Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

I. Đặt vấn đề.
1. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm.
Âm nhạc là vốn văn hóa lâu đời mang đậm đà bản sắc dân tộc, khi âm nhạc
tồn tại thì nhu cầu thưởng thức âm nhạc là động lực thúc đẩy khả năng sáng tạo
của mỗi con người. Yếu tố đó đã tạo điều kiện cho sự phát triển âm nhạc đa dạng
và phong phú. Âm nhạc còn là phương tiện giáo dục tích cực góp phần hình thành
ở học sinh một tâm hồn trong sáng, thị hiếu âm nhạc lành mạnh, tư duy sắc sảo,
lòng khát khao sáng tạo, giàu tình cảm luôn tự tin và có cái nhìn đẹp hơn, hoàn
thiện hơn nhằm giúp các em giảm bớt căng thẳng cho những tiết học sau.
Thông qua những phương tiện của nghệ thuật âm nhạc để bồi dưỡng khả năng
nhận thức, phát triển tư duy, óc sáng tạo góp phần cùng các môn học khác phát
triển năng lực trí tuệ cho học sinh, bồi dưỡng những năng khiếu nghệ thuật, đẩy
mạnh phong trào văn nghệ quần chúng làm cho không khí của nhà trường thêm
vui tươi lành mạnh. Từ mục tiêu giáo dục và những lí do chung của môn học Âm
nhạc nói trên, bản thân tôi nhận thấy đó là một hướng đi và là một phương pháp
giáo dục đúng đắn mang tính đặc thù của việc giáo dục cái hay cái đẹp, giáo dục
tình cảm, thẩm mĩ âm nhạc góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách
toàn diện của con người mới: Đức - Trí - Thể - Mĩ.
Âm nhạc rất quan trọng như vậy nhưng “Tôi lại từng nghe rất nhiều người
trong đó có cả những người làm việc trong môi trường giáo dục nói rằng: Môn âm
nhạc chỉ là môn học mang tính giải trí, môn học có cũng được mà không có cũng
chẳng ảnh hưởng gì đến sự phát triển của giáo dục, rằng dạy học âm nhạc chẳng
qua là cho các em hát mấy bài hát…khi nghe những lời nói như vậy các bạn
những người giáo viên âm nhạc cảm thấy ra sao? Có tức giận, buồn phiền hay tự ti
về việc mình là giáo viên dạy nhạc mà không phải dạy môn toán môn văn? Còn
với tôi, tôi không hề cảm thấy tức giận hay muộn phiền gì bởi tôi biết những lời
nói ấy họ nói vì họ chưa hiểu về vai trò ý nghĩa của âm nhạc đối với đời sống con
người nói chung và sự nghiệp giáo dục toàn diện cho học sinh nói riêng và chính
điều ấy cũng thôi thúc tôi làm thế nào để tất cả các em học sinh nói chung và học

tâm sinh lý của trẻ ở độ tuổi học sinh tiểu học và tiến hành điều tra kết quả học tập
của học sinh, giúp cho các em có kĩ năng học tốt hơn môn âm nhạc. Nhằm phát
huy tính tích cực của học sinh góp phần đem lại cho các em niềm vui, sự hứng thú
trong học tập.
Nghiên cứu một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học môn âm nhạc và vận
dụng vào việc dạy học nhằm gây hứng thú trong học tập cho HS, góp phần nâng
cao chất lượng môn Âm nhạc ở trường Tiểu học Lãng Sơn nói riêng và trường
Tiểu học nói chung.
3. Phương pháp nghiên cứu.
Khảo sát tình hình thực trạng việc dạy và học môn Âm nhạc cúa học snh khối
5 . Những đề xuất giải pháp giúp cho học sinh lớp 5 học tốt hơn môn Âm nhạc

Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

2


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

Giáo viên phải biết phối hợp các phương pháp trong giờ dạy nhằm phát huy
được tính tích cực của học sinh trong học tập để giờ dạy đạt hiệu quả cao.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
§èi tưîng nghiªn cøu: Häc sinh khôi lớp 5 Trường Tiểu học Lãng Sơn.
Ph¹m vi nghiªn cøu: Năm học 2015 - 2016.
II. Giải quyết vấn đề.
1. Cơ sở lý luận.
Với bộ môn âm nhạc lớp 5 ở trường Tiểu học, có nội dung ý nghĩa lớn trong
việc học và cảm nhận âm nhạc. Đây là một trong những hoạt động quan trọng nhất
để phát triển năng lực âm nhạc của học sinh, bởi nó đòi hỏi các em phải có tai
nghe nắm vững tên nốt nhạc, hát đúng được giai điệu các bài hát có khả năng tự

cho việc dạy và học bộ môn Âm nhạc.
- Giáo viên luôn tham khảo chương trình Âm nhạc trước khi lên lớp, điều chỉnh
chương trình cho phù hợp từng đối tượng học sinh các lớp áp dụng phương pháp
dạy học tích cực gây được hứng thú cho học sinh.
- Bản thân là giáo viên được đào tạo cơ bản về chuyên môn, bồi dưỡng về
chuyên ngành âm nhạc và được trực tiếp tham gia giảng dạy âm nhạc tại Trường
Tiểu học Lãng Sơn.
- Học sinh rất yêu thích bộ môn Âm nhạc thích hát thích được biểu diễn.
b. Khó khăn:
- Bằng việc quan sát thực tế các giờ học âm nhạc của học sinh lớp 5 tôi nhận
thấy việc tiếp thu các kiến thức âm nhạc của học các em còn chưa đồng đều.
-.Các em còn lúng túng trong việc hát kết hợp gõ đệm, chưa phân biệt được
từng cách gõ đệm theo tiết tấu, theo nhịp, theo phách khác nhau như thế nào trong
một bài hát. Vì thế, các em hát còn tuỳ tiện lúc nhanh, lúc chậm dẫn đến việc hát
sai giai điệu của bài hát. Khi đọc nhạc thường hay đọc vẹt chưa nắm chắc vị trí
các nốt nhạc
- Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh lớp Tiểu học rất năng động, khi
học hát chưa biết kiềm chế được âm thanh gây ồn ào cho cả lớp
4. Biện pháp tiến hành.

Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

4


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

Để có một tiết dạy và học môn Âm nhạc lớp 5 có hiệu quả, gây được hứng thú
cho học sinh học tâp thì giáo viên phải xác định rõ mục tiêu yêu cầu của việc dạy
và học.

Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

Những mục tiêu trên chỉ đạt được khi HS trải qua quá trình học tập lâu dài và
đúng hướng, nếu chỉ học 1-2 bài hát thì không thể đạt được những điều đó. Vì vậy
khi dạy một bài hát cụ thể, GV phải lựa chọn cách diễn đạt mục tiêu ngắn gọn và
rõ ràng trong kế hoạch bài dạy để từ đó áp dụng có hiệu quả khi lên lớp. Đối với
cả cấp học, điều này được thực hiện rất thuận lợi vì nội dung được truyền tải đến
HS được liên tục và có hệ thống. Càng thuận lợi hơn đối với những GV đảm
nhiệm tất cả các khối lớp trong bậc học vì GV có sự tiếp cận và nắm bắt được đa
số các đối tượng HS trong quá trình dạy học từ lớp 1 đến lớp 5, từ đó GV có thể
dễ dàng đặt ra nội dụng và yêu cầu phù hợp cho từng đối tượng học sinh.
** Khi dậy một bài hát cụ thể tôi vận dụng các phương pháp sau:
d) Phương pháp sử dụng nhạc cụ (đàn)
Đây là yêu cầu tối thiểu của một tiết dạy hát đòi hỏi giáo viên chuyên nhạc
phải biết đánh đàn và sử dụng đàn thành thạo. Nhạc cụ dùng trong tiết học đạt
hiệu quả nhất vì nó là phương tiện để thu hút sự hứng thú học nhạc của học sinh,
đồng thời còn phải sử dụng cả trong khi dạy hát và dạy tập đọc nhạc.
Vào đầu tiết dạy hát giáo viên có thể hát và biểu diễn theo đàn có âm nhạc
điệu kèm theo giúp cho bài hát thêm sinh động, thu hút sự chú ý của học sinh
muốn được học hát bài đó (với yêu cầu giai điệu ở nhà giáo viên phải ghi trước
vào đàn) vào dạy bài hát. Ngoài giáo viên hát mẫu ra có thể học sinh nghe giai
điệu bài hát (giúp giáo viên đỡ phải hát mẫu nhièu lại làm cho tai nghe của học
sinh phát triển thêm). Dạy từng câu giáo viên chỉ cần hát mẫu một lần, sau đó
đánh giai điệu trên đàn cho học sinh nghe, nó không những có tác dụng trong khi
dạy hát mà còn có tác dụng sửa sai những câu khó hát.
VD: Trong bài “ Tre ngà bên lăng Bác” đây là câu hát khó đòi hỏi giáo viên phải
có phương pháp dạy nhanh và đúng. Vậy giáo viên đánh giá giai điệu trên đàn
nhiều lần và cho học sinh đọc theo nốt nhạc sau theo đàn đọc:

Rất

dân ca có những nét đẹp hay riêng, việc sử dụng bản đồ nhằm thu hút sự chú ý tò
mò ham hiểu biết của học sinh. Không những thế nó còn tạo cho giờ dạy thêm
phong phú và sử dụng đồ dùng đạt hiệu quả.
VD: Dạy bài 19 học bài hát “ H” dân ca Hrê (Tây Nguyên).
Trong phần xuất xứ bài hát, giáo viên treo bản đồ và giải thích qua về các
dân tộc.
Hỏi: Thế nào là thể loại dân ca?

Dân ca là sự lưu giữ các bài hát từ đời này
Gọi 2 học sinh lên bảng chỉ vùng qua đời khác bằng cách “truyền miệng”
xác định vị trí của vùng Hrê chỉ trên bản
dân ca Hrê (Tây Nguyên)
đồ. “Dân ca có tác giả, do nhièu người dân
Hỏi: Dân ca có tác giả hay không?
lao động sáng tác.
Vì sao?

*Phương pháp luyện thanh (khởi động giọng)
- Luyện thanh ở đầu tiết học hát có tác dụng khởi động, làm mềm mại cơ
quan cảm âm và phát âm của trẻ. Học sinh sẽ nhạy cảm với việc nghe đúng, hát
đúng cao độ, phát âm và nhả chữ. Luyện thanh đơn giản chỉ tiến hành 2 – 3 phút
Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

7


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

với một thang 5 âm hoặc một vài quãng giai điệu đặc trưng của bài hát, sử dụng
vài nguyên âm đáng chú ý của bài.



Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

Luyến một nét cong lên hoặc cong xuống ∪; ∩
Dài hơn nữa (ngân) một nét ngang: 
Cũng có thể dùng bàn tay để ra dấu “chú ý”, “cao lên”, “trầm một chút”,
“ngân dài”, “luyến”, “ngắt”.
Bên cạnh đó ta còn sửa cho học sinh tập lấy hơi và dùng hơi hợp lý, lấy hơn
trong khi hát học sinh thường thở hổn hển, mệt mỏi, lấy hơi là hít hơi qua mũi,
miệng, trữ ở phổi rồi đưa dần qua thanh quản để hát hết một chặng hơi (câu hoặc
phân câu). Khi đó điều kiện thời gian lại lấy hơi tiếp, hát tiết.
VD: Câu hát sau đây phải lấy hơi 3 lần theo dấu ghi ở đây: “Chẳng nhìn
thấy ve đâu chỉ râm ran tiếng hát, bè trầm bè hoà cao trong màn xanh lá đây”
*Phương pháp luyện thanh (khởi động giọng)
- Luyện thanh ở đầu tiết học hát có tác dụng khởi động, làm mềm mại cơ
quan cảm âm và phát âm của trẻ. Học sinh sẽ nhạy cảm với việc nghe đúng, hát
đúng cao độ, phát âm và nhả chữ. Luyện thanh đơn giản chỉ tiến hành 2 – 3 phút
với một thang 5 âm hoặc một vài quãng giai điệu đặc trưng của bài hát, sử dụng
vài nguyên âm đáng chú ý của bài.
VD: Trước khi vào học hát giáo viên cho học sinh khởi động giọng qua 2
mẫu luyện thanh đơn giản dưới đây:

Giáo viên đánh đàn cho học sinh luyện thanh, mẫu một giáo viên đánh ở giọng
C dur (trưởng) sau đó tưng lên giọng D (dur) trưởng: R M F M R cứ thế khi thấy
học sinh đọc cao độ vừa phải giáo viên lại đánh thấp giọng xuống. Mẫu luyện thành
2 thực hiện tương tực, nếu tiết học hát nào cũng được luyện giọng như vậy thì học
sinh hát sẽ không bị mệt, thoáng giọng trong sáng hơn, giáo viên cần nhắc học sinh
không được gào thét, không được hát to quá và phát ra âm lượng lớn. Các em chỉ
nên hát với âm lượng từ nhỏ, hơi nhỏ tới mạnh vừa (từ p, mp tới mf) vì đặc điểm cơ

miệng, trữ ở phổi rồi đưa dần qua thanh quản để hát hết một chặng hơi (câu hoặc
phân câu). Khi đó điều kiện thời gian lại lấy hơi tiếp, hát tiết.
VD: Câu hát sau đây phải lấy hơi 3 lần theo dấu ghi ở đây: “Chẳng nhìn
thấy ve đâu chỉ râm ran tiếng hát, bè trầm bè hoà cao trong màn xanh lá đây”
(Dàn đồng ca mùa hạ - Nguyễn Minh
Châu)
Lấy hơi qua mũi, nhưng thực tế nhiều khi phải lấy hơi qua cả miệng mới đủ
thời gian cho phép. Lấy hơi nhẹ là cố gắng để ít phát ra tiếng gió. Khi lấy hơi
không so vai ưỡn ngực, ngòi hát thoả mái không gò ép lấy hơi nhanh là lấy hơi
trong thời gian cho phép (phần nhiều rất ngắn ngủi: một dấu lặng ngắn hoặc thời
Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

10


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

gian ăn bớt của nốt nhạc đã hát) không được lỡ nhịp của chặng hát sau. Trong khi
dạy hát cần có dấu lấy hơi ghi trên lời ca và ra hiệu cho học sinh lấy hơi thống
nhất theo phương án hợp lý đã định.
Về phía phát âm thì với học sinh ta hiện nay phát âm vẫn còn sai nhiều
Trong khi hát tiếng hát lè nhè hay bị gắt giọng. Do vậy đòi hỏi ở giáo viên phải
sửa sai cho học sinh về cách phát âm trong khi hát. Nhưng điều trước tiên là người
thầy phải phát âm chuẩn mới uốn nắn và sửa sai cho các em được.
Vì vậy, việc uốn nắn những sai sót trong khi hát là một điều rất cần thiết để
rèn cho các em về dùng hơi, lấy hơi, tư thế ngồi, đứng hát phát âm chuẩn. Nhưng
chúng ta cần phải thường xuyên liên tục quan tâm sửa sai từng kĩ thuật nhỏ trong
khi học hát thì mới phát triển được khả năng cảm thụ âm nhạc và học hát của học
sinh. Song cuối cùng có thể vẫn phải chấp nhận một số sai sót nhỏ, không vì câu
nện mà làm học sinh mệt mỏi và chán nản trong khi tập hát.

cố về tiết tấu và nhịp cho học sinh...
* Thủ pháp “chỉ huy” (làm nhạc trưởng)
Một nhược điểm mà HS hay mắc phải trong bài hát tập thể là hát bị “ cuốn
nhịp” tức là các em không giữ được theo nhịp độ ban đầu và có xu thế hát nhanh
dần lên do cảm thụ âm nhạc còn yếu cùng với sự ồ ạt khi hát tập thể nên việc này
rất khó khắc phục. Muốn hạn chế tối đa nhược điểm này, giáo viên lưu ý ngay từ
lúc bắt đầu dạy hát và thực hiện tốt các việc sau:
- Dạy chính xác về trường độ và cao độ.
- Cho các em vừa hát, vừa gõ đệm theo nhịp hoặc theo phách
- GV có thể chia lớp thành các nhóm nhỏ để luyện về nhịp độ
- Lần lượt hát với tốc độ hơi chậm, hơi nhanh, vừa phải. Mục tiêu là để HS có
thể hát với mọi tốc độ mà vẫn làm chủ về nhịp độ.
- Hát theo chỉ huy, GV đánh nhịp thật chắc chắn. Khi phát hiện ra những chỗ
nào có xu thế nhanh dần, phải cho ngừng lại nhắc nhở, uốn nắn kịp thời.
Ví dụ:
Khi dạy bài “ Hãy giữ cho em bầu trời xanh” nhạc và lời : Huy Trân lớp 5, tôi
cần luyện tập và tạo cho các em gõ phách một cách chính xác, nhất là ở những chỗ
nghỉ một phách.
** Khi dậy một bài tập đọc nhạc tôi vận dụng các phương pháp sau:
1. Xây dựng phương pháp tập đọc nhạc:
Ở lớp 4, do mới được tiếp xúc nên yêu cầu của phân môn tập đọc nhạc đặt
ra cho các em là hết sức nhẹ nhàng, đơn giản. Ở giai đoạn đầu tiếp cận với phân
môn này, các em phải thực hành các bài tập về cao độ, về tiết tấu, người giáo viên
phải giúp các em nhận ra được âm thanh cao, thấp tương ứng với vị trí các nốt
nhạc trên khuông trong phạm vi 1 quãng 8. Sau đó, các em được tiếp cận với
Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

12



tấu phải được kết hợp theo nhiều hình thức, có thể là vừa đọc vừa vỗ tay, vừa
đọc vừa gõ đệm nhạc cụ. Hình thức thể hiện cũng có thể là cả lớp, theo tổ
nhóm, cá nhân xen kẽ. Khi các em đã thực hiện tốt tiết tấu của bài, giáo viên
đàn để các em nghe và cảm nhận giai điệu theo tiết tấu, Đây là lúc bắt đầu tập
đọc bài nhạc, tập đọc từng câu theo đàn, giáo viên sửa lỗi truyền miệng.
Luyện tập củng cố theo nhóm, tổ hoặc cá nhân. Khi các em đọc đúng cao độ,
trường độ của bài, mới chuyển sang ghép lời ca. Để các em có cảm nhận tốt
hơn trong việc ghép lời ca với nhạc, giáo viên nên cho các em tự ghép lời, sau
đó, giáo viên đàn giai điệu và hát mẫu lời ca để các em nghe, so sánh. Giáo
Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

13


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

viên bắt nhịp, học sinh đọc lại nhạc và ghép lời ca. Giáo viên đàn lại từng câu,
sửa lỗi cho các em. Giai đoạn này đòi hỏi sự kết hợp luyện tập nhịp nhàng
giữa đọc nhạc, hát lời và gõ đệm nhạc cụ. Cuối cùng là việc đánh giá, đây là
giai đoạn động viên khích lệ các em học tập. Phải thường xuyên động viên
học sinh, việc động viên giúp cho các em chưa thể hiện bài tập đọc nhạc tốt sẽ
cố gắng học tập hơn.
Để tiến hành một tiết dạy đạt hiệu quả, việc chuẩn bị của giáo viên trước khi
lên lớp là rất quan trọng, yêu cầu người thầy phải có năng lực thực sự hát hay, tai
nghe tốt, có sự cảm thụ về am nhạc mới gây được sự ham thích của học sinh trong
giờ học nhạc. Đối với lớp 5 việc đọc nhạc và ghi chép nhạc là 2 yếu tố rất quan
trọng tập đọc nhạc luyện cao độ và độ dài của âm thanh, luyện cho học sinh tập
nhớ các nốt nhạc trên khuông qua phần tập ghi nốt nhạc, giáo viên có thể sử dụng
thế tay hợc bàn tay 5 ngón tượng trưng cho 5 dòng kẻ trên khuông nhạc. Ngoài
những phương pháp cũ về phần tập đọc và ghi ché nhạ tôi đã đổi mới phần tập đọc


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

Giáo viên làm mẫu cho học sinh nghe có vỗ tay theo sau đó chia lớp một
dãy đóng vai mõ.
Cứ tiến hành như vậy cho đến khi học sinh làm thành thạo trong hình tiết
tấu thì sẽ cho đọc lại tiếng trống. Vậy phương pháp tổ chức trò chơi nhưng chính
lại là học, thực hiện trò chơi qua hình tiết tấu không chỉ áp dụng ở lớp 5 mà có thể
áp dụng được tất cả các khối lớp có hình tiết tấu, làm được như vậy giờ học vừa
sôi nổi lại đạt kết quả cao.
Song không nên lạm dụng trò chơi quá mà không để ý đến nội dung bài
học. Bố trí tổ chức trò chơi trong thời gian vừa phải, không nên làm cho học sinh
chơi nhiều sẽ bị nhàm chán, bài học sẽ kém hiệu quả, ở trò chơi này giáo viên
tránh cho học sinh bắt trước những tiếng động vật không hay hoặc không có ích sẽ
mang lại tính giáo dục học sinh qua bài dạy.
3. Phương pháp luyện thang âm.
Đây cũng là phương pháp khởi động giọng trước khi vào phần tập đọc nhạc,
giúp học sinh nắm chức được cao độ, cảm thụ được tai nghe nhạc. Độ cao của
giáo viên phải đánh trên đàn để vừa phải phù hợp giọng với học sinh. Mẫu luyện
thang âm gồm có 2 loại:
- Đọc các thang âm chính: ĐRMSLĐ
- Đọc âm ổn định: ĐMSĐ
Hoặc luyện các giọng có liên quan đến bài tập đọc nhạc ở lớp 5 chỉ có 8 bài
tập đọc nhạc ngắn đơn giản, hầu hết các bài tập đọc nhạc đều soạn theo trích đoạn
của những bài hát có lời ca. Luyện thang âm trước khi tập đọc nhạc là yếu tố
quyết định toàn bộ bài dạy, bài học để học sinh chuyển từ học hát sang đọc nhạc
đỡ bị bỡ ngỡ, đây là giai đoạn quan trọng để bài dạy được phong phú và học hát,
nhạc đạt hiệu quả cao. Dưới đây là 2 mẫu luyện thang âm (khởi động giọng) mà
giáo viên và học sinh thực hiện


- Dòng kẻ thứ nhất

Nốt Son nằm ở dòng kẻ thứ mấy?

- Dòng kẻ thứ hai

Nốt Rê, Pha, La, Đố nằm ở khe nào? - Khe phụ, khe 1, khe 2, khe 3.
Việc trước tiên giáo viên cho học sinh nhớ lại dấu lặng đơn và dấu lặng đen.
Hỏi: Đoạn nhạc trên viết ở nhịp? (Nhịp 2/4)
Các hình nốt: hình nốt móc đơn, hình nốt đen, hình nốt đen có chấm dôi,
hình nốt trắng.
Khâu cuối cùng là gợi ý cho các em nhớ lại tất cả vị trí các nốt nhạc liên
quan đến bài nhạc trên.
Nắm chắc được các yếu tố như vậy học sinh có thể tự mình đọc nhạc theo ý
hiểu chứ không phải bắt trước theo thầy. Đây là phương pháp tập đọc nhạc đơn giản
nhất đòi hỏi học sinh phải suy nghĩ để thực hiện chép một đoạn nhạc đúng và đẹp.
Khi thực hiện phương pháp này tôi gặp những khó khăn:
Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

16


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

- Các em rất hay nhầm lẫn tên các nốt nhạc.
- Các em thường hay đọc vẹt, chưa nắm chắc được vị trí các nốt nhạc vì vậy
dẫn đến các em đọc không đều.
* Xây dựng phong trào “Tập xướng âm” ngoài giờ học:
Phần này đòi hỏi giáo viên phải đầu tư nhiều công sức và có những biện
pháp, hình thức tổ chức sinh động hấp dẫn. Giáo viên nên tổ chức những nhóm

Âm nhạc có ý nghĩa vô cùng to lớn và không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi
chúng ta và môn Âm nhạc là môn học quan trọng trong chương trình giáo dục
nước nhà vì nó góp phần phát triển toàn diện về nhân cách con người mới con
người của đất nước công nghiệp hóa hiện đại hóa. Xác định đây là môn học không
thể thiếu trong chương trình bậc học Tiểu học nên tôi luôn tìm tòi và nghiên cứu
giải pháp nhằm đưa chất lượng học sinh học lớp 5 học tốt môn Âm nhạc hơn, đọc
nhạc chuẩn xác và hát hay hơn, đặc biệt tạo cho học sinh có niềm say mê, hứng
thú khi học môn học này Giúp cho các em học sinh thêm yêu thích âm nhạc hơn
và qua đó giúp các em thêm yêu cái đẹp thông qua môn học và góp phần học tốt
các môn học khác.
2. Nhận định về chiều hướng của phát triển của sáng kiến kinh nghiệm.
Qua nghiên cứu, áp dụng SKKN “Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5
học tốt môn Âm nhạc” Trường Tiểu học Lãng Sơn. Qua quan sát thực tế tôi nhận
thấy các em yêu thích phân môn Âm nhạc hơn, hào hứng học tập hơn. Đặc biệt là
kết quả học tập đã nâng lên, các em mạnh dạn hơn, tự tin hơn trong khi thực hiện
bài tập và tôi sẽ tiếp tục vận dụng những phương pháp này trong những năm tiếp
theo để thu được những kết quả như mong muốn.
3. Bài học kinh nghiệm.
Qua quá trình khảo sát, nghiên cứu đổi mới phương pháp và phương pháp
giảng dạy thực nghiệm tại khối 5 tôi thấy các em hát rất tốt, yêu thích âm nhạc,
hoạt động âm nhạc hứng thú và rất mong muốn được học bộ môn này. Vậy làm
thế nào để học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc? Điều đó còn phụ thuộc phần lớn
vào phương pháp, kĩ năng truyền đạt kiến thức của thầy, đòi hỏi mỗi người giáo
viên cần nghiên cứu kĩ bài dạy, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học, biết tổng hợp
các phương pháp dạy học mới. Trong giờ dạy cần sử dụng linh hoạt các phương
pháp phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, thực sự biết đổi mới phương pháp
dạy học, đa dạng các loại hình hoạt động trong tiết dạy hát như tổ chức trò chơi,
tập đọc tiết tấu, đọc nhạc… lời giảng của giáo viên cần cô đọng, ngắn gọn, súc
tích để thu hút sự chú ý của học sinh.
Nắm chắc yêu cầu của từng bài để ra phương pháp giảng dạy phù hợp để

Nghiên cứu một sáng kiến kinh nghiệm là cả một quá trình đúc rút kinh
nghiệm giảng dạy của người giáo viên. Mỗi giáo viên muốn thành công trong quá
trình giảng dạy thì luôn luôn phải tìm tòi, nghiên cứu, đổi mới phương pháp, cách
thức tổ chức dạy và học trên lớp.
Bản thân tôi, sau nhiều năm giảng dạy và công tác, tôi đã áp dụng và đưa ra
“Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc”. Đạt được kết
quả như vậy chính là nhờ sự say mê học tập và yêu thích bộ môn nghệ thuật này
của các em học sinh từ các khối lớp ở tiểu học. Sự giúp đỡ của các giáo viên chủ
nhiệm khối lớp 5, bạn bè đồng nghiệp. Dưới chỉ đạo của BGH và tổ chuyên môn,
sự động viên kịp thời của công đoàn nhà trường mà tôi đã hoàn thành sáng kiến
Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

19


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

này. Tôi rất mong có sự phê bình và đóng góp của hội đồng khoa học cấp Trường
cùng bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn nữa, góp phần vào
việc giáo dục toàn diện cho học sinh của chúng ta.
IV. Kiến nghị, đề xuất.
- Trường: Mua sắm thêm tài liệu tham khảo sách báo, băng đĩa các bài TĐN, các
nhạc cụ giới thiệu trong chương trình Âm nhạc Tiểu học, để các em có thêm hiểu biết
về âm nhạc.
- Địa phương: Xây dựng thêm phòng nghệ thuật dành riêng cho bộ môn âm nhạc
hiện đại để có thể thường xuyên tổ chức các hoạt động âm nhạc giúp các em được
rèn luyện một số kĩ năng đã học trên lớp.
- Bộ Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp thêm một số đầu sách, băng đĩa của các bài
nghe nhạc mẫu phục vụ cho công tác dạy và học.



21


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

PHỤ LỤC
Trang
I. Đặt vấn đề
1. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm

1-2

2. Nhiệm vụ của sáng kiến

2-3

3. Phương pháp nghiên cứu

3

4. Đối tượng và nghiên cứu

3

II. Giải quyết vấn đề
1. Cơ sở lý luận

4-5



27

V. Tài liệu tham khảo
VI. Phụ lục

Phan Thị Yến – Tiểu học Lãng Sơn

22


Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Âm nhạc

Hội đồng chấm sáng kiến kinh nghiệm
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

nhận thức, phát triển tư duy, óc sáng tạo góp phần cùng các môn học khác phát
triển năng lực trí tuệ cho học sinh, bồi dưỡng những năng khiếu nghệ thuật, đẩy
mạnh phong trào văn nghệ quần chúng làm cho không khí của nhà trường thêm
vui tươi lành mạnh. Từ mục tiêu giáo dục và những lí do chung của môn học Âm
nhạc nói trên, bản thân tôi nhận thấy đó là một hướng đi và là một phương pháp
giáo dục đúng đắn mang tính đặc thù của việc giáo dục cái hay cái đẹp, giáo dục
tình cảm, thẩm mĩ âm nhạc góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách
toàn diện của con người mới: Đức - Trí - Thể - Mĩ.
Âm nhạc rất quan trọng như vậy nhưng “Tôi lại từng nghe rất nhiều người
trong đó có cả những người làm việc trong môi trường giáo dục nói rằng: Môn âm
nhạc chỉ là môn học mang tính giải trí, môn học có cũng được mà không có cũng
chẳng ảnh hưởng gì đến sự phát triển của giáo dục, rằng dạy học âm nhạc chẳng
qua là cho các em hát mấy bài hát…khi nghe những lời nói như vậy các bạn
những người giáo viên âm nhạc cảm thấy ra sao? Có tức giận, buồn phiền hay tự ti
về việc mình là giáo viên dạy nhạc mà không phải dạy môn toán môn văn? Còn
với tôi, tôi không hề cảm thấy tức giận hay muộn phiền gì bởi tôi biết những lời
nói ấy họ nói vì họ chưa hiểu về vai trò ý nghĩa của âm nhạc đối với đời sống con
người nói chung và sự nghiệp giáo dục toàn diện cho học sinh nói riêng và chính
điều ấy cũng thôi thúc tôi làm thế nào để tất cả các em học sinh đều yêu thích môn
học này để môn âm nhạc được tất cả mọi người đều thấy rằng đây là môn học
không thể thiếu trong chương trình giáo dục nước nhà. Và qua hơn chục năm đi
dạy tôi nhận thấy rằng với môn học này đa số các em học sinh đều rất thích phân
môn học hát nhưng chưa yêu thích các phân môn khác đặc biệt nhất là phân môn
tập đọc nhạc, nhiều em ghét, sợ phân môn này nên đôi khi các em học chống đối
ví dụ như các em viết tên nốt nhạc vào bài rồi học vẹt còn thực chất thì không biết
tên nốt nào. Từ đó đã dẫn đến các em học thụ động trong tiềm thức âm nhạc của
bản thân. Đọc được tên nốt nhạc khám phá được giai điệu của một bài tập đọc
nhạc các em sẽ tự hát được bài hát mà mình yêu thích từ những bài dễ, ngắn gọn
đến những bài dài. Tôi xác định đây là mấu chốt rất quan trọng vì trong môn học