Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

ÔN TẬP THI TỐT NGHIỆP THPT MÔN VĂN
(Một số bài khó trong chƣơng trình cơ bản)
2008-2009

THUỐC
(Lỗ Tấn)
Hỏi: Em hãy trình bày những nét chính về cuộc đời và nghệ thuật của tác
giả Lỗ Tấn . Con đường chọn nghề của Lỗ Tấn có gì đáng chú ý ?
Trả lời:
- Lỗ Tấn ( 1881-1936 ) tên thật là Chu Thụ Nhân , quê ở phủ Thiệu Hưng tỉnh
Chiết Giang, Trung Quốc . Năm 13 tuổi , chứng kiến cảnh người cha lâm bệnh mà
chết vì không có thuốc , Lỗ Tấn ôm ấp nguyện vọng học nghề thuốc,để chữa bệnh
cho những người nghèo như cha mình .
- Tuổi trẻ Lỗ Tấn nhiều lần đổi nghề để tìm con đường cống hiến cho dân tộc :
nghề hàng hải , khai mỏ rồi chuyển sang nghề y . Đang học nghành y ở Nhật ,
một lần xem phim ông thấy những người Trung Quốc khoẻ mạnh hớn hở đi xem
quân Nhật chém một người Trung Quốc chống Nhật . Ông giật mình nhận ra rằng
: Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần . Và thế là ông
chuyển sang làm văn nghệ để phanh phui căn bệnh tinh thần của quốc dân , lưu ý
mọi người tìm cách chạy chữa . Con đường gian nan chọn nghề của Lỗ Tấn vừa
mang đậm dấu ấn của lịch sử Trung Hoa thời cận hiện đại vừa nói lên tâm huyết
của Lỗ Tấn với dân tộc.
- Lỗ Tấn là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc đầu thế kỉ XX : “Trước
Lỗ Tấn , chưa hề có Lỗ Tấn , sau Lỗ Tấn , có vô vàn Lỗ Tấn” (Quách Mạc Nhược
). Ông được tôn vinh là linh hồn dân tộc . Ông chuyên vạch trần những thói hư
tật xấu của nhân dân để mọi người tìm cách chạy chữa , tự phấn đấu vươn lên , tự
cường dân tộc . Tác phẩm chính của Lỗ Tấn là AQ chính truyện , Cố hương…

phương thuốc chữa bệnh gì ? Thuốc ở đây còn hàm ý chỉ phương thuốc
chữa những căn bệnh nào nữa?)Qua nhan đề truyện và hình ảnh chiếc
bánh bao em hãy phát biểu chủ đề truyện ngắn “Thuốc”


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

Trả lời: Ý nghĩa nhan đề “Thuốc” và hình tƣợng chiếc bánh bao tẩm
máu ngƣời:
Nhan đề thiên truyện là Thuốc (nguyên văn là Dược) . Thuốc ở đây chính là
chiếc bánh bao tẩm máu ngƣời mà lão Hoa đã mua về cho thằng Thuyên ăn để
chữa bệnh lao.Nhan đề này có nhiều nghĩa .
-Tầng nghĩa thứ nhất của Thuốc là nghĩa tƣờng minh , chỉ phƣơng thuốc
chữa bệnh lao bằng chiếc bánh bao tẩm máu ngƣời . Đây là một phương thuốc
mê tín lạc hậu tương tự như hai vị thuốc mà ông thầy lang đã bốc cho cho bố Lỗ
Tấn để chữa bệnh phù thủng là rễ cây mía đã kinh sương ba năm và một đôi dế đủ
con đực , con cái dẫn đến cái chết của ông cụ.
-Tầng nghĩa thứ hai của Thuốc là nghĩa hàm ẩn , đó là phƣơng thuốc để chữa
bệnh tinh thần : căn bệnh gia trƣởng , căn bệnh u mê lạc hậu về mặt khoa
học của ngƣời dân Trung Quốc . Bố mẹ thằng Thuyên vì lạc hậu và gia trưởng
đã áp đặt cho nó một phương thuốc là chiếc bánh bao tẩm máu người dẫn đến cái
chết của nó . Rồi tất cả đám người trong quán trà cũng sai lầm như vậy. Chiếc
bánh bao tẩm máu vô hại kia đã trở thành một thứ thuốc độc vì người ta quá tin
vào nó mà không lo tìm một thứ thuốc khác .Người dân Trung Quốc phải tỉnh
giấc , không được “ngủ mê trong cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ”.
-Tầng nghĩa thứ ba của Thuốc , của chiếc bánh bao tẩm máu người là phương
thuốc nhằm chữa căn bệnh u mê lạc hậu về mặt chính trị của ngƣời dân
Trung Quốc và căn bệnh xa rời quần chúng của ngƣời cách mạng Trung

Hoa thì có máu Hạ Du để chấm bánh bao làm thuốc chữa bệnh cho thằng Thuyên.
Tóm lại, qua hai sự việc trên,và bằng ngôn ngữ của người kể chuyện , ta thấy
đám đông quần chúng thật là mê muội. Sự hiểu biết và thái độ của họ về
những vấn đề của đất nước,về bệnh tật ,về cuộc đời còn quá hạn chế.Nói như Lỗ
Tấn thì họ đang “ngủ quên trong một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ” .Phải
làm thế nào đó để thức tỉnh họ.Ta cũng thấy nhân vật Hạ Du là một người yêu
nước nhưng anh cũng thật cô đơn .
Hỏi: Hình tượng người cách mạng Hạ Du hiện lên như thế nào?Qua
hình tượng nhân vật Hạ Du ,Lỗ Tấn muốn nói lên điều gì?
Trả lời: Nhân vật Hạ Du không xuất hiện trực tiếp trong tác phẩm mà được
giới thiệu thông qua các nhân vật khác và qua thái độ của người kể chuyện .


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

Hạ Du là một người yêu nƣớc , một nhà cách mạng tiên phong , dũng
cảm xả thân vì nghĩa lớn.
Nhưng anh rất cô đơn ,không ai hiểu anh kể cả mẹ anh .Anh đã đổ máu vì
quần chúng thế mà họ lại lấy máu anh để tẩm bánh bao chữa bệnh lao.
Hạ Du chính là hình ảnh tượng trưng của cuộc cách mạng Tân Hợi, một
cuộc cách mạng góp phần đánh đổ chế độ phong kiến Trung Quốc nhưng lại xa
rời quần chúng nên thất bại.Qua hình tượng Hạ Du ,Lỗ Tấn muốn bày tỏ lòng
kính trọng với cuộc cách mạng này.
Hỏi: Thời gian nghệ thuật của truyện tiến triển như thế nào? Nó thể
hiện điều gì?
Trả lời:-Thời gian nghệ thuật của truyện tiến triển từ mùa thu Hạ Du bị
hành hình đến mùa xuân trong tiết thanh minh năm sau lúc hai bà mẹ đi thăm
mộ con.Cái chết của hai người con cũng như chiếc lá rời cành để tích nhựa cho

-Cách xây dựng nhân vật cũng rất đặc biệt: không đặt nhân vật cách
mạng vào vị trí chủ yếu mà đặt ở tuyến ngầm phía sau nhân vật đám đông để
khắc hoạ chủ đề thức tỉnh quần chúng của truyện.
-Cách kể chuyện theo ngôi thứ ba truyền thống nhưng nhiều đoạn đã
chuyển điểm nhìn trần thuật sang nhân vật làm cho truyện sinh động và giàu chất
trữ tình hơn.
Hỏi: Em hãy tổng kết những kiến thức cơ bản về tác phẩm? (Phần ghi
nhớ SGK)
.

Trả lời:Lỗ Tấn được tôn vinh là “linh hồn dân tộc”vì nhà văn đã đau nỗi

đau của dân tộc Trung Hoa thời cận đai. : “nhân dân thì ngủ say trong một cái
nhà hộp bằng sắt”, còn người cách mạng thì “bôn ba trong chốn quạnh hiu”.
. Cô đọng và súc tích, Thuốc là một truyện ngắn mang kích thước của một
truyện dài.
SỐ PHẬN CON NGƢỜI
(Sô-lô-khôp, trích)
Hỏi:: Em hãy cho biết cuộc đời đã ảnh hưởng đến sự nghiệp văn
chương của tác giả Sô-lô-khốp như thế nào? Nêu hoàn cảnh ra đời và tóm
tắt tác phẩm Số phận con người?
Trả lời:M.A.Sôlôkhôp (1905-1984)là nhà văn Nga lỗi lạc.Ông sinh ra và
lớn lên ở tỉnh Rôxtôp thuộc vùng thảo nguyên sông Đông và gắn bó với vùng đất
trù phú đậm bản sắc văn hoá của người cô dắc này trong những bước chuyển


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

trại tập trung của phát xít Đức.Năm 1944,bọn phát xít Đức thua to,phải dùng cả tù
binh làm lái xe.Xôcôlốp đã cướp xe,bắt sống tên thiếu tá phát xít, trốn thoát.Về
tới đợn vị,anh mới hay tin ngôi nhà anh bị bom phát xít nổ tan tành,vợ và hai con
gái bị bom giết hại.Niềm hi vọng cuối cùng của anh là đứa con trai bây giờ đã là
một đại uý pháo binh nhưng rồi nó cũng hi sinh ngay trong ngày chiến thắng.
Chiến tranh kết thúc ,Xôcôlôp giải ngũ. Anh không về quê hương mà
đến ở nhờ nhà một người bạn và làm nghề lái xe để kiếm sống. Ở đây,anh đã nhận
Vania, một đứa bé mồ côi năm tuổi làm con nuôi.Việc chăm sóc bé tuy vất vả
nhưng có nó anh mới thấy hạnh phúc .Trái tim rệu rã của anh dường như êm dịu
lại.Còn bé Vania tưởng tìm được bố ruột của mình nên quấn quít bên bố không
rời.Trong một lần lái xe,anh va phải một con bò và bị tước bằng lái. Hai bố con
lại dắt nhau đi nơi khác kiếm sống.Bé Vania hồn nhiên vô tư còn anh phải gượng
chống chọi với nỗi đau buồn và bệnh tim để sống và làm chỗ dựa cho chú bé.
Hỏi:Hoàn cảnh và tâm trạng của nhân vật An-đrây Xô-cô-lốp sau khi
chiến tranh kết thúc và trước khi gặp bé Vania được miêu tả như thế nào.
Trả lời: Hoàn cảnh và tâm trạng của Xô-cô-lôp sau khi chiến tranh
kết thúc và trƣớc khi gặp bé Vania :
-Hoàn cảnh của Xôcôlốp khi chiến tranh kết thúc thật bi đát: Vợ và hai con gái
bị bom phát xít giết hại ,ngôi nhà êm ấm xưa kia nay chỉ còn là một hố bom.
Niềm vui sướng và niềm hi vọng cuối cùng của anh là đứa con trai đang là sĩ quan
pháo binh cũng hi sinh ngay trong ngày chiến thắng. Anh thấy như trong con
người mình “có cái gì đó vỡ tung ra”, anh sống như người mất hồn. Bản thân anh
lại đã hai lần bị thương ,bị đày đoạ trong trại tập trung của phát xít,bây giờ lại còn
bị bệnh tim hành hạ.
-Trước nỗi đau thể xác và tinh thần quá lớn như thế nên điều dễ hiểu là anh đã
quen với việc mượn rượu giải sầu. Sự tuyệt vọng và nỗi cô đơn rất dễ đẩy anh đến

nhỏ.
Hỏi: Xô-cô-lôp đã vượt lên nỗi đau và sự cô đơn như thế nào (khó khăn
trong đời thường,chiêm bao ám ảnh và nỗi đau khôn nguôi)?
Trả lời:Hai con ngƣời cô đơn côi cút đã vƣợt qua số phận bi kịch của
chính mình nhờ biết nƣơng dựa vào nhau, tìm đến và sƣởi ấm cho
nhau.Nhƣng nỗi đau của Xôcôlốp là nỗi đau quá lớn, không thể nào nguôi
quên được.Đêm nào anh cũng chiêm bao thấy những người thân đã quá cố và thức


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

giấc dậy thì thấy gối đẫm nước mắt…Cuộc mưu sinh của hai cha con cũng gặp
nhiều vất vả khó khăn,vì vô tình va phải một con bò,anh bị tước bằng lái xe,hai
cha con lại phải dắt díu nhau đi nơi khác kiếm sống. Bé Vania cứ hồn nhiên ngây
thơ còn anh phải gượng che giấu bệnh tim và nỗi đau để tiếp tục sống và làm chỗ
dựa cho chú bé.Chính lòng nhân hậu và bản lĩnh kiên cường đã giúp Xôcôlốp
vượt lên nỗi đau và sự cô đơn của mình để tiếp tục sống và làm chỗ dựa cho bé
Vania
Không ngừng vươn lên trong ý thức nhưng vết thương lòng của Xôcôlôp khó
có thể hàn gắn được. Đó chính là bi kịch của Xôcôlốp,và cũng là tính chân thật
của số phận con người sau chiến tranh.
Hỏi:Qua đoạn trích, Sô-lô-khôp nghĩ gì về số phận con người ? Ý nghĩa
của việc hai cha con Xôcôlốp nương tựa vào nhau?
Trả lời:Qua đoạn trích, Sôlôkhôp cho thấy số phận con ngƣời gặp
rất nhiều bất hạnh,nỗi đau và sự mất mát.Theo ông,con ngƣời cần phải biết
dựa vào nhau để có hạnh phúc Hai cha con Xôcôlốp đã tìm đến với nhau
,những người bạn đã giúp đỡ Xôcôlôp đã nói lên quan điểm đó. Đó cũng là niềm
tin và hy vọng ở hạnh phúc con người của Sôlôkhôp , một quan điểm có tính nhân

qua trên con đường tìm kiếm hạnh phúc. Sôlôkhốp đã miêu tả chiến tranh trong
bộ mặt thật của nó, trong “đau khổ ,chết chóc , máu me” (Lời L.Tôn-Xtôi),thể
hiện một cách nhìn mới, cách mô tả mới hiện thực cuộc sống sau chiến tranh.Tác
giả đã sáng tạo nhiều tình huống nghệ thuật,nhiều chi tiết tình tiết cảm động để
khám phá chiều sâu tính cách nhân vật (cảnh nhận con, những giọt nước mắt của
vợ người bạn, giấc ngủ của bé Vania…)
Nhân vật trong tác phẩm là những con người bình thường, thậm chí nhỏ bé
với tất cả các quan hệ phức tạp đa dạng tiêu biểu cho số phận con người trong
chiến tranh.Tác giả ví hai cha con Sôcôlốp là “ hai con người côi cút, hai hạt cát
đã bị

…bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ”.Hoàn cảnh đau khổ

ghê gớm của Xôcôlốp đã làm nổi bật tâm hồn nhân hậu và tính cách kiên cường
của anh.Đó là những con người bình thường mà vĩ đại ,hình ảnhcủa nhân dân
Nga.
Hỏi:Qua tìm hiểu đoạn trích, hãy rút ra chủ đề, nhắc lại phần ghi nhớ
trong SGK.
Trả lời: Chủ đề:


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

Qua tác phẩm,với một dung lượng không lớn , Sôlôkhốp đã khám phá chiều
sâu chiến công hiển hách của nhân dân Xô viết trong cuộc chiến tranh giữ nước vĩ
đại với tất cả những khó khăn tưởng chừng như không vượt qua được. Và trong
hoàn cảnh ấy ,tác giả ca ngợi bản lĩnh kiên cường và nhân hậu của con người Xô
viết.Đó cũng là lời nhắc nhở ,kêu gọi sự quan tâm của toàn xã hội đối với mỗi số

văn trên thế giới nói chung với lối viết kiệm lời ,kiệm cảm xúc ,…Ông đề ra
nguyên lí sáng tác: coi tác phẩm nghệ thuật như một tảng băng trôi ,người đọc tự
khám phá phần chìm để thấy được ý nghĩa và giá trị của tác phẩm. Hê-minh-uê
dù viết về đề tài gì, châu phi hay châu Mĩ ,ông đều nhằm mục đích “viết một áng
văn xuối đơn giản và trung thực về con người”
Tác phẩm: Ông để lại một số lượng tác phẩm khá đồ sộ gổm truyện ngắn,tiểu
thuyết, thơ ,hồi kí,ghi chép…Nôỉ tiếng nhất là các tác phẩm : Giã từ vũ khí,
Chuông nguyện hồn ai,Ông già và biển cả…
Hê-minh -uê được nhận giải thưởng Pu-lit-dơ (1953) và giải No-ben văn học
năm 1954.
Hỏi: Hãy nêu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, tóm tắt và nêu sơ lược
giá trị tác phẩm, vị trí đoạn trích
Trả lời:
a-Hoàn cảnh ra đời :
Năm 1952, sau gần 10 năm sống ở Cu-ba,Hê-minh-uê cho ra đời tác
phẩm Ông già và biển cả .Bối cảnh của tác phẩm là ngôi làng chài yên ả bên cảng
La-ha-ba-na. Một thuỷ thủ trên con tàu của ông được xem là nguyên mẫu của
Xan-ti-a-go .Trước khi được in thành sách, truyện đã được đăng trên tạp chí Đời
sống.
b-Tóm tắt tác phẩm:
Truyện kể lại ba ngày hai đêm ra khơi đánh cá của ông lão Xantiagô.Một
con cá kiếm lớn đã cắn câu và lôi thuyền ông lão ra biển khơi xa. Chỉ một mình
ông lão trong khung cảnh mênh mông trời biển ,ông chuyện trò với mây nước
,chim cá , ghì chặt sợi dây câu,đuôỉ theo con cá lớn và chiến thắng được nó .Rồi
ông lại phải chiến đấu với đàn cá mập xông vào xâu xé con cá kiếm . Rốt cục, ông


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

Trả lời:Cảm nhận về con cá kiếm tập trung vào những cảm nhận về thị
giác và xúc giác của ông lão. Những giác quan này gợi một sự cảm nhận từ xa


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

đến gần , từ bộ phận đến toàn thể, ngày càng mãnh liệt và trực tiếp hơn. Ông
lão thoạt tiên chỉ nhìn thấy từng bộ phận (cái đuôi , thân hình, cánh vi, bộ vây …)
của con cá rồi mới thấy toàn bộ con cá với tầm vóc khổng lồ, vẻ đẹp và sức lực
của nó.Đường lượn của con cá cũng từ xa cho đến gần , mõm nó gần chạm vào
mạn thuyền và đôi bàn tay của ông lão ngày càng đau đớn hơn khi phải ghì sợi
dây câu kéo nó.
Hỏi: Hãy phát hiện thêm một lớp ý nghĩa mới : Phải chăng ông lão
chỉ cảm nhận đối tượng bằng giác quan của một người đi săn , một kẻ chỉ
nhằm tiêu diệt đối thủ của mình ? Hãy tìm những chi tiết chứng tỏ có một
cảm nhận khác lạ ở đây , từ đó nhận xét về mối quan hệ giữa ông lão và con
cá kiếm?.
Trả lời:Sự cảm nhận của ông lão đối với con cá kiếm không chỉ dừng lại
ở mức độ của một người đi săn đối với con mồi của mình mà còn cao hơn nữa là
sự cảm thông bộc lộ ở những lời đối thoại của ông lão với con cá . Những lời lẽ
và ý nghĩ này đã biến con cá thành một nhân vật có linh hồn.
- Những lời đối thoại cho ta thấy mối quan hệ giữa con cá và ông lão là
quan hệ giữa người đi câu với con cá câu được ; quan hệ giữa hai kì phùng địch
thủ ngang hàng ,cân sức cân tài, cả hai đều phải nỗ lực hết mình ; và còn là quan
hệ giữa con người với thiên nhiên…Trong quan hệ với con người, thiên nhiên vừa
là bạn ,vừa là đối thủ…
Hỏi: :So sánh hình ảnh con cá kiếm trước và sau khi ông lão chiếm
được nó.điều này gợi cho anh chị suy nghĩ gì? Vì sao có thể coi cá kiếm như

độc thoại nội tâm. Nhà văn đã 42 lần sử dụng cụm từ “ông lão (lão) nghĩ” , “ông
lão (lão) nói” như dấu hiệu của độc thoại nội tâm để khẳng định Xan-ti-a-go là
người biết phân tích tình hình, tự động viên mình. Từ đó chân dung tinh thần ông
lão hiện lên rõ nét và sức hấp dẫn của đoạn trích vì thế cũng được tăng lên.
-Nhân vật: Thành công trong việc khắc hoạ chân dung nhân vật qua cảm giác
.Đó là cảm giác về sức khoẻ và cảm giác về việc khuất phục con cá kiếm. Ông lão
dùng cảm giác để đo độ sâu của nước ,đo phản ứng của con cá, từ đó có những
đối sách hợp lí.Nhà văn đã dùng ngôn ngữ kể và ngôn ngữ nhân vật để khắc hoạ
điều này.
-Cách viết của Hê-minh-uê thật giản dị ,nhiều chỗ tưởng như lỏng mà lại rất
chặt chẽ. Văn của ông có nhiều khoảng trống nhiều hình tượng mang tính đa
nghĩa , sự dụng nhiều độc thoại nội tâm. Đó chính là biểu hiện của nguyên lí tảng
băng trôi.
Hỏi: Hãy phát biểu chủ đề và tổng kết đoạn trích?


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

Trả lời:Chủ đề : Thông qua hình ảnh ông lão Xantiagô quật cường,người
chiến thắng con cá kiếm to lớn và đẹp đẽ bằng kĩ năng nghề nghiệp điêu luyện,
Hê-minh-uê gửi gắm một thông điệp : trong bất kì hoàn cảnh nào “ con người có
thể bị tiêu diệt chứ không thể bị đánh bại”
_TỔNG KẾT:
Hình ảnh ông lão đánh cá đơn độc dũng cảm săn đuổi con các lớn nhất đời là
một biểu tượng về vẻ đẹp của ước mơ và hành trình gian khổ của con người để
biến ước mơ thành hiện thực.
Sự chuyển hoá từ bức tranh với những nét trần trụi , chân thực, giản dị sang
một lớp nghĩa hàm ẩn rộng lớn – đó chính là phong cách của Hê-minh-uê và cũng

a-Hoàn cảnh ra đời :
Hồn Trương Ba ,da hàng thịt được Lưu Quang Vũ viết năm 1981 nhưng đến
năm 1984 mới công diễn và gây được ấn tượng mạnh đối với công chúng trong
và ngoài nước. Từ một cốt truyện dân gian ,Lưu Quang Vũ đã xây dựng thành
một vở kịch nói hiện đại ,đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa tư tưởng, triết lí
và nhân văn sâu sắc.
b-Tóm tắt tác phẩm:
Trương Ba, một người làm vườn tốt bụng,khoẻ mạnh, giỏi đánh cờ bị
Nam Tào bắt chết nhầm. Vì muốn sửa sai nên Nam Tào và Đế Thích cho hồn
Trương Ba sống lại ,nhập vào thể xác hàng thịt vừa mới chết. Trú nhờ thể xác
hàng thịt, hồn Trương Ba gặp rất nhiều phiền toái : lí trưởng sách nhiễu, chị hàng
thịt đòi chồng, gia đình Trương Ba cũng cảm thấy xa lạ…mà bản thân Trương Ba
cũng đau khổ vì phải sống xa lạ, giả tạo.Đặc biệt ,thân xác hàng thịt làm Trương
Ba nhiễm một số thói xấu và những nhu cầu vốn không phải là của bản thân
ông.Trước nguy cơ tha hoá về nhân cách và sự phiền phức phải mượn thân xác
của kẻ khác,Trương Ba quyết định trả lại thân xác cho hàng thịt và chấp nhận cái
chết.
3-Vị trí đoạn trích:
Văn bản được trích từ cảnh XII và đoạn kết của vở kịch diễn tả sự đau khổ
dằn vặt và quyết định cuối cùng vô cùng cao thượng của Trương Ba sau mấy
tháng hồn trú nhờ vào thể xác hàng thịt và gặp rất nhiều phiền toái …


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

Hỏi: Ý nghĩa của những lời độc thoại khẩn thiết của Hồn Trương
Ba “Không.Không…” Qua đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác
hàng thịt, tìm hàm ý mà tác giả gửi gắm.

dâu), anh chị thấy nguyên nhân nào đã khiến cho người thân của Trương Ba


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

và cả chính Trương Ba phải rơi vào bất ổn, đau khổ?. Trương Ba có thái độ
như thế nào trước những rắc rối đó?
Trả lời: Hồn Trƣơng Ba và gia đình:
-Nỗi đau khổ và tuyệt vọng của Trƣơng Ba càng đƣợc đẩy lên khi đối
thoại với ngƣời thân.Người vợ nhất định đòi bỏ đi vì “Ông đâu phải là ông.”Còn
cái Gái thì giận dữ vì cái bàn tay giết lợn của ông đã làm gãy chồi non ,bàn chân
to bè như cái xẻng giẫm nát cây sâm quý mới ươm trong mảnh vườn của ông nội
nó…Chị con dâu sâu sắc hơn biết thương cho hoàn cảnh trớ trêu của bố chồng
nhưng rồi cũng nói “…chính con cũng không nhận ra thầy nữa.”…
-Nguyên nhân khiến cho người thân của Trương Ba và chính ông rơi vào bất
ổn là bởi Trương Ba bây giờ đã thay đổi khi phải sống trong cái xác của hàng
thịt. Hình ảnh ,thói quen thô lỗ…của anh hàng thịt không sai,không xấu nhưng nó
chỉ thích hợp với bản thân một đồ tể thôi, còn với gia đình Trương Ba và cả chính
bản thân Trương Ba thì không thể chấp nhận được vì nó quá xa lạ với họ.
-Nhân vật hồn Trương Ba bây giờ rơi vào cái thế bị mọi người xa lánh, sự tồn
tại của ông vì thế mà trở nên vô nghĩa, thậm chí nặng nề ,bức bối.
Hỏi: Hãy chỉ ra sự khác nhau trong quan niệm của Trương Ba
và Đế Thích về ý nghĩa của sự sống. Theo anh (chị ),Trương Ba trách Đế
Thích ,người đem lại cho mình sự sống : “Ông cứ nghĩ là cho tôi sống, nhưng
sống thế nào thì ông chẳng cần biết!” có đúng không?Vì sao? Màn đối thoại
giữa Trương Ba và Đế Thích toát lên ý nghĩa gì?
Trả lời:


kết quả của một quá trình diễn biến hợp lí. Hồn Trương Ba thử hình dung mình lại
nhập vào xác cu Tị và thấy rõ bao nhiêu sự rắc rối vô lí lại tiếp tục xảy ra. Tình
thương mẹ con Cu Tị cũng là một nguyên nhân khiến ông nhanh chóng quyết
định dứt khoát xin Đế Thích gọi hồn cu Tị trở về. Hành động bẻ bó nhang của ông
cho thấy ông là con người nhân hậu, có quyết định dứt khoát và tự trọng ,hiểu ý
nghĩa của cuộc sống.
-Cái chết của cu Tị có ý nghĩa đẩy nhanh diễn biến kịch đi đến chỗ mở nút
một cách hợp lí bởi nếu chậm thì việc cứu cu Tị sẽ không còn kịp nữa
Hỏi: Cảm nghĩ của anh chị sau khi đọc đoạn kết ?
Trả lời:

Trương Ba đã trả lại xác cho anh hàng thịt, chấp nhận cái chết

để linh hồn được trong sạch và hoá thân vào những sự vật thân thương ,tồn tại
vĩnh viễn bên cạnh những người thân yêu của mình. Cuộc sống lại trở về với qui
luật vốn có của nó. Màn kết với chất thơ sâu lắng đã đem lại âm hưởng thanh


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

thoát cho một bi kịch lạc quan và truyền đi thông điệp về sự chiến thắng của sự
sống đích thực, của chân , thiện ,mỹ.
Hỏi: Dựa vào đặc điểm thể loại KỊCH,em hãy nêu đặc sắc nghệ
thuật của tác phẩm
Trả lời: -Đối thoại kịch đậm chất triết lí, giàu kịch tính đã góp phần tạo
nên chiều sâu cho vở kịch ( đối thoại giữa hồn Trương Ba với xác hàng thịt, người
thân Trương Ba và Đế Thích ..)
-Hành động kịch của nhân vật phù hợp với hoàn cảnh , tính cách, góp phần

-Văn bản được trích từ phần II, bài Về vấn đề tìm đặc sắc văn hoá dân tộc, in
trong cuốn Đến hiện đại từ truyền thống.
Hỏi: Tác giả đã phân tích đặc điểm của vốn văn hoá dân tộc trên cơ sở
những phương diện cụ thể nào của đời sống vật chất và tinh thần?
Trả lời:

Tác giả Trần Đình Hượu đã đề cập đến những đặc điểm của

truyền thống văn hoá Việt Nam trên cơ sở những phương diện chủ yếu của đời
sống tinh thần và vật chất : tôn giáo , nghệ thuật (kiến trúc ,hội hoạ ,văn học), ứng
xử ( giao tiếp cộng đồng, tập quán ), sinh hoạt (ăn, ở, mặc).
Hỏi: Theo tác giả, đặc điểm nổi bật nhất trong các sáng tạo văn hoá của
Việt Nam là gì? Đặc điểm này nói lên thế mạnh gì của vốn văn hoá dân tộc?
Tìm một số ví dụ cụ thể trong đời sống văn hoá thực tiễn: Tín ngưỡng, văn học
nghệ thuật, ứng xử, sinh hoạt mang tính truyền thống của người Việt để làm rõ
luận điểm này.
Trả lời: Văn hoá Việt Nam giàu tính nhân bản, tinh tế, hƣớng tới
sự hài hoà trên mọi phƣơng diện (tôn giáo ,nghệ thuật, ứng xử, sinh hoạt).
Thực tế cho thấy Việt Nam có nhiều tôn giáo , nhiều dân tộc cùng tồn tại trên lãnh
thổ nhưng hầu như trong lịch sử không xảy ra xung đột dữ dội về tôn giáo ,về sắc
tộc. Các công trình kiến trúc như chùa Tây phương, chùa Một Cột, Tháp Rùa ,
lăng tẩm vua chúa đời Nguyễn …có kiến trúc với qui mô nhỏ nhưng vẫn có
những điểm nhấn tinh tế ,hài hoà với thiên nhiên…


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

Đặc điểm nổi bật nhất trong các sáng tạo của văn hoá Việt Nam : “Cái đẹp

thống của Việt Nam ? Người Việt đã tiếp nhận tư tưởng của các tôn giáo này


Gia sư Thành Được

www.daythem.edu.vn

theo hướng nào để tạo nên bản sắc văn hoá dân tộc? Tìm một số ví dụ cụ thể
trong văn học để làm sáng tỏ luận điểm này?
Trả lời:

Phật giáo, Nho giáo là những tôn giáo có ảnh hưởng mạnh nhất

đếnvăn hoá truyền thống Việt Nam. Người Việt đã tiếp nhận các tôn giáo này
theo hướng : Thiết thực, linh hoạt, dung hoà. Những câu tục ngữ Việt Nam đã
nói lên quan niệm đó : “Thứ nhất là tu tại gia , thứ nhì tu chợ, thứ ba tu chùa”…
Tư tưởng nhân nghĩa ,trung quân ái quốc, tôn sư trọng đạo … của Nho giáo cũng
được Việt hoá theo hướng phù hợp với tâm lí và xã hội người Việt:“Học thầy
không tầy học bạn”… “Phép vua thua lệ làng” “Việc nhân nghĩa cốt ở yên
Hỏi: Nhận định : “ Tinh thần chung của văn hoá Việt Nam là “thiết
thực, linh hoạt, dung hoà” nhằm nêu lên mặt tích cực hay hạn chế của văn hoá
Việt Nam? Hãy giải thích rõ vấn đề này?
Trả lời:

“ Tinh thần chung của văn hoá Việt Nam là thiết thực, linh hoạt

, dung hoà” . Đặc điểm này vừa nêu lên mặt tích cực, vừa tàng ẩn những hạn chế
của văn hoá Việt Nam.
- Đây là điểm tích cực vì :
+ Tính thiết thực khiến cho văn hoá Việt gắn bó sâu sắc với đời sống cộng