I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Trong các nội dung thi học sinh giỏi bộ môn giáo dục công dân lớp 9 ở
trường trung học cơ sở, giáo dục về an toàn giao thông là một trong những nội
dung quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn bộ môn.
Theo cấu trúc đề thi học sinh giỏi của Sở giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa,
nội dung thi học sinh giỏi môn Giáo duc công dân cấp trung học cơ sở trong
nhũng năm gần đây thường có ba phần:
Phần thứ nhất là sử dụng câu hỏi trắc nghiệm khách quan dạng điền
khuyết khai thác nội dung kiến thức an toàn giao thông (nội dung về các điều
luật giao thông đường bộ liên quan đến người đi bộ, đi xe đạp, xe gắn máy và
thiết bị an toàn hành lang đường bộ. (2điểm)
Phần thứ hai là nội dung kiến thức cơ bản về đạo đức và pháp luật các lớp
7, lớp 8 và lớp 9. (15điểm)
Phần thứ ba là giải quyết các bài tập tình huống liên quan đến kiến thức
pháp luật lớp 8 và lớp 9. (3điểm)
Như vậy nội dung kiến thức về an toàn gia thông trong đề thi học sinh giỏi
môn giáo dục công dân 9 chiếm khoảng 10% tổng số điểm của bài thi.
Tuy nhiên trong thực tế, những năm qua việc hướng dẫn cho học sinh ôn
tập luật giao thông trong luyện thi học sinh giỏi môn Giáo dục công dân còn
chưa được chú trọng. Hầu hết các thầy cô mới chỉ hướng dẫn cho học sinh ôn
tập một cách chung chung, giao nội dung cho các em tự tìm hiểu và tự học mà
chưa có sự hướng dẫn cụ thể, theo dõi sát sao, chưa có sự kiểm tra đánh giá
đúng mức. Về phía học sinh phần lớn các em còn rất lúng túng trong việc lựa
chọn các điều luật, cách thức ôn tập nên đạt kết quả chưa tốt trong phần thi về
an toàn giao thông đường bộ.
Là một giáo viên dạy môn GDCD và thường xuyên dạy đội tuyển tôi luôn
trăn trở để tìm ra các biện pháp, cách thức nhằm hướng dẫn học sinh đội tuyển
môn GDCD ôn tập tốt hơn về luật giao thông đường bộ. Tôi xin được chia sẻ
một số kinh nghiệm của mình trong việc “ hướng dẫn học sinh ôn tập luật giao
thông đường bộ luyện thi học sinh giỏi môn GDCD 9” mà tôi đã đúc kết được từ

gia và Bộ giáo dục và Đào tạo, do Nhà xuất bản giao thông vân tải phát hành
năm 2011
Để hướng dẫn hoc sinh ôn tâp kiến thức an toàn giao thông đạt kết quả
cao trong trong quá trình ôn luyện đội tuyển, trước hết chúng ta phải hiểu được
cụ thể kiến thức về an toàn giao thông bao gồm những nội dung nào, sau đó mới
tiến hành nghiên cứu từng nội dung một cách hợp lí và đạt kết quả cao.
Nội dung về các điều luật giao thông liên quan đến người đi bộ, đi xe
đạp, xe gắn máy và thiết bị an toàn hành lang đường bộ. Dựa vào nội dung này
giáo viên có thề lựa chọn các điều luật cụ thể, khai thác kiến thức trong các điều
luật.
Hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức an toàn giao thông qua việc vận
dụng hình thức kiểm tra trắc nghiêm điền khuyết các từ, cụm từ còn thiếu vào hệ
thống câu hỏi cho trước là điều kiện thuận lợi bởi các em được học và hiểu được
các điều luật, những từ, cụm từ cần điền, học sinh có thể dựa vào kiến thức mà
mình đã có hoặc có thể suy luận. Điều này nhằm phát huy tính tích cực, tự giác
và sự suy nghĩ độc lập của học sinh trong quá trình học tập.
Như vậy việc hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức về an toàn giao thông
đường bộ trong luyện thi học sinh giỏi không tách rời vai trò hướng dẫn của giáo
viên và sự tự giác, hứng thú học tập, hiểu sâu sắc nội dung các điều luật từ đó
vận dụng vào làm bài một cách chính xác, khoa học của học sinh.
2. Thực trạng của vấn đề:
Trong những năm qua việc giảng dạy bồi dưỡng học sinh giỏi môn Giáo
dục công dân 9 nói chung, hướng dẫn học sinh đội tuyển ôn tập phần luật giao
thông đường bộ nói riêng đang là vấn đề quan tâm của các giáo viên và học sinh.

2


Bản thân tôi là giáo viên dạy môn GDCD ở trường THCS Nhữ Bá Sỹ
huyện Hoằng Hóa và đã trực tiếp ôn luyện cho học sinh đội tuyển huyện, đội

luật giao
thông
2đ

10

2đ

Số
Năm
lượng
học
HSĐT
20122013
20132014

Số học sinh hiểu và làm đúng
0.5đ
1đ
1.5đ
2đ
SL %
SL
%
SL
%
SL
%
4


3.2. Một số nội dung cơ bản khi hướng dẫn học sinh ôn tập luật giao thông
đường bộ.
3.2.1. Hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức lý thuyết về an toàn giao thông
đường bộ.

3


Ở phần này tôi cho học sinh ôn tập lại bài 14(GDCD 6) kết hợp với Tài
liệu giáo dục an toàn giao thông đường bộ.Tài liệu dùng trong trường THCS của
nhà xuất bản Giao thông vận tải với các nội dung:
+ Tình hình tai nạn giao thông đường bộ hiện nay
+ Nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông
+ Sự cần thiết phải chấp hành luật giao thông đường bộ
Mục đích để học sinh hiểu được một số điểm cơ bản về tình hình giao
thông nước ta hiện nay; nguyên nhân nào dẫn đến tai nạn giao thông, từ đó các
em nhân thức được sự cần thiết phải chấp hành luật giao thông, khơi dậy cho các
em mong muốn tìm hiểu những quy định của pháp luật để thực hiện tốt, bảo đảm
an toàn cho mình và mọi người.
Kết quả: Các em học sinh đội tuyển rất hứng thú và có ý thức tốt trong
việc tìm hiểu các điều luật cụ thể. Khác với trước kia khi ôn luyện phần luật giao
thông, tôi không cho học sinh tìm hiểu vể tình hình tai nạn giao thông, nguyên
nhân và sự cần thiết phải chấp hành luật giao thông - học sinh không hứng thú
và học tập một cách miễn cưỡng không hiểu sâu sắc vấn đề và chưa có ý thức tốt
trong việc học để hiểu kiến thức.
3.2.2. Vận dụng hướng dẫn học sinh ôn tập các điều luật cụ thể
a. Tìm hiểu, lựa chọn các điều luật liên quan đến người đi bộ, đi xe đạp,
xe gắn máy, thiết bị hành lang an toàn đường bộ.
Trong luật giao thông đường bộ 2008 có rất nhiều điều luật nhưng để phù
hợp với nội dung ôn thi học sinh giỏi tôi hướng dẫn học sinh lựa chọn những

b. Hướng dẫn học sinh ôn tập các điều luật cụ thể
tôi chia thành 5 bước như sau:
Bước 1: Trên cơ sở các điều luật đã nêu ở trên tôi soạn thành một bộ tài
liệu về an toàn giao thông cho học sinh đội tuyển trong đó bao gồm 13 điều luật
cụ thể .
Ví dụ:
Điều 4. Nguyên tắc hoạt động của giao thông đường bộ (Trích)
1. Hoạt động giao thông đường bộ phải bảo đảm thông suốt, trật tự, an
toàn, hiệu quả; góp phần phát triển kinh tế- xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh
và bảo vệ môi trường
4. Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ là trách nhiệm của cơ
quan, tổ chức, cá nhân.
5. Người tham gia giao thông phải có ý thức, tự giác, nghiêm chỉnh chấp
hành quy tắc giao thông, giữ gìn an toàn cho mình và cho người khác. Chủ
phương tiện và người điều khiển phương tiện phải chịu trách nhiệm trước pháp
luật về việc bảo đảm an toàn của phương tiện tham gia giao thông đường bộ .
Điều 8. Các hành vi bị nghiêm cấm (Trích )
1. Phá hoại đường, cầu, hầm, bến phà đường bộ, đèn tín hiệu, cọc tiêu,
biển báo hiệu, gương cầu, giải phân cách, hệ thống thoát nước và các công trình,
thiết bị khác thuộc kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.
2. Đào, khoan, xẻ đường trái phép; đặt để chướng ngai vât trái phép trên
đường; đặt, giải vật nhọn, đổ chất gây trơn trên đường; để trái phép vật liệu, phế
thải, thải rác ra đường; mở đường, đấu nối trái phép và đường chính; lấn, chiếm
hoặc sử dụng trái phép đất của đường bộ, hành lang an toàn đường bộ; tự ý tháo,
mở nắp cống, tháo dỡ di chuyển trái phép hoặc làm sai lệch công trình đường
bộ.
3. Sử dụng lòng đường, lề đường, hè phố trái phép.
6. Đua xe, cổ vũ đua xe, tổ chức đua xe trái phép, lạng lách, đánh võng.
9. Điều khiển xe cơ giới không có giấy phép lái xe theo quy định.
23. Hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ, hành vi khác gây nguy

đường bộ.
Học sinh đến lớp tôi chia đội tuyển (10 em ) thành 5 nhóm.mỗi nhóm 2
em để các em tự kiểm tra lẫn nhau dưới sự hướng dẫn và giám sát của giáo viên.
Việc cho học sinh kiểm tra lẫn nhau ngay tại lớp tạo cho học sinh sự hứng thú và
có cảm giác thoải mái trong học tập, sự học hỏi lẫn nhau và ý chí mong muốn
vươn lên trong học tập.
Bước 3: Giáo viên kiểm tra việc tiếp thu kiến thức của học sinh.
Tôi tiến hành kiểm tra vấn đáp cả 10 em trong đội tuyển, mỗi em khoảng
7,8 điều để đánh giá việc học tập của các em, sau đó trọn 5 em tốt nhất và hướng
dẫn các em kiểm tra số em còn lại.
Với lượng thời gian có hạn nên tôi khó có thể kiểm tra hết được cả 10 em
trong đội. Biện pháp này giúp tôi kiểm tra chính xác số em được kiểm tra đồng
thời giao nhiệm vụ cho các em kiểm tra các bạn còn lại hết thời gian các em
được giao nhiệm vụ báo cáo lại cho giáo viên.
Bước 4: Soạn câu hỏi và đáp án cho đề kiểm tra
*Soạn câu hỏi:
Để chuẩn bị cho học sinh làm bài kiểm tra trên giấy. Tôi đã soạn một hệ
thống câu hỏi điền khuyết của các điều luật. Dưới đây là một vài ví dụ về cách
soạn câu hỏi kiểm tra .
Ví dụ:
Điều 4. Nguyên tắc hoạt động của giao thông đường bộ (Trích)

6


1. Hoạt động giao thông .....(1)....... phải bảo đảm thông suốt, trật tự, hiệu
quả ; góp phần phát triển kinh tế- xã hội, bảo đảm quốc phòng ....(2).......và bảo
vệ môi trường
4. Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ là trách nhiệm của cơ
quan, tổ chức, .....(3)........

(25).........hiệu lện của người điều khiển......(26)..........
3. Tại nơi có ......(27)........ cố định,lại có......(28)........tạm thời thì
người ......(29)........phải chấp hành hiệu lệnh của báo hiệu.......(30)........
4. Tại nơi có vạch kẻ đường........(31).......người đi bộ, người điều
khiển.......(32)......phải quan sát, giảm tốc độ và........(33)......cho người đi bộ,xe
lăn của người khuyết tật........(34).
Những nơi không có vạch kẻ đường...... (35)....... người đi bộ, người........
(36)......... phương tiện phải quan sát, nếu thấy người đi bộ.....(37)........của người
7


khuyết tật đang qua đường thì phải.......(38)........ nhường đường cho người đi bộ,
xe lăn của người ........ (39)........ qua đường bảo đảm an toàn.
Nếu như trước kia tôi chỉ yêu cầu học sinh học thuộc các điều luật, kiểm
tra vấn đáp thì khi học sinh làm bài thi thử trước khi thi kết quả không cao hầu
hết các em còn lúng túng dẫn đến sự sai sót không đáng có. Nhưng từ khi áp
dụng hệ thống câu hỏi điền khuyết này, học sinh được luyện trực tiếp trên bài
kiểm tra, điều này rèn luyện cho các em sự nhanh nhạy óc phán đoán, sự cẩn
thận và tỉ mỉ trong khi làm bài.
Để làm được điều này tôi đã soạn tất cả các điều luật trên thành 2 đề A và
B. Mỗi đề bao gồm tất cả các điều luật tôi đã nêu ở trên tuy nhiên có điểm khác
nhau ở 2 đề là sự thay đổi các khoảng điền khuyết. (mỗi đề khoảng 150 khoảng
điền khuyết)
*Soạn hướng dẫn chấm
Soạn tất cả các từ, cụm từ cần điền đánh số theo thứ tự từ 1 đến 150 cho
mỗi đề.
Ví dụ: Những từ cần điền:
Điều 4.
1. (1) thông suốt (2) an toàn
4. (3) cá nhân

chấm chéo lẫn nhau sau đó giáo viên thu bài và chấm. Nếu học sinh làm bài đạt
130/150 tức là đạt yêu cầu, bài đạt 145/150 là bài tốt. Giáo viên tuyên dương
những em đạt loại tốt, động viên những em chưa tốt ôn tập.
Mục đích của việc cho học sinh làm bài kiểm tra, một là: tôi có thể đánh
giá được việc học tập của học sinh, từ đó động viên,khích lệ các em học tập, hai
là: giúp các em tự đánh giá được quá trình học tập để có biện pháp khắc phục,
phấn đấu ,ba là tạo cho các em có sự tự tin, làm chủ kiến thức chuẩn bị làm bài
thi chính thức.
* Thời gian hướng dẫn của giáo viên và ôn tập của học sinh được tiến
hành trong 1 tuần. Tùy theo tình hình cụ thể của học sinh, giáo viên có thể điều
chỉnh kế hoạch cho phù hợp.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Kinh nghiệm hướng dẫn học sinh ôn tập luật giao thông trong ôn thi học
sinh giỏi được tôi thể nghiệm trong 2 năm 2014-2015; 2015-2016 đã đem lại kết
quả rất đáng mừng. Chất lượng giáo dục mũi nhọn bộ môn Giáo dục công dân
được nâng cao. Bản thân tôi thấy được sự cần thiết phải hướng dẫn học sinh ôn
tập tốt phần luật giao thông. Bởi đó là điều ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục
bộ môn nói chung, giáo duc mũi nhọn trong bộ môn Giáo dục công dân nói
riêng.
Về phía học sinh: Các em đã có những kiến thức cơ bản về luật giao
thông. Qua 2 năm áp dụng đề tài tôi nhận thấy tính tích cực học tập của các em
được nâng lên rõ rệt. Các em đều có ý thức học bài ở lớp, ở nhà tạo khí thoải
mái, hứng thú trong học tập. Tạo cơ hội để các em thể hiện năng lực bản thân.
Kết quả khảo sát học sinh đội tuyển về phần luật giao thông trước khi thi
học sinh giỏi. (giáo viên cho học sinh làm bài và chấm)
Năm
học
20142015
20152016


%

SL

%

0

1

10

2

20

7

70

0

0

2

20

8


SL
3
1

Ba
%
30
10

SL
2
3

KK
%
20
30

SL
0
5

%
50

Kết quả đạt được như trên bản thân tôi nhận thấy giáo dục tốt luật giao
thông trong luyện thi học sinh giỏi môn GDCD đóng một vai trò quan trọng,
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận

Tôi xin trân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Bút Sơn, ngày 10 tháng 05 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.

Lê Thị Ngọc Lan

11


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Cấu trúc của đề thi học sinh giỏi Tỉnh môn GDCD cấp THCS năm
2015 của Sở GD &ĐT Thanh Hóa.
2. Sách giáo khoa môn GDCD 6 nhà xuất bản GD & ĐT
3. Tài liệu giáo dục an toàn giao thông đường bộ trong các trường THCS
Nhà xuất bản Giao thông vận tải
4. Luật giao thông đường bộ 2008- Nhà xuất bản chính trị quốc gia
5. Sách báo tài liệu có liên quan

12