Tác giả: Đỗ thị Lan
GV Trường THCS Nam Giang- Thọ Xuân
HỆ THỐNG CHỮ VIẾT TẮT ĐƯỢC SỬ DỤNG
- TNTP: Thiếu niên tiền phong.
- TPT: Tổng phụ trách.
- BCH: Ban chỉ huy.
- THCS: Trung học cơ sở.
- GVCN: Giáo viên chủ nhiệm.
1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LỜI MỞ ĐẦU:
Lịch sử vẻ vang 70 năm hình thành và phát triển của Đội TNTP Hồ Chí
Minh đã cho thấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoàn Thanh
niên cộng sản Hồ Chí Minh phong trào thiếu nhi Việt Nam ngày càng phát
triển mạnh mẽ cả về bề rộng lẫn chiều sâu. Đội TNTP Hồ Chí Minh đã thực
sự trở thành nơi hội tụ của thiếu niên nhi đồng, xứng đáng là lực lượng tích
cực, góp phần rất lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Như chúng ta đã biết, trong nhà trường phổ thông Giáo dục có vai trò
vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách học sinh. Để giáo dục và
phát triển toàn diện nhân cách học sinh thì tất cả các môn học, các hoạt động
giáo dục trong nhà trường đều có ý nghĩa và vai trò nhất định, nghĩa là phải
giáo dục học sinh trong một môi trường đồng bộ, có sự kết hợp chặt chẽ giữa
các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. Trong số đó cần đặc biệt
chú ý đến tổ chức Đội, cần có nhận thức đúng đắn về vai trò của hoạt động
đội để đặt nó đúng vị trí và có sự quan tâm đúng mức.
Trong trường THCS để hoạt động đội được triển khai thực sự có hiệu
quả thì ngoài vai trò chủ đạo là nhà trường; nòng cốt đi đầu của giáo viên TPT
tác đội, xác định được vai trò của BCH Đội (bao gồm BCH các chi đội và
BCH Liên đội) trong hoạt động của đội, tôi đã đặc biệt chú trọng đến công tác
bồi dưỡng BCH Đội. Nếu không làm tốt công tác này thì công tác đội khó mà
đi đến thành công. Bởi vậy, làm tốt công tác bồi dưỡng BCH Đội góp phần
xây dựng phong trào hoạt động Đội trong nhà trường sôi nổi, chất lượng, hiệu
quả là điều mà tôi luôn hướng tới.
2. Kết quả của thực trạng:
3
Từ thực trạng trên, tôi đã tiến hành thực nghiệm trong năm học 2009 2010 về ý nghĩa tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng BCH Đội và hiệu quả
của nó đối với chất lượng hoạt động đội.
Bước đầu tôi tiến hành khảo sát chất lượng BCH Đội sau khi tổ chức
Đại hội chi đội và Đại hội Liên đội về các nội dung sau: Lịch sử Đội TNTP
Hồ Chí Minh; nhận thức về tầm quan trọng của công tác thiếu nhi trong
trường học; phương pháp tổ chức hội họp; tổ chức điều khiển sinh hoạt đội;
tác phong, kỹ năng chỉ huy; thực hiện các kỹ năng đội viên, công tác ghi chép
hồ sơ, thông tin báo cáo; kỹ năng xử lí các tình huống về công tác đội.
*Số lượng khảo sát: 30 em/10 chi đội.
*Kết quả ban đầu cho thấy:
Nội dung kết quả
Số lượng
%
Số em nắm chắc. thực hiện đúng chính xác các yêu cầu.
5
16,7
Số em thực hiện các nội dung ở mức khá
14
46,6
Số em thực hiện các nội dung đạt yêu cấu
Nói cách khác, bồi dưỡng BCH chi Đội là nâng cao những phẩm chất, những
năng lực cần có của BCH chi Đội, phát huy được sở trường, tư chất của BCH
chi Đội. Bồi dưỡng chi Đội tốt thì hoạt động Đội ở trường sẽ diễn ra sôi nổi
hơn, lôi cuốn nhiều em Đội viên tham gia.
2. Hơn thế nữa, việc bồi dưỡng này phải diễn ra thường xuyên và liên
tục bởi tuổi các em còn nhỏ (từ 11 đến 15 tuổi) nên việc lĩnh hội có thể rất
nhanh nhưng cũng sẽ rất chóng quên nếu như không được thực hành thường
xuyên.
3.Công tác bồi dưỡng BCH là một việc làm khoa học và sáng tạo, đòi
hỏi người phụ trách phải kiên nhẫn bền bỉ. Quá trình bồi dưỡng BCH đòi hỏi
phụ trách vừa làm vừa trau dồi, tích lũy kinh nghiệm đóng góp cho khoa học
công tác Đội.
4. Muốn cho việc bồi dưỡng đạt hiệu quả cao, trước hết người TPT cần
chú ý đến khâu lựa chọn BCH Đội sao cho vừa mang tính định hướng vừa
mang tính dân chủ, tính tập thể.
II. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
Giáo viên TPT Đội cần phải kết hợp chặt chẽ giữa nhận thức và hành
động. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là “Học để hành, hành để
học”, “Học - hành phải đi đôi với nhau”, “Học không hành thì vô ích, hành
không học thì không trôi chảy” (Hồ Chí Minh - Vấn đề giáo dục - Nhà xuất
bản Giáo dục 1990).
5
Trong công tác đội, bồi dưỡng BCH là việc làm thường xuyên, quan
trọng và không thể thiếu được của Tổng phụ trách. Đây là yếu tố quyết định
sự thành công của các phong trào Đội. Bồi dưỡng BCH Đội là nâng cao và
phát huy những mặt mạnh sẵn có của các em, đồng thời khơi dậy những tiềm
năng còn tiềm ẩn trong các em, giúp các em vươn tới những phẩm chất năng
Tại đơn vị tôi công tác hoạt động đội là một phần hữu cơ trong hoạt
động chung của nhà trường. Được sự quan tâm chỉ đạo và thống nhất của lãnh
đạo nhà trường và các lực lượng giáo dục trong nhà trường, Liên đội đã tổ
chức triển khai nhiều hoạt động bổ ích và lý thú để các em được tham gia.
Đây là cơ hội để đội ngũ BCH đội thể hiện năng lực tổ chức cũng như điều
hành của mình và cũng là dịp để giáo viên tổng phụ trách quan sát, rút kinh
nghiệm và có hướng bồi dưỡng những mặt còn yếu cho đội ngũ BCH.
Bám sát nội dung sinh hoạt tôi đã triển khai tổ chức các lớp bồi dưỡng
nghiệp vụ công tác đội cho đội ngũ BCH Đội nhằm: Bồi dưỡng nhận thức
phương pháp công tác đội; kỹ năng tổ chức điều hành của BCH; tác phong
BCH; kỹ năng nghiệp vụ Đội, …
2.1. Bồi dưỡng nhận thức và phương pháp công tác Đội của BCH:
- Cách ghi chép biên bản, thực hiện các sổ sách của Đội, dự thảo nghị
quyết, báo cáo thi đua, báo cáo tổng kết, thành tích, đăng ký thi đua, biên bản
nghị quyết Đại hội Đội, lời điều khiển của chương trình hoạt động Đội dựa
vào kế hoạch của Tổng phụ trách.
- Phương pháp tổ chức họp BCH Đội.
- Phương pháp xây dựng kế hoạch (theo chủ đề, kế hoạch tháng, kế
hoạch thi đua,…).
- Phương pháp tổ chức và điều khiển sinh hoạt Đội, các hoạt động tập
thể.
- Phương pháp chỉ đạo và tổng kết rút kinh nghiệm.
2.2. Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức điều hành của BCH:
- Các thủ tục nghi lễ của Đội và phương pháp tổ chức (lễ trưởng thành
Đội, lễ phát động chủ đề, sinh hoạt Đội...).
7
- Sinh hoạt Đội: Bằng hình thức thi đua sôi nổi hấp dẫn giáo dục Đội
+ Tổ chức hoạt động: Theo nội dung đã thống nhất, biết lựa chọn các
hình thức cho phù hợp với nội dung, biết huy động và phối hợp các Đội viên
nòng cốt để tổ chức tốt hoạt động. Trong hoạt động, có kiểm tra đánh giá.
+ Sơ kết, tổng kết nội dung hoạt động: Đánh giá rút kinh nghiệm việc
tổ chức điều hành các hoạt động, kết quả hoạt động...
2.3.Bồi dưỡng tác phong BCH:
- Bồi dưỡng theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công: Giúp các em
thạo việc, có bản lĩnh trong giao tiếp và phối hợp hoạt động với những thành
viên khác.
- Bồi dưỡng khả năng tổ chức và quản lý một cách toàn diện, khoa học.
- Bồi dưỡng BCH trở thành những cán bộ Đội mẫu mực, có kỹ năng
nghiệp vụ, có uy tín trong tập thể.
2.4. Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội:
- Bồi dưỡng những kĩ năng cần có của người đội viên: Hát quốc ca, đội
ca, hô đáp khẩu hiệu đội, chào kiểu đội viên; các động tác cá nhân tại chỗ và
di động; Tháo thắt khăn quàng; cầm cờ, giương cờ, vác cờ; đánh trống đội,
đội hình đội ngũ,… Tập hát, múa một số bài hát truyền thống của Đội; Tổ
chức trò chơi tập thể.
- Nghi thức và phương pháp hướng dẫn nghi thức.
- Các phương pháp tổ chức trò chơi, dạy hát, dạy múa, tổ chức trại, hoạt
động xã hội, tham quan...
- Các bài hát, điệu múa, trò chơi
Khi bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội cần chú ý các loại hình cho phù
hợp như:
- Tập luyện cho Đội nòng cốt.
- Thực hiện tập luyện chung.
- Tổ chức kiểm tra nghiệp vụ bằng hội thi...
2.5. Bồi dưỡng công tác kiểm tra, đánh giá:
9
10
hệ thống, bài bản và sâu sắc, các em được trang bị những kiến thức cơ bản,
những lý luận chung cho thực tế hoạt động đội.
Mở lớp là phương pháp phổ biến và có tác dụng rất lớn. Không khí học
tập sôi nổi, thân thiện, các em làm việc tích cực dưới sự hướng dẫn của TPT
Đội là những ưu điểm mà phương pháp này mang lại. Đây là phương pháp
thông dụng, dễ thực hiện mà hiệu quả mang lại thật đáng bất ngờ.
4.2. Phương pháp bồi dưỡng qua thực tế:
Bồi dưỡng qua công tác thực tế đòi hỏi Tổng phụ trách phải giúp các
em biết vận dụng kiến thức đã được hướng dẫn vào thực tiễn hoạt động đội.
Do vậy cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Tổng phụ trách với phụ trách các chi
Đội, kết hợp giữa công tác bồi dưỡng của phụ trách với tự bồi dưỡng của BCH.
- Những buổi tổ chức điều hành sinh hoạt tại chi đội sẽ giúp cho các em
tự hoàn thiện và nâng cao kiến thức kĩ năng đã được học. Trong quá trình đó
các em sẽ bộc lộ những ưu, nhược điểm từ đó bồi dưỡng thêm để các em khắc
sâu hơn, có kế hoạch làm việc tốt hơn.
- Một buổi đi dự đại hội chi đội mẫu cũng giúp các em học được cách
tổ chức một đại hội chi đội, biết được vai trò, nhiệm vụ của người cán bộ đội
trong việc điều hành đại hội.
- Thăm quan hay giao lưu nói chuyện cũng là hình thức bồi dưỡng và
giáo dục truyền thống một cách hiệu quả. Tại liên đội chúng tôi đã tổ chức
được hoạt động thăm quan doanh trại quân đội nhân dân Việt Nam, tổ chức
giao lưu nói chuyện với bộ đội, với cựu chiến binh, thăm khu di tích lịch sử
Đền thờ Lê Hoàn, hay đơn giản chỉ là những buổi chăm sóc và viếng nghĩa
trang liệt sĩ… Qua đó các em càng thêm gắn bó với nhau hơn, đoàn kết hơn,
yêu quê hương đất nước hơn.
4.3. Bồi dưỡng qua các cuộc họp Ban chỉ huy:
Vào thời điểm cuối năm học 2009 – 2010 tôi đã điều tra gần 400 Đội
viên của Liên Đội và thấy rằng:
12
- 100% đội viên đã có hiểu biết cơ bản về Đội TNTP Hồ Chí Minh, có
ý thức thực hiện tốt và tham gia đầy đủ, có chất lượng các hoạt động Đội qua
sự hướng dẫn, điều hành của BCH chi Đội.
- 100% thành viên BCH đã trang bị và rèn luyện được các kĩ năng cần
thiết của một người chỉ huy Đội. Các em đã tự tin hơn và có nhiều sáng tạo
trong việc thực hiện các nhiệm vụ được phân công.
Cụ thể: Tôi đã tiến hành khảo sát lại những nội dung mà tôi đã tiến
hành từ đầu năm học. Kết quả cho thấy:
Nội dung kết quả
Số lượng
%
Số em nắm chắc. thực hiện đúng chính xác các yêu cầu
15
50
Số em thực hiện các nội dung ở mức khá
13
43,3
Số em thực hiện các nội dung đạt yêu cấu
2
6,7
Số em chưa đạt yêu cấu
0
0
Từ kết quả rèn luyện trên phong trào hoạt động đội của Liên đội đã trở
Đội ở cơ sở, tôi đã rút ra được bài học kinh nghiệm là:
- Muốn có một BCH chi Đội có năng lực trước tiên phải lựa chọn thật
tốt đội ngũ BCH chi Đội. Có như vậy mới tìm ra được người tài giỏi, có năng
lực làm cánh tay đắc lực cho Tổng phụ trách, điều hành tốt các hoạt động của
Đội.
- Công tác bồi dưỡng phải đi đôi với thực hành. Phải luôn luôn bồi
dưỡng thường xuyên kỹ năng công tác cho cán bộ Đội, phải theo dõi thường
xuyên để đánh giá kết quả và rút kinh nghiệm phần làm được và chưa làm
được để không ngừng cải tiến đổi mới, làm cho phong trào Đội ngày càng
phát triển hơn.
- Đây là một việc vô cùng cần thiết và quan trọng, giúp cho phong trào
Đội được nâng cao về mọi mặt.
- Người Tổng phụ trách ngay từ đầu năm học phải có một chương
trình thật cụ thể, chi tiết trong việc điều hành các hoạt động Đội. Với mỗi hoạt
động lớn phải có kế hoạch phân công cụ thể nhiệm vụ cho các BCH chi Đội.
Nhiệm vụ này phải phù hợp với khả năng để phát huy được các tố chất, tài
năng tiềm ẩn của các em.
Qua việc nhìn nhận đánh giá kết quả của các hoạt động trong nhà
trường, tôi nhận thấy rằng nhờ hoạt động Đội mà phong trào học tập ngày
15
càng lên cao, góp phần cùng nhà trường hoàn thành tốt các nhiệm vụ và mục
tiêu giáo dục.
II. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT:
Qua thực tế hoạt động của liên Đội. Tôi xin có một số kiến nghị sau:
Hội đồng Đội các cấp cần phải phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục,
mở lớp đào tạo và hướng dẫn BCH chi Đội có tính chất quy mô, tạo điều kiện
giúp đỡ, nâng cao nghiệp vụ cho BCH Đội. Đồng thời nên tổ chức các cuộc
11
12
Nội dung
Hệ thống các chữ viết tắt được sử dụng
A. Đặt vấn đề
I. Lời mở đầu
II. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
1. Thực trạng
2. Kết quả thực trạng
B. Giải quyết vấn đề
I. Các giải pháp thực hiện
II. Các biện pháp tổ chức thực hiện
C. Kết luận
I. Kết quả nghiên cứu
II. Kiến nghị, đề xuất.
Trang
1
2
2
3
3
3
3
3
5
12
12
14