SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC HỌC SINH
CHƯA NGOAN Ở TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU

Người thực hiện: Từ Ngọc Long
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: ............................. 
- Lĩnh vực khác: ....................................................... 
Có đính kèm:
 Mô hình
 Đĩa CD (DVD)

 Phim ảnh

Năm học: 2016 - 2017

 Hiện vật khác


SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
_________________________


4) Hiệu trưởng phối hợp với Đoàn thanh niên nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
động của Đoàn ở trường THPT Phước Thiền;
5) Những giải pháp nâng cao giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THPT
Nguyễn Đình Chiểu.


I . LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Theo Nghị quyết Đại hội IX (nhiệm kỳ 2015-2020) của Đảng bộ tỉnh Đồng
Nai: “Hoạt động giáo dục và đào tạo có bước chuyển biến, cơ bản đáp ứng nhu
cầu học tập của xã hội và đào tạo nhân lực. Quy mô mạng lưới trường lớp phát
triển. Chất lượng giáo dục và đào tạo toàn diện được nâng lên. Đội ngũ nhà giáo,
cán bộ quản lý giáo dục được đào tạo bổ sung, đào tạo lại bồi dưỡng đạt chuẩn và
nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ..., duy trì kết quả học sinh phổ
thông hoàn thành chương trình, tốt nghiệp các cấp học với tỷ lệ cao; tỷ lệ học sinh
trúng tuyển đại học, cao đẳng tăng; giữ vững ổn định thành tích học sinh giỏi cấp
quốc gia”.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, còn có những hạn chế, đúng như
Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ X (Nhiệm kỳ 2015-2016
đã chỉ rõ: Tình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống trong một bộ phận thanh thiếu
niên và tình trạng bất bình đẳng trong gia đình, bạo lực gia đình còn xảy ra.
Hội nghị lần thứ 9 của Ban chấp hành TW (khoá X) khi đánh giá về những
hạn chế của giáo dục-đào tạo, cũng đã chỉ rõ: “Trong sự nghiệp giáo dục toàn
diện, dạy làm người, dạy nghề là yếu kém nhất; giáo dục về lý tưởng sống, phẩm
chất đạo đức yếu, học sinh thiếu hiểu biết về truyền thống văn hoá, lịch sử của dân
tộc, của đảng, về quyền lợi và nghĩa vụ của công dân....”, “...đạo đức, lối sống của
học sinh, sinh viên có nhiều biểu hiện rất đáng lo ngại, những hiện tượng tiêu cực
trong giáo dục-đào tạo còn nhiều,...”
Từ thực tế, các nhà hoạt động giáo dục cũng nhận ra rằng: theo quy luật
chung, học sinh và trẻ em luôn luôn có sự phân hóa phức tạp về mức độ tri thức,
phẩm chất đạo đức, về thể chất và các phẩm chất khác do rất nhiều nguyên nhân

1. Cơ sở lý luận.
Đối với nước ta, nền kinh tế thị trường làm cho đất nước phát triển mạnh
mẽ cũng đã kéo theo những vấn đề lệch chuẩn lớn đối với nhiều học sinh, chính
nền kinh tế thị trường là một trong những nguyên nhân cơ bản đã làm tình trạng
xuống cấp về đạo đức trầm trọng trong một bộ phận học sinh.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “Không có gì sung sướng, vẻ vang
hơn là trau dồi đạo đức cách mạng để góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội”.
Người còn chỉ rõ “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống, mà do đấu
tranh rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển củng cố”.
Điều 27 của Luật Giáo dục 2005 quy định mục tiêu của giáo dục phổ thông
là “Giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và
các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng tự động và sáng tạo,
hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tính cách và
trách nhiệm công dân…”.
Ngoài ra lứa tuổi học sinh Trung học phổ thông có những đặc điểm phát
triển về thể chất, phát triển tâm lý, điều kiện sống và hoạt động có những đặc diểm
riêng biệt. Ở lứa tuổi đầu thanh niên, các em vẫn còn dễ bị kích thích và sự biểu
hiện của nó giống ở tuổi thiếu niên. Trong lứa tuổi này của các em khả năng tự
kiểm soát, tự điều chỉnh xúc cảm và hành vi được hình thành. Một số thanh niên
nếu chưa được giáo dục đầy đủ về thế giới quan sẽ chịu ảnh hưởng của những tư
tưởng bảo thủ, lạc hậu như ngang bướng, coi thường mọi người, coi khinh lao
động chân tay, ý thức, kỷ luật kém, thích có cuộc sống xa hoa hưởng thụ hoặc
sống tu động. Sự nhạy cảm với những ấn tượng mới của đời sống và tính cởi mở
được biểu hiện ở chỗ các em bắt đầu có những rung động sâu sắc đối với các quan
hệ qua lại trong gia đình, trong sinh hoạt, trong nhà trường.
2. Cơ sở thực tiễn.
Đặc điểm của trường THPT Nguyễn Đình Chiểu trong các năm qua là tuyển
sinh đầu cấp dưới dạng xét tuyển là căn cứ vào kết quả xếp loại hai mặt: học lực
và hạnh kiểm của cấp trung học cơ sở. Nên đa số học sinh vào học tại trường là
học sinh có học lực trung bình và tất nhiên có nhiều học sinh chưa ngoan, chưa

nhiệm về việc giáo dục học sinh chưa ngoan còn hạn chế. Một số giáo viên chưa
có cái nhìn đúng đắn về học sinh chưa ngoan, thường né tránh, có ác cảm và còn
những khoảng cách khó gần với những em chưa ngoan này.
Nhận thức được tình hình thực tế trên từ năm 2015 trở đi, Hiệu trưởng nhà
trường quyết định phải có những giải pháp, những cách làm cải tiến hơn nhằm
nâng cao hiệu quả giáo dục những học sinh chưa ngoan trong nhà trường góp phần
đưa chất lượng giáo dục toàn diện học sinh ngày càng cao đáp ứng lòng mong đợi
của lãnh đạo huyện nói riêng và nhân dân huyện Long Thành nói chung.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Nâng cao năng lực nhận thức cho đội ngũ công chức, viên chức nhà
trường.
Năng lực nhận thức về giáo dục đạo đức học sinh nói chung và quản lý giáo
dục học sinh chưa ngoan nói riêng có vai trò rất quan trọng, là sự khởi đầu cho
những hoạt động đạt hiệu quả cao trong công tác này. Thời gian qua, nhận thức
của đội ngũ công chức, viên chức về quản lý học sinh chưa ngoan có chuyển biến
nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Do đó, Hiệu trưởng đã có những giả pháp
nâng cao hơn nữa ý thức, trách nhiệm, nhiệt quyết của giáo viên và các cá nhân có
liên quan, giúp họ vươn lên tổ chức thực hiện tốt công tác này.


Nội dung và hình thức cơ bản nhằm nâng cao năng lực nhận thức về công
tác quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan là:
- Triển khai các văn bản của cấp trên (Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục
và Đào tạo...) một cách đầy đủ, kịp thời, cụ thể sao cho trong toàn thể công chức,
viên chức quán triệt một cách sâu sắc, khắc phục triển khai qua loa, chiếu lệ.
- Tổ chức các hội thảo chuyên đề về giáo dục học sinh chưa ngoan và
phương pháp, cách thức quản lý theo định kỳ, nhưng phải ít nhất hai lần trong một
năm học. Hiệu trưởng đã có kế hoạch chu đáo về thời gian, nội dung, phân công
nhân sự để viết tham luận; có hệ thống câu hỏi gợi mở để cùng bàn bạc, tranh
luận, chuẩn bị về cơ sở vật chất, tài chính….Mời các lực lượng ngoài nhà trường

nhìn toàn diện, sâu sắc những vấn đề cơ bản của giáo dục học sinh chưa ngoan để
lập kế hoạch phù hợp với trường, với địa phương và có tính khả thi cao.


Muốn có kế hoạch quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan một cách hiệu
quả, Hiệu trưởng đã nắm vững thực trạng công tác nầy của nhà trường cũng như
các yếu tố chi phối đến việc điều chỉnh nhân cách của các em vi phạm. Cụ thể,
Hiệu trưởng nắm đặc điểm của địa phương nhà trường cũng như địa phương học
sinh cư trú, đặc điểm và tình hình cơ sở vật chất của nhà trường, đặc điểm của lực
lượng giáo viên, nhân viên nhà trường, mặt mạnh và yếu của giáo viên, nhân viên,
chất lượng dạy và học, đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh trung học phổ
thông.
Phần lớn học sinh của trường THPT Nguyễn Đình Chiểu xuất phát là những
học sinh có học lực trung bình ở bậc học trung học cơ sở (do trường xét tuyển
chọn những học sinh không đỗ được vào trường THPT Long Thành), tuy nhiên đa
phần các em chăm ngoan, lễ phép, cố gắng học tập và rèn luyện tác phong đạo
đức. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận học sinh (khoảng 10%) do nhiều nguyên
nhân chủ quan, khách quan nên thiếu động cơ học tập, thiếu ý chí phấn đấu vươn
lên trong cuộc sống, trong rèn luyện tác phong đạo đức, thường xuyên vi phạm nội
qui nhà trường như trốn học, cúp tiết, đánh nhau, vô lễ với người lớn… Do đó,
Hiệu trưởng nhà trường đã tạo điều kiện thuận lợi cho các em tham gia sinh hoạt
tập thể bổ ích, giao lưu trong môi trường sư phạm thật sự lành mạnh… nhằm từng
bước chuyển hóa các em, hình thành đức tính, phẩm chất cần thiết theo định
hướng chương trình giáo dục THPT và những hành vi chuẩn mực xã hội.
Kế hoạch giáo dục học sinh cá biệt đã đạt được các yêu cầu sau: xác định
mục tiêu, nội dung, các biện pháp, các hình thức tổ chức giáo dục, lực lượng tham
gia và sự phối hợp của các lực lượng, dự trù cơ sở vật chất, tài chính, tài liệu, thời
gian, không gian,...
Sau khi soạn xong kế hoạch, Hiệu trưởng tranh thủ sự góp ý của hội đồng
sư phạm nhà trường để các thành viên, các bộ phận thảo luận, bàn bạc dân chủ và

trường, huyện...
- Tổ chức chuyên đề cho giáo viên, nhân viên nhà trường về nguyên
tắc ứng xử sư phạm.
10

- Giáo viên chủ nhiệm báo cáo lãnh đạo trường về diễn biến hành vi
của các em học sinh chưa ngoan.
- Đoàn thanh niên tổ chức hội thảo dành cho học sinh chưa ngoan về
nội qui nhà trường (trao đổi, thảo luận, thống nhất hành vi ứng xử).
- Khen thưởng học sinh thuộc đối tượng chưa ngoan có kết quả học
tập tốt và tiến bộ, phê bình nhắc nhở những học sinh chưa thay đổi
tốt hành vi (trong lớp, dưới cờ).
- Mời cha mẹ học sinh thuộc đối tượng chưa tiến bộ về học tập và
đạo đức để trao đổi, tìm biện pháp giáo dục.

11

- Ban giám hiệu mời toàn thể cha mẹ học sinh thuộc đối tượng chưa
tiến bộ báo cáo tình hình và đưa ra biện pháp giáo dục thích hợp (có
mời lực lượng phối hợp như Ban đại diện cha mẹ học sinh, Ban
khuyến học…)
- Giáo viên chủ nhiệm có biện pháp giúp các em thuộc đối tượng
tham gia văn nghệ, các trò chơi thi đấu chào mừng ngày Nhà giáo
Việt Nam, tổ chức câu lạc bộ về truyền thống “Tôn sư, trọng đạo”,
văn nghệ, cắm hoa.. và từ sự kiện nầy khen thưởng động viên các
em.
- Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn có biện pháp bồi dưỡng
văn hóa giúp các em thi học kỳ I có kết quả tốt.

12

ngoan của lớp và đề nghị hướng giúp đỡ của Lãnh đạo trường
- Tổng kết khen thưởng giáo viên học sinh có thành tích tốt trong
công tác giáo dục học sinh chưa ngoan (báo cáo kinh nghiệm, nêu
gương điển hình…).
- Lập danh sách học sinh chưa tiến bộ, bàn giao Đoàn thanh niên
giáo dục trong hè.

6+7

- Bồi dưỡng học sinh chưa ngoan về văn hóa, tổ chức sinh hoạt tập
thể, tham quan cho các em thuộc đối tượng chưa ngoan.

Ngoài các nội dung như trên, trong quá trình thực hiện giáo dục học sinh
chưa ngoan, nhà trường còn bổ sung thêm một số nội dung có ảnh hưởng đến quá
trình rèn luyện nhân cách của các em như giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành
niên, giới và bình đẳng giới, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục phòng chống thiên
tai, khả năng ứng xử, kỹ năng sống… Định kỳ, nhà trường còn quan tâm đến các
hình thức sinh hoạt tập thể nhẹ nhàng, phù hợp: các trò chơi dân gian, tham quan,
dã ngoại, tặng sách cho thư viện…. Tất cả những buổi sinh hoạt tập thể nầy, nhà
trường đã lưu ý và quan tâm đặc biệt đến học sinh cá biệt để động viên, khen
thưởng, khuyến khích, từ đó từng bước giúp các em điều chỉnh nhân cách phù hợp
với các chuẩn mực của xã hội mới.
Trên cơ sở kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan, Hiệu trưởng yêu cầu các
bộ phận (giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên) lập kế hoạch
giáo dục học sinh chưa ngoan của riêng bộ phận, cá nhân của mình chu đáo, khoa
học và có tính khả thi, lên kế hoạch cho Hiệu trưởng phê duyệt. Căn cứ kế hoạch
năm của trường, các bộ phận, cá nhân lập kế hoạch tháng, tuần một cách thường
xuyên. Hiệu trưởng tăng cường kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở việc xây dựng kế
hoạch và tiến trình thực hiện thường xuyên của các lực lượng nầy.
3. Chỉ đạo công tác giáo dục học sinh chưa ngoan thông qua giáo viên chủ

Hiệu trưởng đã chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm thường xuyên nghiên cứu, tìm
hiểu học sinh về tâm sinh lý, về tất cả mối quan hệ của học sinh chưa ngoan để có
những tác động hiệu quả. Thành công trong công tác giáo dục học sinh chưa
ngoan chính là hiểu được các em, những suy nghĩ, rung cảm, động cơ và hành vi
cũng như tất cả mối quan hệ của các em. Việc nghiên cứu nầy giáo viên chủ nhiệm
phải tiến hành thường xuyên, đồng thời với sự phối hợp giúp đỡ của giáo viên bộ
môn, cha mẹ học sinh, Đoàn thanh niên.
Định kỳ, Hiệu trưởng tổ chức tập huấn, hội thảo cho đội ngũ giáo viên chủ
nhiệm về những nguyên tắc ứng xử sư phạm, nguyên tắc giáo dục về chức năng,
nhiệm vụ, phương pháp và kỹ năng chủ nhiệm với các nội dung sau: xây dựng tập
thể lớp đoàn kết thân ái, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, tổ chức hoạt động giáo dục
đạo đức, pháp luật, các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng học tập, các hoạt
động lao động và hướng nghiệp, các hoạt động giáo dục thể chất, thẩm mỹ…
Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm phối hợp với các lực lượng trong
nhà trường theo cơ chế kế hoạch đã được xây dựng để cùng nhau theo dõi, uốn
nắn hành vi của các em. Đánh giá, động viên khen thưởng kịp thời những học sinh
có tiến bộ. Thống nhất các biện pháp giáo dục, đánh giá xếp loại đạo đức các em
một cách công bằng không cảm tính.
Giáo viên chủ nhiệm đã thường xuyên quan hệ, trao đổi với giáo viên bộ
môn về tình hình học tập hoặc những thông tin phản ánh từ sổ đầu bài. Những dấu
hiệu bất thường của học sinh chưa ngoan, những biểu hiện sa sút về học tập, rèn
luyện đạo đức cần phải được nắm bắt kịp thời thông qua giáo viên bộ môn hàng
ngày lên lớp.Cũng thông qua giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm cũng tìm
hiểu tâm tư, nguyện vọng của các em về học tập và ngược lại, giáo viên chủ nhiệm


cũng đề đạt những kiến nghị hợp lý của các em đến giáo viên bộ môn về nội dung
giảng dạy, phương pháp truyền thụ để các em tiếp thu dễ dàng hơn, hứng thú hơn.
Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm phối hợp với Đoàn thanh niên để
xây dựng phong trào tự quản trong lớp học, kết hợp giáo dục cho các em về lý

dậy ở các em những giá trị đạo đức trong sáng, tạo cho các em sự hưng phấn,
thoải mái học tập, rèn luyện đạt hiệu quả cao. Đặc biệt, Hiệu trưởng đã chỉ đạo
việc phát huy ưu thế của các môn khoa học xã hội như Giáo dục công dân, Ngữ
văn, Lịch sử, Địa lý, Hoạt động Ngoài giờ lên lớp trong việc giáo dục đạo đức các
em, hình thành nhân cách cao đẹp cho học sinh.
Nội dung giáo dục đạo đức của các bộ môn được cụ thể trong từng tiết, từng
bài theo nội dung bài học. Hiệu trưởng đã chỉ đạo cho các tổ bộ môn xem nội
dung giáo dục đạo đức học sinh qua từng bài dạy là tiêu chí, đánh giá, xếp loại
một tiết dạy thành công hay không. Hiệu trưởng chỉ rõ cho tập thể sư phạm thấy
rằng một tiết dạy trên lớp không chỉ đơn thuần là truyền thụ tri thức khoa học cho


học sinh mà còn là giáo dục cho các em những hành vi, cử chỉ, tình cảm, cách suy
nghĩ, cách sống một cách đúng đắn.
Hiệu trưởng còn chỉ đạo cho các tổ bộ môn tổ chức thao giảng, dự giờ, rút
kinh nghiệm trong vấn đề giáo dục đạo đức học sinh thông qua tiết dạy. Qua đó,
các tổ có thể nhân rộng kinh nghiệm thành công trong từng bộ môn, từng tổ và cả
trường về giáo dục đạo đức học sinh thông qua môn học.
Hiệu trưởng đã quản lý chặt chẻ, thường xuyên nề nếp giảng dạy, giáo dục
của giáo viên gắn liền với nhiệm vụ giáo dục đạo đức học sinh theo kế hoạch của
nhà trường. Hiệu trưởng yêu cầu tất cả giáo viên bộ môn phải quản lý chặt chẽ nề
nếp, giờ giấc, tinh thần và thái độ học tập của học sinh, nhất là các em chưa
ngoan, trong từng tiết dạy giáo viên bộ môn phải chịu trách nhiệm về mọi hiện
tượng xãy ra trong tiết dạy của mình. Mọi diễn biến, biểu hiện của học sinh trong
tiết dạy cần phải được ghi cụ thể, đầy đủ vào sổ đầu bài để làm cơ sở cho các lực
lượng khác cùng phối hợp giáo dục học sinh.
Đoàn thanh niên là tổ chức trong nhà trường mà chức năng quan trọng nhất
là giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Ở trong trường, với lứa tuổi các em
thì công tác đoàn trực tiếp ảnh hưởng nhiều đến các em trong các hoạt động giáo
dục của nhà trường. Vai trò của Ban Chấp hành Đoàn thanh niên trong công tác

Ngoài ra, Hiệu trưởng đã thường xuyên nhắc nhở, động viên đội ngũ giáo
viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộ Đoàn thanh niên, nhân viên, quản sinh
nhà trường không ngừng phấn đấu học tập, rèn luyện đạo đức tác phong để là
những tấm gương cho học sinh noi theo. Nhân cách người thầy là phương tiện sư
phạm cực kỳ quan trọng để giáo dục các em. Thực tiễn cho thấy, những thầy cô có
đạo đức cao thượng, yêu mến, tôn trọng, hết lòng vì học sinh, có tri thức sâu rộng
luôn được các em xem là “thần tượng”, là khuôn mẫu để phấn đấu trên con đường
học tập và rèn luyện trong tương lai.
Song song với quá trình chỉ đạo các giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn,
Đoàn thanh niên thực hiện tốt kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan là kiểm tra
của Hiệu trưởng đối với các bộ phận nầy. Công tác kiểm tra bao gồm kiểm tra việc
lập kế hoạch, việc triển khai, tổ chức thực hiện kế hoạch, việc phối hợp để thực
hiện kế hoạch, kiểm tra hồ sơ, sổ sách, kiểm tra nề nếp, kỷ cương trong soạn
giảng, lên lớp, kiểm tra nề nếp sinh hoạt, tinh thần, thái độ học tập của đối tượng
học sinh cũng như học sinh chưa ngoan, tổ chức các biện pháp để nghe báo cáo
kết quả công tác, các mặt làm được cần phát huy, các mặt yếu cần khắc phục. Qua
đó, Hiệu trưởng sẽ nắm được thông tin cần thiết để chấn chỉnh, bổ sung kế hoạch
giáo dục học sinh chưa ngoan một cách kịp thời, đầy đủ đáp ứng được những phát
sinh từ thực tiễn hoạt động. Đồng thời, qua kiểm tra, Hiệu trưởng kịp thời khen
thưởng, động viên các bộ phận, các cá nhân có thành tích tốt trong công tác giáo
dục học sinh chưa ngoan, phê bình, nhắc nhở các bộ phận, cá nhân chưa thực hiện
tốt công tác nầy.
4. Xây dựng và phát huy vai trò tự quản của học sinh trong các hoạt động
giáo dục tập thể
Xây dựng và phát huy vai trò tự quản của học sinh trong tất cả các hoạt
động là yếu tố quan trọng nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của các
em, phù hợp với quy trình giáo dục hiện nay. Đây là công việc rất khó khăn, vất
vả, đòi hỏi có sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, Đoàn
thanh niên một cách liên tục và thường xuyên… khi các em đã hình thành thói
quen tự quản, các em sẽ tự chủ trong các hoạt động, từ xây dựng kế hoạch học tập,

động tập thể. Đồng thời, với sức mạnh tập thể, các em “thủ lĩnh” sẽ chống lại
những biểu hiện tiêu cực, vi phạm nội qui trường lớp, từng bước đưa các cá nhân
chậm tiến bộ nầy hòa nhập vào các hoạt động tích cực của lớp, làm cho lớp trở
thành khối đoàn kết, nhất trí trong mọi hoạt động.
Hoạt động tự quản của học sinh rất đa dạng, phong phú gồm các hoạt động
tự quản về nề nếp học tập, sinh hoạt tập thể, vui chơi giải trí, tham gia các phong
trào thi đua của nhà trường, tự kiểm tra và dánh giá mọi hoạt động của lớp hàng
tháng, hàng tuần, tổ chức các hội thảo, thảo luận của lớp, tham gia các hoạt động
lao động, học tập nhóm ở trường hay ở gia đình… trong tất cả các hoạt động nầy,
giáo viên chủ nhiệm định hướng cho các em bàn bạc nội dung, cách thực hiện,
phương pháp sao cho hợp với tình hình đặc điểm lớp mình, giúp các em tự quyết
định những vấn đề liên quan đến tập thể lớp, tránh sự chủ quan áp đặt của người
lớn không phù hợp với đặc điểm, tâm sinh lý các em.
Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với Đoàn thanh niên giúp các em tổ chức các
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo kế hoạch của trường, lớp. Các hoạt
động giáo dục phải được kết hợp với các hoạt động vui chơi giải trí sao cho các
hoạt động phảI hết sức thoải mái, tự nhiên, tạo bầu tâm lý thân thiện giữa các em
với trường lớp, giữa các học sinh với nhau, với tinh thần và thái độ tự nguyện.
Qua đó, giáo viên chủ nhiệm sẽ nhận thấy tính cách của học sinh để có định
hướng giáo dục cụ thể với từng học sinh nói chung và học sinh chưa ngoan nói
riêng. Đây cũng là dịp để giáo viên chủ nhiệm hiểu rõ hơn được học sinh của
mình, kịp thời chấn chỉnh những sai lệch trong hành vi, suy nghĩ của các em,
hướng các em đến cái chân, cái thiện, cái mỹ theo quan điểm xã hội mới, xây
dựng và nuôi dưỡng những mầm móng tốt đẹp ở chính bản thân các em, giúp các
em biết ước mơ, hoài bảo phù hợp với định hướng xã hội, hun đúc trong tâm hồn
các em ý chí phấn đáu học tập rèn luyện để lập thân, lập nghiệp sau nầy.
Một trong những tình hình đưa đến tình trạng học sinh chưa ngoan ở nhà
trường bởi sự tiêm nhiểm các hành vi xấu ngoài xã hội và những tụ điểm giải trí



tổ có tham gia phong trào thi đua tích cực thì tập thể lớp mới vững mạnh. Trong
từng tổ, mặt mạnh, mặt yếu của từng thành viên bộc lộ rõ nhất, giáo viên chủ
nhiệm có cách quản lý thi đua từng tổ một cách tốt nhất sẽ dễ dàng phá hiện và có
biện pháp giáo dục học sinh cá biệt đạt hiệu quả cao.
Giáo viên chủ nhiệm đã lập kế hoạch phân công tổ trực tuần quán xuyến tất
cả các công việc của lớp, kể cả theo dõi ghi nhận, sơ kết, đánh giá công tác thi đua
của từng tổ và của lớp mình. Đây là cách tốt nhất để xây dựng phát huy vai trò tự
quản của học sinh.
Nhà trường thông báo kết quả học tập, rèn luyện của học sinh theo từng
tháng, từng học kỳ và cuối năm học. Theo từng thời điểm nhất định (cuối học kỳ,
cuối năm học), giáo viên chủ nhiệm đã yêu cầu học sinh viết tự kiểm, tự nhận xét
và đánh giá quá trình học tập và rèn luyện rồi trình bày trước lớp để giáo viên chủ
nhiệm và tập thể góp ý và xếp loại (đã có sự thống nhất của Hiệu trưởng) cụ thể
như sau :


- Giáo viên chủ nhiệm cho học sinh thông qua bản tự kiểm theo tổ để bạn
mình đóng góp.
- Giáo viên chủ nhiệm thu bản tự kiểm của từng các nhân để nghiên cứu
đồng thời tham khảo ý kiến của giáo viên bộ môn, Bí thư Đoàn thanh niên.
- Giáo viên chủ nhiệm tổ chức họp lớp để từng cá nhân thông qua tự kiểm
và cả lớp (nhất là tổ trưởng, lớp trưởng, lớp phó, ban chấp hành chi đoàn) đóng
góp ý kiến xếp loại.
- Giáo viên chủ nhiệm quyết định xếp loại, sơ bộ công bố cho học sinh biết
tại lớp và đề nghị hiệu trưởng duyệt, sau khi hiệu trưởng duyệt xong, giáo viên
chủ nhiệm công bố chính thức xếp loại hạnh kiểm cho từng học sinh.
Việc xếp đánh giá hạnh kiểm của các em, có sự tham gia thảo luận của lớp
sẽ giúp các em học sinh chưa ngoan nhận thức được những hành vi chưa đúng của
mình trong học tập và có suy nghĩ tự giác sửa đổi bởi sự công bằng và khách quan
của quá trình đánh giá.


tham gia đình học sinh, thường thì những gia đình của những học sinh chưa ngoan
ít quan tâm đến việc học của các em hoặc không dám đối diện với sự thật của con
mình, thường những cha mẹ này ít tham gia vào các cuộc họp chung kể cả khi có
giấy mời riêng cũng không đến. Đối với những đối tượng này Hiệu trưởng đã
phân công cho giáo viên chủ nhiệm trực tiếp đến thăm gia đình để tìm hiểu điều
kiện sinh hoạt của gia đình và nắm được tình hình của các em ở nhà, thường
những đối tượng này họ ngại nói những điều sai của con em họ vì thế giáo viên
chủ nhiệm phải tổng hợp những điểm tốt mà các em có được dù đó chỉ là những
việc làm nhỏ, không đáng kể để khen ngợi các em, sau đó lồng một vài khuyết
điểm, sai phạm của các em để cho gia đình biết và sẳn sàng hợp tác với nhà
trường giáo dục các em ngày càng tốt hơn.
7. Xây dựng môi trường gia đình văn hóa
Gia đình là tế bào của xã hội, là thành trì vững chắc để bảo vệ và chăm sóc
giáo dục học sinh. Có thể nói, gia đình là môi trường thứ nhất, đầu tiên và lâu dài
trong quá trình rèn luyện và hình thành nhân cách thế hệ trẻ. Hiệu trưởng đã chỉ
đạo các bộ phận thường xuyên phối hợp với gia đình của học sinh, giúp gia đình
nang cao ý thức chăm sóc giáo dục học sinh một cách chu đáo, tạo điều kiện thuận
lợi cho học sinh học tập rèn luyện. Đồng thời, Hiệu trưởng đã cùng các lực lượng
xã hội khác giúp đỡ, hỗ trợ xây dựng gia đình văn hóa, cha mẹ mẫu mực, con cái
chăm ngoan, hỗ trợ các bậc cha mẹ học sinh xây dựng, củng cố sự bền vững hạnh
phúc gia đình, thúc đẩy các thành viên của gia đình làm tốt chức năng giáo dục
con em của họ.
Đối với gia đình bỏ rơi, không quan tâm đến con cái, giáo viên chủ nhiệm
đã giải thích bằng cách yêu cầu họ phải có trách nhiệm với con cái, không thể phó
mặc cho trường. Nếu cha mẹ các em học sinh chưa ngoan không còn, thì giáo viên
chủ nhiệm phải là người gần gủi, bù đắp tình cảm cho học sinh.
Đối với gia đình thiếu gương mẫu, nhà trường đã kết hợp với chính quyền
địa phương tạo điều kiện giúp đỡ họ, thuyết phục họ sống nghiêm túc, mẫu mực
để làm gương cho con cái.

Nhà trường và Hiệu trưởng làm tất cả để thu hút các lực lượng xã hội tham
gia vào công tác giáo dục đạo đức học sinh nói chung và công tác giáo dục học
sinh chưa ngoan nói riêng, nhằm từng bước nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện cho các em. Phải làm cho xã hội nhận thức đầy đủ về “trẻ em hôm nay là thế
giới ngày mai”, rằng trách nhiệm giáo dục trẻ em chậm tiến, học sinh chưa ngoan
là trách nhiệm của toàn xã hội.
Trong thời gian qua nhà trường đã thực hiện một số nội dung và hình thức
phối hợp sau đây:
a) Cung cấp cho Hội Khuyến học, Ban Đại diện cha mẹ học sinh, chiến
binh, Hội phụ nữ, Tổ trưởng tổ dân cư,... danh sách học sinh chưa ngoan nằm trên
địa bàn, địa phương cụ thể để các tổ chức nầy tác động đến từng gia đình theo dõi
và uốn nắn học sinh chưa ngoan.
b) Đề nghị các cơ quan, ban ngành có liên quan (Ban tuyên giáo huyện,
Phòng Văn hóa - Thông tin, Thư viện…) tham gia vào việc sưu tầm, cung cấp tư
liệu, biên soạn tài liệu, băng hình có liên quan đến công tác giáo dục học sinh
chưa ngoan (tài liệu về truyền thống lịch sử địa phương, những kinh nghiệm xã
hội giáo dục về hành vi chuẩn mực, những quan hệ ứng xử văn hóa trong giao tiếp
cộng đồng…).
c) Đề nghị và phối hợp với các ngành chức năng tổ chức các hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh. Cụ thể:
+ Ngành y tế truyền bá những tri thức về dân số, sức khỏe sinh sản vị thành
niên, giáo dục giới tính, vệ sinh phòng bệnh, ý thức giữ gìn môi trường.
+ Ngành công an cung cấp những tri thức về pháp luật, ý thức và bảo vệ
mình trước những tệ nạn xã hội.
+ Các đơn vị quân đội giúp nhà trường giáo dục quân sự, giáo dục quốc
phòng, phối hợp với Hội Cựu chiến binh giáo dục về truyền thống quân đội, về
lịch sử địa phương, lối sống, kỷ cương, đạo đức…
+ Ngành văn hóa - thông tin - thể dục thể thao tham gia giáo dục thể chất,
giáo dục văn hóa thẩm mỹ cho học sinh thông qua các hoạt động mang tính cộng


và giáo dục toàn diện của nhà trường.
- Số học sinh chưa ngoan của nhà trường đã giảm rõ rệt, trước đây có những
trường hợp học sinh chưa ngoan vi phạm quy định Nhà nước và nội quy nhà
trường dẫn đến kết quả phải cảnh cáo toàn trường, hiện nay không còn học sinh
chưa ngoan vi phạm nhiều và ở mức độ nghiêm trọng nữa..
- Nhận thức, ý thức học tập và chấp hành nội quy của nhà trường, quy định
của Nhà nước của học sinh ngày càng được được nâng cao. Chất lượng giáo dục
và rèn luyện hạnh kiểm của học sinh luôn ổn định và vượt chỉ tiêu Nghị quyết
hàng năm đề ra, cụ thể:
* Biểu thống kê chất lượng xếp loại học lực 3 năm học liền kề:
Năm Tổng

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

Kém


Số
Số
Số
Số
Số
Tỷ lệ
Tỷ lệ


9.1

2

20151010
2016

22

2.2

364

36.1

532

52.7

91

9.0

0

0.0

20161088
2017

Yếu

Năm học

Tổng số

20142015

974

775

79.6

165

16.9

28

2.9

6

0.6

20152016

1010


2.1

0

0.0

Số
Số
Số
Số
Tỷ lệ
Tỷ lệ
Tỷ lệ
Tỷ lệ
lượng
lượng
lượng
lượng

- Về phòng chống tệ nạn xã hội và các sai phạm khác: kết quả tích cực
thông qua bản thống kê sau đây:
TT

Nội dung vi phạm

Số lượng HS

Số lượng HS

vi phạm


4

Gian lận trong kiểm tra, thi cử

09

04

5

Nói tục, chửi thề,…

48

23

6

Vi phạm về tác phong

69

43

7

Làm hư hao tài sản nhà trường

03

những em này thành những học sinh tiến bộ:
+ Em Nguyễn Đình Toàn Lớp 12A5 (năm học 2015-2016): là một học sinh
nghịch ngợm có tiếng ở trưởng. Kết quả xếp loại hạnh kiểm kiểm ở lớp 10A5 và
11A5 đều bị yếu nhưng nhà trường và giáo viên chủ nhiệm lớp đã có những biện
pháp, cách giáo dục phù hợp em Toàn cuối năm được xếp loại hạnh kiểm loại tốt,
đậu kỳ thi THPT quốc gia và hiện tại em đang học một trường Cao đẳng.
+ Em Nguyễn Hoàng Anh Tuấn(năm học 2014-2015): là một học sinh chưa
ngoan học lớp 10 và 11 của trường THPT Tam Phước, hạnh kiểm 2 năm đều xếp
loại yếu. Sau đó em Tuấn xin chuyển về trường THPT Nguyễn Đình Chiểu và
Hiệu trưởng đã phân công cho một giáo viên có kinh nghiệm trong công tác chủ
nhiệm là cô Nguyễn Thị Liên có nhiệm vụ động viên, giúp đở, giáo dục em này
tiến bộ. Sau một thời gian thực hiện những biện pháp phù hợp kết quả cuối năm
lớp 12 của em Tuấn được xếp loại như sau: hạnh kiểm tốt, học lực khá và hiện tại
em đang học trường Đại học Lâm nghiệp cơ sở 2.
+ Em Ngô Thị Trúc Ngân lớp 10A1 (năm học 2015-2016): khi vào học tại
trường do em thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của cha, em sống với mẹ, gia
đình em thuộc hộ nghèo của xã Tam An huyện Long Thành. Trong thời gian đầu
của năm học em thường xuyên vi phạm các nội quy nhà trường như: hay nghỉ học
không phép, lười biếng trong học tập, nhuộc tóc, sử dụng điện thoại trong giờ học,
nói chuyện riêng, khi bị giáo viên nhắc nhở thì em có thái độ vô lễ. Hiệu trưởng
đã phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp thực hiện những biện pháp nêu trên đến
giữa học kỳ I em Ngân đã trở thành một tấm gương sáng cho cả lớp noi theo. Cụ
thể: Em đã tiến bộ về mọi mặt, không còn vi phạm nội quy của nhà trường, chăm
học, lễ phép với thầy cô. Đặc biệt em còn được chọn vào đội tuyển thi học sinh
giỏi cấp tỉnh môn Lịch sử của trường và cuối năm em đạt học sinh tiên tiến.
V. ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1. Kết luận:
- Đối với các đơn vị trường học mà phần đông học sinh có học lực yếu,
kém và nhiều học sinh chưa ngoan thì việc đề ra những giải pháp giáo dục đạo
đức cho học sinh chưa ngoan đột phá, sáng tạo và phù hợp là hết sức quan trọng.

- Thay đổi cách đánh giá hạnh kiểm của học sinh ở cuối mỗi năm học một
cách chung chung ở 4 mức độ: tốt, khá, trung bình và yếu như hiện nay không
đánh giá một cách chính xác sự rèn luyện của học sinh.
- Tăng cường công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, giáo dục
giá trị sống thông qua giảng dạy tích hợp vào các môn học, thông qua việc tổ chức
các hoạt động trải nghiệm, đẩy mạnh triển khai công tác tham vấn, tư vấn tâm lý
học đường; Xây dựng và thực hiện bộ quy tắc về văn hóa ứng xử trong trường
học.
- Trong từng chu kỳ bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên nên đưa một số
học phần về đặc điểm tâm sinh lý học sinh trung học phổ thông, về nguyên tắc
ứng xử sư phạm, về xử lý tình huống trong tiết dạy…, tương ứng với sự thay đổi
về sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Ngoài ra, cũng cần đổi mới nội dung
và phương pháp dạy môn Giáo dục công dân theo hướng gắn bó với đời sống và
kỹ năng ứng xử văn hóa học đường và xã hội.
- Trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đào tạo trong đó nhấn
mạnh chuyển từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực phẩm chất học sinh,
chú trọng giáo dục đạo đức, truyền thống, lý tưởng cách mạng, Bộ Giáo dục và
Đào tạo cần chú trọng hơn việc xây dựng môi trường văn hóa trong nhà trường,
chú trọng mối quan hệ giữa người học với người học và giữa các thầy cô giáo với
nhau và với đối tượng học sinh.


2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo:
- Tăng cường chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức học sinh và trong đó có nội
dung giáo dục học sinh chưa ngoan bằng văn bản định hướng có tính chất cụ thể.
- Tổ chức hội thảo chuyên đề thường xuyên về kỹ năng giáo dục học sinh
chưa ngoan cho cán bộ quản lý, giáo viên chủ nhịêm, giáo viên bộ môn của các
trường.
- Tăng cường thanh tra, kiểm tra kế hoạch giáo dục học sinh chưa ngoan dối
với các đơn vị trường học.

Sáng kiến kinh nghiệm, trường THPT Nguyễn Đình Chiểu.
7. PGS.TS Lê Vân Anh, Giáo dục kỹ năng phòng chống bạo lực học đường và
tệ nạn xã hội chi học sinh trung học phổ thông, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà
Nội.
8. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2005, 2009). Luật
Giáo dục số 38/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005 và Luật số 44/2009/QH12
- Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật giáo dục.
9. Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai (2010). Một số chuyên đề về công tác
giáo viên chủ nhiệm trong các trường trung học phổ thông.
10. Thủ tướng Chính phủ (2015). Quyết định số 1501/2015/QĐ-TTg về việc
triển khai thực hiện hiệu quả Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng,
đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020”.


11. TS. Trần Văn Tính. Kỹ năng và các tình huống ứng xử sư phạm dành cho
giáo viên trung học phổ thông, NXB Đại học quốc gia Hà Nội.
12. Vụ Giáo dục trung học. Đổi mới phương pháp quản lý lớp học bằng các
biện pháp giáo dục kỉ luật tích cực, Hà Nội, năm 2009.