Phòng giáo dục và đào tạo quận cầu giấy
Trờng mầm non quan hoa

đề TàI:

MộT Số HìNH THứC RèN Kỹ NĂNG
PHáT TRIểN NGÔN NGữ MạCH LạC
CHO TRẻ Từ 4 5 TUổI

Họ và tên: Nguyễn Thị Huế
Chức vụ: Giáo viên lớp MG
nhỡ B1
Trờng mầm non
Quan Hoa


Năm học 2007 - 2008

Phần I: Đặt vấn đề
Giáo dục mầm non là một bộ phận trong hệ thống
giáo dục quốc dân. Đó là một bậc học đầu tiên đặt nên
móng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách
của trẻ.
Mục đích của giáo viên mầm non là chăm sóc giáo
dục để nhằm phát triển tất cả những khả năng của trẻ,
hình thành những co sở ban đầu của nhân cách con ngời,
tạo điều kiện cho trẻ có khả năng tiếp thu những kiến thức
trong học tập cũng nh trong cuộc sống sau này.
Đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non là: Trẻ nhớ
nhanh những lại nhanh quên. Khả năng ghi nhớ không chủ
định chủ yếu, khả năng ghi nhớ có chủ định đang hình

đợc sống trong môi trờng giao tiếp, trên cơ sở đó nảy sinh
ra nhiều suy nghĩ, sáng tạo mới.
Tóm lại, trong quá trình hình thành ngôn ngữ cho
trẻ ở lứa tuổi mầm non. Giáo viên có thể dùng nhiều hình
thức khác nhau. Nhng quan trọng nhất vẫn là hình thức sử
dụng hình ảnh trực quan và lời nói, từ đó kích thích trẻ
phát trỉên ngôn ngữ và diễn đạt hiểu biết của mình trên
cơ sở lĩnh hội đợc.
Vì vậy là giáo viên mầm non mới ra trờng, cha có
nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, tôi không khỏi băn
khoăn làm thế nào để dạy cho trẻ có hiệu quả cao nhất. Tôi
đã học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp đi trớc, tham
khảo ý kiến đóng góp của lãnh đạo trờng, cộng với việc tìm
tòi, su tầm, sáng tác những câu truyện, bài thơ, câu đố,


những bài ca dao, đồng dao... Để trẻ phát triển ngôn ngữ,
mạnh dạn trong giao tiếp, giúp trẻ đón nhận một cách thoải
mái và hào hứng hơn. Do vậy, ngày từ đầu năm học 2007
2008 tôi đã su tầm, sáng tác và vận dụng các bài ca dao,
đồng dao có nội dung giáo dục để dạy trẻ một cách có hệ
thống và tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: Một số hình thức
rèn luyện kỹ năng phát triển ngôn ngôn ngữ mạch lạc
cho trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi. Để nghiên cứu và nhắm góp
phần bé nhỏ của mình trong công việc nâng cao chất lợng
giáo dục trẻ nói chung và nói riêng ở lớp, ở trờng của tôi.
Trớc khi bớc vào nghiên cứu thực hiện để tài này tôi
đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau đây:

Phần II: Nội dung nghiên cứu

trời ít, khung cảnh s phạm còn hạn chế.
- 30% số học sinh mới ra lớp, không thông qua lớp nhà trẻ
và lớp mẫu giáo bé. Vì vậy nhận thức của trẻ còn hạn chế
nhiều, trẻ nhút nhát, cha manh dạn.
- Nhiều trẻ còn nói ngọng, nói tiếng địa phơng (ngọng
dấu ngã, dấu nặng), phát âm thiếu chính xác.


- Phụ huynh học sinh cha thực sự quan tâm đến việc
cho con em mình đi học đúng tuổi
- Phụ huynh học sinh cũng còn đang nói ngọng, nói
tiếng địa phơng nhiều.
III/ Một số hình thức:
Trớc khi bớc vào thực hiện tôi đã tiến hành khảo sát
chất lợng đầu năm học với tổng số trẻ là 63 cháu. Trong đó:
Loại tốt có:

5 cháu đạt 8%

Loại khá có: 8 cháu đạt 12,7%
Loại đạt có: 12 cháu đạt 19%
Loại cha đạt có: 38 cháu đạt 60,3%
Với kết quả nh vậy tôi đã áp dụng một số hình thức rèn
kỹ năng phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 4 5 tuổi sau
đây:
1/ Hình thức phát triển ngôn ngữ trong các giờ học:
Phát triển ngôn ngữ trong các giờ học là hớng cho trẻ
quan sát một sự vật hiện tợng quen thuộc đối với trẻ, qua đó
giúp trẻ hình thành những khái niệm ban đầu về sự vật
hiện tợng nhăm mục đích phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ không những chỉ phát
triển trong giờ học mà còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ ở
mọi lúc, mọi nơi nh giờ đi chơi, đi dạo, đi hoạt động lao
động và các hoạt động khác
a/ Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua các hoạt động
ngoài trời:
- Hoạt động ngoài trời là hoạt động giúp trẻ trực tiếp,
tiếp xúc với thiên nhiên và xã hội xung quanh nhằm mở rộng


vốn hiểu biết của trẻ và làm tăng vốn từ cho trẻ. Khi cho trẻ
ra họat động ngoài trời trẻ đợc quan sát cây cối, tiếp xúc với
các con vật nuôi, đợc nhìn ngắm thiên nhiên Từ đó trẻ đợc nói về những hiểu biết của mình, trẻ yêu thiên nhiên,
muốn đợc đóng góp sức mình vào việc làm đẹp cho thiên
nhiên.
- Phần hoạt động có mục đích:
Ví dụ: Cho trẻ quan sát bồn hoa:
Tôi đã tổ chức cho trẻ đứng xung quanh bồn hoa, để
trẻ đợc nêu ra những hiểu biết và nhận xét của trẻ về các
loại hoa, sau đó tôi đặt câu hỏi và gợi ý trả lời:
+ Chúng mình thấy bồn hoa nh thế nào?
+ Trong bồn hoa có những loại hoa gì?
+ Ai biết gì về các loại hoa này?
+ Tại sao lại gọi là hoa Trạng Nguyên?...
Với quan sát các đối tợng khác tôi cũng hỏi những câu
hỏi để kích thích t duy của trẻ, để trẻ suy nghĩ và tự so
sánh đặc điểm giống và khác nhau của các đối tợng quan
sát, đây là phơng pháp mà trẻ hào hứng, thích thú nhất
để đợc nói ý kiến của trẻ và qua đó ngôn ngữ có đợc cơ
hội phát triển manh mẽ.

kiến thức về vốn từ cho trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ đợc
mạch lạc, chính xác và rõ ràng.
Ví dụ: Nhóm chơi Lớp học, Cô giáo với chủ điểm gia
đình. Cô đến nhóm gợi cho trẻ hát, đọc thơ, kể truyện
có nội dung về gia đình
Với nhóm chơi nấu ăn của gia đình, tôi gợi hỏi
trẻ:
+ Bác đang nấu gì đấy? (Tôi nấu bột cho em)
+ Em bé nhà bác đợc mấy tháng rồi?
+ Bác nấu bột bằng những thứ gì?


+ Bác cho em bé ăn mấy bữa một ngày?
Tơng tự các nhóm khác tôi cũng đã đặt ra câu hỏi gợi
ý cho trẻ trả lời theo ý nghĩ của mình. Từ đó làm giàu vốn
từ cho trẻ
c/ Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua việc rèn nếp
vệ sinh
Giữ vệ sinh cho trẻ là một việc làm rất cần thiết đối
với trẻ, vì nó góp phần vào việc làm tăng cờng sức khỏe cho
trẻ và đợc duy trì một cách đều đặn. Hiểu đợc ý nghĩ
đó, nên ngay từ đầu năm học tôi đã dạy cho trẻ các bài thơ,
bài hát có nội dung giáo dục vệ sinh để dạy trẻ. Không
những chỉ giúp trẻ có thói quen vệ sinh mà nó còn đóng
góp một phần không nhỏ vào việc phát triển ngôn ngữ
mạch lạc cho trẻ:
Ví dụ:
+ Dạy trẻ hát bài:
Nào đa bàn tay
Trực nhật khám ngay

với trẻ hơn nên dễ dàng chỉnh sửa đợc ngôn ngữ cho trẻ.
- Giờ trả trẻ: Tôi cũng rèn cho trẻ có thói quen chào cô,
chào các bạn khi ra về, giúp trẻ kiểm tra lại tất cả các đồ
dùng cá nhân của trẻ xem đã đầy đủ cha? Trong lúc chờ bố
(mẹ) đến đón, tôi cho trẻ ôn lại các bài thơ, câu truyện,
bài hát đã học giúp trẻ đọc chính xác, rõ ràng hơn.
e/ Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ qua việc
phối kết hợp với các bậc phụ huynh:
Để thực hiện tốt đề tài, ngày từ đầu năm học trong
các buổi họp phụ huynh tôi đã trao đổi và tuyên truyền với
các phụ huynh về tầm quan trọng của bộ môn làm quen với
văn học đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. Vì vậy tôi


vận động phụ huynh su tầm sách báo, tranh, ảnh, thơ,
truyện có liên quan đến các chủ đề chủ điểm từ đó giúp
trẻ làm quen với văn học một cách dễ dàng, từ đó cung cấp
vốn từ, rèn kỹ năng phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.
Ngoài việc rèn luyện trẻ vào các hoạt động ở lớp, giáo
viên còn có thể trực tiếp trao đổi với từng phụ huynh về
tình hình nhận thức của con em mình để từ đó phụ
huynh cùng cô giáo đề ra biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn
ngữ ở nhà.
Ví dụ: Về nhà bố (mẹ) hỏi trẻ:
- Hôm nay đến lớp cô dạy con đọc bài thơ gì? Con
đọc cho bố (mẹ) nghe nào.
Nhìn chung kết hợp với phụ huynh là một vấn đề rất
cần thiết và không thể thiếu đợc. Nó giúp trẻ củng cố
những kiến thức đã học ở trên lớp một cách sâu sắc hơn.
g/ Hình thức phát triển ngôn ngữ qua việc xây

nhất.
Trong thực tế ở lớp tôi có rất nhiều trẻ mới ra lớp cha qua
độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo bé. Vì vậy ngôn ngữ của trẻ còn
nghèo nàn, nhiều bé phát âm cha chính xác, rất nhiều trẻ
nói ngọng, nói tiếng địa phơng, nhút nhát trong mọi hoạt
động, không để ý tới việ học tập. Chính vì vậy, nó đã
thúc đẩy tôi phải giúp trẻ mạnh dạn trong giao tiếp, hăng hái
hứng thú trong học tập. Và tôi đã sáng tác ra một số bài thơ,
câu truyên, bài đồng dao để dạy trẻ ở mọi lúc, mọi nơi
Nội dung một số bài thơ, câu truyện, ca dao, đồng
dao:
* Bài thơ: Đi chơi không xin phép
Trong một khu rừng nọ
Có một đôi bạn nhỏ


Đó là gấu và thỏ
Hai bạn ở cạnh nhà
Rủ nhau đi hái quả
Mãi tận trong rừng sâu
Mẹ về chẳng thấy đâu
Mẹ lo Hổ bắt mất
Vội kêu toáng cả lên
Mọi ngời kéo đến xem
Vội chia nhau đi tìm
Thấy hai con tíu tít
Đang ăn quả dâu da
Mọi ngời liền về nhà
Hai bạn quỳ xin lỗi
Chúng con đều có tội

đi dạo, đi thăm quan môi trờng xung quanh hoặc đọc vào
đầu giờ làm quen với môi trờng xung quanh: Tìm hiểu về
các loại rau
* Truyện: Hai chị em Thỏ
- Mục đích - yêu cầu: Qua câu truyện trẻ biết nghe lời
ông bà, bố mẹ và cô giáo
- Nội dung:
Ông mặt trời vừa lên cao, Thỏ mẹ đã gọi hai chị em
Thỏ dậy và bảo: Các con ơi! Hôm nay mẹ làm đợc nhiều
bánh ngon, các con thay mẹ mang sang biếu bà. Trớc khi đi
thỏ mẹ dặn đi dặn lại : Nhà bà ngoại ở rất xa, các con
phải đi thật nhanh, không đợc rẽ ngang, rẽ dọc nếu không sẽ
bị lạc đờng đấy. Hai chị em vâng lời mẹ, Thỏ chị xách
làn bánh đi trớc, Thỏ em tung tăng chạy theo sau. Bỗng nhiên
Thỏ em trông thấy một chú bớm rất đẹp, Thỏ em vội vàng
quây lại định bắt con Bớm, nhng càng đuổi chú Bớm càng
bay xa, đến khi Thỏ em nghoảnh lại chẳng thấy chị đâu
cả. Thỏ em sợ quá ôm mặt oà lên khóc. Thỏ chị đang đi


quay lại không thấy em đâu cả, Thỏ chị vội vàng chạy đi
tìm thỏ em, tìm mãi, tìm mãi khi nghe thấy tiếng khóc ở
gần đấy, Thỏ chị chạy tới thấy thỏ em đang khóc, thỏ chị
dắt tay thỏ em và nói: Em quên lời mẹ dặn lúc sáng rồi ?.
Thỏ em biết mình sai khoanh tay nói: Em xin lỗi chị ạ!.
Thỏ chị dỗ dành em: Thôi nín đi chị em mình còn phải
mang bánh sang biếu bà kẻo muộn. Hai chị em đi tiếp,
bỗng có tiếng sáo véo von ở gần đấy, hai chị em ngẩng lên
thấy một con sóc đang ngồi thổi sáo trên cành cây, thấy
hai chị em thỏ đi tới Sóc bèn vẫy gọi:

mà tôi đã tự sáng tác để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch
lạc thông qua việc cho trẻ đọc và kể lại truyện.
* Tóm lại: Việc đa thơ ca, truyện, đồng dao có nội dung
giáo dục vào dạy trẻ nhằm mục đích mở rộng kiến thức cho
trẻ, mở rộng sự quan tâm của trẻ đối với nhiều mối quan hệ
trong xã hội, trong thiên nhiên và trong cuộc sống sinh hoạt
hàng ngày. Qua đó, rèn luyện và củng cố kiến thức văn học
cũng nh lời nói, đặc biệt về ngôn ngữ của trẻ đợc phát
triển mạch lạc hơn.

IV/ Kết quả đánh giá
Qua việc cho trẻ làm quen với năm học và chữ viết bằng
các hình thức dạy trẻ trong và ngoài tiết học, hình thức
phối kết hợp với các phụ huynh, hình thức xây dựng góc văn
họcTrẻ đợc học các bài thơ, câu truyệnTrẻ rất hứng thú
đợc chơi các trò chơi để thể hiện ngôn ngữ của mình
bằng các vai diễn trẻ sẽ nhớ lâu hơn, dần dần giúp trẻ học
tập những tính cách tốt của các nhân vật trong truyện để
áp dụng vào trong cuộc sống hàng ngày của trẻ.


Sau khi áp dụng đề tài Một số hình thức rèn kỹ năng
phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 4 5 tuổi này, tôi đã
tiến hành khảo sát trẻ và đã đạt đợc kết quả đáng kể, thể
hiện cụ thể nh sau:
Tổng số trẻ trong lớp là: 63 trẻ
Giai đoạn I

Giai đoạn II



cháu

=

28,5%
= 22 cháu

39,7%
= 28 cháu

=

Khá

8

Đạt

12,7%
12 cháu

35%
= 11 cháu

44,4%
= 8
cháu

=

toàn diện.
Để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho trẻ về tất
cả các mặt: Đức Trí Thể Mỹ Lao động vì đây là
khâu đầu tiên, là nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc
dân. Nó là cơ sở ban đầu làm tiền đề để hình thành
nhân cách con ngời mới xã hội chủ nghĩa. Trong đó bộ phận
làm quen với văn học và chữ viết đóng góp một phần quan
trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Do vậy, là một giáo viên mầm non mới bớc vào nghành
còn nhiều bỡ ngỡ, và cũng là lần đầu tiên đóng góp những
sáng kiến của mình để thực hiện chuyên đề này, tôi
không tự bằng lòng với những gì mà mình đã biết, đã và
đang làm đợc. Tôi tự biết mình phải nâng cao tinh thần
học hỏi, luôn phấn đấu, tìm tòi để trau dồi kiến thức và
kinh nghiệm để nuôi dỡng thế hệ mầm non cho đất nớc
nhằm đáp ứng với sự vận động và phát triển của xã hội.
Qua nghiên cứu tôi đã rút ra đợc những bài hoc kinh
nghiệm nhằm phát triển ngông ngữ mạch lạc cho trẻ từ 4 5
tuổi sau:
- Giáo viên phải nhận thức đợc tầm quan trọng của việc
rèn kỹ năng phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển tính
tích cực giao tiếp, tạo cơ sở cho sự hoàn thiện nhân cách
của trẻ.


- Giáo viên cùng phụ huynh cùng su tầm, sáng tác các bài
đồng dao, ca dao, các câu truyện có nội dung giáo dục, dễ
hiểu, dễ nhớ, dễ thuộc để cung cấp từ ngữ mới cho trẻ
- Cung cấp tri thức bằng việc cho trẻ nghe, xem, thăm
quanrèn luyện kỹ năng, tăng cờng trò chuyện nhằm tạo