MỘT SỐ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG ĐỘNG CƠ HỌC TẬP
CHO HỌC SINH YẾU
Tác giả: Nguyễn Thị Huệ
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học An Định 2
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài:
Năm học 2011-2012 là năm thứ hai thực hiện chủ đề năm học “ Tiếp tục
đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” Trong thực tế Phòng
giáo dục - Đào tạo huyện đã và đang chỉ đạo chặt chẽ chương trình dạy học đạt
hiệu quả tốt nhất, tối ưu nhất. Khi tìm hiểu công tác phụ đạo học sinh yếu, nâng
cao chất lượng lớp chủ nhiệm qua nhiều năm dạy học tôi thấy cần phải xây dựng
cho các em học sinh yếu động cơ học tập cho phù hợp để các em có hứng thú
học tập và học đạt kết quả tốt nhất.
II. Lý do chọn đề tài:
Mỗi học sinh là một cá thể riêng biệt, các em khác nhau về ngoại hình, tính
cách và cả khả năng nhận thức trong học tập. Có học sinh tiếp thu bài rất nhanh
nhưng có những em tiếp thu bài rất chậm, thậm chí không hiểu gì thông qua các
hoạt động trên lớp. Trong quá trình giáo dục để đạt hiệu quả cao không dễ chút
nào. Khi trong thực tế một lớp học bao giờ cũng có sự chênh lệch về trình độ
tiếp thu của học sinh và nhất là đối với học sinh yếu kém, khiến các em khó vượt
qua để theo kịp với các bạn trong lớp. Vậy là một giáo viên chủ nhiệm làm sao
để thúc đẩy động cơ học tập của sinh yếu. Đó chính là vấn đề mà chúng ta đặt ra
và cần có hướng giải quyết. Từ thực tế trên, sau nhiều năm vận dụng và chọn
lộc, tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm nhằm xây dựng động cơ học tập cho
học sinh yếu.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
1. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các hoạt động dạy học và giáo dục của
giáo viên lớp 2.
2. Đối tượng nghiên cứu: Học sinh yếu khối lớp 2.
-1-



-2-


2. Còn một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con em mình,
còn phó thác cho nhà trường.
3. Một số học sinh có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế.
III. Các biện pháp để tiến hành và giải quyết vấn đề:
A/ Nguyên nhân dẫn đến học yếu:
Do tình hình khó khăn hiện nay, còn một số phụ huynh ít quan tâm đến việc
học của các em. Các em đến trường phụ huynh còn phó thác cho giáo viên. Các
em còn nhỏ chưa có ý thức trong học tập thậm chí các em không hề xem bài hay
học bài ở nhà. Là giáo viên thì ai ai cũng phải biết : “ Muốn giáo dục con người
thì phải hiểu con người về mọi mặt”. Để giáo dục đạt hiệu quả người giáo viên
phải hiểu sâu sắc các em. Từ đó mới có thể đặt ra những tác động sư phạm thích
hợp và cụ thể với từng đối tượng học sinh.
*Việc đầu tiên: Giáo viên phải hiểu nguyên nhân dẫn đến học sinh yếu –
kém. Để nắm được tình hình học sinh trong lớp của mình chủ nhiệm, tôi sử dụng
nhiều cách thức và nhiều biện pháp khác nhau, điển hình như:
+Thông qua nghiên cứu lý lịch học sinh giáo viên sẽ nắm được hoàn cảnh
gia đình, nghề nghiệp của phụ huynh, gia đình đông con hay ít con, phụ huynh
có quan tâm giáo dục con cái hay không, địa bàn cư trú của các em…
+Thông qua nghiên cứu hồ sơ của học sinh như: Học bạ, sổ liên lạc, khảo sát
chất lượng học sinh đầu năm. Giáo viên sẽ nắm được mặt mạnh cũng như mặt
hạn chế của học sinh. Trong quá trình dạy giáo viên cần phải phát hiện kịp thời
các lỗ hỏng kiến thức của học sinh.
Ví dụ: Trong phân môn Tiếng việt khi chúng ta dạy các em qua phần đọc
vần, nếu ta không dạy cho các em đọc âm tốt thì các em không thể nào học được
phần vần.
+Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý, cá tính và những hạn chế khuyết điểm

tra và giúp đỡ hàng ngày của giáo viên, sau một tháng tôi thấy chữ viết của các
em có tiến bộ, chính tả ít sai hơn. (lưu ý không nên đòi hỏi ngay ở các em là viết
phải đẹp và bằng như các bạn trong lớp mà cần cho các em thời gian học tập và
rèn luyện, dần dần chữ viết các em tiến bộ là đã thành công).
* Bước tiếp theo tôi phân loại và nhận thấy có 3 nguyên nhân chính dẫn đến
yếu – kém trong học tập ở các em.
1/ Do hoàn cảnh gia đình.
-4-


2/ Do mất căn bản.
3/ Chưa nhận thức được nhiệm vụ học tập hay nói thông thường là học sinh
lười học, không chăm chỉ chuyên cần.
Tất cả các nguyên nhân trên tác động vào quá trình học tập của học sinh.
Dẫn đến các em chán học, lơ là, đến trường cho có lệ, học không có mục đích ,
kết quả cuối cùng là học tập sa sút đi dần đến yếu –kém.
B/ Nội dung:
Xây dựng động cơ học tập cho học sinh yếu chính là xác định học sinh hiểu
học để làm gì? Vì sao phải học?
Người ta phân chia động cơ học tập của học sinh ra thành nhiều loại như
sau:
+ Động cơ mang tính xã hội: Học để sau này góp phần xây dựng đất nước,
xây dựng quê hương.
+ Động cơ mang tính cá nhân: Học vì lợi ích riêng của mình, muốn hơn
người, muốn sau này có vị trí cao trong xã hội…
+ Động cơ bên trong: xuất phát từ chính việc học, nghĩa là học để nắm
được kiến thức, vận dụng nó vào thực tế một cách khoa học.
+ Động cơ bên ngoài: Học vì muốn có điểm tốt, muốn thầy cô và cha mẹ
vui lòng…
Có động cơ học tập đúng đắn nghĩa là động cơ xuất phát từ chính việc học,

các em hoặc thông báo sự tiến bộ của các em (không nên lạm dụng).
2/ Học sinh yếu do mất căn bản:
Kiến thức luôn cần có sự xuyên suốt. Do mất căn bản học sinh khó mà có
nền tảng vững chắc để tiếp thu kiến thức mới. Để khắc phục tình trạng này, giáo
viên cần:
- Hệ thống hóa kiến thức theo chương trình.
- Đưa ra nội dung bài tập phù hợp với kiến thức để học sinh có thể luyện
tập kiến thức mới và ôn lại kiến thức đã học.
-Phân hóa đối tượng học sinh.
- Quan sát và theo dõi từng hoạt động của các em, bằng nhiều hình thức tổ
chức (thi đua cá nhân, thi đua tổ nhóm, đố vui, giải trí,…). Kết hợp kiểm tra
thường xuyên việc học của các em mỗi ngày nhằm rèn thói quen học bài và làm
bài, kích thích hoạt động trí tuệ cho các em.
-6-


- Động viên, khích lệ, tuyên dương kịp thời với tác dụng:
+ Xác nhận sự tiến bộ ở học sinh.
+ Kích thích sự say mê, hứng thú học tập của học sinh .
+ Thúc đẩy hành động theo chuẩn mực.
+ Giúp học sinh tự tin là mình học được, mình có thể giỏi như các
bạn…
+ Sửa chữa hành vi sai lệch của học sinh.
+ Kèm chế sự bộc phát, tập thói quen chu đáo và cẩn thận.
+ Ngược lại nếu lạm dụng trách phạt sẽ hạn chế sự độc lập, sáng tạo
của học sinh.
Ta thấy rằng, con người luôn luôn có hai nhu cầu đối lập nhau là tự khẳng
định mình và đồng nhất mình với người khác. Do vậy, trong giảng dạy giáo viên
cần nắm vững đều này để kích thích học sinh hứng thú say mê học tập.
3/ Học sinh yếu do lười, học không chăm chỉ, không chuyên cần hoặc chưa

tác động đến đối tượng học sinh cá biệt, xây dựng dư luận tập thể lành mạnh
thành khối đoàn kết, với phương châm: “Sống có trách nhiệm”, thiết lập mối
quan hệ tốt giữa các thành viên, khêu gợi động lực học tập của học sinh vì danh
dự tập thể mỗi thành viên tự giác điều khiển hành vi của bản thân. Ví dụ: Giáo
viên động viên học sinh bằng hoa điểm mười cho các đôi bạn cùng tiến, cho tổ
vào mỗi ngày, và tổng kết tuyên dương sau mỗi tuần. Có như vậy các thành viên
trong tổ mới động viên, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Còn các thành viên ở tổ khác
sẽ cố gắng học tập để đạt kết quả tốt như tổ bạn…Chính dư luận là dấu hiệu
quan trọng nhất đánh dấu sự trưởng thành và phát triển của tập thể trong đó có
sự tiến bộ của các đối tượng học sinh yếu kém.
Trong quá trình dạy học ta thấy rằng không ít học sinh bi quan, mất niềm
tin, chủ quan…trong học tập, trong sinh hoạt do đặc điểm tâm sinh lí của lứa
tuổi, có lúc ta thấy các em linh động, lại có lúc ù lì chậm chạp…Tất cả các
trường hợp đó, giáo viên phải tận dụng phương pháp này kích thích các em để
các em biết kiềm chế bản thân, làm bớt những biểu hiện quá đà hoặc tạo hứng
thú cho các em đang ù lì trở lại hoạt động vui chơi, hòa đồng với các bạn trong
tổ, trong lớp.

-8-


Tóm lại: Mỗi phương pháp đều có ưu và khuyết điểm riêng, tùy vào tình
hình lớp và đối tượng học sinh mà giáo viên phải linh động và khéo léo lựa chọn
phương pháp sao cho phù hợp, để đạt kết quả cao trong quá trình dạy học.
IV. Hiệu quả cả sáng kiến kinh nghiệm:
Qua việc thực hiện sáng kiến kinh nghiệm, tôi nhận thấy đa số đối tượng
học sinh yếu lớp tôi phụ trách tiến bộ rất nhiều so với đầu năm. Điều đặc biệt là
trong mỗi năm học chỉ sau vài tháng thực hiện theo cách làm trên thì đa số phụ
huynh học sinh đều hài lòng vì sức học của con em mình ngày được nâng cao rõ
rệt. Chình nhờ vận dụng sáng kiến trên mà nhiều năm nay lớp tôi phụ trách


0

0

0

0

0

0

0

Toán

24

3

3

13,0

1

4,2

0


Đề tài này trước tiên giúp bản thân tôi thực hiện tốt công tác chủ nhiệm
nâng cao chất lượng học lực cũng như việc đổi mới phương pháp giáo dục học
sinh. Góp phần nâng cao chất lượng của trường.
III. Khả năng ứng dụng, triển khai:
Đề tài này phù hợp với điều kiện thực tế của trường nên dễ áp dụng, có khả
năng nhân rộng trong phạm vi trường.
IV. Kiến nghị đề xuất:
Không có
V. Lời kết:
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã đúc kết được những biện pháp,
áp dụng giảng dạy đạt hiệu quả. Đây là bài học quý giúp tôi hoàn thành tốt quá
trình dạy học và nâng cao chất lượng việc rèn học sinh yếu. Tất nhiên mỗi người
có một phương pháp, một nghệ thuật riêng, nhưng chúng ta điều có chung một
ước mơ là “ trồng người”, kinh nghiệm này tôi đã thực hiện trong những năm
qua đạt kết quả khá cao. Bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn nhiều hạn chế, rất
mong sự đóng góp của đồng nghiệp và hội đồng thi đua các cấp, để bản thân tôi
rút kết thêm những kinh nghiệm, đưa vào áp dụng trong thời gian sắp tới đạt kết
quả tốt hơn.

An Định, Ngày 6 tháng 2 năm2012
Người viết

Nguyễn Thị Huệ

- 10 -


- 11 -