SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP VẬN DỤNG DẠY HỌC
THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN
TRONG GIẢNG DẠY MÔN SINH HỌC 9,
GÓP PHẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGA THỦY
Người thực hiện: Nguyễn Thị Phương
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Nga Thủy
SKKN thuộc môn: Sinh học
THANH HÓA NĂM 2015
BIỆN PHÁP VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ
TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY MÔN SINH HỌC 9,
GÓP PHẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGA THỦY
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Có lẽ không phải bây giờ mà trong mọi thời đại, xã hội luôn cần đến những
con người có tri thức, năng động, sáng tạo,...và điều này càng cấp thiết hơn khi
chúng ta đang sống ở thế kỉ XXI, thế kỉ của hội nhập và phát triển, con người
được tiếp cận với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật, đòi hỏi trên cơ sở
hệ thống tri thức khoa học, cần phải nhạy bén, năng động trước hoàn cảnh với
những động cơ, nhu cầu và khát vọng lành mạnh…Để đáp ứng được yêu cầu
này thì việc đổi mới phương pháp dạy học là điều cốt yếu. Tại Nghị quyết Hội
Hoặc khi giảng dạy các bài trong chương 3 “Con người, dân số và môi
trường” của môn Sinh học 9. Để làm rõ được kiến thức trong chương, giúp các
em tiếp thu một cách nhanh nhất, vận dụng tốt vào thực tiễn, tôi đã liên hệ các
khái niệm vật lí liên quan đến môi trường như: hiệu suất, năng lượng, phân
loại năng lượng, năng lượng tái sinh và không tái sinh…Dùng kiến thức hóa học
để giải thích hiện tượng mưa axít, nguồn gốc các khí độc hại (CO 2, SO2, NO2…)
trong không khí. Hoặc dùng kiến thức địa lí liên quan đến các yếu tố tác động
đến sự suy thoái và ô nhiễm môi trường, đến sự biến đổi khí hậu toàn cầu...
Có thể nói dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn là hình thức dạy học tạo cơ
hội cho học sinh tổng hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập và áp dụng một cách
sáng tạo vào thực tế cuộc sống, vận dụng giải quyết nhiều tình huống xảy ra trong
thực tiễn. Đồng thời giúp các em phát triển kĩ năng giao tiếp, hợp tác và học tập
độc lập. Tuy nhiên hiện nay việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn còn rất mới
mẻ và gặp nhiều khó khăn. Do đó việc nghiên cứu và áp dụng hình thức dạy học
này ở nhiều nhà trường còn rất ít.
Xuất phát từ những lý do trên, trong năm học qua chúng tôi đã thử nghiệm và
thực hiện nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học, góp phần đổi mới PPDH
đúc rút thành kinh nghiệm "Biện pháp vận dụng dạy học theo chủ đề tích hợp liên
môn trong giảng dạy môn sinh học 9, góp phần đổi mới phương pháp dạy học ở
trường THCS Nga Thủy”
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn là một trong những nguyên tắc quan
trọng trong dạy học. Đây được coi là một quan niệm dạy học hiện đại, nhằm
phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục
trong các nhà trường. Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn là hình thức tìm
tòi những nội dung, khái niệm, tư tưởng chung, những chủ đề giao thoa
giữa các môn học với nhau, tức là con đường tích hợp những nội dung
từ một số môn học có liên hệ với nhau làm cho nội dung học trong chủ
chương trình. Nên khi vận dụng hình thức dạy học đổi mới này còn nhiều lúng
túng.
- Do thói quen còn ảnh hưởng bởi phương pháp truyền thụ kiến thức một
chiều, cùng với tính bảo thủ, độc tôn một PPDH theo phân môn, nên một bộ
phận nhỏ giáo viên khó thay đổi và bắt kịp.
- Chưa có sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn cụ thể về tích hợp liên môn
nên giáo viên khó thoát ra khỏi thời khóa biểu thường nhật được lên theo khung
chương trình của Bộ GD-ĐT.
- Trình độ đào tạo GV không đồng đều, sự nhạy cảm và cách vận dụng tích
hợp liên môn của mỗi GV khác nhau, nên có sự tranh luận nhiều về kiến thức
trong các lần góp ý, rút kinh nghiệm từ các giờ thao giảng.
- GV chưa được tham gia lớp tập huấn chuyên đề về tổ chức PPDH theo chủ
đề tích hợp liên môn do đó việc vận dụng giảng dạy theo hình thức này còn
nhiều lúng túng, chưa có hiệu quả.
2.3. Đối với HS :
Nhiều học sinh cảm thấy hứng thú, say mê với hình thức dạy học đổi mới này.
Song bên cạnh đó một bộ phận HS có thái độ thờ ơ, ngại trau dồi kiến thức, học
đối phó, miễn cưỡng, tư tưởng ỉ nại, dựa vào các tài liệu có sẵn, các sách tham
khảo, điều này đã gây khó khăn cho giáo viên trong quá trình giảng dạy.
Trên cơ sở tìm hiểu tình hình của nhà trường, thực trạng của GV và HS.
Năm học 2012-2013, với PPDH cũ, khi dạy xong 2 tiết học 56,57 “ Ô nhiễm
môi trường”. Chúng tôi tiến hành khảo sát 76 HS khối 9 với nội dung câu hỏi
như sau:
Nội dung câu hỏi: Hiện nay Nga Thủy là một trong những xã có tình trạng ô
nhiễm môi trường nặng và thường xuyên xảy ra thiên tai. Bằng những hiểu biết
của mình, em hãy viết một bài (hoặc vẽ tranh) tuyên truyền về nội dung trên?
Kết quả thu được:
Tổng số HS
76
1.1. Tìm hiểu nguyên tắc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn
5
Trên quan điểm dạy học tích hợp liên môn thuộc về nội dung dạy
học, không phải là phương pháp dạy học. Chúng tôi xác định các
nguyên tắc dạy học như sau:
- Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu giáo dục phổ thông, đảm bảo
mục tiêu giáo dục môn học, đặc biệt đảm bảo chuẩn kiến thức và kĩ
năng cho từng môn học.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học.
- Nguyên tắc đảm bảo tính nội dung: Không làm tăng tải nội dung
chương trình, không tích hợp ngược. Nội dung trong chủ đề yêu cầu
học sinh khai thác, vận dụng kiến thức của môn Sinh với các môn liên
quan phải tương đồng.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi: Chủ đề tích hợp liên môn phải
gắn với thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học
tập cho học sinh...Đồng thời phù hợp với năng lực của học sinh, với điều
kiện khách quan của từng trường.
1.2. Tìm hiểu các bước xây dựng chủ đề tích hợp liên môn
Để xây dựng được một chủ đề, sử dụng kiến thức liên môn với môn
học khác một cách chính xác, đảm bảo đúng nguyên tắc, thì điều quan
trọng và cần thiết đầu tiên là tìm hiểu kĩ các bước xây dựng chủ đề.
Bước 1: Xác định chủ đề tích hợp: Rà soát và phân tích nội dung
chương trình của từng môn để tìm ra những nội dung chung có liên
quan, hỗ trợ và bổ sung cho nhau nhưng lại được trình bày riêng biệt ở
mỗi bộ môn
Bước 2: Xác định mục đích tích hợp: Đảm bảo đúng mục tiêu trong
chuẩn kiến thức và kĩ năng của môn học và các môn liên quan khác.
CHỦ ĐỀ I:
CÁC THÍ
NGHIỆM
CỦA MEN
ĐEN
Bài
Nội dung chủ đề
1
Men Đen và di truyền
học
Mục I: Di truyền
học
2,3
Lai một cặp tính trạng
4,5
4,5
Lai 2 cặp tính trạng
- Mục II: Men đen
giải thích kết quả
môn
Nội dung tích hợp liên môn
Ghi chú
Lịch sử Các cuộc cách mạng khoa học – kỹ
8
thuật: Sự ra đời và vai trò của ngành di
truyền học ở thế kỉ XX cho đến ngày
nay.
Toán 7 Thu thập số liệu thống kê.
Toán 7
Thu thập số liệu thống kê
Toán 7
Thu thập số liệu thống kê
Thực hành: Tính xác
suất xuất hiện các mặt
của đồng kim loại
- Cả bài
Bài tập chương I
Cả bài
đo chiều dài phân tử ADN: Micromet,
milimet, mét và sự chuyển đổi giữa các
đơn vị này.
16
2
3
17
ADN và bản chất của
gen
Mối quan hệ giữa Gen
và ARN
MụcI: ARN
Prôtêin
4
3
Hóa 9
Hóa 9
- Giới thiệu Protein là hợp chất cao
phân tử, là thành phần chính của hầu
hết các chất có nguồn gốc động vật.
6
20
1
29
2
30
Thực hành: Quan sát và Mục b: Chiếu mô
lắp mô hình ADN
hình phân tử ADN
Phương pháp nghiên
cứu di truyền người
Bệnh và tật di truyền ở Mục III: Các biện
Giới thiệu hợp chất: Đường
pentose(C5 H10O5); gốc a xit
phốtphoric : H3PO4 là thành phần
cấu tạo nên axits
ribônuclêic(ARN)
- Vũ khí hạt nhân được sử dụng bắt đầu
Lồng
8,9
CHỦ ĐỀ
IV:
SINH VẬT
VÀ MÔI
TRƯỜNG
6
1
42
2
43
Ảnh hưởng của ánh sáng
lên đời sống sinh vật
MụcII: Ảnh hưởng
của ánh sáng lên
đời sống sinh vật
Địa lí 6
Ảnh hưởng của nhệt độ
Cả bài
- Thời tiết, khí hậu và nhiệt độ không
khí
- Lớp vỏ sinh vật. Các nhân tố ảnh hưởng
đến sự phân bố thực vật, động vật trên Trái
Đất
-Hiện tượng ngày dài, đêm ngắn theo
10
và độ ẩm lên đời sống
sinh vật
3
44
45,
46
CHỦ ĐỀ V:
Ô NHIỄM
MÔI
TRƯỜNG
2
1
54
- Lớp vỏ sinh vật. Các nhân tố ảnh
hưởng đến sự phân bố thực vật, động
vật trên Trái Đất.
Địa lí 8
-Vị trí địa lí, địa hình.
Sinh 6
- Đặc điểm bên ngoài của lá
Sinh 7
- Các ngành giun, ngành thân mềm,
chân khớp….
- Hợp chất ô xít: CO, SO2, CO2, NO2…
là chất khí độc hại.
- Nguồn gốc phát sinh các loại khí độc
hại này do:
Nhiên liệu + Ôxi - > Các khí( CO, SO2,
CO2, NO2, …)+ H2O+ Bụi
- Giải thích hiện tượng mưa axits bằng
PTHH:
SO2 + H2O = H2SO4
- Các loại thuốc trừ sâu( Benzen) bảo vệ
thực vật, DDT…dùng trong nông nghiệp
-Tác động của nội lực và ngoại lực
trong việc hình thành địa hình bề mặt
Trái Đất
kính, thủng tầng ôzôn
- Sự phát triển và phân bố các ngành
công nghiệp
- Ô nhiễm môi trường: Hiệu ứng nhà
ô nhiềm môi
kính, thủng tầng ôzôn
Lồng
trường
-> hậu quả làm BĐKH. Cung cấp thông
ghép
tin về BĐKH
kiến
thức, kĩ
Vật lí
- Khái niệm năng lượng sạch, chất phóng năng
xạ, năng lượng nguyên tử-> HS hiểu
phòng
đươc hậu quả của việc rò rỉ chất phóng
GDCD 6
- Tiết kiệm
12
13
3. Dạy thử nghiệm
Trong đề tài này chúng tôi xin được trình bày một giáo án dạy thử
nghiệm cụ thể (Dự án này đã được giải 3 cấp tỉnh năm học 2014-2015).
Tên dự án dạy học: Vận dụng kiến thức liên môn: Sinh học, Hóa học,
Đia lí, đồng thời tích hợp giáo dục phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu
vào dạy chủ đề “Ô nhiễm môi trường” trong môn sinh học 9
A. Phân phối tiết dạy theo chủ đề:
Chủ đề được xây dựng 2 tiết theo đúng phân phối chương trình
Sinh học 9. Đánh giá năng lực vận dụng kiến thức liên môn vào giải
quyết chủ đề của học sinh thông qua 1 bài kiểm tra ( lấy điểm 15 phút)
B. Giáo án
I. Mục tiêu.
1. Về kiến thức:
- Qua môn Địa lí 6 bài 17 “ Lớp vỏ khí” để giúp học sinh ôn lại vị trí và vai
trò của lớp ôzôn trong tần bình lưu. Hậu quả của việc thủng tầng ôzôn. Giải
thích được hiện tượng hiệu ứng nhà kính và tác hại của hiện tượng này. Qua
môn Địa lí 9, giúp học sinh nắm được số liệu về diện tích rừng ở Việt nam hiện
nay bị suy giảm đáng kể do tác động của con người. Sự phân bố của các nhà
máy, xí nghiệp, khu công nghiệp lớn ở nước ta.
- Qua môn Hóa học lớp 8, học sinh biết được nguyên nhân về mặt hóa
3. Về thái độ:
- Qua môn học nhằm lên án, đấu tranh, ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực,
hành vi phá hoại làm ô nhiễm môi trường
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, đặc biệt là bảo vệ chính môi trường ở
địa phương nơi các em đang sinh sống
- Giáo dục ý thức phòng chống thiên tai và BĐKH cho HS.
II. Chuẩn bị tài liệu - Thiết bị dạy học
a. Chuẩn bị của giáo viên: Máy chiếu, máy vi tính; Tranh phóng to từ
H54.1-> H54.6 (SGK sinh 9-trang 161, 162, 163, 164, 165); Từ H55.1-> H55.4
(SGK sinh 9- trang 166, 167); Sơ đồ xử lí nước thải; Băng hình về các hoạt
động gây ô nhiễm môi trường, hiện tượng trái đất nóng lên; Phiếu học tập
b. Chuẩn bị của học sinh: GV phân công nhiệm vụ cho 5 nhóm học sinh
chuẩn bị trước: Sưu tầm tạo slide các nội dung sau:
+ Nhóm 1 : Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
+ Nhóm 2: Minh chứng cho hậu quả của ô nhiễm môi trường
+ Nhóm 3 : Biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường.
+ Nhóm 4: Tình hình ô nhiễm môi trường tại xã Nga Thủy. Biện pháp
phòng chống
+ Nhóm 5: Một số thiên tai thường xảy ra ở xã Nga Thủy. Một số biện
pháp phòng chống thiên tai và BĐKH tại xã Nga Thủy
- Bút dạ, giấy A4.
III. Tiến trình tổ chức dạy - học.
1. Ổn định tổ chức lớp
2. Bài học
Đặt vấn đề: GV chiếu hình ảnh: Sóng thần, núi lửa, ô nhiễm rác thải, lụt
lội. Những hình ảnh trên cho chúng ta biết điều gì? Nói lên chủ đề chung gì?
HS trả lời -> GV vào bài
Hoạt động của GV &HS
Nội dung
Hoạt động 1: Ô nhiễm môi trường là gì?
phun trào ở dưới biển
- Vành đai động đất và phun trào núi lửa nhiều
nhất là vành đai Thái Bình Dương (trải dài từ
nhật bản đến Nam Mỹ)
- Hãy kể tên một số tác nhân chủ yếu là động cơ
chính tạo nên nguyên nhân ô nhiễm môi trường
do con người ?
HS : Liệt kê theo mục 1,2,3,4,5 tiết 57 (SGK
sinh học 9)
GV : Yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành
phiếu học tập có nội dung sau :(hoàn thành 3 cột
đầu trước)
Tác
Hoạt
Môi
Biện pháp
nhân
động
trường
chủ yếu chính
bị ô
nhiễm
............
...........
............
GV : Chiếu hình ảnh, yêu cầu các nhóm cử đại
diện lên trình bày, chỉ trên tranh những hoạt
động chính.
* Với tác nhân a : Sau khi HS trình bày song,
GV cần Yêu cầu HS dùng kiến thức môn Địa lí
2010 nhiều rừng Quốc Gia (QG) bị cháy : Ba
Vì, Tam đảo, Hoàng Liên....
GV : - Sử dụng kiến thức địa lí để cung cấp số
liệu, hình ảnh các nhà máy xí nghiệp hoạt động.
Một số rừng QG hiện nay ở nước ta bị đốt
cháy.
- Vì sao các hoạt động trên lại gây ô nhiễm môi
trường không khí ?
HS Sử dụng kiến thức hóa học để giải thích:
to
Nhiên liệu + Ôxi - > Các khí( CO, SO2, CO2,
NO2, …)+ H2O+ Bụi
- Nồng độ các chất khí này trong không khí tăng
cao, dẫn đến hiện tượng gì?
HS: - Hiện tượng mưa axít.
- Hiện tượng hiệu ứng nhà kính và thủng
tần ôzôn.
GV: Yêu cầu HS sử dụng kiến thức địa lí,
hóa học để giải thích hiện tượng này.
- Bằng kiến thức hóa học hãy giải thích sự hình
thành mưa axít?
HS: - Trong khói của xe cộ, nhà máy thải vào
không khí, có hàm lượng khí SO2 cao, khi gặp
nước mưa khí này hóa hợp với nước-> axít
Sunfuric.
SO2+ H2O-> H2SO4 (gọi là hiện tượng mưa
axít)
- Bằng kiến thức địa lí hãy cho biết hiện tượng
hiệu ứng nhà kính?
HS: - Hiệu ứng nhà kính là hiện tượng lớp
(Khởi công 12/2014. Dự định hoàn thành 2022)
lớn nhất Châu Á.
GV : Cung cấp thêm hình ảnh về nhà máy
điện nguyên tử, vụ thử vũ khí hạt nhân trên
thế giới.
*Đối với tác nhân d:
GV : Sau khi Yêu cầuđại diện nhóm đứng tại
chỗ trình bày->GV kết hợp chiếu hình ảnh->
nhóm khác nhận xét bổ sung-> GV nhận xét->
Yêu cầu HS liên hệ với địa phương : ? Em hãy
kể tên một số rác thải rắn mà em thường gặp ở
địa phương? Cho biết các hoạt động chính gây
ra?
* Đối với tác nhân g:
Sau khi HS đại diện nhóm trình bày, nhóm khác
nhận xét bổ sung-> GV nhận xét, chốt kiến
thức.
-Với những nguyên nhân nêu trên, em hãy đánh
giá mức độ ô nhiễm môi trường ở xã Nga
Thủy ?
GV chuyển : Vậy theo em môi trường bị ô
nhiễm dẫn đến hậu quả gì?
Hoạt động 3: Hậu quả của ô nhiễm môi
trường
HS : - Gây thiên tai, lũ lụt, biến đổi khí hậu.
- Gây ra các bệnh tật di truyền, bệnh hiểm
nghèo.
- Tài nguyên, sinh vật bị cạn kiệt.
- Thiếu nước sinh họat.
khí hậu, mất cân bằng sinh thái.
- Tỷ lệ người chết vì ô nhiễm
môi trường đông.
18
- Tỷ lệ người chết vì ô nhiễm môi trường đông.
GV: Yêu cầu HS sử dụng kiến thức địa lí để
trả lời các câu hỏi sau:
- Bằng hiểu biết của mình hãy cho biết tác hại
của hiệu ứng nhà kính đối với trái đất ?
HS : Biến đổi khí hậu.
GV: Cung cấp thông tin về BĐKH ở Việt
Nam: VN là một QG đứng thứ 13 trong 16 QG
hàng đầu sẽ chịu tác động của BĐKH toàn cầu.
Trong 30 năm tới nước biển dâng 22 triệu người
Việt Nam mất nhà ở, gia tăng các cơn bão nhiệt
đới nhiều hơn, cấp độ mạnh hơn, hạn hạn kéo
dài....
GV: Kết hợp chiếu hình ảnh giải thích hiện
tượng biến đổi khí hậu.
+ Chiếu hình ảnh về thiên tai, lũ lụt. Số liệu các
vụ thiên tai xảy ra trong những năm gần đây ở
việt Nam, ở xã Nga Thủy-> GV lồng ghép
phòng chống thiên tai và BĐKH ở xã Nga Thủy
- Hãy kể tên một số thiên tai thường xảy ra ở xã
Nga Thủy mà em biết ?
HS : Bão, Lụt, hạn hán, xâm thực mặn...
- Bão gây ra những tác hại gì? Kể tên một số
nhiễm môi trường ? -> GV kết hợp chiếu hình
GV chuyển : Môi trường bị ô nhiễm đã ảnh
hưởng rất lớn đến đời sống con người. Vậy làm
cách nào để phòng chống ô nhiễm môi trường ?
Hoạt động 4: Biện pháp hạn chế ô nhiễm môi
trường
-Theo em có những biện pháp nào để để hạn chế
ô nhiễm môi trường không khí ?
HS: Hoạt động độc lập, trả lời câu hỏi
GV: Lưu ý biện pháp trồng cây xanh, trồng
rừng bằng cách sử dụng kiến thức địa lí cung
cấp, hình ảnh, số liệu, một số địa phương trồng
rừng. (Tính đến năm năm 2010 cả nước đã phủ
xanh được 43% diện tích đất trống đồi trọc, góp
phần phục hồi lại sự cân bằng hệ sinh thái, bảo
tồn đa dạng sinh học, làm chậm quá trình nóng
lên toàn cầu).
GV : Yêu cầu HS liên hệ với địa phương: Hiện
nay tại xã Nga Thủy đã và đang có những biện
pháp gì để chống ô nhiễm môi trường ?
HS:
- Trồng rừng ngập mặn
- Xây dựng hệ thống tưới tiêu nước hợp lí
- Làm đường nông thôn mới
- Liên hệ với công ty môi trường để vệ
sinh rác thải sinh hoạt
- Các trang trại chăn nuôi, xây dựng bể biôga
GV : Cung cấp thêm số liệu hình ảnh, thông tin
dụng các năng lược sạch (năng
lượng gió, thủy triều, suối nước
nóng, năng lượng mặt trời…)
2. Biện pháp hạn chế ô nhiễm
môi trường nước
- Trồng và bảo vệ rừng.
- Xây dựng hệ thống cấp và
thải nước ở đô thị và khu công
nghiệp.
- Xây dựng hệ thống xử lí
nước thải.
- Tiết kiệm nước.
- Không đổ nước chưa xử lí,
vất rác thải xuống sông, biển…
…
3. Biện pháp hạn chế ô nhiễm
do thuốc bảo vệ thực vật
- Hạn chế xử dụng thuốc hóa
học, thuốc trừ sâu, thuốc diệt
cỏ và phân hóa học.
- Tăng cường các biện pháp
sinh học.
20
HS : Màu đen, mùi hôi thối
GV : Kết hợp chiếu hình ảnh
- Con người và động vật có sử dụng được loại
loại và xử lí rác thải.
- Đẩy mạnh công nghệ chôn
lấp chất thải không sử dụng
được và không gây ô nhiễm
21
- GV yêu cầu học sinh viết bài tuyên truyền có nội dung như sau:
Đề bài: Hiện nay Nga Thủy là một trong những xã có tình trạng ô nhiễm môi
trường nặng và thường xuyên xảy ra thiên tai. Bằng những hiểu biết của mình,
em hãy viết một bài ( hoặc vẽ tranh) tuyên truyền về nội dung trên?
4. Dặn dò:
- Tìm hiểu thêm trên mạng Internet, báo trí, đài…để biết thêm thông tin và cách
phòng tránh đối với một số thiên tai thường xảy ra ở nước ta.
IV. KIỂM NGHIỆM
Sau khi thực hiện giảng dạy một số bài học trong chương trình Sinh học 9,
trong năm học 2013-2014 bằng phương pháp dạy học theo chủ đề tích hợp liên
môn, chúng tôi đã tiến hành kiểm tra lại mức độ hiểu biết, khả năng vận dụng
kiến thức tổng hợp các môn học của HS, và đã nhận thấy có sự chuyển biến tích
cực từ học sinh.
Để thấy rõ được kết quả này, sau khi học xong 2 tiết 56,57 “ Ô nhiễm môi
trường”, chúng tôi cũng tiến hành kiểm tra lại mức độ nhận thức và vận dụng
của HS thông qua việc làm bài kiểm tra.
Đề bài: Hiện nay Nga Thủy là một trong những xã có tình trạng ô nhiễm môi
trường nặng và thường xuyên xảy ra thiên tai. Bằng những hiểu biết của mình,
em hãy viết một bài ( hoặc vẽ tranh) tuyên truyền về nội dung trên?
Chúng tôi đã thu được kết quả như sau:
Biết sử dụng
Tổng số
giải pháp cơ bản, mang lại hiệu quả cao. Đó là:
- Tìm hiểu nguyên tắc và các bước xây dựng một chủ đề tích hợp liên
môn
22
- Xây dựng một số chủ đề tích hợp liên môn trong môn sinh học 9
- Dạy bài thử nghiệm một chủ đề
Tuy nhiên, các giải pháp trên mới chỉ là một trong những giải pháp nhỏ góp
phần đổi mới pp dạy học. Để nâng cao chất lượng dạy học về lâu dài, cần hướng tới
nhiều giải pháp khác: Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn trong các giờ ngoại
khóa, dạy học theo dự án.....
2. Đề xuất
2.1. Đối với Sở GD&ĐT, Bộ GD&ĐT:
- Trong đề án thay SGK, nên chọn và biên soạn SGK theo hướng giảm nội
dung lý thuyết hàn lâm ở bộ môn, tăng cường nội dung ứng dụng thực hành.
- Cần đưa nội dung chủ đề tích hợp liên môn là chủ đề tự chọn bắt buộc
trong chương trình các môn khoa học tự nhiên.
- Cần có nhiều văn bản hướng dẫn cụ thể hơn nữa trong dạy học tích hợp,
liên môn. Cung cấp các tài liệu tham khảo, các báo cáo hội thảo, các giáo án
mẫu … đồng thời tạo điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất, kinh phí… trong
việc triển khai và thực hiện các chủ đề tích hợp.
2.2. Đối với Phòng GD&ĐT huyện Nga Sơn:
Đào tạo và bồi dưỡng chuyên gia nhằm quán triệt quan điểm tích hợp và có
khả năng xây dựng được các chủ đề tích hợp liên môn.
2.3. Đối với nhà trường:
Cần tăng cường đào tạo GV cốt cán có khả năng xây dựng nội dung bài học
thành các chủ đề tích hợp liên môn, đồng thời mạnh dạn đề xuất lên cấp trên phân
phối chương trình riêng theo chủ đề đã xây dựng, phù hợp với thực trạng của nhà