TRƯỜNG CĐKT CAO THẮNG
KHOA GIÁO DỤC ĐẠI CƯƠNG
NỘI DUNG ÔN THI TỐT NGHIỆP MÔN CHÍNH TRỊ
( Hệ cao đẳng nghề)
Câu 1: Phân tích nội dung định nghĩa vật chất của Lê nin và
rút ra ý nghĩa phương pháp luận.
Những nội dung cơ bản:
- Định nghĩa vật chất của Lê nin: “ Vật chất là một phạm
trù triết học, dùng để chỉ thực tại khách quan, được đem lại cho
con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép
lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”.
- Những nội dung cơ bản của định nghĩa:
+ Vật chất là một phạm trù triết học.
+ Thuộc tính chung nhất của vật chất là tồn tại ở bên ngoài,
không lệ thuộc vào cảm giác. Bất cứ những gì tồn tại khách
quan đều là vật chất và ngược lại.
+ Vật chất không phải tồn tại trừu tượng mà tồn tại thông
qua các sự vật hiện tượng cụ thể, được cảm giác của con
người chép lại, chụp lại và phản ánh.
- Ý nghĩa:
+ Định nghĩa vật chất của Lê nin đã giải quyết được vấn đề
cơ bản của triết học theo lập trường duy vật biện chứng.
+ Mở đường cho các ngành khoa học cụ thể đi sâu nghiên
cứu thế giới
+ Đem lại niềm tin cho con người trong việc nhận thức thế
giới và cải tạo thế giới.
Câu 2: Phân tích nguồn gốc, bản chất và mối quan hệ giữa
vật chất và ý thức.
• Nguồn gốc của ý thức:





Câu 3: Phân tích quy luật chuyển hóa từ những sự thay
đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược
lai.
• Làm rõ các khái niệm:
- Chất của sự vật là tổng hợp những thuộc tính khách quan
vốn có của nó, nói lên nó là cái gì, để phân biệt nó với cái
khác.
- Lượng của sự vật là nói lên con số của những thuộc tính
cấu thành nó như về độ to, nhỏ, quy mô lớn, bé, trình độ
cao thấp, tốc độ nhanh chậm... lượng là cái khác quan
vốn có của sự vật.
• Mối quan hệ biện chứng giữa lượng và chất.
- Sự vật bao giờ cũng là thể thống nhất của hai mặt đối lập
lượng và chất.
+ Lượng nào chất ấy, chất nào lướng ấy.
+ Không có chất lượng tách rời nhau.
+ Sự phân biệt giữa chất và lượng mang tính chất tương
đối.
- Sự thống nhất giữa lượng và chất trong giới hạn nhất
định:
Độ là giới hạn trong đó có sự thống nhất giữa lượng và
chất.Ở đây có sự biến đổi về lượng nhưng chưa có sự
thay đổi về chất.
- Sự vật biến đổi khi chất lượng biến đổi:
+ Chất là mặt tương đối ổn định, lượng là mặt biến động
hơn.
+ Lượng biến đổi trong giới hạn độ thì sự vật chưa biến
đổi.

- Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý.
• Ý nghĩa: Phải có quan điểm thực tiễn trong trong moi
hoạt động.
Câu 5: Phân tích quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản
xuất với tính chất và trình độ phát triển của lực lược lượng
sản xuất. Liên hệ sự vận dụng quy luật này của Đảng ta
trong đường lối đổi mới.
• Làm rõ một số khái niệm:


- Phương thức sản xuất là cách thức tiến hành sản xuất vật
chất trong mỗi giai đoạn nhất định của lịch sử.
- Lực lượng sản xuất là mối quan hệ giữa con người với
giới tự nhiên, là trình độ chinh phục tự nhiên của con
người, là mặt tự nhiên của phương thức sản xuất.
- Tính chất của lực lượng sản xuất là tính chất cá nhân hay
tích chất xã hội trong việc sử dụng tư liệu sản xuất mà
chủ yếu là công cụ lao động.
- Trình độ của lực lượng sản xuất là trình độ phát triển của
khoa học công nghệ, công cụ lao động, phân công lao
động và người lao động.
• Mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan
hệ sản xuất.
- Lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất:
+ Lực lượng sản xuất là nội dung vật chất, quan hệ sản
xuất là hình thức xã hội của phương thức sản xuất.
+ Lực lượng sản xuất như thế nào về tính chất và trình độ
thì quan hệ sản xuất phải như thế ấy.
+ Khi lực lượng sản xuất thay đổi về tính chất và trình độ
thì quan hệ sản xuất cũng thay đổi theo.

sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng. Liên hệ sự vận dụng của
Đảng ta trong đường lối đổi mới.
• Khái niệm:
- Cơ sở hạ tầng là toàn bộ những quan hệ sản xuất hợp
thành cơ cấu kinh tế của một hình thái kinh tế - xã hội
nhất định.
- Kiến trúc thượng tầng là toàn bộ những quan điểm tư
tưởng chính trị, pháp quyền, đạo đức, tôn giáo triết học...
và những thiết chế tương ứng như Nhà nước, đảng phái,
giáo hội, các tổ chức quần chúng..., được hình thành trên
cơ sở hạ tầng nhất định và phản ánh cơ sở hạ tầng đó.
• Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc
thượng tầng:
- Cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng:
+ Cơ sở hạ tầng như thế nào thì kiến trúc thượng tầng xây
dựng trên đó phải như thế ấy.


-

•
-

+ Khi cơ sở hạ tầng thay đổi đòi hỏi kiến trúc thượng
tầng cũng biến đổi theo.
+ Khi cơ sở hạ tầng cũ mất đi, cơ sở hạ tầng mới ra đời
thì sớm muộn kiến trúc thượng tầng cũ cũng mất đi và
kiến trúc thượng tầng mới ra đời.
Kiến trúc thượng tầng tác động trở lại cơ sở hạ tầng:
+ Kiến trúc thượng tầng bảo vệ cơ sở hạ tầng đã sinh ra