mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bàn về ĐĐCM Chủ tịch Hồ chí Minh khẳng định rằng:Muốn xây dựng
CNXH phải có con ngời thấm nhuần đạo đức XHCN. Đạo đức cách mạng là
đạo đức tiên tiến nhất của giai cấp vô sản, là đạo đức CNXH, đạo đức của con
ngời mới XHCN. ĐĐCM có vai trò to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc XHCN, là động lực tinh thần khơi dậy ý chí, nghị lực, niềm tin... của ngời cách
mạng trong hoạt động. ĐĐCM là "cái gốc" của ngời cách mạng, có :"ĐĐCM làm nền
tảng mới hoàn thành đợc nhiệm vụ cách mạng vẻ vang "(12,187). "Thấm nhuần đạo
đức XHCN" là một quá trình đấu tranh lâu dài, khó khăn, phức tạp, chịu tác
động tổng hợp của nhiều yếu tố, tác động trên nhiều lĩnh vực, nhiều đối tợng bị tác
động: Tác động của mặt trái kinh tế thị trờng, tác động của môi trờng sống... sự chống
phá của các thế lực thù địch. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã nhấn mạnh:
"Tình trạng tham nhũng và suy thoái về t tởng chính trị, đạo đức, lối sống của một số
bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đang cản trở việc thực hiện đờng lối, chủ trơng,
chính sách của Đảng, gây bất bình và làm giảm lòng tin trong nhân dân" (7,15).
Trớc tình hình đó, đòi hỏi trong suốt quá trình lãnh đạo Đảng phải: "Hớng mọi
hoạt động văn hoá vào việc xây dựng con ngời Việt Nam phát triển toàn diện về chính
trị, t tởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân
ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hoá, quan hệ hài hoà trong gia
đình, cộng đồng và xã hội" (7,38). Đối với thế hệ trẻ: "Đảng ta cần phải chăm lo giáo
dục ĐĐCM cho họ, đào tạo họ thành những ngời thừa kế xây dựng XHCN vừa
"hồng" vừa "chuyên" "(1,160).
Đào tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp phân đội là một mô hình rất mới,
nhằm đào tạo ra đội ngũ giáo viên trẻ làm lực lợng kế thừa xứng đáng sự nghiệp
cách mạng vẻ vang của các thế hệ đi trớc, góp phần xây dựng quân đội cách
mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bớc hiện đại.
Các học viên đào tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp phân đội là những
ngời có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống trong sạch lành mạnh, có kiến thức lý
luận, ham học hỏi... Tuy nhiên, các học viên đều là những quân nhân có tuổi
quân ,và tuổi đời còn rất trẻ, cha từng trải nghiệm trong thực tiễn hoạt động
hình thức giáo dục; phát huy vai trò của các tổ chức, các lực lợng giáo dục; xây dựng
môi trờng giáo dục trong sạch, lành mạnh và biết nâng cao chất lợng tự giáo dục của
ngời học thì sẽ nâng cao đợc chất lợng giáo dục ĐĐCM cho các học viên đào tạo giáo
viên KHXH & NVQS cấp phân đội ở HVCTQS hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu các vấn đề lý luận của quá trình giáo dục ĐĐCM.
- Nghiên cứu thực trạng của giáo dục ĐĐCM cho học viên HSPCPĐ ở
HVCTQS hiện nay.
- Đề ra những biện pháp giáo dục ĐĐCM cho học viên HSPCPĐ ở
HVCTQS hiện nay.
6. Phơng pháp nghiên cứu:
Vận dụng tổng hợp các nhóm phơng pháp trong quá trình nghiên cứu:
Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý thuyết, nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn.
Trong đó tập trung vào một số phơng pháp: Nghiên cứu tài liệu,phân tích, tổng
hợp, quan sát, tận dụng kết quả nghiên cứu của một số luận văn, luận án...
7. ý nghĩa của đề tài.
Kết quả nghiên cứu của luận văn đóng góp một số cơ sở lý luận thực tiễn cho
quá trình giáo dục ĐĐCM, khắc phục một số biểu hiện tiêu cực về mặt đạo đức của
học viên HSPCPĐ ở HVCTQS hiện nay.
8. Kết cấu của luận văn:
Gồm phần mở đầu, 2 chơng; kết luận; những kiến nghị, phụ lục; danh
mục tài liệu tham khảo.
Chơng 1
những vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục đạo đức
cách mạng cho học viên hệ s phạm, cấp phân đội ở
Học viện chính trị quân sự hiện nay
1.1. Quan niệm về giáo dục đạo đức cách mạng cho học viên Hệ s
phạm, cấp phân đội
Đạo đức là một nhu cầu tất yếu khách quan, một phạm trù có tính lịch sử,
những chuẩn mực đạo đức đợc thay đổi phù hợp với từng giai đoạn phát triển
dài" (2,136). Theo Lênin: "Đạo đức của chúng ta hoàn toàn phục vụ lợi ích đấu
tranh của giai cấp vô sản" (8,368).
Những quan niệm theo t tởng của chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định
tính u việt của đạo đức mới trong xã hội. Là những chuẩn mực, những giá trị
đạo đức cần phải có với con ngời xã hội chủ nghĩa để hớng tới xây dựng một xã
hội mới tốt đẹp hơn.
Trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về đạo đức, Đảng ta và
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trơng xây dựng "Đạo đức cách mạng" là chuẩn
mực đạo đức mới của con ngời Việt Nam, trong sự nghiệp xây dựng con ngời
mới XHCN.
Hồ Chí Minh đã kế thừa ,chọn lựa, vận dụng một cách sáng tạo những
quan điểm về đạo đức trong học thuyết Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của
Việt Nam. Hồ Chí Minh đề cập đến ĐĐCM, qua nhiều bài viết, bài nói của
mình với những cách thức thể hiện rất sáng tạo cụ thể dễ hiểu với mọi đối tợng.
Trong tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc" Ngời khẳng định rằng: Ngời đảng viên,
ngời cán bộ muốn trở thành ngời cách mạng phải có ĐĐCM . ĐĐCM là "cái
gốc" của ngời cách mạng, là nền tảng, là tiêu chuẩn đầu tiên của ngời cách
mạng, thiếu ĐĐCM thì "dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo đợc nhân dân"
(9,467). Theo Hồ Chí Minh "cần kiệm, liêm chính, chí công vô t" là những yêu
cầu phẩm chất rất quan trọng trong đạo đức của ngời cách mạng. Ngời cho
rằng: Cần là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng dẻo dai, việc gì dù khó khăn mấy
cũng làm đợc. Kiệm là tiết kiệm, không xa xỉ, không lãng phí, không bừa bãi.
Liêm là trong sạch không tham lam. Chính là không tà, là thẳng thắn, đúng đắn.
Chí công vô t là ham làm những việc ích quốc, lợi dân, không ham địa vị và
công danh phú quý.
Chỉ có "cần kiệm liêm chính, chí công vô t" ngời cách mạng mới: "quyết
tâm suốt đời phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân. Đó là phẩm chất cao quý của ng-
ời cách mạng" (10,293), đồng thời "bảo đảm cho sự thắng lợi của Đảng, của
giai cấp công nhân, của nhân dân Việt Nam tiến lên CNXH."
Những quan niệm về đạo đức trong t tởng Hồ Chí Minh đã chỉ ra sự khác
ta đã đạt đợc. Tuy nhiên, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ quân đội ta phải vững
mạnh cả về vũ khí ,trang bị và tinh thần... Đặc biệt là tinh thần của quân nhân
trong quân đội là yếu tố quyết định nhất ĐĐCM là yếu tố cơ bản để xây dựng
tinh thần cho mỗi quân nhân. Bởi vậy mỗi ngời lính phải thực sự thấm nhuần
ĐĐCM thì quân đội mới trở nên vô địch: "Khó khăn nào cũng vợt qua, kẻ thù
nào cũng đánh thắng".
ĐĐCM của học viên đào tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp phân đội là
đạo đức của giai cấp vô sản là kết tinh của tinh hoa đạo đức nhân loại, tinh hoa
đạo đức dân tộc Việt Nam. Là những chuẩn mực đạo đức tiên tiến nhất của ngời
giáo viên khoa học xã hội và nhân văn chi phối hành vi của các học viên, nhờ
đó học viên tự giác điều chỉnh hành vi đạo đức của mình phù hợp với chuẩn
mực đạo đức xã hội và yêu cầu của hoạt động quân sự.
ĐĐCM của học viên đạo tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp phân đội đợc
tạo bởi hệ thống các phẩm chất sau:
Thứ nhất: Trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân.
Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo mọi mặt kinh tế, chính trị, xã hội...
mọi đờng lối, chủ trơng, chính sách của Đảng đều thể hiện ý chí nguyện vọng
của nhân dân. Đảng không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của dân. Cho nên
trung thành với Đảng cũng chính là trung thành với Tổ quốc, với nhân dân.
Trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân là trong mọi
hoàn cảnh đều phải tôn trọng và thực hiện với đúng theo đờng lối, chủ trơng,
chính sách của Đảng. Luôn đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc của nhân dân lên
trên lợi ích cá nhân. Sẵn sàng chiến đấu hy sinh bảo vệ những thành quả cách
mạng của Đảng, của nhân dân ta đã đạt đợc...
Ngày nay, trớc những tác động tiêu cực của mặc trái kinh tế Việt Nam,
sự chống phá của các thế lực thù địch với cách mạng Việt Nam càng đặt ra yêu
cầu trung thành với Đảng, với tổ chức, với nhân dân. Bởi vậy, đây là phẩm chất
cơ bản nhất ,định hớng nhân cách của các học viên đào tạo giáo viên KHXH &
NVQS cấp phân đội.
Thứ hai: Có chí hớng phục vụ quân đội lâu dài, có xu hớng nghề
& NVQS cấp phân đội.
Trung thực là "thẳng thắn, thật thà" trong các mối quan hệ đòi hỏi ngời
học viên phải luôn trung thực và trung thực ngay với bản thân mình. Khi có
khuyết điểm dù lớn hay nhỏ cũng không đợc bao biện, phải nhìn thẳng vào sự
thực để tìm cách giải quyết. Thiếu trung thực sẽ làm cho học viên bị suy giảm
về ý chí, gây mất đoàn kết trong tập thể... là tiền đề dẫn đến những hành vi phi
đạo đức.
Khiêm tốn là "có ý thức và thái độ đúng mức trong việc đánh giá bản
thân, không tự mãn, tự kiêu, không tự cho mình là hơn ngời". Khiêm tốn giúp
cho học viên đánh giá đúng bản thân, biết tôn trọng tập thể, tôn trọng ngời khác
trong các mối quan hệ, biết vơn lên tự hoàn thiện bản thân. Thiếu khiêm tốn học
viên sẽ tự đánh mất phẩm chất nhân cách của họ, đánh mất sự tin tởng của ngời
khác.
Giản dị là "đơn giản một cách tự nhiên, trong phong cách sống", không
đua đòi, không chạy theo những vấn đề vợt quá khả năng của mình trong cuộc
sống.
Tế nhị là tỏ ra khéo léo, nhã nhặn trong quan hệ, đối xử biết chú ý đến cả
những điểm rất nhỏ thờng dễ bị bỏ qua trong giao tiếp. Tế nhị trong giao tiếp là
điều kiện để học viên xây dựng tốt các mối quan hệ trong đơn vị, đối với ngoài
xã hội, tạo đợc uy tín của bản thân với tập thể, Ngợc lại, thiếu tế nhị trong giao
tiếp là con đờng dẫn đến các mối quan hệ không tốt đẹp của học viên, làm mất
uy tín của họ trong tập thể.
Trung thực, khiêm tốn giản dị, tế nhị trong giao tiếp là cơ sở quan trọng để
học viên hoàn thiện nhân cách của nhà giáo trong hoạt động quân sự nói riêng.
Thứ năm: Có tinh thần đoàn kết, lối sống trong sạch lành mạnh, "Cần
kiệm, liêm chính, chí công vô t ".
Đoàn kết là nguồn gốc của sức mạnh, là yếu tố cơ bản tạo nên sức mạnh
của quân đội. Đoàn kết tốt là huy động đợc cả sức mạnh vật chất và sức mạnh
tinh thần trong tập thể. Là những nhà giáo trong tơng lại, các học viên phải tự
xây dựng cho mình tinh thần đoàn kết trong tập thể, tạo đợc sức mạnh tinh thần
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới, đồng thời giúp cho học
viên nhận thức đúng về vai trò của quân đội trong thực hiện chiến lợc đó. Thông
qua đó xây dựng cho học viên niềm tin vào bản chất tốt đẹp của Nhà nớc
XHCN, tin vào sức mạnh của quân đội, tin vào chính năng lực và sức mạnh của
bản thân học viên hớng cho học viên thực hiện những hành vi tốt đẹp góp phần
nâng cao phẩm chất đạo đức của họ. ĐĐCM có vai trò rất quan trọng đối với
ngời học viên s phạm, ngời giáo viên tơng lai:
ĐĐCM thúc đẩy quá trình giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu cao về
phẩm chất chính trị với khả năng học tập, rèn luyện của học viên.
Trong điều kiện hiện nay, trớc những tác động to lớn của tình hình trong
nớc và thế giới. Đặc biệt là sự chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực
chính trị - t tởng, đòi hỏi mỗi quân nhân phải luôn vững vàng về chính trị - t t-
ởng (ĐĐCM là nhân tố cơ bản tạo nên sự vững vàng về chính trị - t tởng). Tuy
nhiên, với đặc điểm về trình độ nhận thức, lứa tuổi của học viên đào tạo giáo
viên KHXH & NVQS cấp phân đội hiện nay, thì đây là một yêu cầu cao về
phẩm chất chính trị, cũng là mâu thuẫn suốt quá trình học tập, rèn luyện của các
học viên tại nhà trờng. ĐĐCM là động lực trực tiếp góp phần giải quyết mâu
thuẫn đó.
Phẩm chất chính trị phản ánh sự giác ngộ giai cấp, sự nhạy cảm và tính
chủ động sáng tạo, sự vững vàng về chính trị trong mọi hoàn cảnh, không dao
động về mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, không mất cảnh giác trớc âm mu
và thủ đoạn của các thế lực thù địch.
Nâng cao chất lợng giáo dục ĐĐCM là cơ sở để nâng cao trình độ nhận
thức xây dựng tình cảm, niềm tin và ý chí cách mạng cho các học viên, giúp cho
họ có thể vợt qua mọi khó khăn thử thách. Lênin đã khẳng định: "Niềm tin vào
cuộc chiến tranh chính nghĩa, sự giác ngộ rằng phải hy sinh đời mình cho hạnh
phúc của những ngời anh em, là yếu tố nâng cao tinh thần của binh sĩ và làm
cho họ chịu đựng đợc những gian khổ cha từng thấy" (8,147). Qua đó giúp ngời
học xây dựng đợc những hành vi đạo đức đúng đắn để giải quyết mâu thuẫn cơ
bản trong học tập và rèn luyện, đẩy nhanh quá trình hoàn thiện ĐĐCM của ngời
cũ để có biện pháp chống lại những tác động tiêu cực của đạo đức cũ.
Nhân cách nói chung và đạo đức nói riêng là sản phẩm của hoạt động
giáo dục, tác động của xã hội, của môi trờng sống... Trong đó giáo dục giữ vai
trò chủ đạo. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Hiền dữ đâu phải là tính sẵn
phần nhiều do giáo dục mà nên" (14,383).
Giáo dục ĐĐCM cho học viên đào tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp
phân đội là hoạt động có mục đích, có tổ chức. Nhằm hình thành và phát
triển cho học viên có phẩm chất đạo đức mới, phù hợp với chuẩn mực đạo
đức vô sản và điều kiện hoạt động quân sự.
Thực chất của giáo dục ĐĐCM cho các hoc viên chính là hình thành nhận
thức đúng, niềm tin, thái độ và tình cảm tốt đẹp với những chuẩn mực đạo đức
mới. Qua đó giúp ngời học rèn luyện những hành vi thói quen đạo đức đúng đắn
phù hợp với đạo đức của ngời giáo viên khoa học xã hội và nhân văn.
Giáo dục ĐĐCM cho các học viên là một hiện tợng xã hội, là quá trình
tác động qua lại giữ chủ thể giáo dục và đối tợng giáo dục. Chủ thể giáo dục
thông qua nghiên cứu, hình thức, biện pháp và các phơng tiện giáo dục để tác
động vào đối tợng giáo dục, chuyển những giá trị đạo đức mới của xã hội vào
trong nhận thức của ngời học, giúp các học viên có thể chuyển từ những nhận
thức đúng đắn đó thành các hành vi đạo đức cụ thể phù hợp với chuẩn mực
chung của xã hội phù hợp với tính chất, đặc điểm của hoạt động quân sự. Đồng
thời quá trình giáo dục vạch ra những phơng hớng, biện pháp để học viên có thể
lựa chọn trong phát triển và hoàn thiện nhân cách - mặt khác cũng khắc phục
những quan điểm, t tởng, thói quen hành vi đạo đức lạc hậu trái với chuẩn mực
đạo đức chung.
Tuy nhiên, quá trình giáo dục đạo đức cách mạng chỉ có hiệu quả cao khi
có sự phối hợp thống nhất giữa chủ thể giáo dục và đối tợng giáo dục thông qua
nội dung hình thức, phơng pháp, phơng tiện và mục tiêu giáo dục. Thông qua
hiệu quả giáo dục đó phản ánh chất lợng, của quá trình giáo dục đạo đức nói
chung, giáo dục ĐĐCM nói riêng.
1.2. Chất lợng giáo dục đạo đức cách mạng cho học viên đào tạo giáo
Trong quá trình học tập, rèn luyện tại nhà trờng các học viên đều chịu tác
động trực tiếp (hoặc gián tiếp) của các lực lợng giáo dục trong nhà trờng. Bao
gồm sự tác động của các ban ngành, đoàn thể, các khoa giáo viên, đội ngũ giáo
viên, đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bộ chỉ huy các đơn vị quản lý học viên... sự
tham gia của các lực lợng giáo dục vào quá trình giáo dục ĐĐCM ảnh hởng trực
tiếp đến chất lợng của quá trình này.
ý thức, trách nhiệm, năng lực của chủ thể đợc đánh giá trên cơ sở tích
cực và chủ động trong hoạt động xây dựng môi trờng đơn vị vững mạnh tập thể
quân nhân đoàn kết, gắn bó các học viên có lối sống trong sạch, lành mạnh, có
ý thức kỷ luật tự giác nghiêm chỉnh.... nhằm tạo ra những điều kiện thuận lợi
cho sự phát triển ĐĐCM của các học viên.
Mặt khác, ý thức trách nhiệm và năng lực của các lực lợng giáo viên còn
thể hiện ở khả năng phát huy vai trò các yếu tố cả môi trờng trong đơn vị, khả
năng phối hợp các lực lợng, các phơng tiện, hình thức, biện pháp. Nhằm tạo ra
sức mạnh tổng hợp trong nâng cao ĐĐCM của học viên.
Hai là: chất lợng của nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục, rèn
luyện ĐĐCM.
Để đạt đợc mục đích hoạt động chủ thể giáo dục có thể trực tiếp hay gián
tiếp tác động vào đối tợng nhằm phát triển các phẩm chất ĐĐCM của học viên.
Nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục, rèn luyện mà chủ thể sử dụng là những
tác động trực tiếp có vai trò to lớn, thúc đẩy quá trình nâng cao ĐĐCM.
Chất lợng nội dung giáo dục rèn luyện ĐĐCM đợc thể hiện ở tính toàn
diện, đồng bộ, tính khoa học của các giá trị đạo đức mà chủ thể truyền đạt đến
đối tợng, biểu hiện ở độ nông - sâu, rộng - hẹp của các kiến thức và sự phù hợp
hay cha phù hợp với từng đối tợng.
Nội dung toàn diện, đồng bộ của giáo dục ĐĐCM đợc thể hiện ở sự kết
hợp giữa trang bị kiến thức, hiểu biết về những chuẩn mực giá trị đạo đức,
những kiến thức về chính trị, văn hoá, xã hội, pháp luật, quân sự.
Chất lợng nội dung giáo dục còn thể hiện ở khả năng lý giải có cơ sở
khoa học những vấn đề lý luận và thực tiễn của ĐĐCM, ở mức độ đổi mới nội
Nếu nh các tiêu chí trên chủ yếu đánh giá chất lợng giáo dục ĐĐCM ở
dạng khả năng thì tiêu chí này đợc coi là hệ quả của khả năng. Là tiêu chí quan
trọng nhất để đánh giá hoạt động giáo dục ĐĐCM.
Trình độ phát triển các phẩm chất ĐĐCM của học viên dựa vào các
chuẩn mực ĐĐCM đã đợc xác định. Đó là sự chuyển biến về nhận thức, tình
cảm, hành vi ĐĐCM đợc xem xét dới các nội dung cụ thể:
Trình độ nhận thức và năng lực thực hiện các hành vi đạo đức chính trị,
mức độ phát triển các phẩn chất đạo đức lối sống; trình độ các phẩm chất đạo
đức nghề nghiệp quân sự, lòng trung thành với Tổ quốc. Mặc khác, chất lợng
giáo dục ĐĐCM biểu hiện ở khả năng hoạt động thực tiễn, kết quả hoàn thành
các nhiệm vụ đợc giao của ngời học.
Hệ thống tiêu chí đánh giá chất lợng, hiệu quả hoạt động nâng cao chất l-
ợng giáo dục ĐĐCM là những dấu hiệu cơ bản nằm trong một chỉnh thể thống
nhất, tác động, chuyển hoá lẫn nhau, sự phân định các tiêu chí chỉ mang tính t-
ơng đối, khi xem xét phải có tính đồng bộ, hệ thống, phù hợp.
1.3. Thực trạng giáo đạo đức cách mạng cho học viên Hệ s phạm, cấp
phân đội ở Học viện chính trị quân sự hiện nay.
1.3.1. Đặc điểm của học viên Hệ s phạm, cấp phân đội ở Học viện
chính trị quân sự.
Đánh giá đợc đặc điểm của học viên sẽ là điều kiện quan trọng để xác
định nội dung, biện pháp, hình thức giáo dục phù hợp để nâng cao chất lợng
giáo dục ĐĐCM. Các học viên đào tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp phân đội
ở HVCTQS là: "Những quân nhân và thanh niên tốt nghiệp phổ thông trung
học, đợc chọn qua các kỳ thi tuyển sinh quân sự hàng năm, có đủ điều kiện, tiêu
chuẩn về phẩm chất chính trị, trình độ văn hoá sức khoẻ, đạo đức, tự nguyện
làm đơn thi tuyển vào học viện để phục vụ quân đội lâu dài, có độ tuổi theo quy
định của Bộ Quốc phòng (nam thanh niên ngoài quân đội độ tuổi từ 18 đến 21;
nam quân nhân tại ngũ độ tuổi từ 18 đến 23" (15,40). Ngoài những đặc điểm đó
họ còn có những đặc điểm riêng.
Về phẩm chất chính trị: Là đối tợng đợc lựa chọn kỹ về phẩm chất nhân
Với những đặc điểm nh vậy, xuất phát từ mục tiêu yêu cầu đào tạo của
nhà trờng: Đào tạo kép - vừa là ngời cán bộ chính trị, vừa là ngời giảng viên.
Cho nên ngay từ khi tuyển chọ phải đặt ra những yêu cầu rất cao so với các học
viên - không chỉ là ngời có năng lực lãnh đạo quản lý mà còn phải là ngời có
phẩm chất đạo đức tốt, có tác phong s phạm cao, lòng yêu nghề và phải là ngời
cần mẫn "là anh, ngời bạn" của các học viên.
Là ngời cán bộ chính trị của Đảng, tuyên truyền chủ trơng chính sách của
Đảng. Do đó phải luôn đặc ra yêu cầu cao với các học viên để họ hoàn thành
xuất sắc nhiệm vụ đợc giao.
1.3.2. Các nhân tố tác động đến sự hình thành đạo đức cách mạng của
học viên
Nhân cách con ngời hình thành và phát triển chịu sự tác động tổng hợp
của các nhân tố khách quan và chủ quan. Do đó, sự hình thành và phát triển của
ĐĐCM cũng chịu sự tác động tổng hợp của các nhân tố đó. Đối với học viên
HSPCPĐ ở HVCTQS hiện nay, sự hình thành và phát triển ĐĐCM chịu sự tác
động tổng hợp của các yếu tố:
Thứ nhất: Sự biến đổi phức tạp của tình hình thế giới.
Thế kỷ XXI hình thành thế giới có nhiều biến động phức tạp, trong tơng
lai ít có khả năng xảy ra chiến tranh thế giới. Nhng các cuộc đấu tranh dân tộc,
sắc tộc, đấu tranh giai cấp, khủng bố đang diễn ra gay gắt với những nội dung,
hình thức mới. Các quốc gia có chủ quyền ngày càng đấu tranh chống áp đặt, c-
ờng quyền để lựa chọn con đờng phát triển của mình. Cuộc đấu tranh vì hoà
bình, độc lập dân tộc, dân chủ, dân sinh đang có những chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, sự chống phá của các thế lực thù địch (đứng đầu là đế quốc Mỹ)
với cách mạng thế giới càng làm cho tình hình thế giới thêm phức tạp nhiều giá trị
đạo đức tiên tiến của nhân loại bị ảnh hởng tiêu cực. Bên cạnh đó nhiều giá trị đạo
đức cũ phát triển đan xen với những giá trị đạo đức mới. Chính sự đan xen đó gây
hoang mang, dao động t tởng cho các học viên trong lựa chọn các chuẩn mực đạo
đức xã hội phù hợp, xuất hiện sự hoài nghi về ĐĐCM.
Thứ hai: Toàn cầu hoá kinh tế thế giới là một xu thế khách quan lôi
hiện đại hoá: sự biến đổi của đất nớc dới sự lãnh đạo của Đảng trong hơn 15
năm qua đã đạt đợc những thành tựu to lớn và rất quan trọng Thế và lực của đất
nớc ta đợc nâng lên một tầm cao mới, đất nớc không ngừng lớn mạnh trên con
đờng đi lên CNXH.
Những thành tựu đó của đất nớc đã tác động tích cực đến nhận thức chính
trị, trạng thái tinh thần, củng cố niềm tin của học viên vào sự lãnh đạo của
Đảng, tin vào chế độ XHCN, giúp họ vững tin vào sức mạnh quân đội, phát huy
trách nhiệm tích cực, phấn đấu hoàn thành mọi nhiệm vụ đợc giao.
Bên cạnh những thời cơ, thuận lợi, sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nớc cũng đang đứng trớc những khó khăn, thử thách nghiêm trọng. Bốn nguy
cơ Đại hội IX đã chỉ rõ: Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nớc trong
khu vực và trên thế giới, chệch hớng XHCN, nạn tham nhũng, quan liêu và âm mu
thủ đoạn "diến biến hoà bình" vẫn đan xen, tồn tại. Diến biến phức tạp tác động lẫn
nhau và cùng tác động tiêu cực đến đời sống xã hội.
Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá không những đòi hỏi phải đấu
tranh khắc phục nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế mà cần phải đẩy lùi ngụy cơ
và căn bệnh quan liêu bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân. Đại hội IX đã chỉ rõ:
"Tình trạng tham nhũng và sự suy thoái về t tởng, chính trị, đạo đức của một bộ
phận cán bộ, đảng viên đang cản trở việc thực hiện đờng lối chính sách của
Đảng, gây bất bình và làm giảm niềm tin trong nhân dân"(3,15).
Sự suy thoái về đạo đức lối sống chậm đợc khắc phục tác động tiêu cực
đến lối sống, đạo đức của các học viên.
Bên cạnh đó, nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN của đất nớc ngoài
những tác động tích cực, mặt trái của nó cũng làm cản trở sự phát triển đạo đức
của học viên: Nền kinh tế thị trờng làm trầm trọng thêm sự phân hoá giàu
nghèo, sự chênh lệch về mức sống, điều kiện sống cũng tác động tới tâm lý, tình
cảm tạo nên sự so sánh, so bì, thiếu tin tởng, thiếu an tâm trong quá trình học
tập, rèn luyện của học viên. Không ít giá trị đạo đức bị mai một, nếp sống, bản
sắc văn hoá dân tộc bị tổn hại, ảnh hởng thuần phong, mỹ tục, nhân cách con
ngời...
phạm, cấp phân đội ở Học viện chính trị quân sự hiện nay.
Đánh giá đúng thực trạng, tìm ra những nguyên nhân của thực trạng là
điều kiện đề xuất biện pháp nâng cao chất lợng giáo dục ĐĐCM cho học viên
đào tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp phân đội ở HVCTQS hiện nay. Thực
trạng của giáo dục ĐĐCM đợc biểu hiện trên hai khía cạnh, tích cực và tiêu
cực.
Tích cực:
Trình độ nhận thức về mọi mặt, trớc hết là nhận thc chính trị, t tởng đạo
đức, lối sống có bớc phát triển về chất.
Học viên đào tạo giáo viên KHXH & NVQS cấp phân đội ở hệ s phạm
HVCTQS đều đợc tuyển chọn cả về trình độ lẫn năng lực phẩm chất đạo đức.
Là những học viên có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống trong sạch, lành mạnh, có
năng lực, ham học hỏi, có lòng yêu nghề, có chí hớng phục vụ quân đội lâu dài,
mong muốn trở thành ngời giáo viên trong quân đội.
Xuất phát từ những phẩm chất đó, các học viên không ngừng học hỏi,
trình độ nhận thức chính trị, t tởng, đạo đức, lối sống đợc nâng lên, Bớc đầu đã
có thế giới quan, phơng pháp luận trong xem xét các vấn đề chính trị - xã hội,
phẩm chất nhân cách con ngời... Đây là những điều kiện rất cần thiết cho quá
trình học tập rèn luyện của học viên.
Nhận thức của học viên về chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức, sự cần thiết
phải tu dỡng, rèn luyện ĐĐCM của ngời cán bộ chính trị - ngời giáo viên
KHXH & NVQS cấp phân đội đợc nâng lên.
Đợc trang bị kiến thức về mọi mặt, nhất là lý luận của chủ nghĩa Mác -
Lênin, t tởng đạo đức, phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh, quan điểm đờng lối
của Đảng, bản chất truyền thống đạo đức "Bộ đội cụ Hồ" những phẩm chất đạo
đức, phơng pháp tác phong của cán bộ chính trị ngời giáo viên khoa học xã hội
và nhân văn quân sự... Đợc đào tạo trong một môi trờng s phạm lành mạnh nên
Copyright: Tài liệu đại học ©