DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
TRONG MÔN MỸ THUẬT Ở TRƯỜNG THCS
Tác giả : Huỳnh Thị Bích Hồng
Đơn vị công tác: Trường THCS Hà Bắc – Hà Trung- Thanh Hóa

A. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Dạy học là một nghệ thuật, nhưng dạy nghệ thuật lại càng phải nghệ thuật hơn,
do vậy người giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật luôn giữ vai trò là một giáo viên
và vai trò là một người nghệ sĩ trên bục giảng để dẫn các em tiếp cận với nghệ
thuật. Do vậy trong thời gian công tác và giảng dạy môn mĩ thuật tôi luôn tìm tòi
và vận dụng những phương pháp dạy học tích cực theo tinh thần đổi mới phương
pháp. Tôi nghĩ người giáo viên phải có vai trò dẫn dắt khéo léo để biến quá trình
dạy học thành quá trình tự học, tự khám phá và xây dựng kiến thức của mỗi học
sinh để giờ học trở thành sự trao đổi kiến thức giữa giáo viên và học sinh theo
chủ đề của bài học. Học sinh không chỉ được nắm bắt, ghi nhận kiến thức ở 1 môn
như dạy học bình thường mà dạy theo chủ đề tích hợp giáo viên còn có thể lồng
ghép kiến thức ở nhiều môn khác nhau để giải quyết về một chủ đề, học sinh
không chỉ nhìn chủ đề giáo viên đưa ra ở một môn mà có thể vận dụng kiến thức ở
nhiều môn khác nhau cùng một lúc.
2. Mục đích nghiên cứu:
Để nâng cao chất lượng bộ môn và tạo sự lôi cuốn cho môn học là giáo viên mỹ
thuật tôi nghĩ không chỉ dạy các em biết vẽ, thích vẽ mà với tôi mục đích chủ yếu
là thông qua môn học để giáo dục thẩm mĩ, giáo dục đạo đức và bổ sung những
kiến thức khoa học, kỹ năng sống cho học sinh những kiến thức đó không chỉ có ở
một môn mà nó còn có sự liên kết giữa môn học này và môn học khác. Để làm tốt
điều đó người giáo viên cần phải nắm vững phương pháp giảng dạy theo yêu cầu
của đổi mới của Bộ giáo dục nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của học sinh
đồng thời phải tìm hiểu kiến thức ở các môn có liên quan đến bài học.
Ví dụ : Chủ đề Gia đình ngoài môn mĩ thuật giáo viên có thể tìm hiểu kiến thức ở
môn Công dân như bài: “Xây dựng gia đình văn hóa, bài giữ gìn và phát huy truyền

tinh thần tập thể, ý thức cộng đồng với công việc chung, đồng thời hình thành cho
học sinh phương pháp làm việc khoa học các em biết cách tự lập ra vấn đề và giải
quyết vấn đề đó theo nhiều hướng khác nhau.
Dạy học theo theo chủ đề góp phần vào viêc đổi mới phương pháp dạy học một
cách tổng thể theo hướng tích cực, mỗi chủ đề có 1 đặc thù riêng, và mang lại hiệu
quả rất cao trong giảng dạy không chỉ cho môn học Mỹ thuật mà nó phù hợp với tất cả
môn học khác. Tuy nhiên áp dụng việc dạy học theo chủ đề tích hợp trong môn Mĩ
thuật như thế nào cho hiệu quả là một bài toán khó đòi hỏi người giáo viên cần thường
xuyên nghiên cứu và sưu tầm các tài liệu, có liên quan đến chủ đề để lựa chọn và xây
dưng hệ thống kiến thức cho phù hợp..
2 .Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Thực trạng chung
2


Được sự chỉ đạo của nghành giáo dục, của ban giám hiệu nhà trường, tổ chuyên
môn nói riêng và đội ngũ GV nói chung tích cực tham gia thao giảng dự giờ và dạy
chuyên đề về đổi mới phương pháp cấp trường, cấp cụm, cấp huyện. Qua mỗi giờ
dạy đều được đánh giá nhận xét rút kinh nghiệm và tìm ra những ưu điểm và hạn chế
khi áp dụng đổi mới phương pháp trong giờ dạy. Nhưng qua thực tế bản thân tôi đã
được dự một số tiết dạy Mĩ thuật và nhận thấy việc áp dụng phương pháp thông
thường trong từng tiết dạy còn có nhiều hạn chế đôi khi trở nên máy móc và cứng
nhắc, giờ học còn căng thẳng, học sinh yếu chưa chủ động tham gia vào hoạt động
của lớp các em còn thiếu tự tin vì giáo viên chỉ khai thác kiến thức ở một môn trong
khi có thể các em muốn nêu cảm nhận của mình một cách mộc mạc bằng ngôn ngữ
môn :Văn học, Âm nhạc hay Công dân…
Ví dụ: ? Em hãy diễn tả một bức tranh về mùa xuân mà em sẽ thể hiên? Nếu
giáo viên chỉ yêu cầu các em trả lời câu hỏi đó bằng ngôn ngữ hội họa thì có em trả
lời được có em sẽ ngại ngùng không mạnh dạn.
Nhưng khi hỏi ? Em hãy nêu vẻ đẹp của mùa xuân thông qua kiến thức và

- HS chuẩn bị đồ dùng học tập chưa tốt trước khi đến lớp...
Kết luận : Áp dụng cách dạy thông thường còn mang tính hình thức, đối phó và
phong trào, ít hiệu quả ... Tôi đã dự giờ và phát hiện ra những hạn chế mà giáo viên
thường mắc phải và đưa ra các giải pháp khắc phục những hạn chế đó qua cách dạy
học theo chủ đề tích hợp như sau:
3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
3.1 Giải pháp:
GP1.Chuẩn bị cơ sở vật chất trang thiết bị cho môn học, bài học.
GP2: Sưu tầm tài liệu chắt lọc kiến thức liên quan đến chử đề bài học
GP3: Xây dựng hệ thống câu hỏi phù hợp theo chủ đề một cách logic giữa các
môn.
GP4: Sử dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học một cách linh động và phù hợp
với đặc trưng từng chủ đề.
GP5: Ứng dụng CNTT vào dạy học.
3.2. Tổ chức thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 1: Tham mưu với BGH nhà trường bổ sung cơ sở vật chất, phòng bộ
môn phù hợp, thuận tiện cho việc dạy học và áp dụng hình thức dạy học theo chủ đề
tích hợp. Để có tiết dạy sinh động giáo viên cần lưu ý xem xét bài học cần những
thiết bị cần thiết nào để chuẩn bị.
VD: Ở chủ đề “ Gia đình” tôi đã sưu tầm một số clip và bài hát về gia đình để
mở đầu tiết dạy cũng như tạo cảm hứng và sáng tạo trong quá trình HS thực hành vẽ
tranh vì vậy để đảm bảo về âm thanh và các slide được xuyên suốt giáo viên cần
chuẩn bị các thiết bị sau:
+ Máy tính
+ Loa
+ Máy chiếu
+ Tranh, ảnh liên quan đến bài học.
+ Một số video, clip chủ đề gia đình.
Giải pháp 2: Sưu tầm tài liệu chắt lọc kiến thức liên quan đến bài học.
4

sao, tại sao...mà nên hỏi là: Theo em...?
VD: ? Theo em đâu là hình ảnh chính trong tranh ?
· Giáo viên nên gợi ý để HS nêu lên 1 số câu hỏi phỏng vấn và phản biện các nhóm
khác giúp bổ xung kiến thức bài, tạo tâm lí hứng thú trong giờ học.
· Sau khi học sinh trả lời giáo viên nên nhận xét bổ sung cần chính xác, đánh giá
công bằng, khách quan, động viên kịp thời.
Giải pháp 4: Sử dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học phù hợp
5


Khi dạy Mỹ thuật theo chủ đề tích hợp có rất nhiều phương pháp và kỹ thuật có
thể sử dụng nhưng tôi thường sử dụng chủ yếu những phương pháp và kỹ thuật sau:
+ Phương pháp quan sát: Đây là phương pháp được sử dụng gần như xuyên suốt
tiết dạy bởi với môn Mỹ thuật trực quan là hình thật, vật thật để học sinh có thể quan
sát và cảm nhận theo mỗi cách riêng nhưng đều hướng về mục tiêu chung của bài
học vì vậy tôi yêu cầu học sinh phải quan sát không những trong tiết học mà còn có
thể quan sát mọi lúc, mọi nơi.
VD: Trong chủ đề Ngày tết và mùa xuân tôi có một câu hỏi
? Theo em hoa đào hoa nào là hoa đực, hoa nào là hoa cái? Vì sao?
Để trả lời được câu hỏi này các em phải sử dụng kiến thức môn Sinh nhưng cũng
phải chịu khó quan sát thực tế, khi các em đã nhìn thấy vấn đề kiến thức sẽ càng
khắc sâu hơn.
+ Phương pháp vấn đáp, gợi mở: Khi đặt câu hỏi điều đầu tiên là bám theo hệ
thống kiến thức ngoài ra ở các câu hỏi tôi thường gợi mở để những học sinh yếu còn
ngập ngừng chưa tự tin có thể trả lời theo suy nghĩ một cách mộc mạc và chân thực
nhất. Còn với học sinh khá giỏi có thể phát huy hơn nữa.
VD: Sau khi cho học sinh nghe clip bài hát về mùa xuân có thể hỏi
? Theo em bài hát tên gì? Cảm nhận của em về bài hát?
? Em hãy kể tên một số bài hát về mùa xuân mà em biết?
Hoặc: Sau khi cho HS xem tranh có thể hỏi:

Để có một tiết dạy đạt hiệu quả cao giáo viên phải xây dựng được giáo án điện tử
( Powerpoint) một cách hợp lý, các clip, video được chèn vào các slide của giáo án
để bài học xuyên suốt và giảm bớt các thao tác không cần thiết như: Treo tranh, mở
clip, video… với tôi, tôi đã sử dụng CNTT trong tiết dạy cụ thể như sau:
VD: Ở chủ đề Ngày tết và mùa xuân.
+ Mở đầu tiết dạy tôi cho học sinh quan sát một clíp và nghe một bài hát về ngày tết
và mùa xuân kết hợp với hình ảnh trình chiếu bằng các slide để khởi động tạo hứng
thú và lôi cuốn học sinh trong bài học.
+Tôi mở bài hát Happy new year cho học sinh nghe sau khi kết thúc phần tích hợp
kiến thức môn Tiếng Anh và bài ngày tết và mùa xuân với âm lượng nhỏ ở phần thực
hành để tạo cảm hứng và sáng tạo cho học sinh trong vẽ tranh.
+ Sử dụng hệ thống câu hỏi, nội dung kiến thức kết hợp với hình ảnh minh họa ở
các slide theo trình tự kiến thức của chủ đề.
+ Sử dụng CNTT để trình chiếu các bước vẽ tranh lần lượt theo hình ảnh cụ thể,
chi tiết.

3.3 Giáo án minh họa
Mỹ thuật Lớp 6
Tiết 23,24: Vẽ tranh - Chủ đề: NGÀY TẾT VÀ MÙA XUÂN
I. Mục tiêu
1. Kiến thức: . Giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn để hiểu về đề tài ngày Tết
và mùa xuân.
- Biết tìm nhiều nội dung và hình thức thể hiện về ngày tết và mùa xuân, giới thiệu
vài nét bằng Tiếng Anh về ngày tết và mùa xuân ở quê hương với bạn bè thế giới và
biết cách vẽ một bức tranh đề tài ngày tết và mùa xuân.
7


2. Kỹ năng: HS có thể hát, viết, vẽ, giới thiệu bằng Tiếng Anh... về ngày tết và mùa
xuân ở quê hương.

Hoạt động 1: Tìm và chọn nội dung đề tài
- Gv cho hs xem clip về những hình
ảnh của ngày tết và mùa xuân

8


? Những hình ảnh vừa xem nói về nội
dung gì?
( Tích hợp môn Âm Nhạc)
GV cho HS nghe hai bài hát: Tết đến
rồi và bài Xuân ơi xuân đã về.

+ Hoa mai, hoa đào, chợ tết , trò chơi đu, lễ
hội mua rồng, trọi trâu, đua voi, ....
- Bài hát nói về ngày tết và mùa xuân diễn tả
không khí tưng bừng và nhộn nhịp, háo hức
của mọi người, có hoa đào, hoa mai...

? Bài hát tên gì? Em có cảm nhận gì
sau khi nghe bài hát?
? Em hãy kể tên một số bài hát về
ngày tết và mùa xuân mà em biết?
( Tích hợp môn Ngữ Văn)
? Em hãy tả vài nét đặc trưng của
ngày tết và mùa xuân ở địa phương
em?

Mùa xuân là tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân

( Tích hợp môn Sinh học)

- Miền Bắc có mùa đông lạnh nên phù hợp
với hoa đào còn miền Nam quanh năm nắng
ấm nên phù hợp với hoa mai.
- Hoa đào vừa là hoa cái vừa là hoa đực( còn
gọi là hoa lưỡng tính)

? Đố em biết trên cành hoa đào hoa
nào là hoa đực, hoa nào là hoa cái? Vì
sao

-GV cho học quan sát 2 bức tranh có
nội dung khác nhau.
10


? Không khí và màu sắc trong tranh
được diễn tả như thế nào?
? Hình ảnh con người và cảnh vật
trong tranh được diễn tả NTN?
? Em và gia đình thường cùng nhau
làm gì để chuẩn bị cho ngày tết?
? Theo em ta có thể vẽ về nội dung gì
để phù hợp với đề tài?
? Em sẽ chọn nội dung gì để thể hiện
(hỏi từ 2- 3 HS)

- Không khí và màu sắc trong tranh được diễn
tả vui vẻ nhộn nhịp và ấm cúng.

- GV ra bài tập thực hành:
Vẽ một bức tranh đề tài ngày tết và mùa
xuân vào giấy A4
- GV mở bài hát “ Xuân, xuân ơi xuân đã - Màu sắc: Tự chọn
về và bài Happy new year” âm lượng nhỏ
để tạo cảm xúc cho HS vẽ bài.
- GV bao quát lớp, hướng dẫn chỉnh sửa
cho những em vẽ chưa được.
HĐ4: Đánh giá kết quả học tập:
- GV thu từ 4- 5 bài và hướng dẫn HS nhận xét về:
? Nội dung của các bức tranh ?
? Bố cục trong tranh được thể hiện NTN ? Hình vẽ, màu sắc ?
- GV kết luận bổ sung , và tuyên dương những em làm tốt, động viên khuyến khích
những em làm chưa được.
- Nhắc nhở học sinh phát huy và học tập những bài vẽ tốt và khắc phục những tồn tại
của bài còn chưa hoàn thiện.
12


HĐ5.Củng cố dặn dò
? Ngày tết cổ truyền có ý nghĩa gì đối với mỗi gia đình Việt Nam? ( Tích hợp môn
Văn)
? Tả vài nét về ngày tết và mùa xuân bằng Tiếng Anh? ( Tích hợp Anh Văn)
? Để vẽ một bức tranh về ngày tết và mùa xuân em sẽ vẽ như thế nào?( Tích hợp
môn Mỹ Thuật )
Dăn dò:
-Về nhà hoàn thành tiếp bài ở lớp nếu chưa xong
- Chuẩn bị bài sau
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục.
Sau thời gian thử nghiệm và áp dụng “ Dạy học theo chủ đề tích hợp ở trường

15( 50%)

10( 33,3%)

5( 16,7%)

Qua bảng số liệu trên Tôi có thể khẳng định một lần nữa cho việc dạy học theo chủ
đề tích hợp mang lại hiệu quả nổi bật và có thể áp dụng một cách rộng dãi ở các khối
lớp, các phân môn ngoài ra không những chỉ áp dụng cho môn mĩ thuật mà còn áp
dụng cho các môn học khác.
2.Về giáo viên:
- Năm học 2013-2014 tôi đạt giải nhì cấp tỉnh và giải 3 Quốc gia cuộc thi dạy học
theo chủ đề tích hợp với đề tài “ Gia đình”
- Năm học 2014- 2015 tôi đạt giải ba cấp tỉnh với đề tài “ ngày tết và mùa xuân”
Từ những kết quả bước đầu nêu trên cho thấy việc dạy học theo chủ đề tích hợp nếu
được áp dụng thường xuyên vào quả trình giảng dạy sẽ nâng cao chất lượng bộ môn
một cách rõ rêt.
13


C. KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ
1. Kết luận: Dạy học theo chủ đề tích hợp trong môn mỹ thuật là cách dạy rất
hay và hiệu quả mà tôi đã áp dụng tuy nhiên không có phương pháp dạy học nào là
vạn năng muốn nâng cao chất lượng môn học Mĩ thuật người giáo viên phải biết vận
dụng những phương pháp dạy học một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với đối tượng
học sinh, nắm vững những yêu cầu đổi mới phương pháp và kĩ năng dạy học, sao cho
thu hút được sự tập trung chú ý của học sinh, biến học sinh thành một chủ thể tích
cực, chủ động nắm bắt kiến thức một cách tự nhiên, không gò bó giáo viên chỉ cần
đứng vai trò là người hướng dẫn... Hiện nay việc dạy và học mĩ thuật còn thiếu thốn
về học cụ và học liệu, do vậy việc áp dụng phương pháp dạy học thêo yêu cầu đổi