GaMBA01.M0709

Phát triển khả năng lãnh đạo

BÀI TẬP CÁ NHÂN
Môn học:
Học viên:
Lớp
:

Phát triển khả năng lãnh đạo
Vũ Khánh Thịnh
GaMBA01.M0709

1


GaMBA01.M0709

Phát triển khả năng lãnh đạo

Đề bài: Nếu công trình nghiên cứu của Mintzberg được tiến hành lại trong
bối cảnh ngày nay thì có thể ra những kết quả nghiên cứu khác nhau hay không?
Bạn có biết về nghiên cứu mới nào như vậy không? Cụ thể những thay đổi nào sẽ
gây ảnh hưởng đến những nội dung hoạt động trong một ngày điển hình của một
nhà quản lý? Bài học thực tiễn cần rút ra để có thể lãnh đạo hiệu quả?

BÀI LÀM
Giáo sư Henry Mintzberg được độc giả thế giới và Việt nam biết tới như một
tác giả của hàng loạt những nghiên cứu về quản lý từ những năm 70 của thế kỷ trước
tới nay. Ông có ảnh hưởng lớn tới định hướng phát triển của các lý thuyết quản lý và

lý đảm nhiệm, những thay đổi trong công việc của người quản lý, những loại hình
phục vụ của người quản lý, bí quyết nâng cao hiệu quả.

2


GaMBA01.M0709

Phát triển khả năng lãnh đạo

Mintzberg lấy vai trò mà người quản lý đảm nhiệm làm trung tâm để phân tích
chức năng và công việc của người quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. “Người
quản lý” mà ông gọi ở đây là người phụ trách chủ yếu trong một tổ chức chính thức
hoặc một đơn vị của tổ chức đó, và là người có chức vị, có quyền lực chính thức.
Vai trò của nhà quản lý là toàn bộ những cách ứng xử được thiết lập sao cho phù
hợp với chức vụ hoặc bộ phận, cơ quan riêng biệt. Khi nghiên cứu về lĩnh vực này,
Henry Mintzberg cho rằng mọi nhà quản lý đều phải thực hiện 10 vai trò khác nhau và
được phân thành 3 nhóm như sau:
1.1. Nhóm vai trò giao tiếp: Gồm có 03 vai trò là người liên lạc, người đi tiên phong,
người lãnh đạo.
 Người liên lạc: Vai trò của người liên lạc bao gồm các hành vi để thiết lập và
duy trì mạng lưới các mối quan hệ với các cá nhân và tổ chức bên ngoài tiểu
đơn vị của tổ chức.
Người quản lý thông qua các kênh chính thức, thiết lập và duy trì mối liên hệ
của tổ chức với những cá nhân, đoàn thể ở ngoài tổ chức, sau đó lại thông qua
vai trò người phát ngôn, người truyền bá thông tin và người đàm phán để phát
triển hơn nữa mối quan hệ ấy và nhận thức được những điều bổ ích những
thông tin mà mối liên hệ đó tạo ra.
Những mối quan hệ này đóng vai trò quan trọng là nguồn thông tin và là sự trợ
giúp tích cực giúp các nhà quản trị xây dựng mạng lưới làm việc cần thiết để

Bao gồm 03 vai trò là người truyền đạt, người theo dõi và người phát ngôn.
 Vai trò truyền đạt: Người quản lý có thể tiếp cận những nguồn thông tin mà
cấp dưới không thể. Một số thông tin liên quan đến việc các cá nhân muốn gây
ảnh hưởng đối với cán bộ quản lý, bao gồm những người ở các cấp khác nhau
trong bộ máy quyền lực của tổ chức. Một số thông tin phải truyền đạt cho cấp
dưới, có thể ở dạng gốc hoặc sau khi đã được cán bộ quản lý dịch và điều
chỉnh.
 Vai trò người theo dõi: Người quản lý liên tục tìm kiếm thông tin từ nhiều
nguồn khác nhau, ví dụ như đọc các báo cáo, biên bản, tham dự các cuộc họp
và thảo luận, thực hiện các chuyến đi thực tế. Một số thông tin được thông báo
cho nhân viên cấp dưới( vai trò là người truyền đạt) hoặc cho người ngoài tổ
chức( vai trò người phát ngôn). Hầu hết thông tin được phân tích để phát hiện
vấn đề và cơ hội, để hiểu rõ các biến cố bên ngoài và các quá trình nội bộ trong
tiểu đơn vị của tổ chức.
 Vai trò người phát ngôn: Các bộ quản lý cũng có nghĩa vụ truyền đạt thông tin
và thông báo về giá trị cho những người ngoài tiểu đơn vị trong tổ chức. Những
cán bộ quản lý bậc trung và thấp phải báo cáo cho cấp trên; giám đốc điều hành
phải báo cáo cho ban quản trị hoặc ban giám đốc. Mỗi cán bộ quản lý này phải
4


GaMBA01.M0709

Phát triển khả năng lãnh đạo

đóng vai trò là người vận động hành lang khi tiếp xúc với cấp trên hoặc người
ngoài tổ chức.Theo Mintzberg (1973,trang 76), “ để phát ngôn có hiệu quả cho
tổ chức của mình và để được người ngoài kính trọng, cán bộ quản lý phải thể
hiện được kiến thức cập nhật về tổ chức của mình và môi trường tổ chức”.
1.3. Nhóm vai trò ra quyết định: bao gồm 04 vai trò là doanh nhân, người giải

GaMBA01.M0709

Phát triển khả năng lãnh đạo

 Vai trò là người đàm phán: Bất kỳ một cuộc đàm phán nào mà đòi hỏi có sự
cam kết về nguồn lực đều cần có sự hiện diện của cán bộ quản lý với thẩm
quyền nhất định để đưa ra cam kết đó. Cán bộ quản lý có thể tham gia một số
cuộc đàm phán, bao gồm đàm phán với nghiệp đoàn về chủ đề hợp đồng lao
động- quản lý, về những vấn đề người lao động phản ánh; đàm phán hợp đồng
với các khách hàng, nhà cung cấp quan trọng hoặc các bên tư vấn; đàm phán
với các nhân viên chủ chốt và rất nhiều các loại hình đàm phán khác.Như vậy
cán bộ quản lý sẽ phải đại diện cho tổ chức của mình để thương lượng đàm
phán ký kết các hợp đồng, ảnh hưởng tùy theo các lĩnh vực trách nhiệm của nhà
quản lý được giao. Các nhà quản lý muốn thành đạt phải học cách thương
lượng mềm dẻo kết hợp với cứng rắn và cương quyết, lý trí cùng với nhân bản
là bí quyết thành công trong thương lượng với đối tác.
Qua phân tích những nội dung nghiên cứu của Mintzberg, tôi nhận thấy về cơ bản
những nội dung mà ông đề cập vẫn phù hợp với bối cảnh ngày nay, đặc biệt là các
yếu tố liên quan đến nhóm vai trò giao tiếp với con người và nhóm vai trò ra quyết
định. Tuy nhiên, do những nghiên cứu đã đưa ra từ những năm 70 của thế kỷ trước,
trong khi hiện tại là thế kỷ 21 với gần 4 thập kỷ đã đi qua, thế giới đã biến đổi
không ngừng với xu thế toàn cầu hoá, những bước đại nhảy vọt của công nghệ sản
xuất, công nghệ truyền thông; Cấu trúc của tổ chức, nguồn nhân lực cũng như
phương pháp làm việc vì thế cũng có nhiều sự thay đổi. Chính vì vậy, nếu đặt
những nghiên cứu của Mintzberg vào bối cảnh hiện nay, tôi xin đưa ra một số quan
điểm mang tính cá nhân như sau:
 Với những thay đổi như trên, vai trò xử lý thông tin sẽ có nhiều
sự tác động nhất. Bản chất thông tin về cơ bản không thay đổi,
nhưng phương thức trao đổi, tốc độ phổ biến và lan truyền thông
tin sẽ nhanh và đa dạng hơn nhiều. Đòi hỏi người tiếp nhận và xử

nhà quản lý nhìn xa hơn trước, chủ động hơn với những tác động
ngoại cảnh và giải quyết những rắc rối hiệu quả hơn.
Tóm lại chúng ta có thể có một vài nhận xét mang tính sơ lược về công trình nghiên
cứu của Mintzberg về vai trò nhà quản lý là :
Ông Mintzberg đã giữ quan điểm nhìn nhận phong cách quản lý và năng lực quản lý
qua hành vi của nhà quản lý. Do vậy, ông thường dùng, và dùng rất đắt, các tình huống
ứng xử của nhà quản lý để minh họa cho những lý thuyết của mình. Mintzberg không
kết luận về sự đúng sai trong mỗi hành động của nhà quản lý, mà luôn mở ra cho
người đọc khả năng tự kết luận về sự phù hợp và tính hiệu quả của hành vi ấy.
Là những người thường xuyên tiếp xúc với thực tế quản trị tại doanh nghiệp của mình
và luôn coi quan điểm “năng lực quản lý thể hiện qua hành vi” của Mintzberg là một
trong những kim chỉ nam cho các phương pháp nâng cao năng lực quản lý cho doanh
nghiệp chúng ta.
7


GaMBA01.M0709

Phát triển khả năng lãnh đạo

2. Nghiên cứu mới tương tự như nghiên cứu của Mintzberg:
Ông Mintzberg có công trình nghiên cứu về vai trò nhà quản lý thì Robert Katz
có công trình nghiên cứu về kỹ năng quản lý. Theo quan niệm của R.Katz, một người
quản lý cần 3 kỹ năng thiết yếu: chuyên môn, nhân sự và kỹ năng khái quát hóa.
- Kỹ năng chuyên môn: Được định nghĩa như là những hiểu biết và trình độ về
một lĩnh vực chuyên môn nhất định. Theo Katz, kỹ năng chuyên môn là những kỹ
năng “cứng” vốn dành cho những người quản lý phải xử lí các chu trình hay đối tượng
vật chất, đặc biệt trong các lĩnh vực đặc trưng như: công nghệ thông tin, luật sư hay
cứu hỏa... Nó yêu cầu người quản lý phải có kiến thức chuyên môn thuộc về lĩnh vực
của họ. Kỹ năng này giúp giải quyết những vấn đề có thể xảy ra bất cứ lúc nào ở nơi

ở phần trên, những công việc sẽ làm thay đổi và gây ảnh hưởng đến những nội dung hoạt
động trong một ngày điển hình của nhà quản lý là:
+ Lập kế hoạch: quyết định những gì cần phải thực hiện, khi nào, ở đâu và như thế nào.
+Hướng dẫn người khác;
+ Trao quyền cho các cá nhân và các nhóm để họ tự tổ chức và kiểm soát công việc;
+ Tạo ra môi trường khuyến khích nhân viên tự nhận thấy những gì cần làm và chủ động
thực hiện;
+ Quan tâm hàng đầu đến mong muốn và nhu cầu của khách hàng;
+ Tìm ra các phương thức làm việc tốt hơn;
+ Phá vỡ các rào cản đối với sự đổi mới và phát triển;
4. Bài học thực tiễn cần rút ra để lãnh đạo có hiệu quả:
- Trong khuôn khổ của đầu bài đưa ra, tôi rất đồng tình với quan điểm chung của cả
Katz và Mintzberg cho rằng đây là một trong những bí quyết quan trọng nhất đối với
người quản lý để có thể lãnh đạo, làm việc và hợp tác với người khác một cách hiệu
quả. Và để trở thành người lãnh đạo hiệu quả, cần kết hợp hài hoà giữa kỹ năng và vai
trò quản lý. Ở vị trí công việc của Tôi là một Giám đốc kinh doanh của một doanh
nghiệp Cổ phần hóa, hoạt động trong lĩnh vực cung cấp các hệ thống thiết bị, dịch vụ
cho ngành điện thì việc kết hợp giữa chuyên môn kỹ thuật và vai trò quản lý là cực kỳ
quan trọng ;
- Có kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ vững vàng thì tôi mới có thể giải quyết những vấn
đề xảy ra bất cứ lúc nào ở nơi làm việc, mới đủ khả năng để đào tạo, quản lý, đánh giá
cấp dưới trong công việc hàng ngày ;
- Có kỹ năng về con người tôi mới tạo ra được các mối quan hệ cộng tác với đồng
nghiệp, khách hàng, chuẩn bị phương hướng và thiết lập những mối quan hệ hợp tác
hiệu quả, khai thác tối đa năng lực của các thành viên nhằm đạt được mục tiêu của tổ
chức ;
- Có kỹ năng khái quát hóa, tôi mới có thể đưa ra những cái nhìn khái quát nhất cho
công việc những khó khăn cũng như thuận lợi, hành trình cũng như bước đường hướng
đến mục tiêu ;
Từ nghiên cứu của Mintzberg áp dụng vào công việc, người quản lý sau khi thu

3. Kiến thức thu được từ bài giảng trên lớp của giảng viên.
4. MBA trong tầm tay- chủ đề những kỹ năng và chiến lược để lãnh đạo thành
công của Allan R.Cohen – do Nhà xuất bản thống kê xuất bản.
5. Phát triển khả năng lãnh đạo của John C. Maxwell do nhà xuất bản lao động –
xã hội xuất bản.
6. Các thông tin về đào tạo và phát triển lãnh đạo trên 1 số trang Web mạng
Internet.
10


GaMBA01.M0709

Phát triển khả năng lãnh đạo

.

11