Một số kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng thư viện nhà trường
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỈ ĐẠO
XÂY DỰNG THƯ VIỆN NHÀ TRƯỜNG
ĐẠT TIÊU CHUẨN THƯ VIỆN XUÂT SẮC
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
“Giáo dục là sự nghiệp cách mạng của quần chúng, giáo dục đào tạo vừa là mục
tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội”. Với quan điểm đó, Đảng và
Nhà nước ta đã xác định rõ giáo dục là “ quốc sách hàng đầu” ; “ đầu tư cho giáo
dục là đầu tư cho sự phát triển”. Chất lượng giáo dục toàn diện trở thành mục tiêu
cao nhất của các nhà trường trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay.
Lãnh tụ Lê –nin đã từng nói “Không có sách thì không có tri thức; Không có tri
thức thì không có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”.
Đối với các trường học, sách được xem là người thầy thứ hai, thư viện nhà
trường là nơi hội tụ khá đầy đủ những tinh hoa văn hóa của nhân loại, những tinh
hoa ấy rất cần thiết cho người thầy và học sinh trong quá trình dạy học, trong việc
nâng cao chất lượng giáo dục.
Xây dựng thư viện nhà trường theo tiêu chuẩn thư viện xuất sắc nhằm đảm bảo
phuc vụ việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực chất là quan điểm chỉ
đạo của BGD&ĐT, SGD&ĐT, PGD&ĐT đối với các nhà trường qua từng năm học.
Đối với trường tôi, xây dựng thư viện nhà trường theo tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
là một trong những mục tiêu phấn đấu quan trọng trong năm học 2014-2015 và
những năm tiếp theo nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức, vai trò, trách nhiệm của
nhân viên thư viện, thầy cô giáo, học sinh, nâng cao chất lượng hoạt động và phát
huy hiệu quả của thư viện trường học, nhất là đối với thư viện đạt tiêu chuẩn thư
viện xuất sắc.
Trên cơ sở quan điểm lãnh đạo của Đảng,Ủy ban thường vụ Quốc hội đã có
Pháp lệnh số 31/2000/PJ-UBTVQH10 ngày 28 tháng 12 năm 2000 về thư viện. Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Quyết định số 01/2003/QĐ-BGD&ĐT ngày
hiện có hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng này.
II. Điểm mới của sáng kiến:
Xây dựng thư viện trường THCS đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc vừa là một
nhiệm vụ mới vừa là mô hình hoạt động thư viện mới đối với các trường THCS
trong tỉnh Quảng Bình nói chung và huyện Lệ Thủy nói riêng. Trường tôi lần đầu
tiên được UBND huyện và Phòng GD&ĐT giao nhiệm vụ thực hiện xây dựng thư
viện nhà trường đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc trong năm học này, vì vậy, để đạt
được mục tiêu đó, bên cạnh một số giải pháp có tính chất chung, nhà trường cần có
những giải pháp riêng, mang tính đặc thù để tiến hành thực hiện lộ trình xây dựng
thư viện nhà trường đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc.
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Thực trạng địa phương, nhà trường, trước khi xây dựng thư viện nhà
trường đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc:
Trường tôi đóng trên địa bàn xã nghèo, cơ sở hạ tầng của xã nhà tuy vẫn còn
nhiều thiếu thốn song so với trước đây đã có sự phát triển đi lên, đời sống nhân dân
ngày càng được nâng cao, nhận thức về công tác giáo dục thế hệ trẻ trong phụ
huynh học sinh ngày càng chuyển biến tích cực, công tác xã hội hóa giáo dục ngày
càng tốt hơn. Đây là điều kiện tốt nhất để giáo dục địa phương nói chung và giáo
dục trường tôi nói riêng phát triển ổn định, vững chắc. Từ cơ sở vật chất ban đầu
chỉ có 4 phòng học và một văn phòng nhà trường, các phòng làm việc còn thiếu
thốn, sân chơi bãi tập, khuôn viên nhà trường chưa được quy hoạch, đến năm 2006,
Sáng kiến kinh nghiệm
2
Một số kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng thư viện nhà trường
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
trường đã có có sự thay đổi nhanh chóng về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học,
chất lượng đội ngũ, chất lượng giáo dục, hoạt động thư viện và đặc biệt là trường
đã phấn đấu để đạt được mục tiêu trường chuẩn quốc gia.
4. Tiêu chuẩn 4: Về tổ chức hoạt động:
Sáng kiến kinh nghiệm
3
Một số kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng thư viện nhà trường
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
Đạt tiêu chuẩn thư viện tiên tiến.
Chưa đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc, lý do:
- Tổ chức hoạt động thư viện chưa có nét nổi bật, mô hình hoạt động chưa thật
phong phú.
5. Tiêu chuẩn 5: Về quản lý thư viện:
Đạt tiêu chuẩn thư viện tiên tiến
Chưa đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc, lý do:
- Cơ sở vật chất còn thiếu nhiều theo tiêu chuẩn thư viện xuất sắc nên ảnh
hưởng đến công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động.
KẾT LUẬN CHUNG:
Đến thời điểm tháng 9 năm 2014, thư viện nhà trường đạt tiêu chuẩn thư viện
tiên tiến, chưa đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc.
IV. Các giải pháp thực hiện:
Trên cơ sở định hướng chỉ đạo của cấp trên, xuất phát từ tình hình thực tế của
nhà trường, là Hiệu trưởng, bản thân tôi đã suy nghĩ, trăn trở và tiến hành các giải
pháp để xây dựng thư viện trường THCS đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc trong
năm học 2014- 2015, những giải pháp đó là :
1. Giải pháp định hướng:
1.1 Định hướng về mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung xây dựng thư viện trường THCS
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc:
Có xác định được mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung nhiệm vụ trên, lãnh đạo nhà
trường mới lập được kế hoạch, lộ trình mang tính khả thi, mới có sự chỉ đạo, tổ
kết quả công việc. Kế hoạch, lộ trình càng cụ thể, rõ ràng bao nhiêu thì bước đi
càng chủ động, đúng hướng, kết quả càng vững chắc bấy nhiêu.
Từ mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung đã định hướng, nhà trường trực tiếp đưa
nhiệm vụ xây dựng thư viện xuất sắc vào kế hoạch năm học với lộ trình bắt đầu từ
đầu tháng 9 năm 2014 và phấn đấu hoàn thành kế hoạch vào tháng 3 năm 2015.
1.3 Định hướng về công tác chỉ đạo, tổ chức, triển khai thực hiện:
Công tác chỉ đạo, tổ chức, triển khai thực hiện là một trong những vấn đề quan
trọng nhất trong quy trình, nó định rõ con người và công việc phải tiến hành, định
rõ cách thức, biện pháp tổ chức triển khai thực hiện, định rõ những vấn đề cần điều
chỉnh, bổ sung, rút kinh nghiệm, vì vậy, phải có Ban chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ
xây dựng thư viện xuất sắc, định rõ trách nhiệm của từng người trong chỉ đạo và
triển khai thực hiện.
1.4 Định hướng về huy động các nguồn lực:
Nguồn lực chính là các yếu tố có tính quyết định đến sự thành công của công
việc, đồng thời là điều kiện, phương tiện để có khả năng thực thi nhiệm vụ một
cách có hiệu quả. Đối với một địa phương, nhà trường thuộc vùng kinh tế - xã hội
đặc biệt khó khăn càng phải định hướng rõ, cụ thể các nguồn lực cần huy động cho
nhiệm vụ xây dựng thư viện trường THCS đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc, các
nguồn lực đó là: Về nguồn lực con người gồm tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên và
học sinh toàn trường. Về nguồn lực tài chính, nhà trường xác định nội lực là chủ
yếu, song bên cạnh đó phải huy động nguồn lực từ công tác xã hội hóa, từ ngân
sách trên cấp và sự ủng hộ, chung tay của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và
học sinh toàn trường
2. Giải pháp tuyên truyền:
Là một địa phương thuộc vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, trình độ dân
trí còn thấp so với các vùng thuận lợi, nhận thức của một số cán bộ địa phương, của
quần chúng nhân dân, của phụ huynh về giáo dục còn nhiều hạn chế, địa bàn dân
cư sống rải rác, một số thôn cách xa trung tâm 5 km, hộ nghèo và cận nghèo chiếm
tỉ lệ tương đối cao, vì vậy vấn đề tuyên truyền về công tác xã hội hóa giáo dục, về
mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng thư viện trường THCS đạt tiêu chuẩn thư viện xuất
Tham mưu để có sự chỉ đạo đồng bộ, thống nhất từ quan điểm, nhận thức đến
hành động, việc làm
Tham mưu để có sự điều chỉnh, bổ sung kế hoạch thực hiện xây dựng thư
viện xuất sắc, đề xuất cụ thể những công việc cần tập trung chỉ đạo thực hiện.
Tham mưu dưới nhiều hình thức như thông qua hội nghị, làm việc trực tiếp
với lãnh đạo địa phương, lãnh đạo huyện và lãnh đạo các phòng ban cấp huyện,
lãnh đạo PGD&ĐT, cụ thể nhà trường đã tham mưu với lãnh đạo huyện và lãnh đạo
địa phương đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà thư viện hoàn thành và bàn giao trong
tháng 8 năm 2014, tham mưu để thống nhất huy động nguồn lực từ công tác xã hội
hóa giáo dục, tham mưu với lãnh đạo Phòng GD&ĐT để có sự chỉ đạo trực tiếp
công tác này.
4. Giải pháp xây dựng kế hoạch, lộ trình:
Việc xây dựng kế hoạch, lộ trình phải căn cứ vào thực trạng tình hình nhà
trường và địa phương, vừa mang tính cụ thể, khả thi, vừa mang tính ổn định lâu dài,
Sáng kiến kinh nghiệm
6
Một số kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng thư viện nhà trường
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
xác định những mục tiêu trọng tâm trong từng chuẩn, tập trung nguồn lực giải
quyết dứt điểm theo lộ trình các mục tiêu đó.
Xây dựng kế hoạch, lộ trình đề nó phù hợp tình hình thực tiễn. Xác định đúng
lộ trình, kế hoạch sẽ giúp nhà trường chủ động trong triển khai thực hiện, chủ động
trong công tác tham mưu, chủ động trong huy động nguồn lực và tất yếu sẽ có tính
khả thi cao.
Nắm vững yêu cầu và nội dung các tiêu chuẩn qui định đối với thư viện
trường THCS đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc, trên cơ sở tình hình thực tế của nhà
trường và địa phương, trong năm học 2014-2015 nhà trường đã từng bước xây
Một số kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng thư viện nhà trường
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
- Tiếp tục củng cố các tiêu chí đã đạt ở thế vững chắc.
- Tổ chức họp Hội đồng trường để huy động kinh phí hoạt động thường xuyên
cho xây dựng thư viện.
- Chỉ đạo mua 260 bản sách đợt 2, mua 02 máy tính và 01 màn hình 51 in.
- Tiếp tục tổ chức các hoạt động thư viện theo mô hình thư viện xuất sắc.
VII. Tháng 2 năm 2015:
- Tiếp tục củng cố các tiêu chí đã đạt ở thế vững chắc.
- Củ soát lại và hoàn chỉnh các tiêu chuẩn của thư viện xuất sắc.
- Tiếp tục tổ chức các hoạt động thư viện theo mô hình thư viện xuất sắc.
VIII. Tháng 3 năm 2015:
- Tiếp tục củng cố các tiêu chí đã đạt ở thế vững chắc.
- Tự kiểm tra, đánh giá kết quả xây dựng thư viện theo các tiêu chuẩn của thư
viện xuất sắc.
- Làm tờ trình đề nghị SGD&ĐT kiểm tra kết quả xây dựng thư viện xuất sắc.
- Tiếp tục tổ chức các hoạt động thư viện theo mô hình thư viện xuất sắc.
IX. Tháng 4 năm 2015:
- Tiếp tục củng cố các tiêu chí đã đạt ở thế vững chắc.
- Tiếp tục chỉ đạo tổ chức các hoạt động thư viện theo mô hình thư viện xuất
sắc.
- Đón đoàn kiểm tra của SGD&ĐT về thư viện.
5. Giải pháp huy động nguồn lực:
Nguồn lực có tính quyết định đến sự thành công của công việc, đồng thời là
điều kiện, phương tiện để có khả năng thực thi nhiệm vụ một cách có hiệu quả. Đối
với một địa phương, nhà trường thuộc vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn càng
phải định hướng rõ, cụ thể các nguồn lực cần huy động cho nhiệm vụ xây dựng thư
viện nhà trường đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc.
Huy động nguồn lực trước hết phải xác định rõ phát huy sức mạnh nội lực là
chủ yếu bằng việc phát huy có hiệu quả các nguồn lực hiện có của nhà trường, địa
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc. Công tác tuyên truyền cần được tiến hành sâu
rộng, thường xuyên, kiên trì, kết hợp tuyên truyền với vận động, giải thích, nêu
gương.
Chỉ đạo trong công tác triển khai thực hiện, phải dựa trên kế hoạch, lộ trình để
định rõ từng nội dung, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên trong Ban chỉ
đạo, chỉ đạo dứt điểm từng giai đoạn, từng nội dung công việc, kiểm tra tiến độ
thực hiện và điều chỉnh, bổ sung kế hoạch, cụ thể: Nhà trường đã thành lập Ban chỉ
đạo, phân công đồng chí Hiệu trưởng chỉ đạo chung, đồng chí Phó Hiệu trưởng trực
tiếp chỉ đạo công tác thư viện trường học, các tổ trưởng là thành viên Ban chỉ đạo,
nhân viên thư viện là người trực tiếp thực hiện hoạt động. Hàng tháng, các thành
viên trong Ban chỉ đạo tổ chức họp, củ soát lại tiến trình công việc và định rõ công
việc tiếp nối cho tháng sau.
Chỉ đạo nhân viên thư viện tham quan, tìm hiểu hoạt động của một số thư viện
trường THCS trên địa bàn huyện Lệ Thủy và tỉnh Quảng Bình và căn cứ vào tình
hình thực tiễn của nhà trường để tổ chức các hoạt động thư viện theo mô hình thư
viện xuất sắc như huy động tổ cộng tác viên thư viện đưa sách, báo về tận các lớp
học, tổ chức cho học sinh đọc sách báo qua hoạt động 15 phút đầu buổi, trong tiết
sinh hoạt chi đội, tổ chức giới thiệu sách theo chủ điểm hàng tháng và giới thiệu
Sáng kiến kinh nghiệm
9
Một số kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng thư viện nhà trường
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
sách mới do lãnh đạo, nhân viên thư viện và giáo viên tổ Văn thực hiện, tổ chức
viết bài cảm tưởng sau khi đọc một quyển sách, tổ chức thi kể chuyện theo sách về
Bác Hồ trong học sinh, tổ chức dựng vi ô clip giới thiệu về thư viện nhà trường,
giới thiệu các cuộc thi kể chuyện theo sách, truy cập thông tin bổ ích qua mạng
Intene.
viện trường THCS đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc, đó là:
Sáng kiến kinh nghiệm
10
Một số kinh nghiệm chỉ đạo xây dựng thư viện nhà trường
đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc
1/ Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động trong tất cả mọi lực lượng, huy động tối
đa mọi lực lượng tham gia.
2/ Làm tố công tác xã hội hóa giáo dục, tạo sự đồng thuận trong các cấp ủy Đảng,
chính quyền, các đoàn thể địa phương.
3/ Biết phát huy nội lực là chính, đồng thời tranh thủ sự góp sức của mọi lực lượng
bên ngoài trong quá trình huy động các nguồn lực.
4/ Tích cực, có kế hoạch cụ thể trong công tác tham mưu với lãnh đạo địa phương,
UBND huyện và các phòng ban cấp huyện đối với những vấn đề nhà trường không
thể giải quyết được.
5/ Lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương, nhà trường phải thống nhất trong tư
tưởng và hành động, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách
nhiệm trước nhiệm vụ, trọng trách của mỗi người.
6/ Phải xuất phát từ thực tiễn của địa phương, nhà trường để có kế hoạch, lộ trình,
bước đi, giải pháp phù hợp, có tính khả thi và đem lại hiệu quả cao nhất.
C. KẾT LUẬN
I. Ý nghĩa, phạm vi áp dụng của sáng kiến
Xây dựng thư viện trường THCS đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc là một
trong những mục tiêu quan trọng của ngành giáo dục. Đối với nhà trường, đây là
một nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vinh dự, nó đòi hỏi phải có sự đồng lòng, đồng
sức, sự nổ lực phấn đấu, huy động nhiều nguồn lực, nhiều lực lượng tham gia, cần
có sự chỉ đạo chặt chẽ thường xuyên của các cấp uỷ Đảng và chính quyền đoàn thể
ở địa phương, của Phòng Giáo dục- đào tạo. Công tác tham mưu đòi hỏi phải hết
Thủy nói riêng và tỉnh Quảng Bình nói chung.
Những vấn đề bản thân tôi trình bày trong phạm vi đề tài này chắc chắn
không thể tránh khỏi những hạn chế, song nó đã phần nào đem lại kết quả thực hiện
nhiệm vụ xây dựng thư viện trường đạt tiêu chuẩn thư viện xuất sắc, đồng thời cho
bản thân tôi những kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo nhà trường thực hiện
nhiệm vụ năm học nói chung và thực hiện nhiệm vụ xây dựng thư viện trường đạt
tiêu chuẩn thư viện xuất nói riêng, bản thân tôi rất mong muốn sự góp ý chân thành
của đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
............................................................................................................................
Sáng kiến kinh nghiệm
12
Sáng kiến kinh nghiệm
==============================================================
§Æng §×nh Thanh - Trường THCS Sen Thñy - 13 -