SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
KINH NGHIỆM XÂY DỰNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG THCS ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA

Người thực hiện: Bùi Thị Nam
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường THCS Xuân Châu
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Quản lí

MỤC LỤC
TT Nội dung
1

Trang

1. MỞ ĐẦU

2

THANH HÓA NĂM 2016

1


2


2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

4

8

2.2. Thực trạng vấn đề trước khi xây dựng thư viện chuẩn

5

9

2.3. Các giải pháp xây dựng thư viện trường đạt chuẩn

5

10

2.3.1. Công tác tham mưu với lãnh đạo địa phương

5

2

2.3.2. Công tác chỉ đạo xây dựng thư viện đạt chuẩn

6

3


3.1. Kết luận

19

9

3.2. Kiến nghị

20

KINH NGHIỆM XÂY DỰNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG THCS ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA
1. MỞ ĐẦU:
2


1.1. Lí do chọn đề tài:
Thư viện là nơi lưu giữ kho tàng tri thức của nhân loại đúng như Soopenhaoơ
nói: “Phần lớn tri thức của loài người thuộc các lĩnh vực chỉ tồn tại trên giấy và
trong sách, các trí nhớ bằng giấy của nhân loại. Bởi vậy chỉ có bộ sưu tập sách, tức
là thư viện mới là niềm hy vọng duy nhất và là trí nhớ không huỷ diệt nổi của loài
người”.
Thư viện là nơi cung cấp cho giáo viên nguồn tư liệu quí giá làm giàu thêm vốn
kiến thức cho mỗi cá nhân, đồng thời cung cấp lượng lớn thông tin phục vụ cho
hoạt động dạy học của giáo viên, học sinh; góp phần đắc lực trong giáo dục chính
trị tư tưởng, đạo đức lối sống cho giáo viên và hình thành nhân cách cho học sinh.
Đọc sách ở thư viện cung cấp cho các em nguồn kiến thức quí giá về tri thức khoa
học, về hiểu biết tự nhiên xã hội, kỹ năng sống, vốn ngôn từ, những lời hay ý đẹp.
Thư viện còn là nơi thư giãn cho mọi người sau những căng thẳng mệt mỏi của
công việc.

thành chỉ tiêu xây dựng thư viên xuất sắc trong thời gian tới, góp phần thực hiện
thắng lợi Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Hội nghị lần thứ tám
Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo. Thực hiện có hiệu quả nội dung các cuộc vận động, các phong trào thi đua của
ngành bằng những việc làm thiết thực, hiệu quả, phù hợp điều kiện nhà trường, gắn
với việc đổi mới hoạt động giáo dục , rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống
của cán bộ , giáo viên, nhân viên và học sinh .
Với lí do trên tôi chọn đề tài: “Kinh nghiệm xây dựng thư viện trường
THCS đạt chuẩn quốc gia”.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu đề tài “Kinh nghiệm xây dựng thư viện trường THCS đạt chuẩn
Quốc gia” để rút ra bài học trong qúa trình chỉ đạo xây dựng và khai thác sử dụng
có hiệu quả thư viện trường THCS đạt chuẩn , tiến tới xây dựng thư viện Xuất sắc
tại trường miền núi, điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, đáp ứng yêu cầu
đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, góp phần thực hiện việc đổi mới căn bản,
toàn diện Giáo dục và Đào tạo theo Nghị quyết số 29- NQ/TW Hội nghị BCH TW
Đảng lần thứ 8 khóa XI.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Công tác xây dựng thư viện trường THCS đạt chuẩn quốc gia; các tiêu chuẩn
thư viện trường đạt chuẩn: Cơ sở vật chất của thư viện, phòng đọc của GV, HS,
phòng kho, tủ giá sách; công tác của thủ thư; khai thác, sử dụng có hiệu quả thư
viện nhà trường .
1.4. Phương pháp nghiên cứu :
Thông qua nghiên cứu các thông tư, qui định, văn bản hướng dẫn xây dựng
trường THCS đạt chuẩn quốc gia, thư viện đạt chuẩn, thư viện tiên tiến để có cơ sở
lí thuyết phục vụ cho công tác xây dựng thư viện. Thông qua khảo sát thực tế nhà
trường, địa phương; thu thập thông tin, học hỏi kinh nghiệm từ các trường đã xây
dựng thành công thư viện chuẩn, thống kê xử lí số liệu, xây dựng kế hoạch phù hợp
và có tính khả thi.
2. NỘI DUNG

tháng 12 năm 2004 hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông để
xây dựng thư viện đạt tiêu chuẩn thư viện tiên tiến theo đúng qui định của Bộ Giáo
dục và Đào tạo.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi xây dựng thư viện chuẩn:
Đặc điểm tình hình địa phương và nhà trường:
5


Địa phương: Là xã miền núi phía tây huyện Thọ Xuân, xa trung tâm huyện
điều kiện kinh tế xã hội khó khăn; dân trí thấp, số người thành đạt ít. Kinh tế chủ
yếu là trồng trọt cây lúa, cây mía, tưới tiêu không chủ động, phụ thuộc vào thiên
nhiên “Chiêm khê, mùa úng”. Nguồn lực đầu tư cho giáo dục hạn hẹp.
Nhà trường: Thường xuyên thiếu về đội ngũ, năng lực tiếp thu của HS hạn chế;
phong trào học tập chưa có nhiều khởi sắc; cơ sở vật chất phục vụ dạy học còn
thiếu so với yêu cầu đổi mới giáo dục. Xuất phát điểm của trường trước khi xây
dựng chuẩn được đánh giá thấp.
Cơ sở vật chất của thư viện: Trước khi xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia
thư viện nhà trường được ghép với phòng kho chứa tranh và các thiết bị dạy học;
chỉ có 2 giá để sách và vài bộ bàn ghế; sách vở phần lớn là sách cũ, thiếu về số
lượng, kém về chủng loại và chất lượng. Không có cán bộ thư viện chuyên trách.
Không đảm bảo yêu cầu tối thiểu của thư viện trường THCS.
Nguyên nhân: Nguồn kinh phí chi cho hoạt động thư viện hạn hẹp; Cơ sở vật
chất thư viện chưa được địa phương đầu tư; nhà trường chưa quan tâm đúng mức
tới công tác xây dựng thư viện.
2.3. Các giải pháp xây dựng thư viện trường đạt chuẩn.
2.3.1. Công tác tham mưu với lãnh đạo địa phương :
Nắm bắt được chủ trương xây dựng nông thôn mới của xã trong năm 2016
BGH đã tích cực tham mưu để Ban Thường vụ Đảng ủy xã đưa công tác xây dựng
trường đạt chuẩn quốc gia vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2010-2015.
Căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương khi có thời cơ thuận lợi hiệu

thư ký hội đồng, kế toán trường và nhân viên phụ trách thư viện. Phân công trách
nhiệm cụ thể cho các thành viên Ban chỉ đao.
Hiệu trưởng phụ trách công tác chỉ đạo chung, xây dựng kế hoạch, tham mưu,
huy động các nguồn lực tài chính để xây dựng thư viện.
Hiệu phó phụ trách CSVC chịu trách nhiệm phối hợp với cán bộ Văn hóa Địa chính đo đạc, lập dự toán chi tiết, thiết kế các phòng thư viện.
Hiệu phó phụ trách chuyên môn chịu trách nhiệm chỉ đạo các tổ trưởng, tổ văn
phòng, cán bộ thư viện kiểm kê rà soát thực trạng sách của thư viện; lập hồ sơ; xây
dựng kế hoạch huy động đóng góp mua sắm sách và các trang thiết bị của thư viện.
Định kỳ hàng tháng họp sơ kết đánh giá tiến độ thực hiện, có những điều
chỉnh phù hợp để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác xây dựng thư viện.
+ Cải tạo, nâng cấp phòng học cũ làm thư viện
Hiệu trưởng căn cứ tình hình thực tế lập kế hoạch chi tiết xây dựng thư viện
đạt chuẩn quốc gia. Cùng với Ban kiến thiết xây dựng của địa phương bàn bạc về
vị trí, địa điểm đặt thư viện, kích thước chiều cao, chiều rộng, diện tích các phòng
kho sách, phòng đọc giáo viên, phòng đọc học sinh, phòng kho tranh sao cho phù
hợp với yêu cầu và mang tính chiến lược để 15-20 năm sau không cần phải xây
dựng cơ bản, trên cơ sở phấn đấu để thư viện đạt chuẩn trong năm 2015; tiến tới
xây dựng thư viên tiên tiến và xuất sắc trong 5 năm tới (2015-2020).
Sau khi đã có sự đồng thuận của Ban chỉ đạo xây dựng trường chuẩn của địa
phương, hiệu trưởng tích cực tham mưu cho UBND xã xúc tiến cải tạo sửa chữa 2
phòng học nhà cấp 4 theo thiết kế phù hợp với công năng sử dụng của thư viên. Sau
7


thời gian thi công gấp rút đến tháng 8 năm 2015 việc sửa chữa, nâng cấp các phòng
thư viện được hoàn thành; thư viện cao ráo, thoáng mát sạch sẽ; ở vị trí trung tâm
nhưng có không gian yên tĩnh, thân thiện cho GV- HS đọc sách và thư giãn sau
những giờ học, giờ làm việc căng thẳng.
2.3.3. Công tác huy động nguồn lực để mua sắm trang thiết bị thư viện
Song song với quá trình xây dựng phòng thư viện thì việc mua sắm trang thiết

8


cá nhân như em Chu Thị Lâm Oanh lớp 8A; em Trần Thị Hương lớp 9A, em Phạm
Anh Tuấn lớp 6B, em Hoàng Quỳnh Anh lớp 6A.

Học sinh đang xem triển lãm tranh
.

Tổng hợp kết quả ủng hộ sách và tranh sưu tầm của HS :
Lớp

Số HS

6A
6B
7A

26
26
24

Số sách ủng
hộ lần 1
53
55
50

Số sách, báo ủng
hộ lần 2

60
63
458 quyển

59
79
76+ 50 tờ báo
64
51
572 + 245 tờ báo

48
50
47
55
48
387 bức tranh

* Công tác xã hội hóa giáo dục:
Nhà trường xác định trong điều kiện nguồn thu ngân sách hạn hẹp thì công tác
xã hội hóa giáo dục để huy động các nguồn lực tham gia là hết sức quan trọng và
cần thiết vì vậy công tác tham mưu, tư vấn và vận động được nhà trường rất chú
trọng, khi đã hiểu được vai trò quan trọng của thư viện nhà trường trong dạy học
góp phần to lớn vào sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và hội nhập thì
các tổ chức cá nhân được vận động đều nhiệt tình tham gia ủng hộ đóng góp xây
dựng thư viện.
Tổ chức các hoạt động giới thiệu về nhà trường như lễ gặp mặt đầu xuân nhân
dịp tết nguyên đán Ất Mùi; tranh thủ sự ủng hộ vật chất tinh thần của Hội Cựu giáo
chức, của Cựu học sinh nhà trường. Mời các thầy cô nguyên là lãnh đạo nhà trường
qua các thời kỳ, các thầy cô đã từng công tác tại trường để sưu tầm các tài liệu

được sự quan tâm chỉ đạo và giúp đỡ đặc biệt Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa Phòng giáo dục huyện Thọ Xuân: Những lẵng hoa, quà tặng ý nghĩa: bức tranh thêu
tri ân thầy cô, trống đồng, lăng chủ tịch Hồ Chí Minh. Cựu HS Bùi Ngọc Bằng kỹ
sư CNTT tặng 01 Ti vi màn hình phẳng trị giá 10 triệu đồng; Thượng tá Công an Lê
Ngọc Thơ tặng giàn âm thanh trị giá 20. 000.000đ và nhiều món quà ý nghĩa khác
làm phong phú thêm cho bộ sưu tập tư liệu, CSVC của thư viện nhà trường.
2.3.4. Kết quả xây dựng thư viện:
Sau 6 tháng khởi công việc xây dựng thư viện đã hoàn thành vượt chỉ tiêu kế
hoạch đề ra. Thư viện có diện tích 114 m 2; có phòng kho sách, phòng đọc cho giáo
viên; phòng đọc cho học sinh và phòng kho tranh. Trang thiết bị phòng thư viện
được mua sắm đầy đủ, đúng tiêu chuẩn:
-

Bàn ghế phòng đọc giáo viên: 30 chỗ ngồi
Bàn ghế phòng đọc học sinh: 40 chỗ ngồi
Máy vi tính nối mạng: 5 máy
Ti vi, dàn âm thanh
Tủ trương bày: 6 cái; Giá sách: 5 cái
12


- Bảng đen, các biểu bảng, khẩu hiệu trang trí, bình hoa, tranh ảnh…
Tổng số sách thư viện là: 4775 cuốn. Trong đó:
- Sách giáo khoa :1276 cuốn; Sách nghiệp vụ: 510 cuốn
- Sách tham khảo: 1326 cuốn; bình quân gần 7 cuốn trên 1 học sinh
- Sách thiếu nhi + Sách pháp luật: 1013 cuốn
- Sách giáo khoa dùng chung: 750 cuốn
- Hàng trăm các loại báo và tạp chí khác
Kinh phí mua sắm sách và các trang thiết bị cho thư viện:
-



Phòng đọc của giáo viên
14


Chỉ đạo tổ văn phòng và nhân viên thư viện cập nhật, hoàn thiện hồ sơ. Sắp
xếp trang trí thư viện khoa học hợp lí, dễ thấy, dễ tìm, tiện dụng, tạo không khí
thoải mái cho GV – HS khi tới phòng đọc.
Năm học 2014-2015 SKKN của cán bộ văn thư nhà trường về công tác số hóa
lưu trữ hồ sơ được xếp giải A cấp huyện và giải C cấp Tỉnh.

Học sinh đọc sách ở thư viện chiều thứ 2 hàng tuần.
Chỉ đạo cán bộ thư viện xây dựng kế hoạch giới thiệu sách theo các chủ điểm về
Bác, về Anh Bộ đội Cụ Hồ, về người phụ nữ Việt Nam , Đoàn thanh niên Công sản
Hồ Chí Minh, về các tác phẩm văn học kinh điển … định hướng văn hóa đọc cho
học sinh. Thư viện mở cửa tất cả các ngày trong tuần GV- HS có thể đến thư viện
trong giờ ra chơi hoặc các buổi chiều nghỉ học.
Giáo viên tích cực khai thác thông tin trong trường học kết nối, kênh thông
tin giáo dục VTV7 phục vụ đắc lực cho học sinh thi vận dụng kiến thức liên môn
giải quyết các tình huống thực tiễn. Giáo viên dạy học tích hợp các môn Hóa học –
Sinh học – Vật lí; Văn học – Giáo dục Công dân - Lịch sử, các cuộc thi văn nghệ ,
thể dục thể thao, thi hùng biện, chúng em kể chuyện Bác Hồ, chỉ huy đội giỏi, thi
sưu tập và vẽ tranh , các hoạt động ngoài giờ lên lớp, tìm hiểu và tổ chức các trò
chơi dân gian như kéo co, bịt mắt bắt dê… làm cho các giờ học thật sự sống động
cuốn hút , phát huy được tính chủ động sáng tạo, tư duy khoa học và nhất là góp
phần quan trọng trong giáo dục giá trị sống; kỹ năng sống cho học sinh giúp các em
15


tự tin vươn lên đạt kết quả cao trong học tập và rèn luyện.

huyện.
Học sinh: Có 6 giải HSG cấp Tỉnh trong đó có giải Ba Sáng tạo khoa học kỹ
thuật và giải vận dụng kiến thức liên môn cấp tỉnh. Có 37 giải HSG cấp huyện
trong đó 5 giải nhất, giải nhì STKH; giải nhì cuộc thi “ Chúng em kể chuyện Bác
Hồ” do Liên ngành Huyện đoàn – Phòng Giáo dục &Đào tạo Thọ Xuân tổ chức
Danh hiệu Tập thể: Trường được Chủ tịch UBND Tỉnh tặng danh hiệu “tập thể
Lao động xuất sắc”. Công đoàn nhà trường được Liên đoàn Lao động huyện Thọ
Xuân tặng Giấy khen. Đoàn đội được Liên ngành Huyện đoàn – Phòng Giáo dục –
Hội chữ thập đỏ huyện tặng Giấy khen.
Năm học 2015-2016:
Giáo viên: Trường có 1 GVG cấp Tỉnh; 3 SKKN đạt giải cấp Tỉnh; Giải ba
đề tài dạy học tích hợp môn khoa học tự nhiên lớp 6 cấp Tỉnh; 1 GVG cấp huyện;
giải nhì cuộc thi dạy học tích hợp môn Sinh; giải ba dạy học tích hợp môn Toán. 1
GV được Giám đốc công an tỉnh tặng bằng khen do có thành tích xuất sắc trong
công tác bảo vệ an ninh tổ quốc. 2 GV được Liên đoàn Lao động huyện tặng giấy
khen do đạt thành tích xuất sắc trong phong trào văn nghệ chào mừng thành công
Đại hội Đảng các cấp.
Có 6 SKKN đạt giải cấp huyện trong đó có 3 SKKN xếp giải A được tham gia dự
thi cấp Tỉnh. Có 3 đồng chí đề nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tặng giấy
khen; 85% GV đạt Lao động tiên tiến; 05 đ/c đề nghị công nhận CSTĐCS.
HSG tỉnh: Hai HS đạt giải KK sáng tạo khoa học kỹ thuật; 2 giải TDTT; 2 HS
đạt giải ba bài thi vận dụng kiến thức liên môn.
HSG huyện: 25 giải TDTT (trong đó có 5 giải nhất); 2 HS đạt giải Nhì vận
dụng kiến thức liên môn môn Địa lí; 2 HS đạt giải Nhì sáng tạo KHKT; 13 giải
HSG văn hoá (trong đó có 5 giải nhì môn toán và môn địa lí môn Hóa học). Giải ba
thi Chỉ huy đội giỏi; 6 giải viết chữ đẹp cấp huyện trong đó có 1 giải nhất 1 giải
nhì, 2 giải ba.
Trường được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia và đón bằng trong tháng 11
năm 2015; thư viện nhà trường được đề nghị công nhận thư viện Tiên tiến, góp
phần quan trọng vào việc thực hiện thành công mục tiêu xây dựng trường chuẩn và

Khai thác sử dụng có hiệu quả thư viện góp phần quan trọng trong việc tự học,
tự bồi dưỡng trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, đổi mới phương thức dạy
học, đổi mới kiểm tra đánh giá cho cho giáo viên . Giúp GV làm tốt việc định
hướng nghề nghiệp cũng như giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh từ
đó các em tự tin vươn lên trong cuộc sống và có nhiều cơ hội thành công trong sự
nghiệp sau này. Khai thác hiệu quả thư viện giúp nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện trong nhà trường; góp phần thực hiện thắng lợi dự án mô hình trường học mới
Việt Nam đang triển khai trong nhà trường là minh chứng sống động nhất giúp cho
công tác tham mưu với lãnh đạo các cấp đạt hiệu quả cao. Xây dựng được lòng tin
của chính quyền địa phương, cha mẹ học sinh và nhân dân đối với nhà trường.
3.2. Kiến nghị:
19


Đối với UBND huyện : có nguồn kinh phí dành riêng cho công tác xây dựng
thư viện trường học. Tuyển cán bộ thư viện được đào tạo đúng chuyên ngành hoặc
hỗ trợ kinh phí để các trường, nhất là các trường đang xây dựng trường chuẩn hợp
đồng nhân viên để thực hiện tốt hơn nghiệp vụ thư viện.
Phòng Giáo dục &Đào Tạo giúp đỡ các nhà trường về chuyên môn nghiệp vụ;
tham mưu với UBND huyện hỗ trợ kinh phí cho các nhà trường mua sắm trang
thiết bị, sách cho thư viện.
Sở Giáo dục & Đào Tạo :Tổ chức tập huấn các chuyên đề, mở các cuộc thi nghiệp
vụ thư viện để khuyến khích cán bộ thư viện tích cực học tập, bồi dưỡng chuyên
môn nghiệp vụ ,hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của mình.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi rút ra trong quá trình chỉ đạo
tổ chức xây dựng thành công thư viện đạt tiên tiến ; khai thác sử dụng hiệu quả thư
viện trường đạt chuẩn quốc gia, rất mong nhận được sự đóng góp của đồng nghiệp,
sự giúp đỡ của các cấp quản lí để chúng tôi hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của mình.
Xin trân trọng cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ