A – PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đổi mới môi trường giáo dục, tạo cơ hội cho trẻ chủ động học tâp, rèn luyện kỹ năng theo trình
độ khả năng của mỗi cá nhân trẻ là một trong những tiêu trí của đổi mới chương trình giáo dục hiện
nay. Chính vì vậy tạo môi trường hoạt động tốt là nhằm tạo cơ hội cho trẻ tìm tòi khám phá trải
nghiệm củng cố những kiến thức đã lĩnh hội được trên tiết học, phát huy khả năng tư duy sáng tạo của
trẻ. Ngoài ra còn giúp trẻ giảm bớt căng thẳng mệt mởi trong quá trình học tập và cung cấp nhiều vốn
kinh nghiệm trong cuộc sống cũng như ý thức lao động phục vụ. Tạo môi trường hoạt động cho trẻ vui
chơi còn hình thành ở trẻ những tình cảm đẹp đẽ, tình yêu thương đối với trường lớp, cô giáo bạn be,
ông bà, cha mẹ và những kỹ năng cần thiết trong quá trình ứng xử giao tiếp với mọi người xung
quanh.
Tổ chức môi trường hoạt động trong nhóm/lớp nhằm tạo cơ hội cho trẻ tìm tòi, khám phá,
phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống: Trẻ được lựa chọn hoạt động cá nhân hoặc
hoạt động nhóm. Trẻ tham gia tích cực, tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ khả năng, qua đó cung cấp kiến
thức kỹ năng, nhằm góp phần hình thành nhân cách của trẻ mầm non nói riêng, của con người
trong xã hội nói chung.
Thông qua việc tổ chức môi trường cho trẻ hoạt động trong nhóm/lớp, cô giáo đã giúp trẻ
một cách tích cực trong việc hình thành và phát triển khả năng tư duy, ghi nhớ có chủ định, phát
triển ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết.
Phát triển khả năng tri giác, thính giác, ngôn ngữ và giao tiếp có ảnh hưởng đến tất cả các
lĩnh vực phát triển khác của trẻ. Ngôn ngữ là công cụ của tư duy vì thế ngôn ngữ có ý nghĩa quan
trọng đối với sự phát triển nhận thức, giải quyết vấn đế và chức năng tư duy ký hiệu tượng trưng ở
trẻ. Đối với trẻ 4- 5 tuổi qua quan sát những giờ hoạt động học và giờ hoạt động vui chơi, tôi thấy
các cháu rất thích được giao tiếp, thích được trò chuyện và thích được nói, nhưng vì ngôn ngữ của
trẻ còn hạn chế, các cháu còn sử dụng ngôn ngữ thụ động nhiều, khả năng ghi nhớ của trẻ còn kém
nên tôi thấy mình cần phải tìm nhiều biện pháp tác động để kích thích ngôn ngữ của trẻ phát triển,
phải cung cấp cho trẻ những hình ảnh cụ thể để giúp trẻ phát triển khả năng quan sát và ghi nhớ.
Tuy trẻ còn nhỏ những trẻ rất hiếu động, thích tìm tòi, khám phá mọi thứ xung quanh. Trẻ
thường có nhiều thắc mắc trước những đồ vật, hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy. Trẻ luôn đặt
ra rất nhiều câu hỏi như: Ai đấy? Cái gì? Con gì? Tiếng gì? Màu gì? Để làm gì?...
Để giúp trẻ giải đáp được những thắc mắc hàng ngày, người lớn cần trả lời những câu hỏi

II. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
1. Phạm vi:
Nghiên cứu thực trạng việc tổ chức tạo môi trường học tập cho trẻ 4-5 tuổi Trường Mầm non
Tuấn Mậu –Sơn Động- Bắc Giang.
2. Khách thể:
Tổ chức môi trường cho trẻ hoạt động trong nhóm/ lớp trong trường mầm non.
3. Đối tượng:

19;

Trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi Trường Mầm non Tuấn Mậu - Sơn Động - Bắc Giang. Tổng số HS:
Nữ: 12;
Nam: 7;
DT: 7

- Các cháu có hoàn cảnh khó khăn, gia đình thuộc diện cận nghèo, hộ nghèo, gia đình gia
đình đa sô làm nghề nông, đa số là các cháu con em dân tộc.
III. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu đề tài này để biết được mặt mạnh, mặt yếu trong quá trình phát triển nhận thức,
phát triển ngôn ngữ của trẻ, trên cơ sở đó tìm ra biện pháp tích cực nhất nhằm nâng cao chất lượng
tổ chức môi trường hoạt động cho trẻ .


Giúp trẻ hứng thú tích cực và tình nguyện khi tham gia vào các hoạt động.
Trẻ tự tin mạnh dạn trong giao tiếp, hòa đồng trong các mối quan hệ.
Phát triển ngôn ngũ cho trẻ, rèn luyện tính tổ chức, tính kỷ luật, tinh thần tập thể, lòng tự
tin, tính tập thể cho trẻ.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
2. Phương pháp quan sát.

Căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ: tuổi 4 - 5 đây là lứa tuổi kỳ diệu, trẻ rất
hiếu động tò mò, muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự nhiên và xã hội. Trong các hoạt động của tuổi
mẫu giáo: chơi giữ vai trò hoạt động chủ đạo
giữa hoạt động vui chơi và hoạt động học tập chưa có ranh giới rõ ràng. Khác với người lớn trẻ em
thật sự học trong khi chơi, trẻ lĩnh hội các tri thức tiền khoa học trong trường mầm non theo
phương châm "Chơi mà học, học mà chơi".
Trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở các hoạt động tìm
tòi khám phá của trẻ. Trẻ chủ động tham gia các hoạt động đó để
phát triển khả năng, năng lực của mình. Trước những vấn đề trên, không chỉ cho trẻ hoạt động tích
cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cực ở giờ
chơi và mọi lúc mọi nơi, cho nên việc tạo môi trường học tập xung quanh lớp cho trẻ là rất cần thiết,
nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả
năng của mình giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các kiến thức kỹ năng
của trẻ được
củng cố và bổ sung.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
Năm học 2016-2017 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo bé 4-5 tuổi khu Thanh
Chung, tổng số là 19 cháu. Được nhà trường hỗ trợ đầy đủ trang thiết bị đồ dùng dạy và học như tivi,
đàn organ, màn, đầu video, giấy xốp, keo nến...nhưng trong quá trình giảng dạy tôi gặp một số thuận
lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi
- Trường, lớp được đầu tư đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi…phục vụ cho công tác chăm
sóc giáo dục trẻ. Đặc biệt là đồ dùng phục vụ cho việc trang trí lớp học như: giấy xốp, giấy màu, keo
nến, kéo, các đồ dùng đồ chơi theo danh mục đồ dùng của lớp 4-5 tuổi, các kệ giá góc ở các góc và
các đồ dùng do cô và trẻ tự tạo, các loại hột hạt cô sưu tầm…
- Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của BGH về chuyên môn, được tập huấn, bồi dưỡng và
tham gia kiến tập trường bạn về việc thiết kế các góc học tập trong lớp, trang trí các mảng tường.
- Giáo viên yêu nghề, luôn có ý thức trong học tập, tự phấn đấu rèn luyện để nâng cao trình
độ chuyên môn của mình. Sưu tầm các đồ dùng học liệu để phục vụ cho việc làm đồ dùng đồ chơi,
trang trí góc lớp.


Tỉ lệ %

chưa đạt

19

4

21%

15

79%

2. Kỹ năng sử dụng môi trường trong lớp

19

5

26%

14

74%

3. hứng thú tham gia hoạt động

19


- Trang trí chủ đề "Gia đình" với chủ đề nhánh: "Gia đình của bé"
- Trang trí các mảng tường ở các góc chơi theo chủ đề nhánh.
Tuần 1
- Chuẩn bị đồ chơi ở các góc theo chủ đề nhánh.
- Vệ sinh lớp học.
- Trang trí nhánh 2 " Ngôi nhà và gia đình bé".
Tuần 2

- Trang trí các mảng tường ở các góc chơi theo chủ đề nhánh.
- Chuẩn bị đồ chơi ở các góc theo chủ đề nhánh.
- Vệ sinh lớp học.
- Trang trí nhánh 3: " Họ hang gia đình bé".

Tuần 3

- Trang trí các mảng tường ở các góc chơi theo chủ đề nhánh.
- Chuẩn bị đồ chơi ở các góc theo chủ đề nhánh.
- Vệ sinh lớp học.
- Trang trí nhánh 4: " Nhu cầu gia đình bé".
- Trang trí các mảng tường ở các góc chơi theo chủ đề nhánh.

Tuần 4

- Chuẩn bị đồ chơi ở các góc theo chủ đề nhánh.
- Vệ sinh lớp học.

Những công việc nào chưa thực hiện được bản thân tôi rút kinh nghiệm cho tháng sau thực hiện
tốt hơn.
2. Xây dựng môi trường hoạt động:


- Hình ảnh dán phải vừa tầm mắt của trẻ: Không quá cao, không quá

thấp

2.3. Thiết kế các góc chơi (Theo chủ đề nhánh):
Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá
nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng hơn. Giúp trẻ
tìm hiểu và khám phá cái mới, hoạt động với đồ vật và rèn luyện kỹ năng.
Số lượng góc chơi cần bố trí nhiều hơn . Góc chơi của trẻ cần đa dạng, nội dung chơi trong
các góc thể hiện đa dạng nhiều mặt của cuộc sống.
Nên có thêm góc để trẻ có thể thư giãn
hoặc thực hiện ý tưởng riêng của mình.
Chủng loại đồ chơi nhiều hơn mẫu giáo bé, nhưng số lượng đồ chơi mỗi loại ít hơn. Đồ chơi
gồm nhiều chi tiết, phải ở dạng rời (không có sẵn).
Trong lớp tôi đã bố trí các góc như sau: Góc yên tĩnh xa góc hoạt động ồn ào.


Ví dụ: Góc xây dựng và góc phân vai ở gần nhau và xa góc sách. Góc xây dựng tránh lối đi
lại. Góc tạo hình gần nguồn nước, góc thiên nhiên ở ngoài hiên...
Các góc có khoảng rộng, cách nhau hợp lý để bảo đảm an toàn và vận động của trẻ.
Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động
Ví dụ: Sử dụng giá đựng đồ chơi quay lại tạo thành ranh giới cho góc chơi. Ranh giới ở các
góc không che tầm nhìn của trẻ và không cản việc quan sát của giáo viên.
Thay đổi vị trí các góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ.
Đặt tên các góc phải đơn giản, để hiểu, dễ nhớ và phù hợp với nội dung từng chủ đề đang thực
hiện.
Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề "Gia đình" góc sách có thể đặt "Thư viện của gia đình bé"
nhưng khi sang chủ đề "Thế giới thực vật" góc sách có thể đặt "Thư viện của các loại cây".


nào học đến chữ số nào thì gắn chữ số đó kết hợp với tranh) hay ở góc sách học đến bài thơ nào
thì dán bài thơ đó lên.


- Không dán khít các mảng tường mà phải để dành khoảng trống để trẻ dán sản phẩm của
mình theo chủ đề.
3. Biện pháp 3: Hướng dẫn trẻ hoạt động:
- Muốn trẻ được chơi tích cực, chơi sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi trong các góc hoạt
động ngay từ đầu tôi phải biết cách giới thiệu các góc chơi và quản lý tốt quá trình trẻ chơi trong
các góc. Biện pháp này giúp trẻ chủ động tìm kiếm đồ chơi khi cần, triển khai trò chơi, thu dọn và
cất đồ chơi đúng quy định.
- Việc giới thiệu cho trẻ làm quen với các góc chơi tiến hành chủ yếu vào đầu năm học, khi
trẻ còn bỡ ngỡ, chưa quen với đồ dùng đồ chơi quanh lớp, chưa biết tên đồ chơi, vị trí đồ chơi và
các chỗ để chơi vì vậy tôi phải giúp trẻ biết nơi để các đồ chơi, các góc chơi bắt đầu từ đâu, kết
thúc ở đâu.
- Giới thiệu góc chơi nên tiến hành ngay đầu giờ chơi hoặc vào giờ sinh hoạt chiều.
- Khi trẻ đã quen dần với các góc chơi và vị trí các đồ chơi thì cứ mỗi đầu
chủ đề nên giới thiệu nội dung chơi của từng chủ đề (từng nhánh chủ đề)
- Khi trẻ chơi cô phải bao quát trẻ, động viên, hướng dẫn những trẻ còn nhút nhát. Cô có thể
nhập vai chơi cùng trẻ để hướng dẫn trẻ chơi sáng tạo hơn.
Ví dụ: Cô nhập vai vào người mua hàng: "Chào cô! bán cho tôi cái bánh"
"Bao nhiêu vậy cô?... Cho tôi xin, tôi cám ơn". Trẻ thấy cô làm như vậy trẻ sẽ bắt chước cách
mua hàng giống cô để giáo dục trẻ phải biết lễ phép, phải biết cách xưng hô.
- Trong giờ chơi luôn giáo dục trẻ chơi ngoan, cất dọn đồ chơi gọn gàng ngăn nắp.
- Ngoài giờ hoạt động góc phải nên cho trẻ hoạt động mọi lúc mọi nơi để trẻ khám phá hết
những điều mới lạ xung quanh trẻ.
- Phải làm ký hiệu ở các góc để cho trẻ chơi tất cả các góc. Ký hiệu của trẻ bằng số hoặc
bằng chữ cái.
4. Biện pháp 4: Trong các hoạt động khác:
- Ngoài ra bàn ghế, đồ dùng trong lớp phải đặt vị trí hợp lý, thuận tiện cho trẻ hoạt động.

Trước khi chưa áp dụng đề tài này tôi thấy số trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động ít, trẻ
không tập trung, học một cách máy móc, chưa thật sự tự nguyện tham gia vào các hoạt động.
Bảng khảo sát trước khi thực hiện đề tài:
2. Trong quá trình thực hiện biện pháp tạo môi trường học tập trong lớp cho trẻ hoạt
động:
* Đối với giáo viên
Bản thân tôi nắm chắc kiến thức về tạo môi trường giáo dục tích cực cho trẻ hoạt động.


Từ đó có những biện pháp tác động phù hợp giúp trẻ hoạt động ở môi trường trong lớp một
cách tích cực.
* Đối với trẻ:
- Trẻ hứng thú, tích cực vào hoạt động cô đã tạo ở trong lớp, có kỹ năng tham gia vào các
hoạt động, bổ sung kiến thức khá phong phú, củng cố kiến thức vững vàng.
* Kết quả với phụ huynh:
Các bậc cha mẹ học sinh tích cực ủng hộ nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi, kết hợp với
cô trong việc trang trí góc lớp, đưa ra ý tưởng sáng tạo đồ dùng đồ chơi. Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi
đơn giản ở nhà.
* Kết quả cụ thể:
Cuối năm
Tổng
Tiêu chí

Số trẻ đạt Tỉ lệ %

chưa đạt

Tỉ lệ %

17

94%

1

6%

3. Ứng dụng của đề tài:
Qua điều tra nghiên cứu và thực tế áp dụng tại lớp mình, tôi đã rút ra bài học cho bản thân
và một số kinh nghiệm nhỏ để nâng cao hiệu quả trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ và chuẩn
bị tốt các điều kiện cho trẻ vào lớp 5 - 6 tuổi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại các cơ sở giáo
dục mầm non.
Tuy vậy, kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế, do vậy không tránh khỏi những thiếu xót,
rất mong nhận được sự quan tâm góp ý từ phía lãnh đạo và bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi
được hoàn thiện hơn.


C – PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Bài học kinh nghiệm
Qua biện pháp thực hiện và kết quả đạt được, bản thân tôi rút ra một số bài học kinh
nghiệm sau:
* Bài học trong công tác tham mưu, tuyên truyền, phối hợp:
- Làm tốt công tác tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường, hội phụ huynh, chính quyền
địa phương để thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục.
- Tuyên truyền sâu rộng tới các bậc phụ huynh về mục tiêu giáo dục mầm non và yêu cầu
cần đạt cuối độ tuổi nhà trẻ và độ tuổi mẫu giáo cụ thể là đối với trẻ 4 - 5 tuổi. Tuyên truyền kiến
thức nuôi dạy con theo khoa học.
- Phối hợp với Ban giám hiệu khảo sát chất lượng trẻ nhà trẻ theo đánh giá sự phát triển của
trẻ trong thực hiện chương trình giáo dục mầm non với 4 lĩnh vực phát triển.
* Bài học trong công tác chăm sóc giáo dục:
- Muốn tạo môi trường xung quanh lớp phong phú và có hiệu quả đòi hỏi phải tìm tòi các

nguyện tham gia vào hoạt động học và chơi, trẻ cũng tự đưa ra ý tưởng sáng tạo cùng cô để thực
hiện việc chuẩn bị các đồ dùng đồ chơi để học. Khi trẻ cùng tham gia vào việc thiết kế các góc
chơi, làm đồ dùng, đồ chơi thì khi đó trẻ sẽ rất hứng thú khi học và chơi các đồ dung đồ chơi đó.
3. Khả năng ứng dụng của đề tài
Như đã trình bày ở phần hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm về biện pháp tạo môi trường học
tập trong lớp cho trẻ đã được ứng dụng một cách rộng rãi trong trường mầm non. Mô hình này sẽ dễ
dàng thực hiện cho học sinh các trường theo nhiều hình thức phong phú và đa dạng hơn. Cô cùng trẻ
tạo ra đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động, trẻ cùng cô trang trí bày biện góc lớp từ đó trẻ sẽ
hứng thú hơn khi học vì trẻ “ có công có sức” tạo ra các đồ dùng đó.
Tôi hy vọng rằng kinh nghiệm tổ chức môi trường học tập trong lớp cho trẻ 4-5 tuổi tại
trường mầm non Tuấn Mậu sẽ được nhân rộng trong các trường mầm non trong toàn huyện. Những
kinh nghiệm nhỏ của tôi sẽ góp phần có ích trong phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực” trong các trường mầm non.
4. Những kiến nghị, đề xuất
* Đối với nhà trường.
- Đề nghị nhà trường mua sắm thêm các đồ dùng, đồ chơi để phục vụ trong các góc chơi tạo
môi trường đẹp, phong phú và đa dạng hơn.
- Đề nghị Ban giám hiệu tổ chức nhiều cuộc thi triển lãm về đồ dùng đồ chơi, trang trí góc lớp
trong trường.
- Đề nghị nhà trường tổ chức cho giáo viên được đi tham quan học tập môi trường lớp học của
các trường điểm trong và ngoài huyện.
* Đối với phòng giáo dục.
- Tăng cường bồi dưỡng về tạo môi trường học tập, trang trí góc lớp cho giáo viên.
* Đối với phụ huynh


Cần quan tâm đến việc học tập và vui chơi của con em mình, phối hợp với giáo viên tạo
môi trường tích cực cho trẻ học tập vui chơi .
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi trong việc tạo môi trư ờng cho trẻ hoạt động
một cách tích cực. Vì đề tài này áp dụng trong phạm vi hẹp ở lớp tôi giảng dạy. Do đó, một số kinh


Tuấn mậu, ngày 31 tháng 3 năm 2017