SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG VIẾT
VĂN MIÊU TẢ CHO HỌC SINH LỚP 2 TRƯỜNG TIỂU
HỌC THẠCH LÂM II

Người thực hiện: Phùng Thị Hương
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác:
Trường Tiểu học Thạch Lâm II, Thạch Thành
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Tiếng Việt

THANH HOÁ, NĂM 2016


MỤC LỤC
Nội dung
MỤC LỤC.
A. MỞ ĐẦU.
I. Lí do chọn đề tài.
II. Mục đích nghiên cứu.
III. Đối tượng nghiên cứu.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
B. NỘI DUNG.
I. Cơ sở lí luận.
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
III. Giải quyết vấn đề.
1. Các giải pháp thực hiện.


2.8. Tham mưu cho nhà trường tổ chức các buổi giao lưu, rèn kĩ năng
sống

18

3. Hiệu quả của vấn đề.
C. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
I. Kết luận.
II. Kiến nghị.

19
19
19
20

A. MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài

2


Để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong giai
đoạn hiện nay phương hướng chung là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi
dưỡng nhân tài. Chính vì vậy phải nâng cao chất lượng đào tạo. Trong hệ thống
giáo dục quốc dân, giáo dục Tiểu học là cấp học quan trọng nhất, được xem là
cơ sở ban đầu đặt nền tảng cho giáo dục phổ thông. Giáo dục Tiểu học giúp học
sinh phát triển toàn diện về đặc điểm, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ
bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân
cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm



biết sử dụng những từ ngữ có giá trị biểu cảm, tạo tiền đề để các em học tốt cách
làm các bài văn miêu tả ở lớp trên.
Cũng như một số giáo viên lớp 2 khác, tôi suy nghĩ nhiều về cách dạy viết
văn miêu tả cho học sinh. Đặc biệt rèn cho học sinh không chỉ viết liệt kê mà
còn phải viết hay. Làm thế nào để các em biết quan sát sự vật, hiện tượng một
cách tinh tế, người đọc sẽ cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong mỗi bài văn.
Cần sửa cho học sinh viết chuẩn các câu, không viết sai tiếng do yếu tố vùng
miền, tuyệt đối không viết câu sai cú pháp, diễn đạt ý không trọn vẹn. Từ việc
viết đúng các em sẽ biết viết hay, biết đưa những hình ảnh so sánh, nhân hoá vào
miêu tả để bài văn sinh động hơn. Qua đó thấy được việc viết văn miêu tả của
học sinh vẫn còn nhiều vướng mắc. Tôi nhận thấy việc giúp học sinh viết văn
hay là việc làm hết sức cấp bách và cần thiết. Xuất phát từ những trăn trở này tôi
đã đi sâu vào nghiên cứu, tìm hiểu nguyên nhân và đưa ra một số biện pháp rèn
kỹ năng viết văn cho học sinh lớp 2 mà bản thân đã áp dụng trong năm học 2014
– 2015 và năm học 2015 -2016 đã có kết quả hết sức đáng mừng. Do đó tôi
mạnh dạn viết lên sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp nâng cao khả
năng viết văn miêu tả cho học sinh lớp 2 trường Tiểu học Thạch Lâm II.
II. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu đề tài với mục đích đề xuất một số biện pháp thích hợp, có
tính khả thi về việc giúp học sinh nâng cao khả năng viết văn, góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục cho học sinh để đáp ứng với mục tiêu cấp học.
III. Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu của vấn đề là các biện pháp nhằm giúp học sinh lớp
2 ở trường Tiểu học Thạch Lâm II – Thạch Thành viết tốt văn miêu tả.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
- Nghiên cứu lí luận phương pháp dạy học.
- Quan sát, phỏng vấn.
- Khảo sát, điều tra thực tiễn.

chất của kĩ năng viết văn, hiểu rõ về quá trình dạy viết văn miêu tả.
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
1. Học sinh:
Đầu năm học 2015 - 2016, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 2. Trường
tôi công tác đóng trên địa bàn xã Thạch Lâm, Thạch Thành. Đây là một xã vùng
cao, điều kiện đi lại cực kỳ khó khăn, có những học sinh cách xa trường tới 5 km
đường đất.
Lớp tôi chủ nhiệm và giảng dạy có 26 em, số học sinh là con hộ nghèo
chiếm tới 80%. Khả năng học trong lớp không đồng đều. Bên cạnh những em
phát triển, tiếp thu nhanh vẫn còn một số em yếu về thể chất, kèm theo phát triển
chậm về trí nhớ, học trước quên sau.
Qua nghiên cứu tôi thấy các em mắc lỗi viết văn là do:
+ Các em chưa nắm vững cách làm các kiểu bài miêu tả, còn xem nhẹ việc quan
sát trực tiếp đối tượng miêu tả, còn yếu trong kĩ năng xây dựng bố cục, chọn ý
và sắp xếp ý, trong dùng từ, diễn đạt. Bài văn của các em còn mang tính kể lể,
liệt kê, khô khan, thiếu hình ảnh cảm xúc. Từ đó, bài làm của học sinh chỉ đơn
thuần như theo kiểu viết đủ ý, dập khuôn, ý nghèo nàn, lời văn sơ lược, không
thể hiện được cảm xúc riêng. Do đó, học sinh cảm thấy ngại khi học Tập làm
5


văn, nhất là học dạng văn miêu tả dẫn đến chất lượng dạy học văn miêu tả ở lớp
2 còn chưa cao.
+ Do đặc trưng vùng miền, ảnh hưởng phương ngữ, nghèo vốn từ, chưa biết sử
dụng từ ngữ gợi tả, gợi cảm, viết câu sai ngữ pháp.
+ Do sự chủ quan của học sinh trong việc viết văn, không có sự chuẩn bị trước
cho tiết học Tập làm văn. Khi viết chỉ có câu trả lời, liệt kê không có từ ngữ để
miêu tả.
+ Học sinh còn rụt rè, chưa mạnh dạn khi thực hiện nhiệm vụ học tập trong
nhóm cũng như trước lớp, thể hiện rõ khi trả lời các câu hỏi của giáo viên.


văn của các em như: việc chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ chưa tốt, chưa nắm vững
cách viết văn miêu tả, ý thức rèn luyện chưa tốt ảnh hưởng từ phía gia đình…
Từ đó nếu không uốn nắn kịp thời sẽ hình thành thói quen xấu cho học sinh.
III. Giải quyết vấn đề
1. Các giải pháp thực hiện
+ Giáo viên thực hiện tự học, tự bồi dưỡng nghiêm túc.
+ Tham mưu cho nhà trường mua sắm đầy đủ trang thiết bị dạy học
+ Biện pháp giúp học sinh lớp 2 viết tốt văn miêu tả.
+ Xây dựng nền nếp học tập cho học sinh.
+ Nâng cao khả năng viết văn miêu tả qua các phân môn khác trong Tiếng Việt.
+ Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh trong công tác giáo dục.
+ Làm tốt công tác khen thưởng, khích lệ học sinh
+ Tham mưu cho nhà trường tổ chức các buổi giao lưu, rèn kĩ năng sống
2. Các biện pháp tổ chức thực hiện.
2.1. Giáo viên thực hiện tự học, tự bồi dưỡng nghiêm túc.
Vai trò của người thầy vô cùng quan trọng. Vì vậy giáo viên cần phải có
kiến thức chuyên sâu, nắm vững phương pháp dạy học, cấu trúc chương trình.
Bản thân giáo viên là người truyền đạt kiến thức cho học sinh, nếu người
giáo viên có vốn kiến thức về dạy văn miêu tả còn mơ hồ, hời hợt là một điều
khó để có thể giúp các em học tốt. Chính vì vậy, muốn học sinh học tốt thì bản
thân người giáo viên phải luôn có tinh thần học hỏi, tìm tòi, nghiên cứu, nắm
chắc, chuyên sâu về việc dạy viết văn miêu tả, về phương pháp dạy học sao cho
phù hợp với đối tượng học sinh. Giáo viên cần xác định đúng vị trí, mục tiêu của
mỗi bài học. Mỗi giáo viên luôn tích lũy kinh nghiệm qua quá trình giảng dạy,
dự giờ đồng nghiệp để học hỏi và rút kinh nghiệm về phương pháp và hình thức
tổ chức dạy học.
Người giáo viên phải luôn tăng cường sự linh hoạt sáng tạo trong giảng
dạy, cụ thể trong việc xây dựng bài sao cho phù hợp sát với đối tượng học sinh
của mình. Tích cực đổi mới phương pháp dạy học: Thiết kế, hướng dẫn học sinh

dẫn các em tìm hiểu, nắm bắt yêu cầu đề ra. Đọc kĩ đề sẽ giúp học sinh hiểu yêu
cầu của đề bài, nắm được thể loại văn, xác định đúng đối tượng miêu tả và trọng
tâm miêu tả. Thông qua việc làm này bài làm của các em sẽ làm bài tốt hơn,
chắc chắn hơn. Mặt khác, việc giúp học sinh phân tích đề còn tạo cho các em có
thói quen làm việc khoa học, có trình tự, tạo tiền đề để học sinh có thể học tốt
hơn Tập làm văn ở các lớp trên.
Thông thường đề bài Tập làm văn ở lớp 2 chỉ là một bài tập của tiết học.
Đầu tiên tôi yêu cầu các em đọc kĩ yêu cầu bài tập, xác định các từ trọng tâm
của đề bài, giáo viên gạch chân dưới các từ đó và hướng dẫn học sinh về thể
loại, kiểu bài, nội dung miêu tả, trọng tâm miêu tả.
Ví dụ 1: Tuần 15 – Bài tập 3 (TV2, tập 1- trang 126)
Viết một đoạn văn ngắn khoảng 3 đến 4 câu kể về anh, chị, em ruột (hoặc
anh, chị, em họ) của em.
Giáo viên hướng dẫn các em xác định yêu cầu của đề bài như sau:
+ Em hãy đọc kĩ yêu cầu bài tập và cho biết đề bài yêu cầu gì? Viết một đoạn
văn ngắn khoảng 3 đến 4 câu kể về anh, chị, em ruột (hoặc anh, chị, em họ) của
em.
8


+ Hãy kể tên các anh, chị, em ruột hoặc anh, chị, em họ của em? (HS nêu)
+ Em sẽ chọn ai để tả? (HS nêu)
+ Kể về anh, vậy em kể về những điều gì? (Kể đôi nét về hình dáng, tính tình,
những việc anh thường làm …)
+ Kể hình dáng của anh, em kể những gì? (Vóc dáng, tuổi, làn da, mái tóc, …)
+ Kể những việc làm ở nhà của anh, em định kể những gì? (Việc anh thường
làm, sự nhường nhịn của anh đối với em …)
+ Diễn đạt tình cảm đối với anh, em sẽ nói như thế nào? (Em rất thương anh…)
Ví dụ 2: Tuần 21 – Bài tập 3a (TV2, tập 2- trang 30)
Viết từ 2,3 câu về một loài chim mà em thích.

+ Dùng tay sờ vào bộ lông, em thấy thế nào? (Mềm, mượt/ rất thích…)
+ Mắt mèo như thế nào? (Mắt tròn, xanh biếc/ trông như hai hòn bi)
+ Miệng mèo to hay nhỏ? (Miệng nhỏ, có ria mép...)
+ Bàn chân chú mèo như thế nào? (Bốn chân nhỏ có móng vuốt, bàn chân mềm,
di chuyển nhẹ nhàng…)
+ Lúc ngủ trông nó thế nào? (Nằm phơi nắng ngoài sân, vùi đầu vào trong, co
mình lại, hai mắt lim dim....)
Để kết quả quan sát được phong phú hơn tôi gợi ý học sinh tả cảnh vật
xung quanh bằng một số câu hỏi gợi ý:
+ Cảnh vật xung quanh như thế nào? (Hàng cau thẳng tắp, đu dưa theo gió/
Những bông hoa hồng toả hương thơm ngào ngạt như vui đùa cùng ông mặt
trời...)
+ Bầu trời như thế nào? (Nền trời xanh thẳm/ Ông mặt trời tỏa ánh nắng chói
chang/ Chị gió múa reo…)
Ngoài việc quan sát trực tiếp sự vật thì tưởng tượng trong văn miêu tả
cũng đóng vai trò rất quan trọng. Nhờ có tưởng tượng mà sự vật được miêu tả sẽ
sinh động hơn, những hình ảnh, màu sắc, âm thanh hiện lên luôn sống động. Khi
quan sát tôi đã hướng dẫn các em quan sát phải gắn liền với so sánh, liên tưởng,
phải tìm ra những nét tương đồng, độc đáo của sự vật gắn liền với tình cảm của
người tả.
Ví dụ 2: Tuần 26 “Tả ngắn về biển” (Bài tập 2 -TV2, tập 2, trang 76).
Về trực quan hình ảnh mà nói, biển là một sự vật trừu tượng, học sinh khó
tưởng tượng đặc biệt là học sinh miền núi. Nếu đưa biển ra để so sánh với sông,
suối, ao, hồ để hình thành khái niệm về biển cho các em cũng không rõ nét. Mặt
khác, không thể đưa học sinh đi quan sát trực tiếp biển được. Do vậy, tôi dùng
tranh ảnh vẽ cảnh biển để các em quan sát, tưởng tượng để miêu tả. Tôi đã
hướng dẫn các em như sau:
+ Tranh vẽ cảnh biển vào lúc nào? (Tranh vẽ cảnh biển vào buổi sáng)
+ Em thấy mặt biển như thế nào? (Mặt biển rộng/ mênh mông/ không thấy bờ
như sông…)

Quan sát sự vật là một việc làm rất quan trọng nhưng để biết chắt lọc, ghi
lại những điều đã quan sát một cách cụ thể là một việc làm khó. Do vậy sau khi
gợi ý cho học sinh trả lời miệng lần lượt theo câu hỏi tôi cho học sinh ghi chép
lại vào vở những điều quan sát được theo hệ thống câu hỏi một cách vắn tắt, ghi
những ý quan trọng để phục vụ cho việc viết đoạn văn. Tôi nhắc nhở học sinh
ghi theo hệ thống, logic, không ghi lộn xộn để khi viết đoạn văn các em sẽ sắp
xếp các ý theo trình tự.
- Việc làm đầu tiên, giáo viên cho học sinh đến điểm cần quan sát sự vật được
miêu tả bằng tranh ảnh phóng to hoặc vật thật.
- Thông qua hệ thống câu hỏi gợi ý, giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát bằng
các giác quan, hiểu và phát hiện các chi tiết đặc điểm của đối tượng.
- Hướng dẫn học sinh quan sát phải có sự lựa chọn, không nên thấy cái gì là tả
cái đó mà phải tìm ra nét đặc biệt, độc đáo chủ yếu của sự vật, hiện tượng, tránh
liệt kê, kể khô khan.
11


- Yêu cầu các em ghi chép tóm tắt những điều quan sát được.
Ví dụ: Tuần 21 – Bài tập 3 (TV2, tập 2- trang 30)
Viết từ 2,3 câu về một loài chim mà em thích.
- Để học sinh có thể thực hiện tốt bài tập ở tiết này, tôi đã giao nhiệm vụ cho các
em quan sát kĩ về hình dáng, màu sắc, thói quen, hoạt động của một loài chim và
ghi chép lại điều đã quan sát bằng các câu hỏi gợi ý:
+ Em định tả loài chim gì?
+ Lông chim màu gì? Sờ vào bộ lông em thấy như thế nào?
+ Chân chim như thế nào?
+ Mỏ chim giống cái gì?
+ Tiếng hót của chim nghe thế nào?
+ Hằng ngày, chim thường làm gì?
+ Em có tình cảm như thế nào với loài chim đó?

em.
Tôi đã tổ chức để các em thi tìm những từ miêu tả vóc dáng, đôi mắt, màu
da, tính tình ... của nhân vật sẽ tả. Tôi đã lập một bảng phân loại để các nhóm
điền vào, sau đó đại diện các nhóm sẽ báo cáo kết quả.
Bước tiếp theo giáo viên và các nhóm khác nhận xét, bổ sung, lựa chọn
tìm ra những từ đúng và hay.
Thông qua hoạt động này các em đã tìm được nhiều từ và ghi nhớ nhanh.
Cụ thể:
Vóc dáng
Xinh xắn, lom
khom, dong
dỏng, nhỏ
nhắn, mập
mạp, vạm vỡ,
thanh mảnh,
gầy đét…

Mái tóc
Đen nhánh,
óng ả, đen
mượt, lơ thơ,
bạc phơ, hoa
râm, tóc dài
óng mượt,
óng ả ...

Đôi mắt
Tròn xoe, đen
láy, tinh anh,
sáng ngời, sắc

chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng mới. (Tô Hoài)
b. Sử dụng các biện pháp nghệ thuật vào việc viết văn miêu tả:
Muốn có một đoạn văn hay, sinh động, thu hút, hấp dẫn người đọc cần
phải sử dụng nghệ thuật trong miêu tả.
Miêu tả không chỉ liệt kê, kiểu trả lời câu hỏi, tôi khích lệ các em đưa
hình ảnh so sánh, nhân hoá vào đoạn văn để bài văn miêu tả hay hơn.
13


Thông qua một số câu hỏi gợi ý tôi đã hướng dẫn các em nói câu văn có
sử dụng biện pháp so sánh.
Ví dụ 1: Tuần 26– Bài tập 2 (TV2, tập 2- trang 76)
+ Em thấy mặt trời giống cái gì? (Mặt trời ửng đỏ đang dần nhô lên như một
quả bóng tròn xoe).
+ Mặt biển giống như gì? (Mặt biển như một chiếc thảm xanh khổng lồ)
Ví dụ 2: Tuần 21– Bài tập 3 ((TV2, tập 2- trang 30)
+ Sờ vào bộ lông chim em có cảm giác như thế nào? (Mềm mượt như nhung)
+ Chân chim giống như cái g? ( Đôi chân nhỏ như hai que tăm)
Tôi đặt ra câu hỏi để các em có thể hiểu cách miêu tả có sự so sánh sẽ
sinh động hơn, lôi cuốn người đọc hơn. Từ đó giáo viên giúp học sinh nắm rõ
hơn về so sánh. Khi miêu tả muốn làm cho sự vật đẹp hơn thì ta phải so sánh sự
vật đó với một sự vật khác với những nét độc đáo, nổi bật hơn cái thực, cái được
nhìn thấy cụ thể. Cách so sánh phải ví von và thể hiện được sự liên tưởng độc
đáo riêng của người viết.
Mỗi một biện pháp tu từ trong văn miêu tả đều có cái hay riêng của nó.
Nếu như so sánh giúp người đọc hiểu rõ hơn về văn miêu tả thì nhân hoá lại
giúp người đọc cảm nhận được cái hay, cái ngộ nghĩnh của sự vật.
Tôi cho học sinh so sánh các cặp câu cùng tả một sự vật, để các em lựa
chọn.
Cách thứ nhất

* Gắn suy nghĩ, tính cách, hoạt động của người vào sự vật:
- Anh trống choai kiêu ngạo.
- Luỹ tre bần thần
- Chị gió mải chơi.
- Chú mèo mun tinh nghịch.
- Ngọn mía múa reo trước gió.
2.3.4. Khuyến học sinh viết đoạn văn khác nhau:
Ở lớp 2, yêu cầu của phân môn Tập làm văn chưa cao. Các em chỉ cần
miêu tả sự vật đơn giản, sơ lược, đúng nội dung đề bài đưa ra thì bài văn đã đạt
yêu cầu. Mặt khác, thời gian làm bài ở lớp ít, các em lại bị tri phối bởi hệ thống
câu hỏi gợi ý để tự trả lời theo kiểu chắp đuôi rồi hoàn chỉnh bài văn của mình.
Vì vậy mà bài văn của các em thường hay giống nhau, không đúng cú pháp,
hình ảnh không sinh động, không có sự sáng tạo. Vậy làm thế nào để các em có
thể viết một đoạn văn miêu tả sinh động, giàu hình ảnh cảm xúc, sáng tạo, đúng
cú pháp mà bài làm của các em khác nhau. Tôi đã áp dụng cách làm như sau:
Ví dụ :
Tuần 13– Bài tập 3 (TV2, tập 1- trang 110)
Dựa vào các câu trả lời ở bài tập 2, viết một đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5
câu) kể về gia đình em.
Bài tập này gồm các câu hỏi gợi ý như sau:
+Gia đình em gồm mấy người? Đó là những ai?
+ Nói về từng người trong gia đình em
+ Em yêu quý những người trong gia đình em như thế nào?
Các em thường viết về gia đình mình như sau:
(1) Nhà em có bốn người. Bố em làm nghề thợ xây. Mẹ em hay ra đồng trồng
lúa, cắt cỏ. Em học lớp 2 và em gái em 4 tuổi. Em rất yêu gia đình của mình.
(2) Gia đình em gồm ba người. Bố mẹ em đều làm nghề nông nghiệp. Năm nay
em 7 tuổi, đang học lớp 2. Mọi người trong gia đình em rất yêu thương nhau.
Học sinh lớp 2 còn nhỏ, các em rất thật thà. Do vậy khi làm văn các em
sẽ không chép văn mẫu và cũng không nhìn nhau nhưng ta sẽ thấy học sinh lớp

+ Tôi đưa ra một số câu văn tối nghĩa, mắc lỗi cơ bản về ngữ pháp, cách sử dụng
từ ngữ, lỗi chính tả, đưa lối nói vào bài văn. Từ các câu văn đó cả lớp phát hiện
lỗi và tìm cách sửa chữa:
(1) Chị Mái tơ có thân hình cường tráng
Từ cường tráng dùng để miêu tả thân hình của gà trống. Có thể sửa: Chị mái tơ ì
ạch/ Chị mái tơ hiền lành
(2) Trên sân trường, hoa phượng vĩ nở đỏ chót vót
Từ chót vót thường dùng để nói về độ cao. Có thể sửa như sau: Trên sân trường,
hoa phượng vĩ nở đỏ chót (đỏ thắm)
(3) Và em thấy chú chích bông rất chi là đẹp. Sửa thành: Em thấy chú chích
bông rất đẹp
Từ cách làm trên, các em sẽ tự rút kinh nghiệm, học hỏi được nhiều điều
hay, các em biết cách chọn lọc để có thể làm tốt hơn trong những bài sau.
16


2.4. Xây dựng nền nếp học tập cho học sinh.
Đặt ra yêu đối với các em là thường xuyên giao tiếp bằng tiếng Việt cả khi
ở lớp và ở nhà.
Yêu cầu các em phải đọc bài, xem bài trước khi đến lớp. Mạnh dạn, tự tin
trong giao tiếp. Khuyến khích các em đọc sách, báo, tham khảo một số bài văn
trong sách văn mẫu ….
Học sinh phải đọc trước bài, chuẩn bị đối tượng quan sát như tranh ảnh,
vật thật mang đến lớp; quan sát đối tượng trước theo yêu cầu của giáo viên.
2.5. Nâng cao khả năng viết văn qua các phân môn khác trong Tiếng Việt
a. Phân môn Tập đọc:
Văn miêu tả trong phân môn Tập đọc chiếm tỉ lệ cao. Vì vậy khi học các
bài Tập đọc học sinh sẽ cảm nhận được thế giới muôn hình, muôn vẻ, vạn vật
sinh động, nhiều màu sắc.
Ví dụ 1: Cây xoài của ông em (TV2, tập 1- trang 89)

+ Đặc điểm về hình dáng của người, vật: dong dỏng, mập mạp, múp míp, tròn
xoe, gầy nhom, cao kều, thấp, to, ngắn, dài...
Ví dụ 2 : Tuần 29 - MRVT: Từ ngữ về cây cối (TV2, tập 2- trang 95)
Qua bài tập 2 học sinh sẽ tìm được từ miêu tả cây cối
+ Thân cây: bạc phếch, thấp, cao, chắc ....
+ Rễ cây: dài, uốn lượn, màu nâu sẫm ...
+ Gốc cây: to, nhỏ, nhám, cứng, sần sùi, xù xì ...
+ Cành cây: um tùm, cong queo, sum xuê ...
+ Hoa: đỏ rực, thơm ngát, trắng tinh ...
+ Quả: tròn, màu vàng, xanh lơ ...
+ Lá: màu xanh, sum xuê, khô ...
+ Ngọn cây: thẳng tắp, mảnh dẻ, chót vót ...
2.6. Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh trong công tác giáo dục.
Kinh nghiệm nhiều năm dạy học cho thấy sự phối hợp của phụ
huynh với thầy cô giáo vô cùng quan trọng. Nếu phụ huynh kết hợp tốt cùng nhà
trường sẽ giúp nhiều cho việc dạy học. Cần quán triệt nâng cao nhận thức của
học sinh và phụ huynh để họ thấy rõ tầm quan trọng của việc viết văn miêu tả.
Ngay trước khi bước vào ngày học chính thức tôi đã tổ chức họp phụ
huynh. Tôi đã đề nghị và yêu cầu phụ huynh thống nhất mua đủ đồ dùng, sách
vở để phụ vụ năm học, thông báo cho phụ huynh biết cần phải mua những loại
đồ dùng nào, nếu phụ huynh không mua được thì có thể nhờ giáo viên mua hộ.
Yêu cầu phụ huynh thường xuyên nhắc nhở việc đọc bài ở nhà của con
em mình. Hướng dẫn phụ huynh cách dạy học, hỗ trợ giáo viên kèm cặp con em
mình ở nhà. Tôi đã tổ chức một buổi họp riêng nhằm hướng dẫn cho phụ huynh
cách chỉnh sửa lỗi sai của con em họ, giúp học sinh viết văn tốt hơn.
Ví dụ: Khuyến khích việc quan sát của các em bằng các câu hỏi đơn giản như:
+ Bầu trời màu gì?
+ Lá cây màu gì?
+ Dáng con gà mái trông như thế nào?
+ Lông con chó màu gì và sờ vào thấy thế nào? ….

Tôi đã áp dụng phương pháp nêu gương bằng cách cho các em viết văn
chưa tốt nhận xét bài văn của các em viết tốt từ đó các em nhận ra và có ý thức
phấn đấu hơn. Các em tự hiểu nếu cố gắng thì sẽ sửa được lỗi viết văn và viết
văn tốt như bạn. Qua đó tôi thấy học sinh tiến bộ rất nhanh.
2.8. Tham mưu cho nhà trường tổ chức các buổi giao lưu, rèn kĩ năng sống.
Tôi đã tham mưu cho nhà trường hàng tuần, hàng tháng nên tổ chức các
buổi hoạt đọng ngoại khoá, rèn kĩ năng sống cho các em. Từ các buổi này học
sinh sẽ mạnh dạn hơn, kĩ năng nói tốt hơn, do vậy khi viết văn câu từ sẽ hoàn
chỉnh hơn.
Tôi đã tổ chức một số trò chơi học tập cho các em. Tôi đặc biệt chú ý lựa
chọn những trò chơi đơn giản, đảm bảo các tiêu chuẩn: dễ chơi, có tính giáo dục
cao, phù hợp với điều kiện vật chất.
19


Ví dụ: Trò chơi Ai đúng – Ai nhanh
Tôi đưa cho học sinh các câu lửng:
Bàn tay mẹ
dài thướt tha, duyên dáng
Mùa hè tới
lợi hại, trông như một vũ khí
Cái đuôi
gầy gầy, xương xương
Bộ móng vuốt
như những ánh sao đêm
Mũi cao và cái miệng
mặt trời chói chang, gay gắt
Những chiếc thuyền câu
chúm chím, dễ thương
lúc ẩn, lúc hiện

10
38,5
0
0
C. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
I. Kết luận.
Qua thời gian tìm tòi, nghiên cứu các biện pháp, tôi đã rút ra được một số
kinh nghiệm sau:
- Để mỗi giờ dạy Tập làm văn đạt hiệu quả cao, giáo viên cần phải xác
định rõ tầm quan trọng, vị trí của việc viết văn miêu tả trong phân môn Tập làm
văn. Mặt khác phải chuẩn bị tốt mọi điều kiện cho tiết dạy; hướng dẫn học sinh
nắm vững yêu cầu của đề bài; hướng dẫn học sinh biết cách quan sát đối tượng
miêu tả; biết lựa chọn linh hoạt từ ngữ, hình ảnh và các biện pháp nghệ thuật
phù hợp; quan tâm nhiều đến việc nhận xét, chữa bài cho học sinh; biết lồng
ghép vào các phân môn khác để dạy miêu tả. Người giáo viên phải có tâm huyết
với nghề, yêu học sinh như con đẻ của mình. Giáo viên phải nghiên cứu kĩ nội
dung bài dạy, tìm tòi thêm nhiều tài liệu hỗ trợ cho bài dạy. Mặt khác, phải tích
20


cực đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức hình thức dạy học phù hợp với mỗi
hoạt động và đối tượng học sinh.
- Khi hướng dẫn, giáo viên cần kiên trì, tỉ mỉ, không nôn nóng. Chỉ bảo
tận tình những gì học sinh chưa biết, chưa làm được để các em tiếp thu thoải
mái, đạt hiệu quả cao.
- Học sinh cần có sự chuẩn bị tốt cho bài học theo yêu cầu của giáo viên;
chuẩn bị bài trước khi đến lớp; đọc kĩ đề bài để nắm vững yêu cầu của đề; quan
sát và ghi chép chọn lọc những điều quan sát được; sáng tạo trong việc sử dụng
từ ngữ, hình ảnh khi viết bài; đưa các biện pháp nghệ thuật vào bài viết; thể hiện
được cảm xúc riêng của mình trong bài viết.