CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: ......................................
1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp giúp giáo viên trung học cơ sở thực
hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác chủ nhiệm lớp
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
3.1.1. Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới:
Mục tiêu giáo dục hiện nay của Đảng và Nhà nước ta là giáo dục học
sinh một cách toàn diện. Vì vậy mỗi giáo viên phải nhận thức đúng đắn về vai
trò trách nhiệm của người thầy trong nhà trường. Người thầy không chỉ truyền
thụ kiến thức mà còn quan tâm giáo dục đạo đức cho học sinh, giúp các em
phát triển toàn diện. Tuy nhiên hiện nay, đạo đức lối sống, ý thức học tập của
một bộ phận thanh thiếu nhi “phát triển” có chiều hướng tiêu cực. Biểu hiện
chán học, trốn học, bỏ tiết, bạo lực ngày một gia tăng khiến các bậc cha mẹ,
thầy cô và nhân dân không khỏi băn khoăn, lo lắng.
Trong nhà trường thì giáo viên chưa thật sự tôn trọng sự “đa dạng” của
học sinh, chưa coi học sinh là đối tượng để “phục vụ”. Một số giáo viên chủ
nhiệm tuy rất nhiệt tình nhưng đôi lúc còn cứng nhắc, phương pháp giáo dục
chưa thật sự phù hợp với từng đối tượng học sinh. Ban cán bộ lớp có xu hướng
mờ nhạt dần, chưa phát huy được hết vai trò quản lí lớp.
Phụ huynh đa phần vì lo kinh tế gia đình nên chưa quan tâm đến việc
học tập của con em mình. Còn có học sinh sống trong sự mâu thuẫn giữa cha
và mẹ hoặc thiếu thốn tình cảm (chỉ ở với mẹ hoặc cha hay ông bà, mồ côi…).
Một số phụ huynh gia đình khá giả cưng chiều nên để con em chơi bời lêu
lỏng, thích sống hưởng thụ, vô lễ với thầy cô, không quan tâm đến bạn bè,…
Một số ít phụ huynh không quan tâm, buông bỏ, đùn đẩy trách nhiệm cho nhà
trường, thiếu sự hợp tác trong việc giáo dục con em.

- Đa số học sinh tin tưởng, kính trọng thầy cô. Các em ngoan ngoãn, lễ
phép, biết vâng lời. Tham gia đầy đủ các hoạt động của nhà trường;
- Nề nếp lớp tương đối ổn định;
- Ban cán bộ lớp biết làm gương, có tinh thần cầu tiến. Các em có cố
gắng học tập;
- Phần lớn các em biết yêu thương, giúp đỡ nhau trong hoạt động, học
tập. Các em thích được đi học, có tình cảm gắn bó với trường, lớp;
- Các em làm tốt nhiệm vụ được phân công.
3.1.3. Nhược điểm của giải pháp cũ:
- Học sinh chưa tích cực tham gia các hoạt động học tập, sinh hoạt;
- Còn một số học sinh trong lớp chơi theo nhóm chưa biết nhường nhịn,
hay so bì, hơn thua nhau. Các em đến lớp còn nói chuyện riêng trong giờ học.
Các em nghịch phá, ồn ào mất trật tự khi vắng thầy cô, thậm chí ngay khi có
cả thầy cô;
2


- Ban cán bộ lớp chưa được bồi dưỡng nên khả năng lãnh đạo lớp còn
hạn chế, tự quản của lớp chưa tốt;
- Những học sinh nhà ở xa trường, khi nghỉ học còn chưa xin phép, phụ
huynh còn lo kinh tế gia đình ít quan tâm đến các em;
- Giáo viên không có nhiều thời gian để theo dõi việc bồi dưỡng học sinh
mũi nhọn, phụ đạo học sinh yếu kém;
- Biện pháp giáo dục học sinh cá biệt đạt hiệu quả chưa cao;
- Trong quá trình chủ nhiệm giáo viên chưa quan tâm đúng mức đến
hoàn cảnh gia đình của từng em;
- Chưa đầu tư nhiều cho tiết sinh hoạt lớp và hoạt động ngoài giờ;
- Chất lượng lớp học không đồng đều.
Thấy được những nhược điểm của giải pháp đã thực hiện trong công tác
chủ nhiệm lớp. Tôi nghiên cứu viết sáng kiến “Một số biện pháp giúp giáo viên

- Tư vấn và giới thiệu giáo viên tư vấn cho học sinh khi các em có nhu cầu.
b) Cách thực hiện, các bước thực hiện của giải pháp mới:
Giải pháp kỹ thuật: Giáo viên vận dụng kỹ thuật, nghệ thuật trong giao
tiếp với lãnh đạo nhà trường, giáo viên, phụ huynh với học sinh trong giảng
dạy và các hoạt động tập thể. Xây dựng nề nếp dạy và học một cách khoa học.
Giúp học sinh thực hiện tốt nôi qui của trường, quy định của lớp. Tạo cho các
em có tinh thần và thái độ học tập đúng đắn, tham gia tích cực hoạt động tập
thể, nâng cao chất lượng dạy và học.
Giải pháp quản lý: Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm từng tháng, xây dựng
tiêu chí thi đua trong năm học và có điều chỉnh kịp thời phù hợp với tình hình
của lớp. Tổng kết đánh giá kịp thời. Động viên, tuyên dương những tiến bộ,
những thành tích đã đạt được của học sinh.
Giải pháp tác nghiệp: Giáo viên tổ chức các phong trào thi đua ở lớp
như: “Đôi bạn cùng tiến”, “Hoa điểm mười”; thi đua hàng tuần giữa các tổ, các
lớp...Phối hợp với các đoàn thể, cha mẹ học sinh, trao đổi với đồng nghiệp tìm biện
pháp giáo dục hiệu quả.
Giải pháp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật: Nghiên cứu việc ứng dụng công
nghệ thông tin để áp dụng trong giảng dạy và chủ nhiệm lớp. Sử dụng triệt để
đồ dùng dạy học có sẵn và tự làm thêm đồ dùng dạy học mới, nhằm kích thích
sự hứng thú học tập của học sinh. Nghiên cứu tài liệu, cập nhật thông tin từ
báo, đài những nội dung có liên quan để truyền đạt đến học sinh.
Các giải pháp trên được vận dụng đan xen nhau vào việc tổ chức thực
hiện các việc làm cụ thể, trong công tác chủ nhiệm lớp như sau:
b.1) Tìm hiểu đặc điểm về thể chất, sinh lí của từng học sinh:
Tìm hiểu về thể lực, sức khỏe như: mắt kém, cận, tai kém, hay mắc
những chứng bệnh thông thường…Nắm vững những đặc điểm này giáo viên
dễ dàng giúp các em phát huy những mặt mạnh và khắc phục hạn chế. Quan
tâm ưu tiên đối với các em như: sắp xếp chỗ ngồi ở vị trí thuận lợi để các em
học tốt hơn. Thông cảm, gần gũi giúp đỡ các em để các em hòa nhập với tập
thể, xóa bỏ những mặc cảm về khuyết tật của bản thân, cùng nhau phấn đấu

b.3) Tìm hiểu thói quen, hành vi đạo đức của từng học sinh:
Đầu năm, sau khi nhận lớp, nắm được sĩ số học sinh của lớp, giáo viên
tiến hành tìm hiểu học sinh qua học bạ, lí lịch, phụ huynh, tìm hiểu hoàn cảnh
gia đình của các em. Thường xuyên tiếp xúc trò chuyện cùng các em, theo dõi
các em trong học tập, vui chơi, cách các em giao tiếp với thầy cô, bạn bè và
người khác để hiểu rõ nhân cách của từng em để giáo viên lựa chọn biện pháp
giáo dục phù hợp cho từng đối tượng học sinh.
Những tính cách thường gặp: chăm chỉ, khiêm tốn, trung thực, mạnh
dạn, tư tin, tự lập, biết tự trọng hay những tính xấu như: lười biếng, ba hoa, giả
dối, nhút nhát, dựa dẫm vào người khác, vô kỷ luật…Tìm hiểu sở thích của các
em, giáo viên tiến hành phân nhóm từng đối tượng học sinh. Lựa chọn biện
pháp giáo dục tích cực giúp các em phát huy những đức tính tốt, khắc phục sửa
đổi những tính xấu để được thầy cô, bạn bè yêu mến.
Đối với những học sinh nhút nhát chưa tự tin còn dựa dẫm vào người
khác. Giáo viên tạo mọi điều kiện để các em được nói, được trình bày ý kiến
của mình trong tổ và trước lớp. Khen, động viên khi các em làm được việc tốt.
5


Đối với những học sinh làm sai giáo viên cần nhẹ nhàng nhắc nhở như: “Em
làm như thế này chưa tốt, em làm lại cho tốt hơn”...
Đối với học sinh hay nói dối, ba hoa, vô kỷ luật giáo viên nhắc nhở
riêng, giúp cho các em biết việc đó là xấu không được làm, vì nói ba hoa hay
nói dối nhiều lần sẽ tạo thành thói quen, không được thầy cô, bạn bè yêu mến,
tín nhiệm. Giáo viên dành thời gian để kể cho các em nghe những câu chuyện
về những tấm gương tốt, dần dần giúp các em bỏ đi tính xấu đó.
b.4) Khảo sát chất lượng học sinh để đưa ra những phương pháp
giáo dục phù hợp.
- Khảo sát đối tượng thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ nhiệm
cũ, qua học sinh trong lớp hoặc qua phụ huynh;

thời gian ngoài giờ lên lớp, các tiết dạy phụ đạo;
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được
nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em (kiểm tra đánh giá theo năng
lực học sinh);
+ Thường xuyên kiểm tra các em trong quá trình lên lớp;
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học
sinh yếu kém;
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập cũng như sự
tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em;
+ Tổ chức phụ đạo cho học sinh theo kế hoạch của trường hoặc lồng
ghép trong tiết dạy của giáo viên bộ môn.
b.5) Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp:
Giáo viên tổ chức cho học sinh trong lớp tự bầu Ban cán bộ lớp (đội ngũ
tự quản) gồm những học sinh gương mẫu về mọi mặt: học tập, kỷ luật, tham
gia hoạt động, đối xử tốt với bạn bè. Sau đó giáo viên bồi dưỡng thêm cho các
em khả năng tự quản lớp trong mọi hoạt động.
+ Biết xây dựng kế hoạch hoạt động (một việc, một buổi sinh hoạt...);
+ Có kỹ năng ghi chép, gìn giữ, bảo quản sổ sách của lớp;
+ Biết bố trí chỗ ngồi hợp lí của một buổi sinh hoạt;
+ Có kỹ năng điều khiển một hoạt động tập thể;
+ Biết phân tích đánh giá tình hình chung của lớp;
+ Biết tổ chức, hội ý công việc của đội ngũ tự quản;
+ Biết báo cáo xin ý kiến giáo viên chủ nhiệm, các thầy cô và các tổ
chức trong nhà trường phù hợp với chức năng;
+ Có kỹ năng phối hợp công việc với Liên đội, Chi đội và giáo viên
Tổng phụ trách;
+ Biết trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với các bạn trong lớp;
+ Có kỹ năng giao tiếp, ứng xử, giải quyết mâu thuẫn giữa các bạn trong
lớp để không xảy ra mất đoàn kết;
+ Biết tổ chức phân công các bạn trong học tập và sinh hoạt tập thể phù

kĩ năng sống cho các em. Động viên, khen thưởng các em trong tiết sinh hoạt
lớp sinh hoạt dưới cờ, khi các em làm được việc tốt hay có tiến bộ trong học
tập. Đồng thời nhắc nhở những học sinh chưa hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập,
chưa tích cực trong các hoạt động, giúp các em thấy rõ những hạn chế của bản
thân để sửa chữa.
* Tiến trình tiết sinh hoạt lớp:
Trình tự tiến hành tiết sinh hoạt lớp như sau:
- Giáo viên chủ nhiệm giao nhiệm vụ cho ban cán bộ lớp tiến hành tiết
sinh hoạt lớp. Giáo viên chủ nhiệm chỉ giữ vai trò tham dự, đóng góp ý kiến.
+ Lớp trưởng thông báo: Đã đến giờ sinh hoạt lớp mời các bạn giữ yên lặng;
+ Lớp phó kỉ luật: kẻ bảng thống kê những ưu điểm và hạn chế của các
tổ lên bảng lớp;
+ Các tổ trưởng: báo cáo cụ thể những điểm đạt được và những lỗi vi
phạm của từng thành viên trong tổ. Ghi vào bảng thống kê trên bảng lớp;
+ Lớp trưởng: Mời ý kiến của các bạn vi phạm, ý kiến của các bạn trong lớp;
8


+ Ý kiến nhận xét của ban cán bộ lớp về các hoạt động thi đua trong tuần;
+ Ý kiến nhận xét đánh giá của giáo viên chủ nhiệm về kết quả thi đua
trong tuần, thông báo các hoạt động thi đua trong tuần tới;
+ Xếp hạng thi đua giữa các tổ trong tuần.
BIỂU MẪU THEO DÕI THI ĐUA HÀNG TUẦN
Tuần:……………Từ ngày…………….đến ngày……………
Tổ………
T Tên
T HS

Vắng
KP

C

HẠNG:………

- Phối hợp với Tổng phụ trách đội tổ chức các hoạt động ngoài giờ, các
phong trào thi đua theo chủ điểm;
+ Thi Tuyên truyền Măng non;
+ Thi Tìm hiểu lịch sử;
+ Thi hát Dân ca;
+ Thi Nghi thức đội; Chỉ huy đội giỏi;
+ Thi An toàn giao thông;
+ Phong trào Áo lụa tặng Bà;
+ Mái ấm bè bạn;
+ Tấm áo du xuân;...
- Trong các hoạt động ngoài giờ, giáo viên nhắc nhở để tất cả học sinh
tham gia, đồng thời theo dõi nhận xét đánh giá thái độ tham gia hoạt động của
các em. Kịp thời động viên khen thưởng những học sinh tích cực hoặc nhắc
nhở sửa chữa những học sinh chưa nhiệt tình.
b.7) Công tác phối hợp.
b.7.1) Phối hợp với Ban giám hiệu và Hội đồng giáo dục nhà trường:
- Tiếp nhận chủ trương, kế hoạch và những định hướng cho từng hoạt
đông cụ thể của Ban giám hiệu và Hội đồng giáo dục nhà trường;
- Xây dựng kế hoạch cho phù hợp với tình hình chủ nhiệm của lớp;
9

G
C


- Đề đạt nguyện vọng chính đáng của học sinh lớp chủ nhiệm đến ban

Từ đầu năm học, giáo viên định hướng bầu Ban đại diện cha mẹ học sinh
của lớp có các điều kiện sau:
- Phụ huynh có đời sống kinh tế ổn định;
- Có tâm huyết, nhiệt tình, tất cả vì con trẻ;
- Am hiểu nhiều về lĩnh vực giáo dục;
- Có điều kiện về thời gian.
10


* Nhiệm vụ Ban đại diện cha mẹ học sinh:
- Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp theo dõi, động viên quá trình học
tập, sinh hoạt của học sinh. Đặc biệt quan tâm đến phong trào học tập của lớp;
- Phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường, chính quyền địa phương tạo
mọi điều kiện để giúp đỡ cho những học sinh gặp khó khăn, những học sinh có
nguy cơ bỏ học. Vận động học sinh bỏ học ra lớp, vận động mạnh thường
quân, Hội khuyến học cấp học bỗng cho học sinh nghèo học giỏi;
- Nắm rõ được hoàn cảnh gia đình, chỗ ở của từng học sinh để kịp thời
đôn đốc nhắc nhở khi học sinh có biểu hiện học tập sa sút, có nguy cơ bỏ học;
- Có kế hoạch khen thưởng kịp thời những học sinh trong lớp có tiến bộ
theo từng tuần, tháng hoặc theo kiểm tra định kì cuối kì I và cuối năm của nhà trường.
* Đối với từng phụ huynh học sinh:
Buổi họp phụ huynh đầu năm, giáo viên đề ra yêu cầu phụ huynh cùng
giáo viên chủ nhiệm theo dõi việc học tập của học sinh như sau:
- Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình;
- Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp;
- Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo kịp thời khóa
biểu hằng ngày;
- Giáo dục con em ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi;
- Sinh hoạt điều độ, đúng thời khóa biểu, giờ nào việc nấy tránh tình
trạng vừa học vừa chơi;

cực trong các phong trào thi đua của lớp, trường đều được tuyên dương khen
thưởng trước lớp. Bên cạnh đó những học sinh chậm tiến trong học tập nhưng
có tiến bộ cũng được tuyên dương và khen thưởng trước lớp, đề nghị tuyên
dương trong tiết sinh hoạt dưới cờ hàng tuần.
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp:
Tôi đã nghiên cứu và áp dụng các giải pháp trên vào công tác chủ nhiệm
từ đầu năm học 2013 – 2014. Sáng kiến đã mang lại hiệu quả cao trong công
tác chủ nhiệm lớp. Tôi tiếp tục áp dụng sáng kiến này trong năm học 2014 –
2015, 2015-2016 và mạnh dạn nhân rộng các giải pháp này cho giáo viên trong
trường cùng tham khảo, thực hiện.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến thu được do áp dụng
giải pháp:
Năm học 2013 - 2014 tôi đã áp dụng các giải pháp trên vào công tác chủ
nhiệm lớp của mình. Tôi thấy học sinh lớp tôi đã có tiến bộ rõ rệt, nề nếp lớp
tốt và duy trì sĩ số, học sinh năng khiếu tăng lên. Bên cạnh đó những học sinh
học yếu có tiến bộ. Tình trạng không thuộc bài, không chuẩn bị bài đã được
khắc phục. Cuối năm đạt và vượt chỉ tiêu về học lực và hạnh kiểm; không có
học sinh yếu kém, không có học sinh lưu ban, bỏ học. Lớp tham gia đầy đủ,
tích cực, hiệu quả các phong trào đo các cấp tổ chức. Tập thể lớp thật sự đoàn
kết, tự giác học tập, thực hiện tốt nội quy nhà trường.
Áp dụng các giải pháp trên trong công tác chủ nhiệm năm học 20142015 và 2015-2016 đã mang lại hiệu quả cao cho các lớp. Kết quả trên cho
thấy công tác chủ nhiệm là rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng mọi
mặt của nhà trường. Tôi sẽ tiếp tục học tập, đầu tư nghiên cứu tìm những giải
pháp hay hơn, khả thi hơn để công tác chủ nhiệm lớp ngày càng hiệu quả trong
những năm học tới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
3.5. Tài liệu kèm theo: Không.
Bến Tre, ngày 10 tháng 4 năm 2016.
12