0PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỎ CÀY NAM
TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN MỎ CÀY

SÁNG KIẾN
Đề tài:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
HOẠT ĐỘNG CÁC TỔ CHUYÊN MÔN Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC

Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Giáo dục Tiểu học
Họ và tên người thực hiện: Nguyễn Thành Uyên
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Sinh hoạt tổ chuyên môn: Tổ khối 5

Mỏ Cày Nam, tháng 03/2012

1


PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài:
- Năm học 2011 – 2012 được xác định là năm học thực hiện chủ đề “Năm học tiếp
tục thực hiện đổi mới quản lí và nâng cao chất lượng giáo dục”, thực hiện chỉ thị
03-CT/TW về tiếp tục đẩy mạnh việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh”, tiếp tục thực hiện chỉ thị 40/2008/CT-BGD&ĐT và KH số 307/KHBGD&ĐT ngày 22/07/2009 của Bộ trưởng BGD&ĐT về việc phát động và triển khai
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”,... Cũng như
các trường bạn, Trường Tiểu học Thị trấn Mỏ Cày đã không ngừng phấn đấu nhằm
nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường và làm nền tảng được UBND tỉnh
Bến Tre, Sở Giáo dục và Đào tạo Bến Tre công nhận lại Trường đạt chuẩn quốc gia
mức độ 1.

động vẫn còn mang nặng tính hình thức, thiếu sự đa dạng về tổ chức và phong phú về
nội dung, chưa tạo một một không khí sôi nổi, tích cực hợp tác. Tổ trưởng chưa phát
huy hết vai trò trách nhiệm của mình trong việc điều động tổ, các thành viên trong tổ
chưa mạnh dạn trao đổi ý kiến dẫn đến chỉ có sự trao đổi một chiều. Chính vì vậy
chưa khuyến khích và lôi cuốn giáo viên vào hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn. Việc
này ảnh hưởng ít nhiều đến chất lượng dạy và học ở nhà trường.
- Với tình hình thực tế và các lí do trên, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số
biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động các tổ chuyên môn ở trường Tiểu học”.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
- Trong phạm vi nghiên cứu đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số biện pháp chỉ
đạo hoạt động tổ chuyên môn năm học 2011-2012 của Trường Tiểu học Thị trấn Mỏ
Cày được tổng hợp từ việc nghiên cứu, theo dõi, ghi nhận lại hoạt động của các tổ
trưởng tổ chuyên môn và các hoạt động của tổ chuyên môn.
IV. Mục đích nghiên cứu:
- Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và làm cơ sở vững chắc cho những năm học
tiếp theo.
3


- Thông qua hoạt động tổ chuyên môn sẽ góp phần bồi dưỡng tay nghề của giáo
viên, phát hiện những nhân tố tích cực đào tạo đội ngũ kế thừa công tác cho nhà
trường.
- Mặt khác giúp người tổ trưởng có kĩ năng tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn linh
hoạt và sáng tạo, người cán bộ quản lí có được kinh nghiệm bổ ích phục vụ cho nhiệm
vụ quản lí chuyên môn của mình.
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
- Kinh nghiệm về quản lý thông qua những hoạt động của các tổ chuyên môn là
những tư liệu mang tính tác nghiệp đối với người quản lý, điều hành nhà trường.
- Kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn, cùng những hoạt động đa dạng của nó sẽ


LỚP 2

PHÓ HIỆU TRƯỞNG 2

LỚP 3

CÁC TỔ
CHUYÊN
MÔN

Khối lớp 1, 2, 3

LỚP 4

LỚP
5
Khối lớp 4, 5

- Mỗi thành viên trong tổ chuyên môn đều có những đặc điểm riêng khác nhau
( phẩm chất đạo đức, năng lực sư phạm,... ) nhưng họ đều có chung một mục tiêu giáo
dục đó là hoạt động dạy và học. Đồng thời mỗi học sinh đều trực tiếp nhận sự giáo
dục của từng giáo viên và tập thể của giáo viên; chính vì vậy kết quả giáo dục học
5


sinh không những tuỳ thuộc tinh thần trách nhiệm và năng lực của từng giáo viên mà
còn tuỳ thuộc vào sự phối hợp giáo dục của tập thể giáo viên.
- Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động không thể thiếu trong hoạt động của
nhà trường, là điều kiện để các thành viên trong tổ tháo gỡ những khó khăn trong quá

GVDG

đẳng

Tỉnh

Huyện

Trường

Khối 1

9

2

7

3

3

5

Khối 2

9

3


2

4

7

Khối 5

8

6

2

1

2

7

Tổng

44

21

23

8


III. Các biện pháp để nâng cao hiệu quả sinh hoạt các tổ chuyên môn:
1. Công tác tổ chức các tổ chuyên môn:
- Tham mưu tốt cùng với Hiệu trưởng và các tổ chức của nhà trường để giới
thiệu, đề bạt Tổ trưởng chuyên môn vào dịp phân công đầu năm. Bên cạnh đó cũng
7


cần xem xét lại các tổ trưởng thiếu năng lực điều động tổ hoạt động để thay thế cũng
là việc rất cần thiết.
- Tổ trưởng chuyên môn phải là người:
+ Có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn,
có uy tín với đồng nghiệp, với học sinh. Đặc biệt phải là giáo viên dạy giỏi được công
nhận qua các kỳ thi tay nghề cấp huyện, tỉnh.
+ Có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết
trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử.
+ Định hướng các hoạt động của tổ, có khả năng tư vấn về chuyên môn, tạo
điều kiện để các thành viên trong tổ trao đổi kinh nghiệm, phấn đấu cho sự nghiệp
giáo dục chung.
- Dựa vào số lượng giáo viên của tổ mà cơ cấu từ 1 đến 2 tổ phó theo qui định
của Điều lệ. Nhiệm vụ của tổ phó là hỗ trợ tổ trưởng trong điều hành tổ mình, ghi nội
dung các cuộc họp tổ một cách đầy đủ và chính xác thông qua Sổ biên bản họp tổ.
2. Qui định chế độ làm việc, hồ sơ tổ chuyên môn, hồ sơ cá nhân, chỉ tiêu
công việc:
- Tổ chuyên môn họp ít nhất 2 lần/tháng (trừ trường hợp đột xuất có thể tổ chức
thêm):
Lần 1: Khoảng tuần 1 của tháng.
Lần 2: Khoảng tuần thứ 3 của tháng.
 Thời gian họp tối thiểu 3 giờ.
- Hồ sơ tổ gồm có:
+ Sổ chương trình hóa

hình thức thì bộ phận quản lí chuyên môn nhà trường cần tổ chức một buổi họp với
các tổ trưởng chuyên môn nhằm sinh hoạt cách thức xây dựng các kế hoạch chuyên
môn được cụ thể hoá từ kế hoạch của bộ phận chuyên trường, đặc biệt là thực hiện
biểu mẫu từ bộ phận chuyên môn của Phòng giáo dục tránh trường hợp chỉnh sửa,

9


làm lại về sau. Sau đó Tổ trưởng sinh hoạt thêm đến các tổ viên cách thức thực hiện
lập kế hoạch chuyên môn của mỗi cá nhân.
- Ở cuộc họp này thành phần gồm Ban giám hiệu và các tổ trưởng chuyên môn.
Bộ phận chuyên môn sẽ đưa ra các nội dung cần thực hiện theo biểu mẫu, cụ thể:
* Kế hoạch chuyên môn của tổ:
KẾ HOẠCH
Chuyên môn của tổ năm học 201..-201...
Căn cứ.........kế hoạch chuyên môn của trường....;
Căn cứ vào kết quả đạt được ...năm học trước;
Căn cứ vào tình hình thực tế của tổ.......,
I. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH
1. Thuận lợi
2. Khó khăn
II. NỘI DUNG THỰC HIỆN
1. Công tác chính trị tư tưởng
2. Công tác chuyên môn
3. Công tác chủ nhiệm
4. Công tác khác
5. Hệ thống chỉ tiêu phấn đấu (Hoạt động dạy và học, các hoạt động khác...)
III. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
* Kế hoạch chuyên môn của cá nhân:
KẾ HOẠCH

đúng đắn hơn từ đó phát huy những ưu điểm cũng như có những biện pháp khắc phục
hạn chế một cách hữu hiệu. Để thực hiện tốt việc rút kinh nghiệm này người Tổ
trưởng cần phải có một cách nhìn bao quát, quan tâm đến đồng nghiệp và học sinh
trong tổ, cần đặt ra một số câu hỏi sau:
a) Công tác tư tưởng chính trị. Tư tưởng của đồng nghiệp như thế nào? có
an tâm công tác chưa? nội bộ trong tổ có thật sự đoàn kết thống nhất hay còn có cá
nhân nào chưa thực sự được hài lòng? tình hình học sinh trong tổ khối như thế nào?.
11


b) Công tác chuyên môn: Tổ đã thực hiện đúng chương trình? thực hiện việc
dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng? tiến độ ghi điểm? thực hiện việc điều chỉnh và
các nội dung lồng ghép? thao giảng, dự giờ theo kế hoạch? ưu điểm và hạn chế qua
các tiết dự? việc sử dụng ĐDDH cung cấp và tự làm có diễn ra đều đặn? hồ sơ cá
nhân có được bổ sung kịp thời chưa?…
c) Công tác chủ nhiệm: Có quan tâm đến các đối tượng học sinh nhất là học
sinh khó khăn, học sinh chậm tiến? nề nếp ở các lớp? học sinh có ý thức giữ gìn vệ
sinh, có các thói quen tốt? giáo viên có quản lí học sinh trong từng buổi học?...
d) Công tác khác: Tham gia các hoạt động phong trào của trường? thực hiện
việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu dự thi các cấp?....
* Phần thứ hai: Kế hoạch tháng tới.
- Yêu cầu: Kế hoạch của tổ phải cụ thể hoá và bám sát theo kế hoạch của bộ phận
chuyên môn nhà trường. Việc xây dựng kế hoạch đòi hỏi người tổ trưởng phải có sự
hoạch định những công việc mà tổ sẽ thực hiện trong thời gian tới, kế hoạch càng cụ
thể thì việc thực hiện càng dễ dàng hơn.
Nội dung của kế hoạch tháng gồm các phần: (tương ứng với các phần của rút
kinh nghiệm)
a) Công tác tư tưởng chính trị.
b) Công tác chuyên môn.
c) Công tác chủ nhiệm.

+ Một số nội dung điều chỉnh theo công văn 5842 & 1310: những nội dung bỏ,
nội dung thay thế…
+ Công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu & phụ đạo học sinh yếu…
+ Thực hiện đúng tiến độ ghi điểm vào sổ theo dõi nhận xét đánh giá và ghi điểm
vào chương trình VNPT School. Xây dựng nề nếp lớp, tăng cường công tác giáo dục
học sinh…
- Sự có mặt của bộ phận chuyên môn trong sinh hoạt của tổ chuyên môn còn góp
phần nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ.
13


- Thông qua dự họp cùng Tổ chuyên môn, bộ phận chuyên môn có sự gần gũi
hơn với đồng nghiệp ở trường, thấu hiểu và lắng nghe những vấn đề mà các đồng
nghiệp cần…Qua đó có thể đánh giá được hoạt động của tổ chuyên môn, những cá
nhân tích cực của tổ để có thể đề xuất khen thưởng.
 Lưu ý: Khi tiến hành họp Tổ chuyên môn, Tổ trưởng vừa đóng vai là người tổ
chức, điều động, dẫn chương trình vừa lắng nghe, tranh thủ nhiều ý kiến các thành
viên trong tổ, tạo một không khí tích cực, một tinh thần trách nhiệm của các thành
viên. Sự thành công của buổi họp sẽ tác động ít nhiều đến hoạt động dạy và học của tổ
mình. Do đó, Tổ trưởng cũng là người hỗ trợ cùng BGH nhà trường quản lí tổ, xây
dựng khối đoàn kết nội bộ…
5- Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong tổ:
- Mối quan hệ giữa các thành viên trong tổ có tốt hay không là do khả năng
lãnh đạo, tổ chức hoạt động của người Tổ trưởng. Do đó, việc chọn Tổ trưởng cho
một tổ chuyên môn không phải là dễ đối với những người làm công tác quản lý.
- Để xây dựng mối quan hệ tốt giữa các thành viên trong tổ thì Tổ trưởng là
người tích cực đi đầu, xung phong gương mẫu trong mọi hoạt động, nhiệt tình, kiên
quyết, chịu trách nhiệm với công việc, am hiểu công việc đồng thời có nhiều đóng
góp tích cực trong việc xây dựng tập thể vững mạnh. Là người bạn, người đồng chí
chân thành, sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp... Điều cốt lỏi là biết động viên tinh thần,

trưởng chuyên môn lên lịch dự giờ đột xuất một số giáo viên để nắm tình hình. Việc
làm này đã giúp giáo viên tự giác, tích cực hơn rất nhiều trong hoạt động dự giờ. Qua
đó bộ phận chuyên môn có thể đánh giá đúng thực chất tay nghề của giáo viên, đồng
thời cũng nắm được tình hình học tập của học sinh một cách chính xác, từ đó có
những cải tiến kịp thời trong quản lý dạy và học.
7- Tổ chuyên môn thực hiện kế hoạch bồi dưỡng học sinh năng khiếu & phụ
đạo học sinh yếu:
- Bồi dưỡng học sinh năng khiếu & phụ đạo học sinh yếu là hoạt động nhằm
khẳng định chất lượng dạy học của nhà trường. Việc bồi dưỡng và phụ đạo học sinh
15


phải luôn được chú trọng và duy trì xuyên suốt trong năm học. Kế hoạch bồi dưỡng
và phụ đạo cần phải được cụ thể hoá từ kế hoạch của bộ phận chuyên môn sao cho
phù hợp với tình hình thực tế của tổ và của cá nhân. Đối với các lớp học 1 buổi thì
thời gian bồi dưỡng ít nhất là 1 tiết/tuần và phụ đạo 1 tiết/tuần. Các lớp 2 buổi/ngày:
thời gian bồi dưỡng là 2 tiết/tuần và phụ đạo 2 tiết/tuần.
- Để công tác bồi dưỡng và phụ đạo học sinh thật sự có hiệu quả thì trong họp tổ
chuyên môn, các thành viên cùng nhau trao đổi cách tiến hành, biện pháp thực hiện để
cùng nắm tình hình và trao đổi kinh nghiệm với nhau.
. Bồi dưỡng: giáo viên chủ nhiệm kết hợp với giáo viên bộ môn phát hiện năng
khiếu các em qua các giờ học trên lớp, phát huy năng khiếu sở trường cho các em,
tranh thủ thời gian lồng vào các giờ học (câu hỏi, bài tập khó). Cuối giờ giáo viên cho
thêm bài tập nâng cao để các em về nhà làm thêm, ngoài ra có thể tổ chức bồi dưỡng
vào ngày thứ 7 (Tin học, Viết đúng viết đẹp, Olympic Tiếng Anh…)
. Phụ đạo: các lớp rà soát lại đối tượng học sinh lớp mình lập danh sách những
em tiếp thu bài chậm, học yếu. Quan tâm những em này nhiều hơn trong từng tiết dạy
kết hợp với các biện pháp hỗ trợ như thành lập đôi bạn cùng tiến, tăng cường việc
truy bài đầu giờ,…theo dõi tình hình phụ đạo học sinh yếu để thấy sự tiến bộ của các
em hoặc cần có sự phối hợp từ phụ huynh học sinh. Tổ trưởng chuyên môn cần tổng

nhất, lứa tuổi 4,5 đạt giải nhất...
- 100 % học sinh thực hiện đủ 5 nhiệm vụ của người HS, có đạo đức tác phong
tốt, có tinh thần thái độ học tập đúng đắn và phương pháp tự học ở lớp cũng như ở
nhà. Nhờ các buổi họp tổ khối chuyên môn các giáo viên đã thảo luận, tìm ra phương
pháp, những điểm cần lưu ý khi dạy phân môn, tiết cụ thể trong từng bài trong tuần
mà chất lượng giảng dạy, học tập của trường đã tiến bộ hơn.
- Chất lượng học tập ở 2 môn Toán và Tiếng Việt có nâng lên so với đầu năm, cụ
thể như sau:
Khối
lớp

Sĩ số

Khảo sát đầu năm

Kết quả cuối HKI

TIẾNG VIỆT

TIẾNG VIỆT
17


GIỎI
Khối 1
Khối 2

212
243


119

12
23.1

57
49.0

80

(1097)

GIỎI
145

KHÁ
45

20.1
27

250
48,1

8.9

13.4
122

12.8


1,9

7.4
71

11.5

8.0

55.5

27.6
32.6

3.6
8

19.3

8.4
190

23.3

7.0
8

17


76

138

TB
14

22.8

39.9

20.5

14.4
101

25.2

8,6

19

62

67

15

38.1



6

13.2

30.4

487

7.5
9

63

81

4

23.6

80.6

94

0.5

TOÁN

16


9.0
22

41

1.9
2

27.2

51.8
144

9.5
22

85

6.0
4

22.3

63.0

YẾU
13

6.5
20

45

65

140

29

23.5

35.7

424

5.7
38

79

84

10

(217)

Khối 2

Khối 5

YẾU

- Muốn nâng cao chất lượng dạy và học, người làm công tác quản lý cần chú ý
đến hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn, phải biết nắm bắt và sử dụng những thông
tin từ tổ chuyên môn để có những quyết định chính xác, hữu hiệu trong mọi công
việc, phải có năng lực phân tích, tổng hợp, khái quát vấn đề đúc kết thành quyết định
18


chuyên môn phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị. Trên cơ sở đó mới có khả năng
áp dụng đầy đủ những biện pháp theo chức năng: xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ
đạo, kiểm tra.
- Phải tạo điều kiện giúp đỡ tổ chuyên môn hoạt động đúng mục tiêu đã định
- Bộ phận chuyên môn thường xuyên tham gia sinh hoạt với tổ để giải quyết
những thắc mắc của tổ cũng như chỉ đạo kịp thời.
- Chọn được Tổ trưởng có năng lực làm việc, có kỹ năng quản lý tổ, lập kế hoạch
làm việc chu đáo có thể xem là các yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của tổ
chuyên môn.
- Cần xây dựng buổi họp chuyên môn kiểu mẫu để các Tổ chuyên môn khác cùng
nghiên cứu, trao đổi, nhằm tạo điều kiện cho tất cả các giáo viên của trường có cái
nhìn tổng quan về hoạt động của các thành viên trong tổ cũng như thấy được vai trò
của người Tổ trưởng trong buổi họp tổ chuyên môn.
- Người cán bộ quản lí bộ phận chuyên môn phải kiên trì, không thể nóng vội, phải
thực hiện dần dần từng chút một. Đây không phải là công việc có thể có kết quả ngay
một ngày một bữa. Phải tổ chức, hướng dẫn quan tâm một cách cụ thể, tỉ mỉ từng
khâu, từ việc lập kế hoạch đến nội dung thực hiện từng buổi sinh hoạt tổ chuyên môn
và quan trọng nhất là kết quả cuối cùng thể hiện ở chất lượng học tập của học sinh.
2- Ý nghĩa của sáng kiến:
- Hoạt động tổ chuyên môn là hoạt động quan trọng trong nhà trường, Tổ chuyên
môn hoạt động tốt sẽ làm cho hoạt động của nhà trường bền vững. Đây là nhân tố
quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường. Một nhà trường chỉ có thể thay đổi
bằng chính nội lực của mình. Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính

3- Tạp chí giáo dục số 269 kì 1 (9/2011)
4- Quản lí chuyên môn ở trường tiểu học theo chương trình và sách giáo khoa
mới (tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục) Nhà xuất bản giáo dục năm 2006.

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài
II. Lí do chọn đề tài
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
IV. Mục đích nghiên cứu
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
21

TRANG
1
1
2
2
2
3


PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lí luận và thực tiễn
II. Thực trạng của vấn đề
III. Các biện pháp để thực hiện giải quyết vấn đề
1. Công tác tổ chức các tổ chuyên môn
2. Qui định chế độ làm việc, hồ sơ chuyên môn, hồ sơ cá nhân, chỉ

4


22

18
18
19
19