của các thành viên trong gia đình và
niềm xúc động sâu sắc của ông Bằng.
(?) Nhân vật nào trong đoạn trích
để lại trong em ấn tợng sâu sắc
nhất?
- HS nêu
2- Đọc - tìm hiểu nội dung văn bản :
2.1.Nhân vật chị Hoài:
* Ngoại hình:
- Dáng ngời: thon gọn
(?) Tìm những chi tiết miêu tả
diện mạo, ngoại hình, ngôn ngữ,
hành động của nhân vật?
- HS tìm
chi
tiết
/SGK
- Khuôn mặt: rộng
- Cặp mắt: đằm thắm; miệng: tơi
* Ngôn ngữ: Mộc mạc, tự nhiên
* Hành động: chân thành, cởi mở
(?) Ngoại hình đó giúp em bớc
đầu cảm nhận đợc chị Hoài là
ngời phụ nữ nh thế nào?

của học
sinh
Yêu cầu cần đạt
ngời ra sao khi chị đến?
GV giảng và bình:
hiện từ
văn bản.
-HS
nghe và
ghi.
bất ngờ, ngoài sức tởng tợng của mọi
ngời.
Bằng ngòi bút tinh tế, tác giả đã mô
tả rất chi tiết tâm trạng và sự chuẩn bị
chu đáo của mọi thành viên trong gia
đình cho ngày Tết. Song điều mà tác
giả hớng đến không phải là biểu hiện
của hành động mà là ý nghĩa của nó
những nhân vật của ông đang thực
hiện những nghi lễ có ý nghĩa văn hoá
thiêng liêng của truyền thống dân tộc.
Rõ ràng đây là một thái độ văn hoá, là
sự thành kính đối với tổ tiên, là sự gắn
bó của các quan hệ dòng tộc của các
thành viên trong một gia đình mà nhà
văn muốn đề cao, ca ngợi, muốn
những con ngời của thời hiện đại cần
quan tâm.
(?) Cảm nhận của em về chị
Hoài? Theo em, khi chú trọng

4
Hoạt động của giáo viên
Hoạt
động
của học
sinh
Yêu cầu cần đạt
vẻ đẹp của ngời phụ nữ Việt Nam
truyền thống, chính là sợi dây kết nối,
xoá đi những khoảng cách vô hình mà
xã hội với nền kinh tế thị trờng, với sự
tính toán vụ lợi làm phá vỡ những giá
trị tốt đẹp, làm nguội lạnh quan hệ
tình cảm thiêng liêng trong gia đình.
2.2 - Nhân vật ông Bằng:
(?) Theo em, ai là ngời xúc động
nhất khi chị Hoài đến? Vì sao?
-HS nêu
dẫn
chứng
trong
văn bản
(đoạn
miêu tả
diễn
biến tâm
trạng,
cảm xúc
của chị
Hoài và

-ý thức và thái độ trân trọng quá khứ.
(?) ấn tợng và cảm nhận của em
về nhân vật ông Bằng?
-Là linh hồn của cuộc sum họp, là
nhân vật tiêu biểu cho kỉ cơng gia
đình, là cầu nối giữa tổ tiên cội nguồn
5