MỤC LỤC
Nội dung
Trang bìa phụ
Mục lục
Danh mục chữ cái viết tắt
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Phương Pháp nghiên cứu
2. Nội dung
Trang
Trang 1
Trang 2
Trang 3
Trang 3
Trang 4
Trang 5
Trang 6
2.1. Thực trạng
Trang 6
2.2. Đề xuất một số biện pháp giải quyết vấn đề
Trang 7
2.2.1. Tập huấn kỹ năng quản lý, điều hành cho các tổ trưởng Trang 7
chuyên môn
2.2.2. Thay đổi nhận thức của GV về sinh hoạt Tổ chuyên môn
Trang 8
2.2.3. Ban giám hiệu định hướng các buổi sinh hoạt chuyên môn Trang 9
1
4
Giáo viên
GV
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Đối với giáo dục phổ thông nói chung và các trường THPT nói riêng, Tổ
chuyên môn có một vai trò hết sức quan trọng trong việc quản lý các hoạt động
chuyên môn của nhà trường. Nó là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức,
quản lý của các trường THPT. Ngoài ra, các tổ chuyên môn có mối quan hệ hợp tác
2
với nhau, phối hợp với các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể
trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương
trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu
giáo dục chung của từng đơn vị.
Mỗi Tổ chuyên môn là một hạt nhân của hoạt động chuyên môn nhà trường, là
hoạt động thiết yếu, chủ lực cho tất cả hoạt động giáo dục. Do đó, vai trò quản lý
của tổ trưởng, tổ phó góp phần rất lớn vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và
đào tạo của nhà trường.
Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động nhằm nâng cao năng lực chuyên
môn, bồi dưỡng năng lực sư phạm và nghiệp vụ cho giáo viên, giúp đội ngũ giáo
viên hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn. Nội dung sinh hoạt của các tổ chuyên
môn là những vấn đề về thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh và các
- Giới hạn thời gian nghiên cứu : Từ ngày 8/2015 đến 6/2016 ( năm học 20152016). Đề tài sẽ tiếp tục kế thừa, bổ sung và thực hiện trong những năm học tiếp
theo.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề
* Nhiệm vụ của Tổ chuyên môn: Theo quy định tại Điều lệ trường THPT
ban hành Thông tư số 12/2011/TT-BGD&ĐT ngày 28/3/2011 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo ở Điều 16 về Tổ chuyên môn
- Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viện, viên chức
thiết bị thí nghiệm của trường trung học được tổ chức thành Tổ chuyên môn theo
4
môn học hoặc nhóm môn học. Mỗi Tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 01 đến 02 tổ
phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao
nhiệm vụ vào đầu năm học.
- Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:
+ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý
kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn
học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường;
+ Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại
các thành viên của tổ theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
+ Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.
- Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần.
* Chức năng Tổ chuyên môn
- Tổ chuyên môn giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên
môn liên quan đến dạy và học;
- Tổ chuyên môn trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định.
- Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ
yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường.
- Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều
vẫn còn một số tổ nhận thức chưa đầy đủ và thực hiện chưa đạt hiệu quả cao về
chuyên môn, còn lúng túng trong việc xây dựng kế hoạch, thực hiện giờ sinh hoạt
chuyên môn còn mang nặng tính hình thức, nặng tính hành chính nên chất lượng
bộ môn và giáo dục học sinh còn hạn chế.
- Cách trao đổi trong sinh hoạt chuyên môn chủ yếu nặng về đánh giá xếp loại
giờ dạy của giáo viên, đánh giá người dạy mà ít quan tâm đến quá trình và các hoạt
6
động học của học sinh. Đa số các buổi sinh hoạt, đánh giá tiết dạy của đồng
nghiệp, giáo viên thường né tránh nhận xét, ngại góp ý thẳng, muốn giữ cảm giác
an toàn.
- Một số giáo viên chưa coi trọng sinh hoạt chuyên môn, thực hiện vai trò sinh
hoạt như nhiệm vụ bắt buộc, không phải bằng niềm say mê và ý thức học hỏi để
nâng cao trình độ chuyên môn. Do đó, việc trao đổi, rút kinh nghiệm tiết học nhiều
khi không mấy hứng thú, ít ý kiến phát biểu hoặc phát biểu cho qua.
- Tổ trưởng chuyên môn đa số còn trẻ, chưa được tập huấn, chưa có nhiều kinh
nghiệm trong việc quản lí; tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, kỹ năng xử lý
các tình huống trong quá trình điều hành sinh hoạt tổ chưa tốt, chưa biết khơi gợi
để các thành viên trong tổ phát biểu và xây dựng hoạt động chuyên môn của tổ.
* Nguyên nhân chủ yếu:
- Công tác chỉ đạo, quản lý của Lãnh đạo nhà trường thiếu quán xuyến thường
xuyên, thiếu sự đôn đốc và kiểm tra, đôi khi còn khoán trắng cho tổ chuyên môn.
- Việc chuẩn bị nội dung cho các buổi sinh hoạt chuyên môn thường theo kế
hoạch chủ quan của tổ trưởng nên chưa có sức thuyết phục, chưa thu hút được sự
quan tâm trao đổi của giáo viên.
- Các tổ trưởng chưa thật sự năng động, sáng tạo trong việc đưa những nội
dung, vấn đề mới về phương pháp và những khó khăn của các thành viên trong tổ
để cùng bàn bạc, tháo gỡ khó khăn, học tập những phương pháp dạy học mới,
mang tính hiệu quả cao.
công tác chuyên môn của tổ trong tháng tới, thảo luận một số vấn đề theo yêu cầu
của nhà trường như dự thảo kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học, hướng dẫn thi
đua, các Hội thi,…
Để sinh hoạt chuyên môn mang tính đặc trưng, tạo điều kiện cho giáo viên có
nhiều cơ hội học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, tích cực xây dựng các phương pháp
8
dạy học mới, các biện pháp giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh phù hợp
với xu thế phát triển của xã hội thì sinh hoạt chuyên môn của các tổ cần phải thay
đổi và đi vào chiều sâu như coi trọng sinh hoạt cho giáo viên về kĩ năng dự giờ,
cách đánh giá giờ dạy; sinh hoạt theo chuyên đề về những vấn đề nóng, cấp bách
cần có biện pháp giáo dục học sinh kịp thời trong đơn vị. Dành thời gian nhiều hơn
cho việc phân tích, đánh giá và rút kinh nghiệm các giờ dạy đã được giáo viên
trong tổ dự giờ.
Tổ trưởng phải là người gương mẫu trong việc thay đổi nhận thức của các
thành viên trong tổ về việc sinh hoạt chuyên môn. Trước khi đi vào sinh hoạt các
nội dung chi tiết, người chủ trì cần quán triệt trước một số nội dung trọng tâm để
các thành viên chú ý và thực hiện đúng trọng tâm, chủ đề cần trao đổi.
Ví dụ: Sinh hoạt đánh giá góp ý 1 tiết dạy của tổ
Người chủ trì cần quán triệt nội dung thảo luận : Khi thảo luận, nội dung trao
đổi cần tập trung vào việc nhận xét các hoạt động học tập của học sinh: Đánh giá
hoạt động nào hiệu quả, hoạt động nào chưa hiệu quả hoặc chưa phù hợp? Học
sinh nào, nhóm nào hoạt động hiệu quả, lí do? Học sinh nào chưa tập trung, việc
học chưa đạt kết quả, vì sao?... Nêu được giải pháp, biện pháp (tham khảo) có thể
giải quyết được vấn đề chưa mang lại hiệu quả trong tiết dạy giúp đồng nghiệp.
Đối với người dự giờ nên tránh cách nói: "Theo tôi phải thế này …mới hiệu
quả ", phải áp dụng biện pháp kia thì hiệu quả cao hơn,… bởi mỗi giờ học có rất
nhiều cách dạy khác nhau, người dự cần tôn trọng người dạy miễn sao phương
pháp người dạy truyền đạt học sinh hiểu và nắm vững nội dung kiến thức cần
Tổ Sử - Địa - GDCD sinh hoạt chuyên đề “Giới tính vị thành niên, nguy cơ bỏ
học cao”
Tổ Tin - Thể dục sinh hoạt chuyên đề “Kích thích học sinh tham gia các trò
chơi dân giang, tránh xa các trò chơi bạo lực, game,…”
10
2.2.4. Chỉ đạo các tổ chuyên môn thực hiện nhiệm vụ chuyên môn theo kế
hoạch động tuần, tháng, kỳ, năm
Thông thường kế hoạch tuần, tháng, kỳ, năm của các tổ chi mang tính hình
thức ít được chú ý và thực hiện theo đúng kế hoạch. Do thói quen làm việc cảm
tính nên phần nào ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ. Khắc
phục hạn chế này, Ban giám hiệu nhà trường phải thường xuyên kiểm tra hoạt động
của các tổ thông qua các kế hoạch đầu tháng, sau đó đối chiếu với kết quả thực
hiện trong tháng sẽ đánh giá được những việc đã làm được và chưa làm được. Từ
đó, Lãnh đạo trường sẽ đánh giá đúng hơn năng lực điều hành, quản lý của các tổ
chuyên môn.
Đây cũng là biện pháp rất hiệu quả rèn kỹ năng quản lý của các tổ trưởng
chuyên môn, giúp nhà trường thực hiện tốt và hiệu quả hơn công tác kiểm tra nội
bộ trường học.
2.2.5. Xây dựng quy chế thi đua khen thưởng đơn vị trong đó chú trọng
đến tiêu chí thi đua của các tổ chuyên môn
Công tác thi đua khen thưởng của đơn vị trước đây thường chú trọng đến cá
nhân, chưa coi trọng sự đoàn kết, nổ lực của từng tổ chuyên môn. Đó cũng chính là
nguyên nhân làm cho các tổ chuyên môn có các cá nhân, nhân tố điển hình tiên tiến
chưa được thể hiện hết năng lực, sở trường của mình.
Khi đưa tiêu chí xét thi đua giữa các tổ chuyên môn trong đơn vị, việc đoàn
kết, gắn bó của từng tổ đã thể hiện rõ qua các phong trào thi đua do nhà trường, các
đoàn thể tổ chức đặc biệt là tính tập thể được nâng cao rõ rệt, hiệu quả làm việc
cũng tốt hơn, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển chung
chất lượng giáo dục cho nhà trường. Bên cạnh việc thường xuyên kiểm tra, đánh
giá, đôn đốc các tổ chuyên môn trong quá trình hoạt động, Lãnh đạo trường phải
thường xuyên cùng với tổ chuyên môn sinh hoạt, cùng tháo gỡ những vấn đề nan
12
giải, khắc phục kịp thời những khó khăn để hoạt động chuyên môn của tổ đạt hiệu
quả cao hơn.Từ đó nâng cao chất lượng của bộ môn, xây dựng mỗi Tổ chuyên môn
là một tập thể thực sự đoàn kết, yêu nghề và luôn thực hiện thành công kế hoạch
của tổ, của trường.
Đối với tổ trưởng chuyên môn cần phải có cái nhìn tổng quát và biết gắn kết
những ý tưởng riêng trong tổ thành ý tưởng chung của cả tổ, biết biến những kế
hoạch của tổ, trường thành những hoạt động cụ thể cho Tổ chuyên môn. Sinh hoạt
Tổ chuyên môn thực sự có hiệu quả khi mỗi thành viên trong tổ thực sự đoàn kết,
biết nỗ lực không ngừng và có thêm sự hỗ trợ kịp thời của lãnh đạo nhà trường và
các tổ chức đoàn thể.
3.2. Kiến nghị
3.2.1. Đối với Sở GD&ĐT
- Cần tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý dành riêng cho các Tổ
trưởng chuyên môn.
- Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý nguồn cần chú trọng đến đội ngũ những
Tổ trưởng chuyên môn có năng lực chuyên môn và kỹ năng quản lý tốt.
3.2.2. Đối với Ban giám hiệu nhà trường
- Tiếp tục hỗ trợ Tổ trưởng chuyên môn về nghiệp vụ quản lý.
- Thực hiện công bằng, khách quan, dân chủ trong công tác thi đua khen
thưởng tại đơn vị, tạo động lực cho các Tổ chuyên môn phát huy năng lực, sở
trường của tập thể.
- Tạo môi trường làm việc thoải mái cho các Tổ chuyên môn.
3.2.3. Đối với Tổ trưởng chuyên môn, giáo viên
- Không ngừng tự học hỏi để nâng cao năng lực chuyên, nghiệp vụ quản lý để