CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: ……………………………
I. Tên sáng kiến: “Giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt Tổ chuyên môn”.
II. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lí giáo dục tiểu học.
III. Mô tả bản chất của sáng kiến:
1. Tình trạng giải pháp đã biết: Mô tả ngắn gọn giải pháp đã biết; ưu khuyết điểm
của giải pháp đã, đang được áp dụng tại đơn vị.
Năm học 2015-2016, trường được chia làm 5 tổ khối chuyên môn từ khối 1 đến
khối 5. Việc sinh hoạt chuyên môn của các tổ có những thuận lợi và khó khăn như:
Các tổ đều học chung một buổi (tổ khối 1,2,3 học buổi sáng, tổ khối 4,5 học buổi
chiều) nên thuận tiện trong sinh hoạt chuyên môn, không có tổ khối ghép. Trình độ chuẩn
của của các giáo viên trong tổ tương đối đồng đều, đa số giáo viên dạy lớp đều đạt chuẩn
và trên chuẩn. Tổ trưởng nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao.
Đội ngũ giáo viên hầu hết xuất phát từ trung học sư phạm (học tại chức từ xa để
nâng chuẩn). Trường tổ chức học sinh khối 1,2,3 học hai buổi/ngày nên sinh hoạt chuyên
môn chỉ có ngày thứ bảy.
Trong các năm qua tổ chuyên môn sinh hoạt vẫn còn mang tính hình thức và biểu
hiện những khiếm khuyết, còn hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ như:
- Tổ khối trưởng chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc quản lí và tổ chức sinh hoạt
tổ, chưa xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm của tổ chuyên môn trong nhà trường.
- Có xây dựng kế hoạch chuyên môn năm, tháng tuần nhưng kế hoạch chưa thể
hiện tính chiều sâu, chưa đề ra biện pháp, cách thức phù hợp với thực trạng của tổ mà chỉ
bám vào kế hoạch chung của trường.
- Nội dung sinh hoạt rất ngắn gọn, chưa đưa ra những giải pháp khắc phục những
mặt hạn chế của tổ đã thực hiện trong hai tuần trước, tháng trước.
- Nhận thức về sinh hoạt tổ chuyên môn chưa cao, chỉ giải quyết theo chỉ đạo
chung của nhà trường, giờ sinh hoạt chuyên môn chưa bật ra được những vấn đề trọng
tâm, các thành viên trong tổ chưa phát huy hết năng lực sở trường của mình và tập thể.


2.3.1. Bồi dưỡng cho tổ trưởng chuyên môn:

-2-


Tổ chuyên môn là một bộ phận chuyên môn giúp ban giám hiệu nhà trường điều
hành và tổ chức thực hiện các hoạt động sư phạm và nghiệp vụ chuyên môn. Tính chất
hoạt động chủ yếu của tổ là chuyên sâu về nghiệp vụ sư phạm, thể hiện sự tích tụ cao về
chuyên môn. Tổ trưởng chuyên môn có thể xem như là một hiệu phó chuyên môn thu nhỏ
trong phạm vi một khối. Vì vậy, tổ trưởng phải giỏi về chuyên môn và quản lí nhân sự:
hiểu biết nhiều về chuyên môn, biết tập hợp giáo viên, biết quản lí giáo viên trong tổ thực
hiện nhiệm vụ được giao; phải biết suy nghĩ cùng ban giám hiệu quản lí việc giảng dạy và
học tập. Vì vậy việc bồi dưỡng năng lực tổ chức, chỉ đạo chuyên môn cho tổ trưởng là rất
cần thiết.
Nội dung bồi dưỡng là các công văn, thông tư, … chỉ đạo về công tác chuyên môn,
bồi dưỡng về kiến thức, kĩ năng xây dựng nghiệp vụ kiểm tra: kiểm tra hồ sơ sổ sách, việc
thực hiện chương trình, thời khóa biểu, việc giờ giấc giảng dạy, kiểm tra hiệu quả chất
lượng giáo dục của học sinh, tham gia kiểm tra toàn diện theo sự điều động của hiệu
trưởng nhà trường.
Bồi dưỡng những kĩ năng tổ chức, sắp xếp nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cho
cả năm học, cho từng buổi cụ thể. Bồi dưỡng năng lực tổ chức, điều hành một buổi sinh
hoạt chuyên môn, tổ chức một chuyên đề, một cuộc thi trong tổ; một số kĩ năng ra đề
kiểm tra cho học sinh trong các đợt kiểm tra định kì; phân công nhiệm vụ cho các thành
viên trong tổ đúng người, đúng việc; kiểm tra, đôn đốc để điều chỉnh và giúp đỡ giáo viên
một cách kịp thời.
2.3.2. Chỉ đạo tổ xây dựng kế hoạch hoạt động: (kế hoạch hóa công tác) đây là
giải pháp trọng tâm:
Yêu cầu tổ trưởng khi xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn (năm, tháng, tuần) phải
dựa trên cơ sở cụ thể hóa kế hoạch năm học, kế hoạch kiểm tra nội bộ, kế hoạch chuyên
môn nhà trường. Khi xây dựng cần căn cứ vào điều kiện thực tiễn về đội ngũ giáo viên,

- Nghiên cứu nắm vững đặc điểm tình hình của tổ như:
+ Về tình hình nhân sự (biên chế) của tổ: đủ, thiếu, tình hình sức khoẻ, hoàn cảnh
gia đình, năng lực chuyên môn, cá tính, các môn năng khiếu… để phân công những công
việc của tổ một cách hợp lí.
+ Tình hình về học sinh: chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh ở năm học
liền trước và tình hình hiện tại. Nắm chắc các học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh
đặc biệt, học sinh khuyết tật…
- Nghiên cứu các mục tiêu và đề ra các giải pháp cần thiết.
Bước 2. Xử lí thông tin, xây dựng dự thảo kế hoạch:

-4-


- Xử lý các thông tin nêu trên (Chắc lọc những thông tin liên quan đến tổ).
- Căn cứ vào đề cương hoặc hướng dẫn của trường, của ngành, tổ trưởng xây dựng
dự thảo kế hoạch. Khi xây dựng dự thảo kế hoạch tổ trưởng cần chọn lọc những nội dung
nào phù hợp với tổ thì xây dựng, nội dung không phù hợp bỏ ra và nếu đề cương không
có nêu nội dung mà tổ có yêu cầu đưa vào kế hoạch thì bổ sung sao cho hợp lí.
- Thông báo dự thảo kế hoạch đến từng thành viên trong tổ và gởi cho Ban giám
hiệu xem xét góp ý kiến.
Bước 3. Triển khai kế hoạch
- Trong buổi sinh hoạt tổ đầu tiên, tổ trưởng thông qua dự thảo kế hoạch.
- Các thành viên trong tổ trao đổi, bổ sung và đi đến thống nhất thành kế hoạch
chính thức của tổ (Nghị quyết những vấn đề cần biểu quyết - nếu có).
- Trình Hiệu trưởng duyệt
- Triển khai thực hiện và theo dõi việc thực hiện kế hoạch:
Bước 4. Điều chỉnh, bổ sung kế hoạch
- Kế hoạch sau khi đã thông qua và thống nhất của tổ và Ban giám hiệu duyệt, về
nguyên tắc kế hoạch này được tổ chức thực hiện suốt năm, tháng, tuần. Tuy nhiên trong
quá trình thực hiện vẫn thường xảy ra nhiều vấn đề, nội dung cần phải được điều chỉnh,

Tổ trưởng phải dành nhiều thời gian cho những vấn đề vướng mắc trong quá trình
thực hiện nhiệm vụ của giáo viên. Chú trọng đến kĩ năng tổ chức giờ dạy, phối hợp các
phương pháp và hình thức tổ chức dạy học nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động
và phát huy được khả năng sáng tạo của mỗi học sinh.
Tổ trưởng chủ động thiết kế nội dung sinh hoạt chuyên môn thông qua ban giám
hiệu duyệt trước, để được tư vấn về nội dung đảm bảo sát với kế hoạch nhà trường.
2.3.3.3. Một số nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn:
Nội dung 1: Thảo luận để nắm vững các công văn chỉ đạo của cấp trên: Thông tư
30 của BGD-ĐT về việc đánh giá xếp loại học sinh tiểu học; tài liệu chuẩn kiến thức, kĩ
năng; Công văn 5842/BGD-ĐT-VP ngày 01/9/2011 về việc Hướng dẫn điều chỉnh nội
dung các môn học cấp tiểu học;….Thảo luận tìm biện pháp có hiệu quả để phụ đạo học
sinh yếu đạt chuẩn, bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu, sử dụng thiết bị dạy
học, tìm giải pháp giúp học sinh có động cơ học tập tốt,…
Nội dung 2: Rút kinh nghiệm các tiết dạy đã dự giờ ở 2 tuần trước. Nghiên cứu
thảo luận một số tiết dạy khó, lựa chọn những nội dung để thay thế cho phù hợp với tình
hình thực tế của khối (lớp) theo tinh thần của công văn 5842.

-6-


Nội dung 3: Tổ chức chuyên đề, thảo luận rút kinh nghiệm một cách tỉ mỉ từ lí
luận phương pháp dạy học đến điều kiện trang thiết bị dạy học, tình hình thực tế của học
sinh trong tổ, giúp giáo viên có kĩ năng phân tích giờ dạy qua đó nâng cao tay nghề của
giáo viên. Thời gian còn lại bồi dưỡng kiến thức lịch lử, văn hóa,….
Cách tiến hành buổi sinh hoạt chuyên đề:
- Tổ trưởng tập trung các thành viên tham dự, nêu lí do, mục đích, nội dung chuyên đề.
- Người báo cáo trình bày nội dung chuyên đề bằng văn bản.
- Dự giờ minh họa.
- Rút kinh nghiệm cho báo cáo và giờ dạy minh họa.
- Thống nhất những nội dung áp dụng vào công tác giảng dạy (những nội dung ở

cố mở rộng.
+ Hệ thống bài tập nào (mục nào) phục vụ cho kiến thức đó.
+ Lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động, mục đích chọn; tổ chức
các bước trong từng hoạt động
+ Nhận xét khả năng bao quát các đối tượng học sinh, hiệu quả.
- Đồng nghiệp nhận xét: Giáo viên trung bình nhận xét, giáo viên giỏi nhận xét, tổ
trưởng chuyên môn nhận xét.
- Ban giám hiệu nhận xét, kết luận (nếu có dự)
Phần thứ hai: Các giáo viên cùng khối nghiên cứu, thảo luận dạy theo chuẩn kiến
thức, kĩ năng kết hợp với công văn 5842 đối với các tiết dạy ở hai tuần tới,…
2.3.5. Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn:
Ban giám hiệu nhà trường luân phiên nhau tham gia sinh hoạt cùng với tổ chuyên
môn. Khi tham gia đóng vai trò là thành viên chứ không phải là cán bộ quản lí đến giám
sát để tạo không khí bình đẳng, dân chủ, thân thiện, trong buổi sinh hoạt, không áp đặt ý
kiến của mình, không đánh giá ý kiến của người khác, lắng nghe ý kiến của mọi thành
viên với thái độ trân trọng. Trong quá trình dự sinh hoạt, Ban giám hiệu ghi chép các
nội dung chính hoặc những vấn đề mà giáo viên còn vướng mắc.
Từ những thông tin thu thập được sau mỗi lần dự sinh hoạt cùng các tổ, Ban giám
hiệu chỉ đạo, góp ý kiến cho tổ trưởng cần bổ sung những nội dung nào giáo viên còn hạn
chế, phát huy thế mạnh, năng lực sở trường của giáo viên nào có thể nghiên cứu sâu hơn.
Trong các cuộc họp chuyên môn hàng tháng, Bna giám hiệu điều đánh giá hoạt
động chuyên môn của các tổ chuyên môn. Đánh giá những việc làm được và những việc
làm chưa được, đánh giá giữa các tổ. Những việc làm đó có tác dụng điều chỉnh và bổ

-8-


sung kế hoạch tổ chuyên môn và việc sinh hoạt chuyên môn có chất lượng, có hiệu quả
thiết thực. Tuyên dương đối với những cá nhân có nhiều đóng góp trong sinh hoạt tổ.
2.3.6. Thường xuyên kiểm tra hoạt động của tổ và hướng dẫn tổ lập hồ sơ, sổ


lượng học sinh tăng dần từ chất lượng đại trà đến chất lượng các phong trào góp phần tốt
vào việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị nhà trường.

-10-