TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
KHOA PHÁP LUẬT KINH TẾ
BỘ MÔN LUẬT ĐẤTĐAI

KỸ NĂNG TƯ VẤN PHÁP LUẬT
TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI

HÀ NỘI - 2017

1


BẢNG TỪ VIẾT TẮT
BT
ĐĐ
GV
GVC
KTĐG
LVN
NC
PGS
TC
TG
TS

2

Bài tập
Địa điểm
Giảng viên
Giảng viên chính

Điện thoại: 0915542568
E-mail: [email protected]
4. Ths. Đỗ Xuân Trọng – GV
Điện thoại: 0904545369
E-mail: [email protected]
Văn phòng Bộ môn LuậtĐấtđai
Phòng 1502, Tầng 15, nhà A,Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Giờ làm việc: 8h00 - 17h00 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ).
2. MÔN HỌC TIÊN QUYẾT
- Luật Đất đai Việt Nam.
- Luật Dân sự Việt Nam.
3. TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
- Môn học Kỹ năng tư vấn pháp luật trong lĩnh vực đất đai là
môn học mang tính ứng dụng cao. Môn học giúp cho sinh viên nâng
3


cao nhận thức và rèn luyện kỹ năng tư duy, phân tích, nhận định và
đánh giá hiện tượng, vụ việc trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa pháp luật
thực định và thực tiễn triển khai.
- Môn học Kỹ năng tư vấn pháp luật trong lĩnh vực đất đai
cung cấp những kỹ năng cơ bản, cần thiết, cùng với những kỹ năng
riêng, đặc thù để giải quyết những vụ việc, những tình huống phổ biến,
điển hình trong lĩnh vực đất đai xảy ra trong thực tế.
- Trên cơ sở các kỹ năng được trang bị, sinh viên biết vận dụng
để xử lí, giải quyết các vụ việc, các tình huống xảy ra trong thực tế từ
đơn giản đến phức tạp, bao gồm:
(1)Trang bị cho sinh viên kỹ năng để tư vấn cho các chủ thể sử
dụng đất trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ cơ bản như:

4. NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Vấn đề 1. Khái quát về kỹ năng tư vấn pháp luật
trong lĩnh vực đất đai
1.1.Khái niệm, đặc điểm và tầm quan trọng của tư vấn pháp luật
trong lĩnh vực đất đai
1.2.Các hình thức tư vấn pháp luật trong lĩnh vực đất đai
1.3. Các yêu cầu cơ bản của tư vấn pháp luật trong lĩnh vực đất đai
1.4. Các bước cơ bản trong hoạt động tư vấn pháp luật đất đai
1.4.1. Kỹ năng tiếp xúc khách hàng
1.4.2. Xác định vấn đề pháp lý cần tư vấn
1.4.3. Thoả thuận hợp đồng dịch vụ tư vấn
1.4.4. Xác định nguồn luật áp dụng
1.4.5. Trả lời tư vấn
Vấn đề 2. Kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, phân tích vụ việc đất đai
2.1. Mục đích của việc nghiên cứu hồ sơ, phân tích vụ việc đất
đai
2.1. Các kỹ năng cơ bản của việc nghiên cứu hồ sơ, phân tích vụ
việc đất đai
2.3. Các bước tiến hành nghiên cứu hồ sơ, phân tích vụ việc đất
đai
2.3.1. Đọc sơ bộ hồ sơ
2.3.2. Sắp xếp hồ sơ, tài liệu
2.3.3. Đọc chi tiết hồ sơ
2.3.4. Tóm lược vụ việc
2.3.5. Phân tích vụ việc
2.3.6. Xác định câu hỏi pháp lý của vụ việc
Vấn đề 3. Kỹ năng tư vấn pháp luật trong lĩnh vực giao đất, cho
thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện các dự án
5


6.1. Nhận diện các dạng tranh chấp đất đai điển hình và tính đặc thù
của mỗi loại tranh chấp để xác định nguồn luật áp dụng
6.1.1. Tranh chấp về hợp đồng trong lĩnh vực đất đai
6.1.2. Tranh chấp về kiện đòi quyền sử dụng đất
6.1.3. Tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất
6.1.4. Tranh chấp về chia tài sản là quyền sử dụng đất khi vợ chồng
ly hôn

6


6.1.5. Các loại tranh chấp khác về quyền sử dụng đất
6.2. Tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai
6.2.1. Tư vấn hòa giải tranh chấp đất đai
6.2.2. Tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai bằng con đường tòa án
6.2.3. Tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai bằng con đường hành
chính
Vấn đề 7. Tư vấn pháp luật về khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực
đất đai
7.1. Nhận diện các khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai và xác
định nguồn luật áp dụng
7.1.1. Nhận diện các loại khiếu nại trong lĩnh vực đất đai và nguồn
luật áp dụng
7.1.2. Nhận diện các loại tố cáo trong lĩnh vực đất đai và nguồn
luật áp dụng
7.2. Tư vấn về khiếu nại trong lĩnh vực đất đai
7.2.1. Tư vấn về việc soạn thảo đơn khiếu nại về các quyết định
hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai
7.2.2. Tư vấn cho người sử dụng đất thực hiện quyền khiếu nại để
bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình sử dụng đất

- Kỹ năng soạn thảo văn bản pháp luật:
+ Soạn thảo các hợp đồng trong các giao dịch về quyền sử dụng
đất
+ Soạn thảo các đơn, thư khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai
+ Soạn thảo đơn khởi kiện vụ án đất đai
- Kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, LVN và sử dụng công nghệ thông
tin phục vụ việc nghiên cứu và học tập.
5.3. Về thái độ
- Hình thành nhận thức đúng đắn về ý nghĩa, vai trò và mục đích
của việc thực hành kỹ năng tư vấn pháp luật trong lĩnh vựcđấtđai.
- Hình thành thái độ khách quan đối với lợi ích khách hàng cần
được bảo vệ trong mối tương quan với lợi ích của phía bên kia,
của Nhà nước và cộng đồng.
5.4. Các mục tiêu khác
- Góp phần phát triển kỹ năng cộng tác, làm việc nhóm;
- Góp phần phát triển kỹ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi;
- Góp phần trau dồi, phát triển năng lực đánh giá;
- Góp phần rèn kỹ năng lập kế hoạch, tổ chức, quản lí, theo dõi
kiểm tra việc thựchiện chương trình học tập.
6. MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT
MT
VĐ
8

Bậc 1

Bậc 2

Bậc 3


bước cơ bản được trong lĩnh vực đất yếu tố cần và đủ để
thực hiện trong tư vấn đai.
một chuyên gia tư
pháp luậtđấtđai.
1B5. Phân
tích vấn pháp lý lựa
được nội dung của chọn luật áp dụng
các kỹ năng cơ trong các vụ việc
bản trong tư vấn của khách hàng một
pháp luật đất đai. cách chính xác.
1B6. Phân tích nội 1C5. So sánh sự
dung các bước cơ khác nhau của từng
bản thực hiện kỹ năng cơ bản
trong tư vấn pháp trong tư vấn pháp
luật đất đai.
luật đất đai.
1C6. Bước đầu vận

9


dụng được các bước
trong tư vấn pháp
luật đất đai để giải
quyết một số tình
huống cụ thể.
2.
Kỹ
năng
nghiên

bước nào chuyên 2C3. Bước đầu xác
gia tư vấn pháp lý định và vận dụng
có thể lồng ghép và được các kỹ năng
kết hợp, bước nào cơ bản và cần phải
cần phải nghiên có trong nghiên cứu
cứu một cách độc hồ sơ, vụ việc đất
lập và không thể đai.
thiếu.
2C4. Bước đầu vận
dụng được các bước
cơ bản trong nghiên


cứu một số hồ sơ,
vụ việc đất đai cụ
thể.

3.
3A1. Nắmđược thực
Kỹ năng trạng nhu cầu tư vấn
tư vấn pháp luật về giao đất,
pháp cho thuê đất, chuyển
luật về mục đích sử dụng đất
giao đất, để thực hiện các dự
cho thuê án đầu tư.
đất, 3A2. Nắm được đặc
chuyển điểm của tư vấn pháp
mụcđích luật về giao đất, cho
sử dụng thuê đất, chuyển mục
đất để đích sử dụng đất để

những yêu cầu hợp và hiệu quả
thường xuyên mà nhất trên cơ sở tôn
các nhà đầu tư trọng pháp luật.
mong muốn được 3C2.Vận
dụng
tư vấn để định pháp luật hiện hành
hướng tốt cho việc để tư vấn cho nhà
tư vấn.
đầu tư chuyển đổi
3B3. Phân tích mục đích sử dụng
được sự khác nhau đất nhằm nâng cao
về yêu cầu giữa tư hiệu quả sử dụng
vấn pháp luật về đất và phù hợp với
giao đất, cho thuê nhu cầu và năng lực
đất, chuyển mục của nhà đầu tư.
đích sử dụng đất 3C3. Bước đầu

11


hiện dự án đầu tư.

12

để thực hiện các phác thảo được hồ
dự án đầu tư.
sơ pháp lý về dự án
3B4. Nhận diện đầu tư có liên quan
được trình tự thực đến sử dụng đất.
hiện các bước cơ 3C4. Phác thảo

những rủi ro và đưa
ra được những


phương án tối ưu để
phòng ngừa rủi ro
trong quá trình xin
giao đất, thuê đất,
chuyển mục đích sử
dụng đất để thực
hiện dự án đầu tư.

4.
Tư vấn
về
quyền
và
nghĩa
vụ của
hộ gia
đình, cá
nhân sử
dụng
đất

4A1. Nhận diện được 4B1. Phân
tích 4C1.Tư vấn được
các quyền cơ bản của được ý nghĩa, vai các yêu cầu cơ bản
hộ gia đình, cá nhân trò của tư vấn của khách hàng về
sử dụng đất cần được pháp

của mỗi loại hình
giao dịch về quyền
sử dụng đất để hộ
gia đình, cá nhân
nhận diện sâu sắc
hơn khi thực hiện
quyền
chuyển
quyền sử dụng đất.
4B4. Phân tích và
chỉ rõ được những
đặc điểm đặc thù
về hệ thống thông
tin và cơ sở dữ liệu
về đất đai để hộ gia
đình, cá nhân nhận
diện sâu sắc hơn
khi thực hiện
quyền của mình
trong việc tiếp cận
thông tin về đất
đai.
4B5. Khái quát
được trình tự thực
hiện các bước cơ
bản trong quá trình
tư vấn pháp luật
về quyềncủa hộ
gia đình, cá nhân
sử dụng đất.

doanh nghiệp, thuế
thu nhập cá nhân
của người sử dụng
đất.
4C6. Tư vấn được
cho người sử dụng
đất nhận diện được
các khuyến khích
và ưu đãi của Nhà


5.
Tư vấn
đàm
phán và
soạn

5A1. Nhận diện được
các hợp đồng cụ thể
trong các giao dịch
dân sự về đất đai.
5A2. Nêu được nội

của hoạt động
đăng ký đất đai và
tài sản gắn liền
với đất đai để hộ
gia đình, cá nhân
nhận diện sâu sắc
hơn về nghĩa vụ

5B1. Phân tích
được được tính
đặc thù trong mỗi
loại hợp đồng
trong lĩnh vực đất

5C1. Vận dụng
được các kỹ năng
để tư vấn đàm phán
hợp đồng chuyển
nhượng, cho thuê,
15


thảo
hợp
đồng
trong
lĩnh vực
đất đai

dung kỹ năng tư vấn
đàm phán hợp đồng
trong các giao dịch
dân sự về đất đai.
5A3. Nêu được nội
dung kỹ năng tư vấn
soạn thảo hợp đồng
trong các giao dịch
dân sự về đất đai.

chấp, góp vốn bằng
quyền sử dụng đất.
5C2. Vận dụng
được các kỹ năng
để tư vấn soạn thỏa
hợp đồng chuyển
nhượng, cho thuê,
cho thuê lại, thế
chấp, góp vốn bằng
quyền sử dụng đất.
5C3. Vận dụng
được các kỹ năng
để tư vấn thực hiện
hợp đồng chuyển
nhượng, cho thuê,
cho thuê lại, thế
chấp, góp vốn bằng
quyền sử dụng đất.

6.
Tư vấn
pháp
luật
trong
lĩnh vực
tranh
chấp
đất đai

6A1. Nhận diện được

vệ quyền lợi ích
hợp
pháp
cho
người sử dụng đất
khi người khác

16


tụng.
6A3. Nhận diện được
những loại tranh
chấp hòa giải trong
tố tụng và ngoài tố
tụng.
6A4. Nắm được trình
tự, thủ tục hòa giải;
trình tự, thủ tục giải
quyết tại Tòa án và
trình tự, thủ tục giải
quyết tranh chấp đất
đai bằng con đường
hành chính.

khách hàng nhận
diện sâu sắc hơn
trong quá trình
bảo vệ quyền và
lợi ích của mình

vụ án đất đai.
6C4. Phác thảo
được các quy trình,
thủ tục và hồ sơ
pháp lý cho đương
sự khi tham gia
khiếu kiện các
tranh chấp đất đai.
6C5. Bằng các kỹ
năng tư vấn, cùng
với kiến thức pháp
lý chuyên sâu để tư
vấn cho người sử
dụng đất bảo vệ
quyền và lợi ích

17


hợp pháp khi có
tranh chấp đất đai
xảy ra.
7.
Tư vấn
pháp
luật về
khiếu
nại, tố
cáo
trong

pháp luật về khiếu
nại, tố cáo về đất đai.

7B1.Phân
tích
được ý nghĩa, vai
trò của tư vấn
pháp luật về
khiếu nại, tố cáo
trong lĩnh vực đất
đai.
7B2. Phân tích
được các nội
dung cơ bản tư
vấn pháp luật về
khiếu nại, tố cáo
đất đai.
7B3. Phân tích nội
dung và đặc điểm
của các kỹ năng cơ
bản trong tư vấn
pháp luật về
khiếu nại, tố cáo
về đất đai.
7B4. Nhận diện
được trình tự thực
hiện các bước cơ
bản tư vấn pháp
luật về khiếu nại,
tố cáo về đất đai.

7C3.Vận dụng các
kỹ năng tư vấn và


các kiến thức pháp
luật đất đai nói
chung và pháp luật
về khiếu nại trong
lĩnh vực đất đai nói
riêng để soạn thảo
đơn khiếu nại đối
với các quyết định
hành chính, hành vi
hành chính của của
cơ quan quản lý
nhà nước về đất
đai.
7C4. Tư vấn được
quy trình thực hiện
việc khiếu nại về
các quyết định hành
chính, hành vi hành
chính trong lĩnh
vực đất đai.
7C5. Bước đầu vận
dụng được các kỹ
năng cơ bản trong
tư vấn pháp luật về
tố cáo trong lĩnh
vực đất đai để

Mục tiêu
Bậc 1
Bậc 2
Bậc 3
Tổng
Vấn đề
Vấn đề 1
6
6
6
18
Vấn đề 2
3
3
4
10
Vấn đề 3
4
6
6
16
Vấn đề 4
2
8
6
16
Vấn đề 5
4
4
3

pháp luật, tư vấn hợp đồng, Nxb. Thống kê, 2008.
4. Trường Đại học Luật Hà Nội - Trung tâm Tư vấn Pháp luật và
Đào tạo ngắn hạn: Tài liệu Kỹ năng Tư vấn pháp luật, Hà Nội 2012.
* Văn bản quy phạm pháp luật
1. Luật Đất đai năm 2013.
2. Bộ luật Dân sự năm 2015.
3. Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014.
4. Luật Nhà ở năm 2014.
5. Luật Doanh nghiệp năm 2014.
6. Luật Đầu tư năm 2014.
7. Nghị định số 45/2011/NĐ-CP ngày 17/6/2011 của Chính phủ về
lệ phí trước bạ.
8. Nghị định số 21/2013/NĐ-CP ngày 04/3/2013 của Chính
phủ về quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ
chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
9. Nghị định số 23/2013/NĐ-CP ngày 25/3/2013 của Chính phủ về
sửa đổi Nghị định 45/2011/NĐ-CP ngày 17/6/2011 của Chính
phủ về lệ phí trước bạ.
10. Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy
định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai năm 2013.
11. Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy
định về giá đất.
12. Nghị định 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về thu
tiền sử dụng đất.
21


13. Nghị định 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về thu
tiền thuê đất, thuê mặt nước.
14. Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy

22


26. Thông tư số 34/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài
nguyên và Môi trường quy định về xây dựng, quản lý, khai thác
hệ thống thông tin đất đai.
27. Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài
nguyên và Môi trường quy định chi tiết phương pháp định giá
đất, xây dựng, điều chỉnh bảng giá đất; định giá đất cụ thể và tư
vấn xác định giá đất.
28. Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2016 của Bộ Tài
nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất
29. Quyết định số 220/QĐ-CA ngày 06/4/2016 của Tòa án nhân dân
tối cao về việc công bố án lệ.
C. TÀI LIỆU THAM KHẢO TỰ CHỌN
* Sách
1. Trường Đào tạo các Chức danh tư pháp, TS. Phan Hữu Thư (chủ
biên), Kỹ năng hành nghề luật sư, tập III, Nxb. CAND, 2002.
2. Tưởng Duy Lượng, Bình luận một số vụ việc hôn nhân và gia
đình, Nxb. CTQG, Hà Nội, 2004.
3. Hướng dẫn thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất,
Nxb. Tư pháp, Hà Nội, 2004.
4. Trần Quang Huy (Chủ biên), Nguyễn Văn Phương, Pháp luật đất
đai - Bình luận và giải quyết tình huống, Nxb. Tư pháp, Hà Nội,
2005.
5. Thy Anh, 119 câu hỏi về Luật đất đai năm 2003, Nxb. Tư pháp,
Hà Nội, 2005.
6. Nguyễn Thị Dung (chủ biên), Kiến thức pháp lý và kỹ năng cơ
bản trong đàm phán, soạn thảo và ký kết hợp đồng trong lĩnh vực

Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 24/2012, tr. 68 – 72
6. Bàn về việc nhận thế chấp quyền sử dụng đất khi đất đang trong
quy hoạch / Ngô Văn Lượng // Kiểm sát. Viện Kiểm sát nhân dân
tối cao, Số 18/2015, tr. 38 – 41
7. Vấn đề hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trong Luật Đất đai năm
2013 / Phạm Văn Võ // Luật học. Trường Đại học Luật Hà Nội,
Số 1/2015, tr. 56 – 65
8. Các hình thức góp vốn bằng quyền sử dụng đất theo quy định của
Luật Đất đai năm 2013 / Sỹ Hồng Nam // Tòa án nhân dân. Tòa
án nhân dân tối cao, Số 3/2016, tr. 11 – 14
9. Một số kiến nghị hoàn thiện Dự thảo Thông tư liên tịch (Bản dự
24


thảo 3) hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Đất đai về
giải quyết tranh chấp đất đai / Nguyễn Thị Thúy Hằng // Tòa án
nhân dân. Tòa án nhân dân tối cao, Số 2/2016, tr. 25 – 27
* Các website
1. http://www.monre.gov.vn
2. http://www.vietlaw.gov.vn
3. http://www.luatvietnam.com.vn
4. http://www.vibonline.com.vn
5. http://www.westlaw.com
6. http://www.gov.vn
7. http://www.moj.gov.vn
8. http://www.qh.gov.vn
9. http://www.quehuong.org.vn
10. http://www.mof.gov.vn
11. http://www.moc.gov.vn
12. https://thongtinphapluatdansu.com/

1
2
2
1
2
2
1
2
1
1
2
1
2
1
2
1
1
2
1
2
2
2
3
2
2
2
2
1
2
1