CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “MỘT SỐ

BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
LÀM QUEN LÀN ĐIỆU DÂN CA - HÒ KHOAN LỆ THỦY ”

Quảng Bình, tháng 12 năm 2016

1


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài: “MỘT SỐ

BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
LÀM QUEN LÀN ĐIỆU DÂN CA - HÒ KHOAN LỆ THỦY ”

Họ và tên: Nguyễn Thị Hoàn
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non An Thủy

Quảng Bình, tháng 12 năm 2016

2

nằm trong nôi. Những lời ru của bà, của mẹ, những làn điệu hò khoan gần gũi đã
nuôi lớn dần tâm hồn trẻ thơ của trẻ. Tình yêu gia đình, quê hương cũng lớn lên từ
tiếng hát lời ru đó. Trẻ mầm non dễ xúc cảm, ngây thơ trong sáng nên tiếp xúc với
âm nhạc rất nhanh. Thế giới âm nhạc muôn màu, muôn sắc tạo điều kiện cho trẻ
phát triển toàn diện: Thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức thẩm mĩ… Âm nhạc quan
trọng thì loại hình âm nhạc Dân ca Hò khoan đối với trẻ em quê hương Lệ ThủyQuảng Bình càng quan trọng hơn. Hun đúc tâm hồn dân tộc, giáo dục những cái
hay, cái đẹp, làm cho trẻ thêm yêu và tự hào về quê hương đất nước mình.
Để phát huy và bảo tồn di sản văn hóa Hò khoan Lệ Thủy đối với lứa tuổi
mầm non là giúp trẻ hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho
trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ những chức năng tâm sinh lí,
năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết, tạo điều
3


kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới
nhiều hình thức đa dạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm
“chơi mà học, học bằng chơi”. Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục
nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám phá, hoạt động và sáng tạo
phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền
tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời.
Thực hiện phong trào “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, hoạt động
cho trẻ làm quen với làn điệu Dân ca Hò khoan Lệ Thủy là một việc làm thường
xuyên và thiết thực, khai thác các Di sản văn hóa phi vật thể là nguồn tri thức, là
phương tiện dạy học, giáo dục tích cực đối với trẻ, góp phần hoàn thiện những giá
trị cao đẹp về Chân - Thiện - Mỹ. giúp trẻ có cái nhìn đúng đắn hơn về những giá
trị văn hóa dân tộc, hình thành và nâng cao ý thức trân trọng, giữ gìn và bảo vệ các
tài sản cha ông ta để lại. Điều đáng mừng Lệ Thủy - Quảng Bình là vùng đất vẫn
còn lưu giữ được nhiều làn điệu Hò khoan. Âm hưởng của giọng hò nhuộm đầy
các góc quê, những mảnh đất, con sông, những nếp nhà và cả phong cách sống rất
bình dị của con người Lệ Thủy. Giữ gìn, bảo tồn, và phát huy giá trị di sản hò

ngp trn nim vui v cm xỳc, chớnh vỡ l ú, tụi ó su tm c rt nhiu ln
iu c v mi, c bit l nhng li mi rt hay v y ý ngha giỏo dc, phự hp
vi la tui mm non. T thc t ca bn thõn, tụi tin chc vi tr mm non cng
vy, tr s rt yờu thớch, am mờ khi c tp hỏt hũ khoan, t ú chớnh tr l
ngi phỏt huy v bo tn Di sn Hũ khoan L Thy.
T nhng c s trờn, bn thõn nhn thy Di sn Hũ Khoan c trng
tn mói mói thỡ cn phi tỡm ra nhng gii phỏp tt nht cho tr lm quen vi
Hũ Khoan L Thy.
Vi lý do trờn tụi ó mnh dn ỏp dng ti: Mt s bin phỏp nhm giỳp
tr 5 - 6 tui lm quen ln iu Dõn ca Hũ khoan L Thy. Ti trng tụi ang
cụng tỏc v lp tụi ang dy.
2. Phn ni dung
2.1. Thc trng ca ni dung cn nghiờn cu.
Hin nay yờu cu t ra l phi i mi giỏo dc, trong ú i mi mc tiờu,
ni dung, phng phỏp dy hc. Phng phỏp giỏo dc phi phỏt huy tớnh tớch
cc, t giỏc, ch ng, t duy sỏng to ca ngi hc; Bi dng cho ngi hc
chớnh nng lc t hc, kh nng thc hnh, lũng say mờ hc tp v ý chớ vn
lờn. Phỏt huy tớnh tớch cc, ch ng sỏng to ca tr cú ngha l phi thay i
cỏch dy v cỏch hc. Chuyn cỏch dy th ng, truyn th mt chiu, giỏo viờn
lm trung tõm sang cỏch dy ly tr lm trung tõm. Xut phỏt t mc tiờu giỏo dc
mm non v tip tc phỏt huy phong tro thi ua Xõy dng trng hc thõn thin,
hc sinh tớch cc tng cng t chc hot ng lm quen ln iu Dõn ca Hũ
Khoan L Thy cho tr mm non nhm phỏt huy v bo tn di sn ca quờ hng.
Nhng thc t trong nhng nm qua vic dy tr mu giỏo 5- 6 tui lm quen ln
iu Dõn ca Hũ khoan hu nh cha c chỳ trng nờn cha phỏt huy c lũng
ham mờ, s t tin, sỏng to ca tr, có phần ảnh hởng đến việc chăm
sóc giáo dục trẻ .
Vic a Di sn vn húa Hũ Khoan vo dy hc, phỏt huy c lũng ham
mờ, s t tin sỏng to ca tr l vic lm ht sc cn thit v quan trng ca mi
mt giỏo viờn mm non nhm hỡnh thnh v phỏt trin mt cỏch ton din v mi

không đáp ứng theo nhu cầu hoạt động cho cô và trẻ.
Trình độ nhận thức, tiếp thu kiến thức, kỹ năng của trẻ còn hạn chế, lại
không đồng đều.
Thời gian tổ chức cho trẻ làm quen rất hạn hẹp, các hội thi hát Hò khoan ở
trường chưa được thường xuyên.
Đa số trẻ là con nông dân, tuy phụ huynh quan tâm đến việc học của trẻ
nhưng việc giáo dục trẻ làm quen với làn điệu Dân ca Hò khoan cho trẻ ít được phụ
huynh quan tâm.
Tư liệu, tranh ảnh, pa nô, về công tác tuyên truyền về Dân ca Hò khoan
chưa có.
Nhận thức của giáo viên về việc giáo dục Dân ca Hò khoan cho trẻ còn
chung chung, theo kiểu giáo viên hát cho trẻ nghe, chưa thực sự dành thời gian tập
luyện cho trẻ, chưa lấy trẻ làm trung tâm.
Mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng với sự quyết tâm của bản thân, tôi đã
không ngừng tìm kiếm, học hỏi, sáng tạo ra những phương pháp nhằm giúp trẻ làm
quen một số làn điệu hò khoan dễ dàng, quen thuộc ở địa phương. Mong rằng
những việc làm của tôi sẽ mang lại kết quả thiết thực cho trẻ.

6


* Khảo sát thực trạng.
Để lựa chọn được hệ thống giải pháp có hiệu quả, ngay đầu năm học tôi tiến
hành khảo sát khả năng nhận thức của trẻ, kết quả như sau:
Nội dung

Tỉ lệ (%)

Trẻ biết tên một số làn điệu của Hò Khoan Lệ Thủy


quen với làn điệu Dân ca Hò khoan ít được quan tâm chú ý.
Công tác phối hợp, tuyên truyền về việc bảo tồn Di sản Dân ca hò khoan Lệ
Thủy chưa cao.
Với lòng yêu nghề mến trẻ, sự quyết tâm nổ lực của bản thân, tôi đã không
ngừng tìm kiếm, học hỏi và sáng tạo một số biện pháp tối ưu, thu hút lôi cuốn trẻ
tham gia vào các hoạt động Dân ca Hò khoan Lệ Thủy một cách tích cực và có
hiệu quả.

7


2.2. Các giải pháp:
Giải pháp 1: Sưu tầm tìm hiểu nội dung, kiến thức…về một số làn điệu
Dân ca Hò khoan phổ biến ở địa phương phù hợp với chủ điểm giáo dục trường
mầm non.
Để giúp trẻ làm quen các làn điệu Dân ca Hò khoan Lệ Thủy đạt hiệu quả
cao đòi hỏi trước hết người giáo viên phải tìm hiểu, nắm bắt, hiểu sâu, rộng về nội
dung và kiến thức các làn điệu cần truyền thụ cho trẻ.
Vì vậy việc đầu tiên tôi làm là tìm hiểu qua mạng, sau đó tôi trực tiếp gặp
những nghệ nhân để nhờ họ giúp đỡ tìm hiểu sâu hơn những kiến thức về sự hình
thành, tồn tại của các làn điệu hò khoan, cách hò, xố, lối diễn… Tiếp theo là lựa
chọn nội dung bài phù hợp lứa tuổi trẻ mầm non, có ý nghĩa giáo dục cao, lời ca dễ
dàng, ngắn gọn đối với trẻ.
Ví dụ: khi lựa chọn nội dung bài hát tôi không lựa chọn lời cổ, chủ yếu lựa
chọn lời mới, những bài hát có lời ca, ca ngợi về trường lớp, gia đình, quê hương
gần gũi với trẻ.
Lựa chọn lời ca phù hợp chủ đề, các ngày lễ hội.
Ví dụ: Đầu năm học có ngày Hội đến trường của bé. Tôi chú ý lựa chọn bài
hò khoan có lời ca, ca ngợi về trường lớp để đưa vào tập luyện cho trẻ biễu diễn;
Ngày hội nhà giáo thì lựa chọn lời ca, ca ngợi công ơn thầy cô…

thụ lại những kiến thức mình đã tìm hiểu cho giáo viên cùng lớp để có kế hoạch
triển khai cụ thể trong từng chủ đề, chủ điểm, kết thúc chủ đề, chủ điểm, tôi đánh
giá lại những việc làm được và chưa làm được, từ đó rút kinh nghiệm cho chủ đề
sau.
* VD: Kế hoạch tổ chức các hoạt động làm quen di sản văn hóa:
KẾ HOẠCH GIÁO DỤC TRẺ LÀM QUEN VỚI LÀN ĐIỆU DÂN CA HÒ
KHOAN LỆ THỦY CHO TRẺ
CHỦ ĐỀ: TRƯỜNG MẦM NON
NĂM HỌC : 2016-2017
Thời
gian
3 tuần
Từ 5/923/9/2016

Tháng /
Chủ đề

Tuần/
Chủ đề
nhánh
Trường
mầm
non của
bé

Mục tiêu giáo dục
phát triển thẩm mĩ
cần đạt
- Trẻ biết tên bài hát,
tên tác giả.

chơi
ngoài trời
- Hoạt động
ở mọi lúc,
mọi nơi

9


hò khoan của quê
hương, yêu bạn bè,
trường lớp.
Vui tết
trung
thu

Lớp
học của
bé

- Nghe
hát: Mái
trường
em yêu.

- Hoạt động
học
- Hoạt động
ở mọi lúc,
mọi nơi

đón về trẻ hò còn yêu cầu ông bà, bố mẹ xố…. Khi xây dựng góc Nghệ thuật của
bé tôi nhận thấy không khí lớp tôi rộn ràng hẳn lên, trẻ lớp tôi tiến bộ nhiều hơn,
tham gia hoạt động tự nhiên và tích cực hơn, đồng thời phụ huynh lớp tôi thấy
10


được rõ hơn tầm quan trọng của giáo dục Dân ca Hò khoan Lệ Thủy, họ quan tâm
hơn đến việc giáo dục Hò khoan cho con mình.
Giải pháp 4: Tổ chức tốt giờ học Hò khoan Lệ Thủy tại lớp:
*Chuẩn bị:
Trước hết là giáo viên cần cho trẻ biết tên làn điệu, hiểu được nội dung, lời
ca, nhịp điệu của bài hát.
Ví dụ: Khi cho trẻ làm làn điệu “Hò mái ruổi; mái xắp” giáo viên chú ý tập
cho cho trẻ các từ luyến láy như: Hô khoan ơ hờ, khoan hò bơ hụi, ơi là hố…
*Ổn định và gây hứng thú:
Để lôi cuốn và giới thiệu bài học cho trẻ giáo viên phải sử dụng nhiều thủ
thuật hấp dẫn như câu đố, xem hình ảnh, nghe qua làn điệu... phù hợp với nội dung
bài học để dẫn dắt trẻ vào bài.
Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen làn điệu hò mái nhì giáo viên cần cho trẻ xem
hình ảnh nghệ nhân đang chèo thuyền và hát trên sông. Cho trẻ nhận xét, sau đó cô
đi vào giới thiệu bài học cho trẻ làm quen.
*Cô hát và dạy trẻ hát:
Cô hát, thể hiện cử chỉ điệu bộ và nói cho trẻ biết nội dung bài hát.
Sau đó dạy trẻ hát và bắt chước điệu bộ của cô làm cho tư duy ngôn ngữ,
chú ý…của trẻ phát triển. Khai thác được vốn hiểu biết của trẻ trong cuộc sống từ
đó làm chính xác hóa những kiến thức còn mơ hồ trong cuộc sống vốn có của trẻ.
Vì vậy giáo viên phải hát chậm rãi, rõ ràng, thể hiện tình cảm điệu bộ khi hát, tập
cho trẻ hát từng câu, từng điệu hò, cách xố, khuyến khích động viên những trẻ yếu
hò cùng cô cùng bạn, thi đua hò theo tổ theo nhóm bạn trai, nhóm bạn gái, trẻ tự
nhận xét lẫn nhau, giáo viên động viên và khen trẻ kịp thời. Chú ý phát huy tính

Ví dụ: Trong tiết Làm quen ngày hội của cô giáo 20-11 có thể cô và trẻ cùng
hát một bài hò khoan có nội dung ca ngợi về ngày hội đó. Sau đó tiến hành giới
thiệu bài học sẽ giúp trẻ vừa hứng thú vừa khắc sâu hơn về di sản hò khoan của
quê hương mình.
+Góc nghệ thuật cho trẻ hát hò khoan, mỡ các bài hò khoan cho trẻ nghe và
biểu diễn...
+ Hoạt động ngoài trời cho trẻ tập các động tác chèo thuyền, giã gạo vừa hát
hò khoan.
Với những trẻ được tham gia vào đội hát Dân ca - Hò khoan Lệ Thủy của
nhà trường, những trẻ đó bản thân tôi đã khuyến khích động viên trẻ khi về lớp thể
hiện cho các bạn trong lớp và tập cho các bạn trong lớp cùng hát, những việc làm
thể hiện tính người lớn như vậy trẻ càng thích thú thêm.
Giải pháp 7 : Tổ chức hội thi “Bé với Hò khoan Lệ Thủy”
Tổ chức hội thi Bé với Hò khoan Lệ Thủy là một sân chơi sáng tạo, bổ ích
cho lứa tuổi mầm non. Trong ngày hội, tất cả trẻ đều được tham gia trực tiếp vào
hoạt động thi đua hát Hò khoan, một cách tích cực, hào hứng, sôi nổi. Qua đó thúc
đẩy các hoạt động tập thể, gây không khí náo nức cho trẻ vì được tham gia “biểu
diễn”, “thi tài”.
Qúa trình hoạt động tập thể như vậy sẽ phát triển ở trẻ tính linh hoạt, mạnh
dạn, tinh thần tập thể và để lại cho trẻ những cảm xúc vui tươi, phấn khởi, óc thẩm
mĩ về “những diễn viên, vận động viên tí hon” khi biểu diễn.
Tạo điều kiện cho trẻ tìm hiểu sâu hơn về các làn điệu Hò khoan của quê
hương qua hội thi trẻ thêm tự hào và biết gìn giũ phát huy di sản văn hóa. Hoạt
động này có thể thực hiện nhân dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn của đất nước, ngày
truyền thống địa phương kết hợp với các phong trào thi đua của nhà trường.

12


Giải pháp 8: Công tác phối hợp với phụ huynh và các đoàn thể.

Thủy, nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng học tập của trẻ. Giúp trẻ nâng cao nhận
thức, hăng hái tham gia vào các hoạt động một cách tích cực và sáng tạo, thõa mãn
nhu cầu tâm sinh lí của trẻ, góp phần bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể của địa
phương. Góp phần thực hiện tốt phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” mà mỗi một giáo viên cần xác định và hiểu rỏ.
Là một giáo viên phải thực sự đam mê, tâm huyết với việc dạy học của
mình, thường xuyên tìm hiểu tập luyện thêm các làn điệu Hò khoan để từ đó có
hứng thú, quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho trẻ học tập, phải quan tâm
13


đúng mức, luôn theo dõi động viên, khuyến khích nhằm tạo điều kiện cảm xúc
giúp trẻ phấn khởi trong các hoạt động.
Ngoài việc giáo viên nắm vững phương pháp đổi mới truyền thụ cho trẻ,
sáng tạo trong giảng dạy, linh hoạt trong các hoạt động, tích cực tham khảo tài liệu,
học hỏi chị em đồng nghiệp, giáo viên cần phải tích cực hóa đứa trẻ, tạo hứng thú
cho trẻ trong mọi hoạt động. Tôi còn phải biết cách phối kết hợp với phụ huynh
một cách khéo léo, lôi cuốn phụ huynh để phụ huynh cùng đóng góp các vật liệu,
tập luyện thêm cho trẻ ở nhà.
Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động làm quen Hò khoan Lệ Thủy trẻ
được sử dụng các giác quan và trực tiếp thực hiện, trẻ cùng học, cùng chơi cùng
trải nghiệm. Hình thành cho trẻ trí tưởng tượng và phát triển tư duy,tình cảm, ngôn
ngữ trí nhớ lâu bền . Mục đích cuối cùng là tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, đó
là việc hình thành và rèn luyện kỹ năng tìm hiểu,quan sát, làm việc nhóm, trao đổi,
chia sẻ kinh nghiệm của bản thân với các bạn.
Như chúng ta biết lứa tuổi mẫu giáo, tuy trẻ còn nhỏ nhưng trẻ luôn luôn tìm
hiểu thế giới xung quanh với muôn vàn câu hỏi thắc mắc: Hò khoan là gì?, hò mái
nhì là như thế nào? Xố là như thế nào? Tại sao? ...
*Qua việc lựa chọn và sử dụng một số biện pháp giúp trẻ làm quen Làn điệu
Hò khoan của quê hương. Đây là hoạt động thiết thực góp phần nâng cao chất


Trẻ biết tên một số làn điệu của Hò Khoan Lệ Thủy
96 %
Trẻ hát được một số làn điệu quen thuộc
100 %
Trẻ thích thú tham gia các hoạt động
100%
Trẻ nhanh nhẹn sáng tạo trong các hoạt động
92 %
Trẻ có hành vi thái độ tốt với Di sản Hò Khoan của quê hương
100%
- Đối với phụ huynh:
+ Phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của Hò Khoan đối với con em
mình.
+ Phụ huynh vui mừng khi con mình mạnh dạn, nhanh nhẹn, tự tin. Thấy được
tầm quan trọng và trách nhiệm của mình trong việc kết hợp với giáo viên cùng
quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ.
+ Phụ huynh đã quan tâm, biết hướng dẫn, rèn luyện một số kỹ năng cơ bản
cho trẻ lúc ở nhà. Mối quan hệ giữa cô, trẻ và phụ huynh ngày càng gắn bó gần gũi
hơn.
3.2. Kiến nghị đề xuất:
Với những kết quả đạt được sau khi áp dụng các biện pháp vào tổ chức cho trẻ
làm quen Hò Khoan Lệ Thủy với trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi bản thân xin có một số
kiến nghị sau:
* Đối với ngành giáo dục:
- Tổ chức tập huấn chuyên đề Hò Khoan Lệ Thủy cho bậc học mầm non.
- Tổ chức giao lưu Hò Khoan giữa các cấp học để giáo viên có điều kiện trao
đổi kinh nghiệm, học tập lẫn nhau.

15