1 . MỞ ĐẦU

1.1. Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết đối với trẻ thơ văn học là người bạn không thể thiếu,
nhất là ở lứa tuổi mẫu giáo. Văn học đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về
cuộc sống xã hội, thiên nhiên, vạn vật xung quanh trẻ. Văn học nuôi dưỡng và
phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật, vì vậy đem tác phẩm văn
học đến cho trẻ là một việc rất quan trọng và cần thiết. Dạy trẻ cảm thụ văn học
là một trong những nội dung quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ.
Trẻ được cảm thụ văn học chính là hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt
đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, phát triển trí tưởng tượng như: Lòng yêu thiên
nhiên ở cỏ, cây, hoa, lá, lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ những
người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị em.
Đối với nghành giáo dục yêu cầu trẻ “học mà chơi, chơi mà học” thông qua
các tác phẩm văn học trẻ tiếp nhận các kiến thức của tuổi mình một cách nhẹ
nhàng, gần gũi hơn. Nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống
xung quanh. Văn học nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo
nghệ thuật. Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến cho trẻ là một việc rất quan
trọng và cần thiết. Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với tác phẩm
văn học phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, để từ đó trẻ bộc lộ khả
năng cảm thụ văn học của mình. Khả năng cảm thụ văn học đó là sự phát triển
trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội. Tuy nhiên
khi đưa tác phẩm đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có những suy nghĩ
sáng tạo để lựa chọn tác phẩm hay, phù hợp với lứa tuổi có ý nghĩa giáo dục trẻ
để từ đó đưa ra những phương pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ phát
triển tốt khả năng cảm thụ tác phẩm văn học.
Năm học 2015 – 2016 tôi được phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 4 - 5
tuổi, sỉ số 30 cháu. Đa số cháu đều đang phát triển về ngôn ngữ nhưng khả năng
cảm thụ các tác phẩm văn học chưa đồng đều, trẻ chưa hào hứng hoặc thiếu tự
tin khi tham gia vào các hoạt động văn học như: kể truyện, đóng kịch…Một số
trẻ chưa nắm bắt được diễn biến, nội dung của câu chuyện, bài thơ... Nhận thức

+ Đàm thoại để hiểu tác phẩm.
+ Đàm thoại củng cố tác phẩm.
*) Phương pháp đọc, kể diễn cảm các tác phẩm văn học.
*) Phương pháp trực quan.
*) Phương pháp đóng kịch.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề
Muốn giúp trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn
học, tôi phải dựa trên cơ sở lý luận sau:
a) Cơ sở tâm - sinh lý:
Ngay từ khi lọt lòng trẻ đã được nghe các bà, mẹ hát các bài hát ru từ các
sáng tác thơ lục bát, rồi đồng dao, ca dao, dân ca... Lớn lên trẻ được làm quen với
các tác phẩm văn học thơ truyện nhất là các câu chuyện cổ tích, các tranh ảnh,
hình họa, đồ dùng, đồ chơi...
Khoa học đã nghiên cứu về đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi này, chúng ta thấy
trẻ 4 – 5 tuổi phát triển rất nhanh về thể lực và tâm lý, lứa tuổi này là thời kì phát
triển và hoàn thiện về các cơ quan trong cơ thể. Đây chính là tiền đề cho việc
cảm thụ thơ, truyện của trẻ. Cường độ và tính linh hoạt của các quá trình thần
kinh tăng rõ rệt, hệ cơ quan (hệ vận động, hệ hô hấp…) phát triển một cách vượt
bậc giúp cơ thể trở nên linh hoạt, tạo điều kiện cho trẻ yêu và thích đọc thơ,
truyện. Cơ quan thính giác của trẻ cũng được củng cố và hoàn thiện, kinh
nghiệm nghe đọc thơ truyện của trẻ tích lũy được nhiều hơn, tạo tiền đề giúp trẻ
cảm thụ tác phẩm một cách sâu sắc hơn.
Tính chủ động của trẻ phát triển. Ghi nhớ của trẻ ngày càng có tính chủ
định, sự chú ý đã tập trung hơn, bền vững hơn, trẻ biết điều khiển chú ý của
mình, tự giác hướng chú ý của mình vào một chủ thể nhất định. Tư duy trực
quan sơ đồ và những yếu tố của tư duy logic dần thay thế tư duy trực quan, hành
động. Đây là điều kiện thuận lợi nhất giúp trẻ cảm thụ tốt nhất những hình tượng
nghệ thuật đặc biệt là hình tượng trong thơ, truyện.
2

cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt. Khi cho trẻ làm cảm thụ các tác
phẩn văn học góp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức,
giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ, phát triển ở trẻ hứng thú “đọc sách” kỷ
năng đọc và kể tác phẩm.
c) Cơ sở thực tiễn:
Sức mạnh của tác phẩm văn học thật vô cùng to lớn. Trong quá trình cho
trẻ tiếp xúc với tác phẩm, bằng tài năng sư phạm cùng với nghệ thuật đọc và kể
chuyện văn học, cô giáo ở trường Mầm non sẽ hướng trẻ vào những vẽ đẹp nội
dung và nghệ thuật tác phẩm, gây ấn tượng đầu tiên cho trẻ về hình tượng nghệ
thuật được xây dựng bằng ngôn ngữ dân tộc. Cần phải dạy trẻ biết tập trung
rung động, cái rung động của mính chứ không phải của ngưới khác. Tác phẩm
văn học thể hiện hiện thực cuộc sống bằng hình tượng nghệ thuật. Bằng sức
mạnh của tính hình tượng, sự biểu cảm của ngôn ngữ, những hình tượng con
người, con vật, bức tranh thiên nhiên được vẽ nên bằng ngôn ngữ đã tác động
mạnh mẽ đến trẻ em. Ấn tượng trẻ thu nhận được từ tác phẩm văn học khi nghe
3


đọc, kể tác phẩm phụ thuộc vào trình độ phát triển nhận thức thẩm mỹ của trẻ,
vào khả năng cảm nhận văn học trong sự thống nhất giữa nội dung và hình thức
nghệ thuật tác phẩm. Chúng ta đều nhận thấy rằng, trẻ mẫu giáo có khả năng
cảm nhận văn học nghệ thuật trong thể hoàn chỉnh, thống nhất giữa nội dung và
hình thức tác phẩm bằng cách nghe người lớn đọc, kể tác phẩm. Đối với trẻ ở
tuổi mẩu giáo nhỡ (4-5 tuổi), giáo viên cần chọn và đọc cho trẻ những tác phẩm
có nội dung và hình thức nghệ thuật phức tạp hơn. Trên cơ sở những gì trẻ tiếp
thu được ở giai đoạn trước, ở chúng sẽ tạo ra khả năng xâm nhập sâu hơn vào
nội dung tác phẩm khiến chúng xác định thái độ đối với các nhân vật, sự kiện
phản ánh trong tác phẩm.
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
a) Thực trạng chung:

4


- Tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc nâng cao khả năng cảm thụ
văn học cho trẻ, luôn trau dồi kiến thức học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp để làm
sao đưa ra phương pháp dạy học phù hợp với trẻ, giúp trẻ lĩnh hội được kiến
thức một cách có hiệu quả nhất.
- Các cháu đi học được sắp xếp vào lớp theo đúng độ tuổi của mình. Các
cháu đều khỏe mạnh nhanh nhẹn, ngoan ngoãn, thích hoạt động vui chơi.
- Phụ huynh thường xuyên quan tâm trao đổi về việc học tập của con em
với cô giáo.
* Khó khăn:
- Trong lớp có 1 số trẻ là con em dân tộc thiểu số vốn từ đã ít lại còn phát
âm không được chuẩn và không phát âm được chọn vẹn câu bằng tiếng Việt, còn
nói ngọng, nói lắp. Trí nhớ của trẻ cũng hạn chế.
- Do trình độ nhận thức không đồng đều, một số trẻ mới lần đầu tiên đến
lớp. Nên việc hình thành các thói quen, nế nếp rất vất vả, một số cháu còn lầm
lì, ít nói, nói ngọng và thiếu tự tin, trẻ còn nhút nhát, không giao lưu với cô giáo
và các bạn, không tích cực tham gia các hoạt động.
- Một số phụ huynh bận công việc ít quan tâm chăm lo, trò chuyện với trẻ
và nghe trẻ nói để uốn nắn cho trẻ về ngôn ngữ.
- Môi trường cho trẻ hoạt động còn thiếu nhiều, đồ dùng để phục vụ cho
hoạt động văn học còn hạn chế chưa đủ để phục vụ cho các hoạt động làm quen
với văn học.
- Phòng học đang có nguy cơ xuống cấp và không đủ ảnh hưởng đến việc
học của học sinh.
- Phần lớn phụ huynh chưa nhận thức được đầy đủ về tầm quan trọng của
việc học, họ đang xem nhẹ ngành học mầm non. Một số phụ huynh tuy cũng có
quan tâm tới việc học của trẻ, song phương pháp dạy trẻ chưa đúng phương
pháp vì vậy chưa tạo điều kiện để trẻ phát huy hết khả năng cảm thụ văn học của

từng trẻ nói lại nội dung câu chuyện, bài thơ. Kết quả đạt như sau:
+ 50% trẻ nhớ và nói được nội dung câu truyện , bài thơ.
+ 50% trẻ chỉ nhớ một phần nội dung câu truyện, bài thơ.
Hay tôi có thể hỏi trẻ những câu hỏi thật gần gủi với trẻ như:
- Con thích nhân vật nào? Vì sao con thích nhân vật đó?
- Con thích nhất câu thơ nào? Vì sao con thích câu thơ đó?
- Con thấy tình tiết nào, phần nào, hay câu từ nào mà con thấy ấn tượng
(thích) nhất? Vì sao con thích?.
Qua câu trả lời của trẻ tôi có thể nắm bắt được sự cảm nhận của trẻ với các
tác phẩm văn học như thế nào, và phân loại đặc khả năng cảm nhận tác phẩm
của từng trẻ trong lớp.
Qua việc khảo sát trẻ như vậy tôi đã phát hiện ra khả năng cảm thụ văn học
còn chậm của nhiều trẻ trong lớp tôi như: cháu Lục Quốc Khánh, Lương Hà Vy,
Lương Nhất Phi, Hà Tiến Đạt, Ngân Diệp Phi, Hà Diệu Linh, Bùi Bạch Dương,
Lưu Hải Đăng….
Từ đó tôi thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học ở mọi lúc
mọi nơi. Việc làm này cũng góp phần giúp trẻ đến gần với văn học hơn và có thể
nâng cao khả năng cảm thụ văn học của trẻ. Đồng thời giúp tôi có các biện pháp
phù hợp hơn trong giờ dạy của mình.
b) Dạy trẻ cảm thụ văn học trên tiết học:
*Đầu tiên giáo viên phải nghiên cứu kỹ tác phẩm
Để tiết học đạt kết quả cao thì trước hết tôi phải biết lựa chọn các tác phẩm
có nhiều giá trị nghệ thuật cho trẻ cảm nhận, xác định rõ mục đích, yêu cầu của
tác phẩm và phải thuộc tác phẩm trước khi cho trẻ làm quen. Từ đó tôi đưa ra
nội dung giáo dục phù hợp với cốt truyện, phù hợp với lứa tuổi của trẻ, bên cạnh
đó tôi luôn chú ý đến giọng kể của mình, kể diễn cảm, đúng ngữ điệu của từng
nhân vật trong truyện, thể hiện được nét mặt, cử chỉ, tư thế phù hợp với diễn
biến câu chuyện thì mới thu hút được sự chú ý của trẻ.
Ví dụ: Truyện : “Chú Dê đen”. Trước khi dạy trẻ tôi phải xác định được
mục đích – yêu cầu của truyện đối với trẻ là:

màu sắc phù hợp, hình họa nghộ nghĩnh, có hình ảnh động... gây được sự chú ý
của trẻ.
- Việc sử dụng màn hình để trình chiếu thì những nhân vật trong chuyện sẽ
trở nên thật hơn, sống động hơn...Mà giáo viên cũng không phải mất quá nhiều
thời gian cho việc chuẩn bị đồ dùng giảng dạy.
Ví dụ: Khi đưa hình ảnh “Con Hổ” lên màn hình, trẻ sẽ cảm thụ được con
Hổ đi những bước đi oai phong và cảm nhận được những tiếng gầm rú vọng núi
rừng của nó.
- Những giáo viên có khả năng sử dụng máy tính thành thạo hơn có thể
chuyển các bức tranh có sẵn của bài thơ, câu chuyện thành đoạn phim hoạt hình,
hay ta có thể đưa đoạn phim quay sẵn phù hợp với nội dung như thế rất thu hút
và gây hưng thú cho trẻ hơn là trẻ cho quan sát tranh minh họa.
Ví dụ: Với câu chuyện “Cáo, Thỏ và Gà Trống” tôi đã xây dựng đoạn phim
hoạt hình về nội dung câu chuyện, ngoài ra tôi còn làm đoạn phim về các con
vật kết hợp với nhạc đệm rất hứng thú làm cho trẻ dễ nhớ nội dung truyện và
thấy được nét đặc trưng của các nhân vật.
Trong tất cả các tác phẩm văn học mà tôi định đưa ra cho trẻ cảm nhận tôi
luôn xác định chuẩn giọng đọc, giọng kể cho câu chuyện, bài thơ đó, giọng đặc
7


trưng cho từng nhân vật, từng tình huống trong truyện. Và khi kể, đọc cho trẻ
nghe hay khi đã hướng dẫn trẻ đọc, kể tôi cố gắng giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc
thái cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật,
giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường (khẫu ngữ) và ngôn ngữ thơ giàu nhạc
tính. Qua tác phẩn văn học, trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện
của ngôn ngữ văn hoá, dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ
nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
Ví dụ: Ở truyện “Chú Dê đen”
Giọng của nhân vật Dê trắng khi gặp Sói thì run sợ, nhút nhát, thiếu tự tin

cách của nhân vật đó. Điều này rất quan trọng với trẻ trong quá trình giúp trẻ
cảm thụ văn học.
* Sử dụng nghệ thuật dùng rối:
8


Việc sự dụng rối trong tiết học gây được sự chú ý, tò mò của trẻ tạo điều
kiện cho trẻ tiếp cận với nghệ thuật múa rối, một môn nghệ thuật truyền thống
của dân tộc.
Ví dụ 1:
Với câu chuyện “Quả bầu tiên” giáo viên sự dụng mô hình sân khấu là một
khu vườn nhỏ có ngôi nhà, cây... nhân vật trong truyện được cách điệu hóa. Lão
nhà giàu đầu đội khăn xếp, mặc áo the ria mép vểnh lên.... Khi tôi dạy tiết truyện
mẫu phải sử dụng rối tôi dùng cánh tay lồng vào con rối, điều khiển con rối bằng
ngón trỏ, ngón cái, ngón giữa sao cho những cử chỉ phù hợp với lời thoại các
nhân vật trong truyện.
Khi cậu bé ôm ấp vỗ về con én nhỏ tôi dùng ngón tay cái và ngón giữa khít
lại với nhau làm động tác ôm ấp vỗ về hoặc khi làm động tác tung con én nhỏ
lên trời thì tôi tung ngón cái và ngón giữa lên hết tầm.
Ví dụ 2:
Với những câu chuyện có nhiều nhân vật như “Ba cô gái”, “Cáo thỏ và gà
trống” thì tôi phải phối hợp với giáo viên phụ lớp để dàn dựng thành một tiết
mục rối hoàn chỉnh. Nhờ việc sử dụng nghệ thuật rối trong tiết học mà số trẻ có
khả năng cảm thụ tác phẩm văn học đạt cao, đa số trẻ nhớ được nội dung câu
chuyện, lời thoại của các nhân vật trong truyện và qua đó trẻ biết nhận xét đánh
giá tính cách của nhân vật trong truyện như: Ai là người xấu? Ai là người tốt?
Ví dụ 3:
Với câu truyện “Chú thỏ thông minh” tôi sử dụng mô hình sân khấu là một
khu đầm lầy nhỏ, có hoa, cỏ, cây... nhân vật trong truyện được cách điệu hoá,
thỏ mặc quần áo, di bằng 2 chân…Khi tôi dạy, tôi dùng cánh tay lồng vào con

vật.
Ví dụ: Như Dê đen dũng cảm, Dê trắng nhút nhát, chó Sói nhát gan.
Để trẻ nhớ được ngôn ngữ, lời thoại của các nhân vật trong truyện để đóng
kịch thì trước hết cho trẻ nhắc lại lời thoại của nhân vật sau đó cho trẻ đóng vai
theo tổ hoặc nhóm.
Ví dụ: Trong truyện “Chú Dê đen” cho tổ 1 làm dê trắng, tổ 2 làm dê đen,
tổ 3 làm cho sói để trẻ tự thể hiện hành động, điệu bộ của nhân vật cho quen và
thành thạo. Sau đó phân vai cho từng trẻ theo vai của các nhân vật trong truyện
và cho trẻ nhắc lại lời thoại của nhân vật trong truyện mà trẻ sẽ đóng. Lúc này
cô giáo là người dẫn truyện và trẻ tự diễn theo nội dung câu truyện. Khi trẻ diễn
xong lên cho trẻ tự nhận xét về vai diễn của mình, của bạn, từ đó trẻ xác định
được thái độ của trẻ đối với nhân vật trong truyện là yêu hay ghét.
Trò chơi đóng kịch thực sự giúp trẻ cảm nhận tác phẩm văn học một cách
sâu sắc và để đạt được điều đó thì việc trang trí sân khấu và hoá trang cho trẻ rất
quan trọng, với câu truyện “Ba chú Lợn” tôi làm sân khấu có màn che, rồi trang
trí cảnh phù hợp với câu truyện.
Bên cạnh việc làm mô hình sân khấu thì việc hoá trang cho trẻ đóng kịch
cũng rất cần thiết. Với nhân vật “Ba chú Lợn” tôi cho trẻ mặc mặt nạ hình con
lợn, bao tay và giầy hình chân con lợn và áo quần màu sắc khác nhau phù hợp
với tính cách của từng nhân vật. Việc hoá trang và bố trí sân khấu phù hợp, trang
phục đẹp sẽ giúp trẻ tự tin khi nhập vai tạo cho trẻ hứng thú hơn với từng vở
diễn. Trong hoạt động chung trẻ có thể chưa cảm nhận hết được các giá trị về
mặt ngôn ngữ, tình cảm của các tác phẩm thì đến giờ hoạt động góc cô giáo cho
trẻ tham gia vào góc chơi như góc thư viện, “ Bé yêu văn học”. Tại góc chơi này
cô cho trẻ được xem, đọc hay lắng nghe các câu chuyện bài thơ trẻ vừa được học
để trẻ có thể ghi nhớ sâu hơn, để trẻ một lần nữa lại tiếp tục được cảm nhận
những cái hay cái đẹp trong tác phẩm.
c) Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học:
Để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thì việc tạo cơ hội cho trẻ
làm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên. Ngay từ đầu năm học BGH

nhịp điệu của tác phẩm), trẻ được ngồi dưới tán cây nghe cô kể các câu chuyện
cổ tích, những câu chuyện gắn với cuộc sống hàng ngày của các con…
Qua hoạt động dạo chơi này cô giáo còn có thể cung cấp cho trẻ nhiều từ
ngữ về cảnh vật cây côi xung quanh.
Ví dụ: Cho từng nhóm trẻ cầm tay nhau cùng bước đọc đồng dao “Dung
dăng dung dẻ” hay trẻ ngồi vòng tròn đọc đồng dao “Nu na nu nống”. Hoặc khi
cho trẻ ra ngoài trời quan sát hoa, cây cối cô cùng trẻ kết hợp đọc diễn cảm bài
thơ “Hoa kết trái” Qua đó cung cấp cho trẻ hiểu nội dung của bài thơ và hiểu
thêm về tính chất, màu sắc của các loài hoa có trong bài thơ. Giúp trẻ cảm thụ
văn học một cách có hiệu quả nhất.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với các hoạt động giáo
dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Từ khi áp dụng các biện pháp trên đến nay tôi đã thu được một số kết quả
như sau:
- Có thể nói qua một năm nghiên cứu áp dụng những kinh nghiệm, một số
biện pháp trong và ngoài giờ học ở lớp, tôi thấy chất lượng về việc trẻ cảm thụ
các tác phẩm văn học nâng lên rõ rệt, trẻ rất thích học môm học này, rất mạnh
dạn tham gia các hoạt động và đã đạt được một số kết quả nhất định:
+ Trẻ thông minh, sáng tạo trong các tiết văn học
+ Trẻ thích được đóng kịch
11


+ Trẻ thích được đọc thơ, kể truyện.
+ Trẻ ghi nhớ, thuộc thơ, truyện lâu hơn
+ Trẻ có khả năng tự sáng tạo và thể hiện tính cách, nhập vai một cách linh
hoạt.
+ Biết kể truyện sáng tạo, kể theo trí tưởng tượng một cách phong phú, đa
dạng.
Kết quả khảo sát cuối năm như sau:

Tăng 25%
Truyện Trẻ hiểu nội dung 55%
Trẻ hiểu nội dung 90%
Tăng 35%
Trẻ kể diễn cảm 30%
Trẻ kể diễn cảm 45%
Tăng 15%
- Giáo viên đã nắm chắc phương pháp, tự tin, linh hoạt hơn trong các tiết
dạy. Bản thân cũng đã biết lập kế hoạch thực hiện phù hợp với nhóm tuổi mình
phụ trách, nắm vững được đặc điểm tâm lý, tình hình của từng trẻ để từ đó đưa
ra những biện pháp có phương hướng giáo dục trẻ thích hợp hơn.
- Từ những kết quả đạt được trên, bản thân tôi đã tạo được lòng tin với phụ
huynh, làm cho phụ huynh càng tin tưởng, yên tâm đưa con đến trường. Qua đó
bản thân cũng đã nâng cao nhận thức cho phụ huynh về việc phát triển ngôn ngữ
mạch lạc cho trẻ là rất cần thiết. Phụ huynh rất quan tâm, phấn khởi, thường
xuyên chăm lo, trao đổi hỏi thăm học lực của con mình. Tôi cảm thấy rất vui
mừng và các bậc phụ huynh cũng tỏ ra hài lòng và mến phục.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Việc giáo dục văn học cho trẻ mẫu giáo và giúp trẻ nâng cao khả năng cảm
thụ các tác phẩm văn học là một vấn đề mới và khó khăn. Bởi văn học thường
gắn liền với trẻ thơ ngay từ những lúc mới chào đời qua những câu truyện cổ
tích, ngụ ngôn của bà, của mẹ. Những tác phẩm mà trẻ được nghe từ thuở bé
thường để lại những ấn tượng sâu sắc, lâu dài trong tình cảm cũng như nhận
thức của con người. Đối với trẻ em thì qua các tác phẩm văn học còn có ý nghĩa
12


giáo dục sâu sắc. Vì vậy muốn tiến hành tốt việc giáo dục các tác phẩm văn học
cho trẻ tôi đã rút ta được một số bài học kinh nghiệm sau:

Khi cần truyền thụ các tác phẩm cô giáo cần khai thác những khả năng của
thơ truyện để đạt được sự phát triển toàn diện ở trẻ, không nên coi thơ truyện
đơn thuần là phương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ.
Cũng do tác dụng của văn học như đã trình bày ở trên, việc truyền thụ cho
các cháu phải được thực hiện tỉ mỉ, đầy đủ cả lớp, chứ không chỉ chú ý riêng đến
các cháu khá, trong suốt quá trình giáo dục, cô giáo nên kết hợp dạy thơ, truyện
với dạy các kiến thức khác để đạt kết quả cao hơn .Việc truyền thụ các tác phẩm
cho trẻ cần được tiến hành trong các tiết học và ở mọi lúc, mọi nơi. Ngoài việc
tìm hiểu và cảm thụ tác phẩm, giáo viên cần phải nắm vững phương pháp, biết
vận dụng sáng tạo cho phù hợp với trình độ của trẻ trong điều kiện cụ thể.
13


Qua quá trình thực nghiệm, chúng tôi thấy trẻ đã có tiến bộ rõ rệt. Trẻ rất
hứng thú với hoạt động đọc thơ, truyện cho trẻ nghe, trẻ tích cực hơn, hứng thú
hơn với hoạt động nghe cô giáo đọc thơ,truyện, trẻ năng động hơn và tự tin thể
hiện mình, bộc lộ cảm xúc của bản thân mình. Trong phạm vi đề tài, bước đầu
tôi nghiên cứu một số biện pháp đọc thơ, kể chuyện cho trẻ nghe, góp phần nâng
cao kiến thức cho giáo viên, giúp giáo viên có một nền tảng cơ bản.
Kết quả mà tôi thu được đã cho thấy tính khả quan của đề tài. Nó phù hợp
với giả thiết mà chúng tôi đưa ra. Với những biện pháp và kết quả nêu trên bản
thân tôi tự rút ra cho mình bài học là để cho trẻ cảm thụ được tác phẩm văn học
thì ngay từ đầu năm học giáo viên phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
Tập luyện giọng đọc, giọng kể sao cho diễn cảm, thể hiện được nét mặt cử
chỉ, điệu bộ của các nhân vật trong truyện. Sử dụng tốt mô hình rối. Tích cực
làm đồ dùng, đồ chơi theo chủ đề.
Nâng cao khả năng cảm thụ văn học cho trẻ mẫu giáo là một vấn đề hết sức
quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ, hình thức tổ
chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học sẽ giúp cho trẻ toàn diện về mọi
mặt qua những bài thơ, câu truyện trẻ biết yêu quý cái đẹp tự nhiên của con

đạo tăng cường đầu tư thêm về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ đùng dạy học
cho trường mầm non Thị trấn.Trên đây là một số biện pháp nhằm giúp trẻ mẫu
giáo 4 – 5 tuổi nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học, tuy nhiên còn
nhiều thiếu sót nhưng tôi xin mạnh dạn trình bày với các bạn đồng nghiệp, mong
được sự đóng góp của các đồng chí giáo viên cùng hội đồng cán bộ ngành. Để
đề tài trên được hoàn thiện hơn cho những năm học tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Thanh hóa, ngày 10 tháng 4 năm 2016
Xác nhận
Tôi xin cam đoan đúng là SKKN của tôi
của thủ trưởng đơn vị
tự viết, không sao chép nội dung của người khác
Người viết SKKN

Trịnh Thị Duy

TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1. Cuốn “ Giáo dục trẻ mẫu giáo qua truyện và thơ” của tác giả Nguyễn
Thủy.
2. Cuốn “ Đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục mầm non “ của
NXB ĐHSP Hà Nội.
15


3. Cuốn “ Chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mẫu giáo” của vụ giáo
dục mầm non
4. Cuốn “Hướng dẫn đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trẻ
mẫu giáo 5-6 tuổi” của vụ giáo dục mầm non.
5. Cuốn “ Tuyển chọn thơ truyện, câu đố mẫu giáo” của tác giả Đặng Thu
Quỳnh.