Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO BÉ 3-4 TUỔI KHÁM PHÁ KHOA
HỌC QUA HOẠT ĐỘNG THÍ NGHIỆM, QUAN SÁT HIỆN TƯỢNG”

A. PHẦN MỞ ĐẦU:
Mục tiêu và nhiệm vụ của việc chăm sóc giáo dục trẻ mầm non là giúp trẻ
phát triển một cách toàn diện. Dạy trẻ khám phá khoa học là một trong những việc
làm góp phần thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ đó.
Với trẻ mầm non “Chơi mà học, học mà chơi”, trẻ rất nhanh nhớ nhưng cũng
dễ quên tức thì. Bởi thế, cho trẻ được khám phá khoa học qua hoạt động thí
nghiệm, quan sát hiện tượng sẽ giúp trẻ trải nghiệm được sự hiểu biết của mình,
nhờ đó đáp ứng được tính tò mò, ham hiểu biết của trẻ. Hình thành cho trẻ trí
tưởng tượng và phát triển tư duy, ngôn ngữ trí nhớ lâu bền. Hình thành khả năng
quan sát, phân tích, tổng hợp, đồng thời ôn luyện củng cố kiến thức, kỹ năng cho
trẻ và giáo dục tình cảm, đạo đức, ý thức bảo vệ môi trường, giúp trẻ hình thành và
phát triển nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa.
Song trong thực tế các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 3-4
tuổi thường được diễn ra theo kiểu giáo viên giảng giải cho trẻ nghe chứ trẻ thực
sự chưa được tự mình khám phá để tự suy đoán đưa ra kết luận của mình. Với lòng
yêu nghề mến trẻ, tôi luôn suy nghĩ để tìm ra giải pháp cho trẻ được được trải
nghiệm, được tham gia vào các hoạt động thí nghiệm để giúp trẻ phát triển tốt hơn.
Sau một thời gian tìm tòi, nghiên cứu và thử nghiệm, tôi xin đưa ra đề tài:” Một số
biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua hoạt động thí nghiệm,
quan sát hiện tượng.”
B. PHẦNNỘI DUNG

1. Cơ sở lý luận.

Khỏm phỏ khoa hc- mt thut ng i vi tr mm non nghe qua tng
chng nh quỏ xa vi v nú cú cỏi gỡ ú cao siờu quỏ.Nhng thc cht ú ch l
nhng gỡ ht sc quen thuc, gn gi thng din ra xung quanh cuc sng ca tr
hng ngy. Trong nhng nm qua vic dy tr mu giỏo 3-4 tui khỏm phỏ khoa
hc qua hot ng thớ nghim, quan sỏt hin tng cũn hn ch nờn cha phỏt huy
c tớnh tớch cc, sỏng to ca tr, có phần ảnh hởng đến việc chăm
sóc giáo dục trẻ .Với yêu cầu dy hc ly tr lm trung tõm thỡ vic cho tr
khỏm phỏ khoa hc qua hot ng thớ nghim, quan sỏt hin tng l vic lm ht
sc cn thit v quan trng ca mi mt giỏo viờn mm non nhm nõng cao cht
lng chm súc giỏo dc tr phự hp vi tỡnh hỡnh hin nay .
Bờn cnh ú, trong cuc sng sinh hot hng ngy thng cú rt nhiu sn
phm b loi b khụng cn phi mua m ta cú th s dng chỳng thc hin cỏc
thớ nghim nh v chai , chai nha, mnh g nh hay ming st vn
T nhng lý do trờn, bn thõn tụi l mt giỏo viờn mm non, tụi ó da vo
kinh nghim ca nhng ngi i trc v kinh nghim ca bn thõn tụi xin a
ra Mt s phng phỏp, bin phỏp giỳp tr mu giỏo 3-4 tui khỏm phỏ khoa
hc qua hot ng thớ nghim, quan sỏt hin tng.
* Kho sỏt thc trng.
Quỏ trỡnh thc hin vic chm súc giỏo dc tr tui 3-4 tui, trong mt
nm qua bn thõn tụi ó gp mt s thun li v khú khn sau:
- Thun li.
Bn thõn nhn c s quan tõm giỳp , ch o sõu sỏt ca ban giỏm hiu
nh trng tụi thc hin tt nhim v ca mỡnh, c nh trng u t v c
s vt cht to iu kin cho tụi tớch cc tham gia vo cỏc lp hc o to nờn trỡnh
chuyờn mụn khỏ vng vng.
a s ph huynh quan tõm n vic hc tp ca con em mỡnh, phi hp
thng xuyờn vi giỏo viờn
Cỏc giỏo viờn trong trng luụn quan tõm, giỳp ln nhau.
2


12/38 = 31,6%

LVPTTM 5/38 = 13,2%

7/38 = 18,4%

15/38 = 39,5%

11/38 = 28,9%

LVPTNN 4/38 = 10,5%

8/38 = 21,1%

13/38 = 34,2%

13/38 = 34,2%

LVPTTC 6/38 = 15,7%

8/38 = 21,1%

16/38 = 42,1%

8/38 = 21,1%

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, song với lòng yêu nghề mến trẻ tôi đã tìm tòi
một số biện pháp tối ưu, thu hút lôi cuốn trẻ tham gia vào các hoạt động một cách
tích cực và có hiệu quả.
3. Biện pháp

+Bước 3:Lựa chọn và phân loại vật nào nổi để âng một bên, vật nào chìm để
sang một bên sau đó cô giáo giải thích vì sao vật này lại nổi, vật kia lại chìm
+Bước 4: Cô giáo tổng hợp đánh giá, hôm nay trẻ đã làm được gì, phát hiện
điều gì?.
3.2. Tìm kiếm, nghiên cứu các thí nghiệm và chọn nguyên vật liệu.
Tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng, nên việc sử dungjncacs hoạt
động thí nghiệm trong trong giảng dạy trẻ khám phá khoa học là rất quan trọng.
Đặc biệt, trẻ ở độ tuổi này rất thích tự tìm tòi, khám phá những điều mới lạ trong
cuộc sống, qua thao tác với các đồ vật thí nghiệm, trẻ sẽ tích lũy thêm kinh nghiệm
và hiểu biết nhiều hơn. Nếu trong một tiết học, cô không sử dụng đồ dùng trực
quan thì sẽ không thu hút được sự chú ý của trẻ và trẻ chóng chán, khiến chất
lượng dạy và học không cao. Đồ dùng trực quan là một minh họa sinh động để
giúp trẻ chú ý và tiếp thu một cách nhanh chóng nội dung vấn đề cô cần truyền đạt.
Chính vì vậy khi tìm kiếm, nghiên cứu các thí nghiệm và chọn nguyên vật liệu phải
đảm bảo được những tính sau:
- Lựa chọn các hoạt động thí nghiệm vừa sức với trẻ.
- Góc dành riêng cho trẻ khám phá gồm sách, các dụng cụ thí nghiệm đơn
giản và những vật có thể sờ, mó, nếm ,ngửi như cân, chai, lọ nhựa, nam châm, hột
hạt…( Đảm bảo an toàn và vệ sinh cho trẻ)
- Đảm bảo tính sư phạm, hấp dẫn, kích thích trí tò mò của trẻ, trẻ có thể
thao tác với 1 nguyên liệu dễ tìm trong nhiều thí nghiệm.
Ví dụ: Từ một chai nhựa trẻ có thể thả vào chậu nước xem chai nhựa chìm
hay nổi. Trẻ thả vào mỗi chai nhựa một vật khác nhau như viên sỏi, gạo, lá khô…
trẻ sẽ phát hiện được âm thanh phát ra từ những chai nhựa đó…
3.3. Cho trẻ được hoạt động mọi lúc mọi nơi
Khi cô đã biết được đặc điểm tâm sinh lý, trình độ nhận thức của trẻ. Qua
hoạt động cô giao nhiệm vụ cho trẻ, tạo cơ hội gợi mở ở trẻ, còn trẻ tự tìm tòi

4


- Cô giáo tôn trọng nhân cách của trẻ, phải chấp nhận những câu trả lời khác
nhau của trẻ, chú ý quan tâm những trẻ yếu, nhút nhát, động viên kịp thời những
tiến bộ của trẻ.
3.4. Khuyến khích trẻ trực tiếp làm thí nghiệm cùng cô.
Công việc này tuy đơn giản nhưng có giá trị rất lớn. Nó khắc sâu kiến
thức ,kỹ năng cho trẻ, đồng thời giúp trẻ mạnh dạn, tự tin và đoàn kết với bạn.
Tạo hứng thú cho trẻ khi được chính tay mình làm thí nghiệm
Giáo dục trẻ ý thức biết trân trọng và giữ gìn đồ dùng, sản phẩm từ thí
nghiệm mình làm ra.Cung cấp thêm đồ dùng đồ chơi cho lớp.
Ví dụ: Để phục vụ cho các trò chơi âm nhạc ở góc nghệ thuật tôi tổ chức trẻ
thả vào mỗi chai nhựa một vật khác nhau như viên sỏi, gạo, lá khô…trẻ sẽ phát
hiện được âm thanh phát ra từ những chai nhựa, sau đó tôi sẽ lưu lại dể sử dụng
cho các trò chơi âm nhạc.
3.5: Công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh.
5

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy


Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

Để hoàn thành tốt công tác chăm sóc và giáo dục trẻ thì cần có sự phối hợp
và hỗ trợ cho nhau giữa gia đình và nhà trường. Để thực hiện tốt sự phối hợp đó tôi
đã mạnh dạn chia sẽ suy nghĩ với phụ huynh về tầm quan trọng của việc chăm sóc
giáo dục trẻ mầm non, trong đó có nội dung dạy trẻ khám phá khoa học qua các
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng , để từ đó phụ huynh có nhận thức đúng
đắn và xác định vai trò của mình trong việc chăm sóc giáo dục trẻ đặc biệt là giúp
trẻ được trải nghiệm qua các thí nghiệm khám phá thế giới xung quanh.
- Lên kế hoạch hoạt động tuần, ngày đầy đủ rồi trao đổi trực tiếp với phụ

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy


Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

- Trẻ mạnh dạn, tự tin thích tò mò, ham hiểu biết, thích quan sát khám phá,
thích được sử dụng các giác quan và trực tiếp thực hiện, trẻ hiểu biết nhiều, rộng
hơn về thế giới xung quanh, trẻ hoạt động tích cực hơn, có kiến thức đa dạng,
phong phú, trẻ được phát triển trí tuệ…
Trẻ tiếp thu bài học nhanh, khả năng giao tiếp của trẻ tốt hơn.
Kết quả thể hiện rất rõ qua việc khảo sát chất lượng học kỳ I:
Lĩnh vực

Xếp loại Tốt

Xếp loại Khá

Xếp loại TB

Xếp loại Yếu

LVPTNT

7/38 = 18,4%

14/38 = 36,8%

12/38 = 31,6% 5/38 = 13,2%


rõ tầm quan trọng của hoạt động thử nghiệm đối với trẻ nhỏ, phụ huynh vui mừng
khi con mình mạnh dạn, nhanh nhẹn,tự tin.Thấy được tầm quan trọng và trách
nhiệm của mình trong việc kết hợp với giáo viên cùng quan tâm chăm sóc giáo dục
trẻ, phụ huynh đã quan tâm hơn tới nội dung của các môn học, biết hướng dẫn, rèn
luyện một số kỹ năng cơ bản cho trẻ lúc ở nhà.
4.2.Bài học kinh nghiệm:
Với kết quả đạt được trên đây bản thân tôi đã đúc rút ra một số kinh nghiệm
như sau:
Là một giáo viên phải thực sự đam mê, tâm huyết với việc dạy học của
mình, thường xuyên quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho trẻ học tập, phải
quan tâm đúng mức, luôn theo dõi động viên, khuyến khích nhằm tạo điều kiện
cảm xúc giúp trẻ phấn khởi trong các hoạt động học tập.
Ngoài việc giáo viên nắm vững phương pháp đổi mới truyền thụ cho trẻ,
sáng tạo trong giảng dạy, linh hoạt trong các hoạt động, tích cực tham khảo tài liệu,
học hỏi chị em đồng nghiệp, giáo viên càn phải tích cực hóa đứa trẻ, tạo hứng thú
cho trẻ trong mọi hoạt động. Tôi còn phải sáng tạo trong việc tìm kiếm các hoạt
động cho trẻ thử nghiệm, nhằm thúc đẩy sự phát triển trí tuệ của trẻ trong giai đoạn
đầu đời của trẻ mới giúp trẻ phát triển toàn diện được.
Cần có sự phối kết hợp với phụ huynh một cách khéo léo, lôi cuốn phụ
huynh để phụ huynh cùng đóng góp các vật liệu sẳn có ở địa phương.
7

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy


Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

C. KẾT LUẬN.
Việc giúp trẻ đặc biệt là trẻ mẫu giáo bé 3-4 tuổi khám phá khoa học qua